장음표시 사용
141쪽
De Febre tertiana intermittentema lana. 9 se contra nulla rarior tertiana intermittente malignati quam observare practicis contingit rarissime quae propterea paucis forsan nota est eo quod febres intermittentes maligna dari non solum plerim Veteres non censuerint, sed plures etiam Recentiore tale non agnoverint, omnem sebrem intermittentem quam primum deprehendunt, u malignitate liberam pronunciant: qua de causa cum tertiana intermittens maligna potiti . mis Authoribu practici non proponatur, eaque tam vulsaris non sit, hinc eam dari medici haud pauci non credunt, quia fortassis eam in praxi non Observarunt, aut non agnoverunt, sed benignae instar tractarunt, qui propterea ex hoc errore in suo ordinario tertianae febris prognostico quando D decepti sint. Dari autem talem febris speciem malignam dicendam, non solum tra-crunt Recentiores quidam, inter quas Excellentissimus D. Doc . Elias Rudolphus Camerarius Prosesti, Tubingae Anno 69 a disputationem publicam de febre tertiana intermittente maligna edidit, mihi φcommunicavit, sed ipsa probat experientia, qua ipsemet tales casus in diversis subjectis diversis accidentibus observavi, ut ex praesenti observatione apparet.' Similis quodammodo casus legitur in Ephem.
Germ. Decur. teri. anno 3. Ob L 38 a D. Dodi Carolo Raygero Medico Postoniensi descripta, sub titulo febris tertianae intermittentis comatos , quamvis non tantum Comate, sed aliis etiam symptomati-hia v. g ex Delirio , vigiliis pertinacibus, Syncope, cardialgia sngultu, vertigine, convulsionibus, siti vel prorsus nulla velis mi intenta, extraor linaria summa mera ibrorum latri titilline ac dejectione virium aegrum etiam pyretia tempore in lectro decumbere cogente, aliisque rebri tertianae intermittenti benignae inconsitieti accidentibus
ac gravioribus insolitis actionibus tam vitalibus quam animalibus enormiter laesis deprehendi possit malignitas si schribus intermittentibus simpliciter talibus seu alteri cuidam morbo non conjunctis. Nam quemadmodum in continuis , acutis tam simplicibus quam compositis potest a deii vel abesse malignitas de qua tamen orti inatio acutae aliquid iri se participant, vel utiturimum semper sti spectae lint quod ex ipsi graviorum4 insolitorum si plomatum aut con- agi praesentia vel absentia cognoscitur, sic intermittens praesertimeri lana quae ratione citioris motu sin vehementiorum mptomaturn pective loquendo satis acuta est, cur non eadem inici dum maligniatis quiddam in te continere possit, non video, praesertim cum etiamiae ipsa epidemice nonnunquam grassari soleat, uti avi ego in his .
142쪽
qvam alii in aliis locis experti sumusci quamvis hoc non ideo dictum
Velim, ac si omnis morbus epidemicus necessario malignus vel quivis malignus semper epidemicus esse debeat, utpote de qV contrarium omnibus notum est. Solet proin haec febris tertiana intermit ten maligna ad modum omnibus malignis consuetum subdole agere, dum non statim primo aut secundo, sed saepe demum tertio aut qVar to die malignitas in apertum prodit, quae clanculo illudies maxime decipit, psieudopoliticorum more agens, signis scilicet externiSa Vetabis blandis vultum suavem prae se serens, interne Vero Uenenum reconditum continens ac paulo post truculentum comon flans ad qVamd tegendam staudem magna opus est Medici prudentia, ut hostis astutiam tempestive subodoret, neque suam famam febricitantis vitam securo nimis prognostico certa re convalescentiae spe facta, pericu lose prostituat, eventu postmodum funeste accidente. Quando igitur&signis supra descriptis latentem malignitatis fraudem subolet Medicus, certo praesimere potest febrem non dependere a vulgari benigno sebrili fermento, sed deterioris conditionis humores in causia esse, qui veneni instar agentes majorem extraordinarium a statu naturali recessum causanturin tam insolita atqVeratro. Lia symptomata producunt; tunc sine mora malignitati obviam eum dum Mantifebrilibus beZoardica seu alexi pharmaca admiscenda Vires confbrtantia adhibenda, accidentibus gravioribus maxime urgentibus insistendum c. In casu praesenti sequentia fueruntio: no successu adhibita inprimis praemisi una vel duabus horis ante paroxysmum leni vomitorio, praescripti sunt pulveres anti febriles praecipitantes stimulque alexi pharmaci ex C. C. ppi Sale absinthii beZo-
qVens potio vel mixtura antifebrilis simul cplego ardica: Antimon. diaphoret. Sit Sal absinth Bj. Sal corn. cer Vol beZOard miner. aa. 92. Syr de succ C. B. Sig Aq. C. B. fumar a Jiis liq. C. C. succinat tinctbeZOard ana s. M. F. pol pro a dos hora una anteparoxysimum summenda pro virium consortatione & ad malignitati febrili resistendum utebatur sequenti Electuario molli pulv. alexi pharmac Bij spec. liberant. Ssi confect de hyacinth. Jg. aikerm. Si j conserv.ros rubr.Vitriolat. Jjj. citr. e. pulp. Jj. Syr. de cori citr. q. L . pro elech. de quo faepius interdum, etiam tempore paroxysimi assumatur qVantitas nucis majoris. Caeterum omissa V. S. profuit vesicatorium p. C. C. Volat quo in ipso paroxysmo Raresin tempora inunguebantur: unde
143쪽
CAsum resero qui mihimet ipsi contigit, quemque summe noci uinsore morito timui, sed PDeo sint grates innoxium expertus sum. Cum anno praeterito mense Octobri in Insulam Augiae divitis ad phle- Otomiam autumnalem ordinariam in monasterio Ord. S. Benedictibidem instituendam vocatus essem, celehratis . Sibu postea cum D I. Religiosis horis pomeridianis in Insulam ambulatum egressu sum ς necce nobis occurrunt in via & circa Insulae sepimenta varia magni udinis utones magna insolita copia, vos religiosorum qui am. Xercitii gratia lapidibus persequebantur, 'go praegrande qVP d ml ladio transfodiebam, quos inter unus, quem transissum ense tene Lim, magno impetu otium in faciemin ipsum dextrum octi um uSIV e ibravit, e quo ingentem pruritum dimidiae horae spatio per
antem sentiebam, nec immerito metuebam, gravem oculi divisus visionem exinde sub orituram esse , ast domum reversuS, oculum pru
atem vino mox collui, unde dolor paulo post remisit, non so-um quoad visium, oculum nihil damni aut mali percipiebam sed uitte asseverare possum , quod ab illo tempore longe persectioremi cacutiorem visum in oculo dextro acceperim, α Deo sint laudes t tiamnum possideam , dum e contra antea ex defluxionibus, Venti au-
, eris, Mitineribus quovis coelo anni tempore peractis, saepius ocu- orum rubedinein nonnulla visus obscuritate affectus fueram , VO um incomoda praesei tim in dextro oculo interea nulla amplius periensi SCHOLIUM. Iaud inanis ex hoc accidente casualiter fasto mihi metus incutie-
batur , satis gnaro bufonem vere venenatum esse,in teste Mr- πιο terrestris toxicia contagiosae virulentiae bur a magneticam non amerito dici posse , alch venenum suum mictu, salivatione, ,ο- ,stu eructare, quibus tam homines quam alia animalia & plantas init priunde experientia docuit, hominum vel in ipso loco, ubi bu- confesserit, mox inficia vehementibus symptomatibus agitari, imollo illatia nocere posse, ut teitatur author citatu, ex faraus de Ve-Dic. III. Ana. VII. UVIII. N nenis
144쪽
nenis L. Eo cap. 24 insuper idem ait Doctissimus ircherus in scruti ni pestis Sechri cap. 6 p. m. II p. busionem homini maxime insilia. ri, dum eum oculorum halituosa virulent id ossatui exitiali omnibus mo.
dis siderare nititur, o quoniam dissum non semper oportuno 1'ectu adoriri potest, hinc naturali sibi insit Iiqi ore otioque virulent simo, quod in dissitos vibrat hominem aggreditur, ut vel hoc pacto rabiem suam satiet Sc.
quod de usonis veneno assertum tanto viro ob celeberrima testimatissima Scripta toti litterato orbi notissimo dide dignissimo nemo disputabit, etsi forsan hoc in dubium vocari possit, utrum in omni solo hoc animal aequali virulentia moraegnatum reperiatur quod experientia repugnat equidem credibile in Italia dc Sicilia aliis p regionibus meridiona hu utpote calidioribus reperiri venenata animalia longe acrius potentius venenum in se continentia it apparet in serpentibus, viperi S scorpionibus c. quam in hisce nostris terrarum plagis eptentrionalibus es pective frigidioribus, in quibus tamen non negandum multiplici experientia compertum est busiones suo non carere Veneno, prout Xemplo mihi constat in rustico quodam in pago Fxidinge prope Ried lingam Sueviae, cujus in horto suo dormientis faciem bufo irrepserat, ex quo ille expergefactus, mo ingenti immore flavo' sublivido reliquas corporis partes petente affictus fuerat, ut non nisi forti Ssimis antidotis internein externe adhibitis ejus vita salvari potuerit : ex quo apparet latens in usonibus venenum, idq; non tantum intro assumptum sed etiam externi partibus humani corporis comunicatum summe pernitiosum existere, etsi a vulgo pro tali apud nos non habeatur. Quod vero mihi usonem incautius tractanti lotium ejus in faciem meam Moculum evibratum non tantum laesionem nullam intulerit, sed potius remedii ophthalmici instar, visum antea non nihil obfuscatum magis acuerit, huius tam insperati effectus causam, rationem prudentioribus examinandum relinqvo desupelmeum impraesentiarum judicium suspendens, interim tamen nulli sua for sim, ut tam periculosum oculi suis collyrium adhibeat. Ηοι tamen adhuc hisce subjungo , Insulam hanc in lacu Acroniano in feriori suam, locum priscis temporibus fuisse omnino sylvestrem, ne
morosiam, paludosum, desertum incultum, plurimorumque vene n florUm animalium habitaculum, in quo olim Pirminius vir Sanctita reclarus pro se ac sociis studiose remum quaerens,anno post Christuirna cum inopere suo aptam hominibus habitationem construend0a nimia totam Insulam longam datam Occupante virulentorum Ver
145쪽
mnim , usonum serpentum copia mustum impediretur, precibus piis a Deo obtenta gratia et ficii , ut per benedictionem suam ejusmo- di venenata animalia ex Insulari terra in aquam confugere adegerit,& si quae invenirentur hominibus porro nocere haud possent, neque ullum constat exemplum quod aliqua ex iis noxa hominibus illata it: similem plane in modum, quo divus olim paulus Apostolus Melitensium insulam a virulento serpentum contagio liberavit. Unde iactum, ut in Insula successive exculta, Caenobium olim totius Germ. ni celeberrimum exstructum fuerit, regia dives nominata, quod nomen etiam' num retinet locus, situm habens in tota vicinia amoenissimum jucundi Stimumque, in quo praeclara antiquissima monimenta reperiuntur &C. Friburso Bris . Augustam Vind. die a . April. Anno
De Cuticula corporis, intra mensem trina depositione, saliis unguibus re capisita.
Uriosissimus D n. D. Albrech An. . Dec. g. Observ. I et . Ephe- mer nolirarum, eleganter audicissiose discurrit de causa hujus At sectus, inti corpus latitante. Quia autem in Praxi mea, quali ' uali ejusdem terme argumenti Observatio occurrit, apropter illam
ommunicare non erubui, Ob Varietatem circumstantiarum hic ter- urrentium. Mercator nostras, Vir statae aetatis, diaetam parum curan S, Anno
698 nundinas Num burgi ad Salam habendas visitat, in medio au- in itineris cursu corripiebatur pruritu totius corporis subsequen i as pustulis sero repletis Iter taliter qualiter absolvit,&domum im repetiit, malum indies augmentum capit, cum tumore saciei ianuum dedum dolor partium, praeter pruritum, exsurgebat, turente sero sub cuticula , eamque acredine sua exedente Iacerante. ocatus consultus , statim dabam interna sanguinem depurantia, rimoniam seri inhibentia, lenem sudorem moventia. Mitigato rodentis lymphae furore pruritu sin dolor aliquid remittebant, se- in tamen guttulatim hinc inde scaturicbat per laceram cuticulam
Ud i is iniunda inbibebant, certus pulvis quadantenus exsicca-
146쪽
Uerunt quid erati nisi induciae exsiccato sero nova cuticula prodire videbatur, vix autem ali qualem bliditatem nacta, serum veluti per cliniculos agens, de novo turgescere incipiebat, cuticu-Iamque attollendo , di sirumpebat,in qua data porta proruebat &eL fluebat, idque trina vice intra mensis spatium. Appetitus erat mediocris, nec clamosa sitis, quies tamen nocturna lamentabilis, ob exesiam cuticulam pruriginosium dolorem Cerevisita antiscorbuticis herbis medicata,& decoraum lignorum multum dabant auxilii, uice DEI Gratia rivuli pororum culaneorum e glandulis miliaribus prodeuntes, exsiccati clausi, cuticulis justam cohaesionem & debitam, consistentiam largiebantur, omni malo ad pedes demum devoluto. Exturbabam itaque has reliquias pitulis e mercurio dulci concinnatis, subjunctis antimoniatis viperinis, cum balneo aquae dulcis. Omnes qui ipsium decumbentem Visitabant, dicebant de accepto veneno, ob excoriationem Inquisivi in minuti Sssima in quia omnis generis pisces apud nos venum exponuntur, prae primis hoc Anno, ubi ob lauri maximam inundationem copioso Sin etiam inconsuetos vidimus pisces, haesi in opinione , an non aliquid noxii his ipsis obtinuisset Verum omnia frustra Carnes assatas , comites itineris assumpserat,4 in diversoriis ova, juscula, carne sanas comederat cum sociis. Ergo concludebam apparatum Orbilicum coacervatum in corpore. Amant nostri carnes suilla recentesin fumo induratas, pisces item omnis generiS Sc Vivo &is cuOS, cancro quoque e variis fiu.
minibus, bibunt vina austera, qualia per aliquot Annos hic fuerunt, cerevisiam item fecibus repletam ii io a coctione die potandam. Judicabam morbo huic suum itidem contulisse symbolum, Tempesta tem hujus Anni variabilem , modo enim Calor nimiu nos urebat, modo frigus nos premebat, intercurrentibus imbribus copiosis C rabam huncce ante aliquot annos morbo Cephalico maniam minitan. te, detentum. Haec omnia sufficientia fuere generandi salia scorbutica sanguini Sc lymphae communicanda, quae deinde bonitate naturae, accedente simul comotione, in itinere instituta, partes petiere exteriores, huici malo primitia dedere. 'lauco interjecto tempore clum putabamus nos omnia superasse mala, aegrotu noster societa. t hominum se iterum imi se ebat, gratulationes. de restitutione col. ligebat, de novo male habere incipiebat Ruminabat obitum uxo tris intermissos ob decubitum labores examinabat, cum detrimen lto rei familiaris conjuncto offendebat, nundinarum infelicitas suum:
147쪽
De Cuticula corporis inti. nrenseminina depositione , Ne roretiari contribuebat ergo penitus confusus ferme desperatus, sui negi gens, diaetam postponcbat, vineam aliquando freqVentanS, pruna legebat plurima, & ventriculo j juno obtrudebat, dein aliis esculentis pro appetitu inhiabat, vino quom acido appetitum excitabat, sic novum apparatum morbi ficum colligebat, exinde ingruebat asse sectus ast limatico . corbuticus cum palpitatione cordis, metu susses cationis , imo antiquus Capitis astedius de novo concurrebat cum sensu obtuso, ita ut plane sibi non esset praesens Sopitis his malis, demum intellectus plene redibat, aeger autem omni posthabito electu ciborum, quicquid in buccam veniebat, comedebat,& sic fundamenta cach exi ponebat, quae vires lumen , atrophiam illiciebat, comitatam tum Ore pedum, di distatutione virium, lentac morte tragoediam hancce finiente.
R Usticus a C. annorum in pago rena, hoc ipso Anno I 699 men se Febrnario derepente corripitur dolore cordi lancinante, essiresius hi time Perlym cum dissicultate respirandi subitanea virium
prostratione metuque repentina mortis. Consilium itaque celeranter quaerunt apud Nobilem Dominam cum pauperta alia remedia in tercluderet. Haec consilium in arena capiens , quum Annus hic cedefluxiones & destillationes plures nutrierit, putat a lesse catarrhum sulfocativum, ob resipirationem dissicilem, porrigit tam oleum lini recenter expres1um. Asium it statim aegrotuS, nec tamen inde levatur, symptomatibu supra norati continuantibus, lenti praeterea continuo nauteam cum uirura anxieta e Jacet ita ut moribundus per aliquot dies, tandem insurgit natura , omnibus collecti viribus inico sat que forti vomitu exturbat saburram vitio amin pituitosiam e ventriculo, cum verme quinque transverib digito longitudine aequante, leniter se te adhuc molitante, statim autem morientes caput primam articulationem digiti inclici aeqvaverat magnitudine. Hoc exanclato
labore, cardialgia evanescit, rei piratio exilii facilior cibo potum reiectus, dies pristinas recolligit vires, plene jam ex Dei Gratia va- a lenia
148쪽
lens. Adstantium judicium erat quod praeterita restate seminium hujus vermis cum impura aqua imbiberit. OBSERVATIO LXII.
De Conditoriis urnarum Germanorum.
V Ies diem docet, id quod in nostris Curiositatibus obvenit Descripsi Ann. I. Dec. a. Observ. 36. Ephem nostrar vasa effossa QVae GCrmanorum veterum urnas esse, jam ex uberiore relatione patebit. Ad eruendos lapides pro certo aedificio D. Reiche junior, hos aggeres in loco descripto fuit aggressus, post meum ad Gorticenses a Grun-berga abitum, invia plurima istiusmodi vasa eruit, ideo studio singulari tales monticulos caute denudavit, lapide removendo, terram-qVe instratam disipergendo Lapidibus ordine positis septum circulum invenit Qquidem mole maximis, vos s. vel sex personae Vix potuerunt amovere Ambitum circuli sive locum urnis deponendis Consecratum repperit aliquando lapidibus minoribus stratum , mi inv c Stem stas eo an autem ubique sic fuerit, certo determinare ninqVivit. Caeterum nulla calce firmati lapides inventi, sed soli arenae circulari forma inserti. In hoc totius familiae urnae fictiles fuere reservatae . Ut autem una familia numerosior altera , ita etiam di siparita numeri urnarum sese exerebat In aliquibus circulis quatuor omenderunt urnas sepulchrales, in aliis tres, in aliis quinque, imo fe-ptem in quibusdam . Urna externe elegantioris formae, Variis lineis di figuris picta , quatuor clypeis ornata, interne monstrabat strias auro coloratas, te vomitati cly olde bestrichen visu decoras. Urnarum
color externus varius, partim luteus, cinereus gryseus , partim ad nigredinem vergens, aliae politae , aliae non item, quaedam ex glarea&arena, quaedam ex mixta & impura terra , aliae circulares cum duabus an si parvis, aliae ab sc ansis, quaedam quatuor ostendunt monticulo S. variis lineis pictos 'absc manubriolo, alvum quaedam habent capacem, collum angustum oblongum, quod tamen variat , dum quorundam colla longiora, aliorum breviora inventa fuere. Figura aliquot nostris similes offendes in Iacobi a Mellen Historia urna sepulchralis Sarmaticae. Urnas ipsas quod attinet, aliquot fuerunt coopertae clausae, aliquot non, praeprimi minore plerum B fuerunt assis. opem culo.