장음표시 사용
121쪽
imo sudore quasi dissi uxisse, ita ut eundem abstergere continuo op Us fuerit pro commodiori sudoris abstersione puerum aliquoties in situmis posituram sedentis erigere oportebat, qui tamen nihilominus .lormiendo, ronchissando, nihil horum sentiens, pergebat, SqVea noctis medium , t Ustquam evigilavit, it dictum, cum patre lusit, nihilominus vald sudando continuavit, ut sudorem a facie dc non te linteis subinde abstergere opus fuerit.
Notandum insuper, si vis hujuscemodi ebriiugo lacteo quod per nos unicuic licebit, licet ipsimet eo prorsus abstineamus uti velit, ut illud inscio aegroto, scilicet ut nesciat hoc tanquam febri- sugum ipsi exhiberi fiat oportet, sicut hoc in casu factum esse ipsis
febricitantis mater, cum omnibus hactenus enarratis circumstantiis,
fusissime nobis aperuit explicavit. Alia femina Cauponis apud nos Uxor, idem hoc remedium, pari successu se aliis vasisse, eundemcia sere effectum expertum esse, nobis testabatur.
An. 699. d. ad Febr. Ulma Augustam Vind. misso OBSERVATIO XLIX.
MAniacum nunquam in vita sua vidit qui Maniam inter gravissimo S& horrendos morbos numerandam esse dubitat , dum enim hominem non jam sensu quodam nobiliore, non motu, aut qVadam
actione vel summe necessaria, sed eo ipso, quo a brutis differt, ratione nempe privat, 'videm sic privat, ut bestiae quam homini sit similior, non solum alios quosvis sat audacter aggrediatur, verum sibi ipsi violenda inlicere manus tentet, alimenta instar bestiarum de-VOret, pudenda non tegat, lectum commaculet, ii vinculi coerceatur, plerumque D EO hominibusque maledicat, totque homine prorsus indigna committat, ut nisi facies adhuc referret, nemo pro homine ulteri u agnosceret, quae graviora, quae magis horrenda de illo morbo dici possent habet autem sin id mali, quod nonnunqVam in poster OS VOque propagatur , cuius rei equens historia telli erit. Vir quidam, quem plures ob integritatem Vitae commendarunt, cum aliquot Melanchosiae gravioris insultus devicisset, tandem in Maniam tam .ravem incidit, ut& ipsi lora vix suffecerint, ad eundem a VlO-
122쪽
Observatis XL. lentis actionibus detinendum, unde multi multa de eodem, ut fieri
solet, retulerunt, inter a Vero, quae ad aure mea devenerunt,
notatu dignissimum videbatur, qvod notatum a fide dignis fuit, ejusdem Patrem olim hoc ipso. morbo aeque graviter decubuisse, fratrem ante quosdam annOS, cum, qVi eum observare debuissent, recessissent paululum, per senestras se praecipitasse, sic ante tempus vitae filum ibi abrupjsse, imo dororem Maniacam illum olim habuisse, ex hoc enim non ita male colligi, quod hoc malum haereditariis interdum annumerandum sit, vix quisquam dubitabit Min hac sententia me magis confirmavit Melancholicus quidam , propinqua mihi cognatione conjunctus, cujus Pater olim Mania laboravit, hinc ad hoc malum, quod saepe Maniam praecedere solet, sitne dubio non parum contulit, avertat Deus, ne&in hoc tandem Melancholia in Maniam degeneret. Ex hac autem observatione disces, illos, qvi a Niliacis Parentibus sunt progeniti, prae aliis esse observandos, si Melancholici quid patiantur, cum facilius in maniam incidere possint, hinc-qVe haud reprehendi poteris, si generosiora quoque remedia talibus Melancholicis adhibueris si vel maxime aliis, non opus esse videatur, hisce enim in principio statim adhiuitis, ne succedat mania, leo liciter aVertes.
De Deburis punctura in perinae rarata.
OUod in Ischuria, cui Mercatorem quendam succubuisse, anno tertio , die Februarii secundo Linearum mearum medicarum retuli, apertionem Perinae sed frustra suaserim , ibi, si reliquas lineas sine dubio legisti, quia nempe nec Chirurgus tum adluit, cui sat tuto operatio haec committi potuisset, nec aegrotu in eandem constentire voluit, mentem in meam, sic servari nonnullo tam gravi decumbentes malo posse, propterea non mutavi, qVin in sententia mea magis confirmatus fui, cum haud ita diu post Francisci Tolleti, Chiruinxi Parisiensis, egregium de Lithotomia tractatum evolvissem, qui huic ipsi operationi totum caput XXI destinaVit,is tum instrumentum, quo tum quomodo sit instituenda 'pluribus describit, ut adeo, si in posterum talis iterum casus mihi obveniret, modo adesset, qui commodaret
123쪽
De Ischaria an aura in perinae,curata. 77modaret manus, Chirurgu S, eam suadere denuo, nullus omnino du- hilarem , cum praesertim interea Nicolaus Mena geot Chirurgus Caesareus meritissimus, historiam eliciter peractae hujus operationis recensuerit, quam hic repetere non prorbus ab re erit. Iuni plures
jam anni, quod Viennae scribae cujusdam filiolus , puer optimae spei in Ischuriam incidit, quae per aliquot dies instans , nullique remedio
vel minimum cedens, omni spe, eundem e mortis faucibus eripi posse, Parentes privavit, accidit Vero forte Ortuna, quod Chirurgus, cujus curae demandatus fuerat Puer eundem adiens , in via olfendit modo laudatu in Menageot, cui, quia familiari ejusdem amicitia gaudebat, casum recensuit utque aegrum secum adiret, rogavit, nec defuit hic ejusdem petiti, cumque omnia diligenter explorasset, tumorem inaequalem ab urina in abdomine sub ortum notasset,in penem a tumore tam distortum inVenisset, ut nulla arte Catheter applicari potuisset, de punctura Perinae cogitare coepit, ne vero aut audax nimium videretur aut vi morbi lubsequens mors soli operationi adscriberetur, sine Medici consilio eandem instituere detrectavit, qua de causia Celebris quidam Vir, cum quam periculosium sit, in crastinum pestire, uti quidem Mater voluerat, demonstrasset, eodem adhuc die vocatus fuit, qui sibi imaginatu , Chirurgum in pubis regione, ubi vesica urina repleta aliquantum protuberabat, apertionem hanc moliri, eam quidem aliquoties institutam se meminisse, at nunquam seliciter cessisse, eidem in aurem dixit, at cum hic modum, quo Perinaeum perforare velit, indicasset, statim consensiit, unde paulo post instrumento hunc in usum parato, VO Trocari Toletus nominat, feliciter vessicam aperuit, immisso Cathetere flexili urinam tum in
Uesica praesentem evacuavit, nec hunc denuo Xtraxit donec causa obltructionis hujus sublata fuit, ut nempe in re semper urinam per hanc viam reddere posset, haec Vero pene demum detumescente innotuit, qui tum infra glandem exulcerari coepit, per quod ulcus Calculus, qui hactenus urinae jam consuetam intercluserat, Xtractus fuerat. Ulut autem extracto Cathetere, tum per illud arte factum, tum ab ulcere excavatum Oramen aliqVamdiu puer minxerit, cicatrice tamen paulatim laesis his partibus inducta Dei gratia sic convaluit, ut de quo conqueratur, hunc usque in diem non habeat. Si-ρ uti vero hic sine dubio, nisi tali modo eidem subventum fuisset, sereari vix potuisset, ita sane, ubi inprimi certum imminet vitae pericuum, Medicus ab extremis talibus rem ecui tantum non abhorreat, ut
124쪽
ea nunquam prorsus in usum vocare auderet, cum felicite in usum ductorum plura'Voque non desint exempla.
De Cermi mentre sal a ita glabo rajecto.
SUnt quaedam vulnera sic comparata, ut primo intuitu tam certo lethalia pareant, ut iisdem conspectis identidem mortem potius iamiam instantem expectemus, quam de remediis convenientibus soliciti simus; verum enim vero judicium esse fallax, hic non raro experientia nos docet, cum vel gravissimis vulneribus quosdam adhuc sat diu supervixisse, non paucae historiae testentur, sic Ventriculo laesio multi parvam admodum convalescentiae spem habebunt, at quot, qVse solis post hujus visceris vulnera adhuc sat diu integra graviis fuisse sanitate constat si vero in homine ejuscemodi quid notatur, multo magis in vivacioribus quibusdam brutis contingere posse, credemuS, inter quae cum tantum non ab omnibus Cervus imprimi numeretur, mirum non est, historias hinc vide recenseri, ex quibus elucescit, vulnera sat gravia eidem aut non aut sialtem non tam cito ut aliis letalia extitisse, extat qua Cor in his ipsis Ephemeridibus nostris historia notatu dignissima, in quibus a Serenissima Electrice Brandenbursica globulo trajectum describitur depingitur, unde Cervus quidem instar mortui prostratus , revivixit tamen; per tria aut qVatuor assuum millia aufugit, ubi tamen is , qui sequentia suggessit, cum vjus historiae mentio injiceretur , subjecit novum non esse, quod Corde trajecto Cervi supervivant, & non per tam multos'Videm, persentum tamenin plures passus profugiant in longe citius eosdem in terimi, si aut supra aut insta Cor penetret globus, quae autem VaVentriculum sic laesum itidem tum narravit, jam repetam. Est autem Vmator, qui pertinacissima alvi obstructione decubuit, cujus ergo cum aliquando de intestinis in aliis inde laesis ,& excrementis per ea-ἀem, abdomine quoque aperto, depositis, sermo injiceretur, subjecit; si visicera sua sic constituta essent, ut Cervorum esse, noscat, se absque haesitatione , ut abdomen aperiatur, concessurum, imprimis autem notatu dignissimum esse catium, quo in hac sententia magis 'Quis tu fuerit, cum enim ante taud ita longum temporis spatium
125쪽
De Cervi ventresa a vita globo tralesso.
silius suus sibi indicaverit, Cervum se in viva non ita procul ab Urbe distante vidisse, ut huic retia tenderet,in quae praeterea reqViruntur, in parato haberet, si jussisse, paulo post filium jam usi exequentem sublecutum fuisse, omniaque jam ad votum parata invenisse, cumque non ita diu in loco a filio denotato stetisset, in conspectum suum venisse Cervum pluribus Cornuum rami conspicuum , quem illico in pectore sic vulnerarit, ut mortuus in terram prociderit, accedentem deinde si invenisse vestigia vulneris olim jam abdomini hujus Cervi pari modo inflicti,in hinc curiose eodem aperto in ejusdem exitum indagasse, notasseque, quod Ventrem, quem Aristoteles magnum nominat, cui P ple nomen germanicum UJan te imposuit, quem in ruminantibu S, quale sincervi sunt, sub primi Ventriculi nomine describit eruditissimus Peyerus, globus haud ita magnus ex utraque parte penetrarit, quem etiam haud ita procul a cute deprehenderit, sic vero utrinque labia vulneris cum proxime adjacentibus mulculis coaluisse , ut illud vulnus in nosterum Cervo nullam omnino noxam inferre potuisset, diuque adhuc supervixisset, nisi fatalem in eum globum, qui haec in ipso consipexit, explosisset Cautos intereano & haec in judicio de Vulnerum lethalitate serendo reddant, Minhomine enim quaedam interdum contingere posse, de quibus ne per
somnium quidem cogitassemus, in prooemio jam innui. An 1699 dea Martii exhibitae. OESERVA IJ LII.
De Viro septuagenari , tribus quartanis laborante Boreae malide stanti exposito, Ou-
male Icente. Lidam nervosiae complexionis, septuaginta ann Magens, tribus
Quartanis anno elapio, Mensibus Novembri, ac loecembri quae maximo accedebant cum rigore, laborabat. Circa ini tum Januarii, flante Borea cum esset ex accidenti sub dio expositus, eum prehendit rigor flabrilis adeo vehemens , ut minime potuerit, nisi post duas horas, quibus maximum frigus fuit passus propter ventum frigidissil-mum qui violenter et flabat, domum suam reverti. Tunc decumbente ipso in Lecto, calor febrilis fuit multo minor qVam in paro Xyimis
126쪽
transactis. Febres duae sequentes uerunt reliquis consimiles Tertia vero die, in qua debebat febris correspondens seeundum ordinem qVartanarium accedere, nulla supervenit unde Patiens cum vidisset. 1 tunc esse aiiebri immunem data opera die sequenti se Boreae exposuit; accessiit tunc temporis febris, sed minor ob id iterumque tertia vice adivit locum apertum , ubi borealis venus plurimum e Rabat; 6 nedum febrilis accessio fuit minor, sed sequentibus diebus nulla accessit febris, perfecte convaluit.
An. 699. . . Martii Senis uoustam Mad musa. OBSERVATIO LIIL
De assectu gravi ae diuturno mariis S)mptomatis rea
eidentibus comitates, inter alia Ceras nucleo eum urind reddito.
OUem modo Curiosorum censurae sisto casus, non est propriae obin servationis, sed ab amico Medico eximio, Physico Rupinensii, Domino D. rideri coeti fenbad, literi s. Novembris i. Jul anni praeteriti 698. manu patruelis sui, Medici quoque Licentia recens inaugurati, ad me datis, quidem verbis sequentibus communi
Foemina ps circiter annorum, anguineo melancholica, inordinatae diaetae variisque tempestatum generibus ob peregrinatione exposita, menstruum fluxum per decem annos non experta est, nec assue . t venaesectionibus, bis tamen per aetatem admisit, caeteroquiniana, nisi quod aliquando tensivos dolores, circa lumborum regionem ardorem urinae perceperit, quos tamen sub laboribus minus curavit. Praeterlapsi autem aestate ardor urinae cum doloribus, circa lumbos pressoriis, lancinatoriis adeo affligit patientem, ut Medici auxilium subire cogatur. Adhibentura Medico hanc in rem medicamenta, quae tamen urinae ardorem non compescunt, nec dolores tollunt; sed con . tingit, ut cum urina coagutam sanguinis dimittat. Id intuens Medi-CuS, quae ad hunc scopum valent, remedia adhibet, scilicet exhibet subayringentia, s anguinem discutientiati dolore demulcentia Abeunt dolore.
127쪽
De assectu gravi ac d uturno variis 'mpto ratis Uaccidentibus idolores circa lumbos, manet tamen ardor urinae . sed paululum imminutus imo ad iter necessarium inducias aliquales concedit. Post aliquot dies patienti commotae admodum Mambulando luccusIando excurru inopinati dolores ardentes , interpungentes pressorii in pectine ardores urinae recurrunt guttulaeque aliquot inceri sanguinis iterum ex rethra caecidunt stillatim, ardor urinae& dolores adeo lancinant atque excruciant, tam circa lumbos, quam pectinem patientem , ut leEmim petere domum ex itinere reversa sit coasta. Medicus suspicatur vesicae renum c ulcus, adesse calculos, dum urina lapillulos conspicuos, mucoremque anguine striatum exhibuit. Hinc iuretica balla mica ut hallamum Sulphuris terebinthinatum, cum pulvere ex lapidibus percarum&cancrorum, terebinthina coctati inabari Antimonii ex praescripto alius Medici in usum trahuntur. Exacerbantur Symplomata ili logo se faciei aliquando percipit, imo tandem rigore horrore postea exaestuare in inferioribus partibus incipit,manentibus superioribus striciis iubrigidis, deservescente posteam tu, nihil subsequitur sidoris, sed urinae 1fluxus cum ard Cre augetur adeo, ut vix illam continere queat Rebus sic stantibus accidit ut statim a cibo potu que assueta ad vesicam redundare sentiat, imo urinam in octam maximo cum cresciatu mingat, alviqv sta Citas seu obstipatio temporaria semper comitetur , cadit appetitu S, Vel potius futidium& nauseam pro cibis liqvidis, potuque erevisi si e tepidae sive calidae capit, hinc solo decocto hordei cum Cornu Cervi contenta elit in urina sub hoc statu tum lapillulis quasi refractis, modo albis instar lapidum percarum, modo rubris instar arenularum, sine numer , tum materia subcruenta quasi e pure , cum mucagine
instar album inis ovorum, quod ex testa studio extrahitur , reserta est. Symplomata haec per paro Xysmos non stato scd ago quotidie continuarunt aliquot hebdomadas Obstipatio alia partim per suppositoria, partim per Clystere emollientes utimulantes tentatur cum reseratur etiam cum cybalis sanguineis, vel potius sub ciuenti coloris quicquam exprimit . imo mucorem subcruentum X spuit, caput d let ii Cessant haec symptomata paululum , postquam rere per sex hebdomadas patientem excruciaverunt interim usque in hunc diem . hebdomadis continuant circa lumbos, pestinis regionem dolores lancinatorii, pressorii, punctorii, urinae ardor, siccita alvi temporaria 4rina calculosam, mucosam, limosam ac subcruentam materiam exhibet. licet Medicus haec symptomata, lenissimi diu De III. Mn. VII. A VIII. L re
128쪽
reticis nam acriora calida Tortiora minus serunt & balsiamicis, doloresque mitigantibus , item emulsionibus, simulque renum 4esicae inflamationibus inserviunt, oppugnaverit; attamen maximo cum cruciatu in hunc usque diem patientem nostram affigunt, hinc consilium de hoc statu morbi auxilium effagitant cognati omnes.
Hac ratione in parte curae vocatus, consilium pro scientsse& experientiae modulo pluries dedi, sed non eodem semper essedi aut successu, de quo dum iterati literis me certiorem reddit, alia inter refert, eodem, quo nuperrime casu transmissu fuerat, die, aegram nucleum Ceras cum urina reddidisse, quem cinclusium iisdem lite ris mihi tranSmisit. Erat is e numero cerasorum Vulgarium, nigrorum, acidorum, quae si recte memini Actia Romanis vel Actiana icta fuerunt, exsiccatorum4 coctorum ejus figurae Magnitudinis, quam
Schema inserius delinu tum sisti; c
Suspectae linihi erat fidei historia, eo quod vias, eventriculo in
vesicam directas, quantum mihi quidem constat, Natura agnoscat nullas, adeo praesertim patente , ut nucleum ejus magnitudini transmit. tere possent. Nam ut hoc, occasione hac id suggerente, in parenthesii quasi addam , utpote non semel ea de re a nonnullis interpellatus, licet Decadem Ephemer Naturae Curiosorum anno I. Observ. 78. mentio fiat lactionis anatomicae a me factae, ac inventorum ductuum qUorunis dam ab intestino caeco deorsum ad vesicam vergentium; ingenue tamen
fateor, sectionem quidem illam a me peractam, ac spectatorem quoq; Dominum illum Velanselii, cujus in observatione mentio fit, sectioni illi interfuisse; sed ductus illos quamvis a me non semel , Occasione,
dogmatis Helmontiani, urinae nimirum tincturam seu colorem flavum non a bile, quae antiqvorum siententia, sed a sermento quodam stercoreo, ut illud appellat, ac in intestino coeco hospitari asserit, inde in renes derivato ortum trahere praesupponentis, qua fieri potuit, etiam in praedicta Cadaveris Francofurtani anatome sedulo quaesitos , sed nunquam invento esse. Num beatus nunc ille Dominus Vesen feldme forte absente tunc, fuerit beatior, adeoque illos in Venerit, me vero invento celaverit, ne in manes illius sim injurius, nec asseverare, nec negare ausim. Si fides tantisper penes authorem Ideo tiresponso dato dubia quaedam in contrarium, atque casu sorte in lectum , indeque in matulam incidisse, aut in indusii aut alibi in vestimentis haesita objiciebam verum ille literis denuo ad me scriptis
ac misso paulo post patruele suo Med. Lic oretenus refert quinto
129쪽
De graviae diuturno, variis Simplomatis Nacti dentibus Ue.
ante excretum nucleum die aegram cerasa cocta comedisse, rtei Orcuna nucleum unum inopinato deglutivisita, supervenisse postea sipeciem aliquam diabetae cum ardore urinae intolerabili, beneficio Croci Martis astringentis , cum speciebus dia plantaginis Myns Essentia vulnerariam Mich. & tinctura sulphuris Vitrioli, Deo benedicente rursus sedatam a qua quinto demum a deglutitione die nucleum illum cum urina in urinale incidisse, Calculorum aliorum praeterea cum urina successive redditorum numerum ad tria circiter millia extendit. Lumbricum etiam circa ro Novembris, sed per posticum eliminatum narrat. Ast cum ne sic quidem incredulitati meae satisfecisset, ipse tandem Dominus D. die ienbach cum negotiorum aliorum cauSa huc Berotinum excurrisset, me convenit, conscientiae suae fidem interposuit, juratoque asseruit, se praesentem fuisse actui suisque propriis auribus delabentis a vesica in matulam nuclei sonum percepisse, nec ullum vel fucum vel dolum intercedere potuisse, cum a tempore deglutieionis aegra multoties tam vestes quam indusia mutaverit, ieIvicies de die stratum propter impatientiam aegrae ob immanes doloreS mutandum Maliter sternendum Maccomodandum fuerit, nullum a quinque diebus in lecto aut indusio nucleum aut uspiam alibi aerere potuisse Coactus itaque fui huic mihi alias αδ- fidem, quam toties negaVeram, quadan tenus adhibere. Verum qVa via praeter ordianariam, quae nucleo tam grandi invia Ac impervia, tot obstaculis, impedimentis obsita, tot gyrisin maeandri intricata, non capio, cui- is interea credendi aut non credendi aut quidquid tandem censendi
Plurima inter quae tam praedicti ordinarii ejus Medici, quam meo ac aliorum suffragio, vario sed utplurimum irrito successu adminis tr
in sunt remedia, a nullo majus dolorum Mardoris atrocissimi sensit levamen ipsi D. Tiemen bachio diversis literi sis coram quoque fatente, quam ab anodin Hel montiano a me suppeditato, quietas ei noctes de die quom Halcyonia quaedam quandoc procurante Vi Sit interea, ac miseram ob urinae incontinentiam, stranguriamin ardores identidem recrudescentes, vitam ad medium usque Februarii, an ni prae sientis traxit ipsa morte, vlaum illam tunc commutaVit, in tolerabiliorem. a OBSER. i
130쪽
Observatio LIV. OBSERVATIO LIR
De Lumbagine seu Dors re Lumborum rigiditate
eum dolore atroci. BAro quidam viginti quinque circiter annos natus, castra aliquamia
diu secutus, ad Centurioni officium evectus, exercitu in hy-berna misso, media bruma eaque valde rigida, ultra octoginta milia. ria Germanica veredo emensu S, Berotinum negotiorum quorumdam causa advolat, altero ab adventu circiter die priapismo cum dolore exquisito tentatur. Vocatus Medicus cum Chirurgo luis eum e. nerea insimulant, ityali simum, ceu siacram in illa lue plurimorum anchoram suadent, tandem constanter negantem, post applicata quaedam topica deserunt. Vocatus alterin tertius, eandem ei cantilenam occinunt, quos indignabundus ipse ablegat, interea dolor ille, forte ab applicatis topicis paulatim mitigatur quidem illo in membro; at per ne icto Vana metastasin in lumbortam Vertebras trans locatus, ac tensim inibi ingravescens, rigorem illi ac dolorem gravem atque molestum inducit. Tandem Mego ad illum accersor, dum circumstantias omnes mihi proposita examino, causa praesertim antecedentes , iter equestre longinquum ac se itinatum, succussatione diu inas, frigus Mincommodam itinere perpessa, cavis a quoque itineris animum simul cum corpore Tigentes c. perpendo, non sine rationesco buti cum affectum esse judico, contumacem diuturnum nec remediis nisi generosioribus patienter usurpati facile vincendum praedico. Unde, cum diversorio siet exceptu , parum ad curam subeundam accommodo , mutare illud, ut ut i absque maximo incommodo posset , suadeo: In aliud itaque commodius hospitium, non sine exacerbatione mali, lectica deportato, ac in lectum collocato, spina dorsi integra a colli vertebris ad os usque Sacrum , ad eb riagida facta suit, ut ne transversum quidem pollicem cervix cum dorsonesti aut a lecto sustolli potuerit absque immanissimis doloribus truciatibus, tam saevi S ut illorum impatienS, non semel durante morho me rogaverit, ut plumbeo globo ipsum trajiceremis vel sic a doloribus illis intolerabilibus liberarem verum non Medici hoc esse officium, sed aut hollis aut militis, mihi alia methodo procedendum, aliiS.