Miscellanea curiosa, sive, Ephemeridum medico-physicarum Germanicarum

발행: 1702년

분량: 662페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

391쪽

De Parotide.

gellarat hvomitu rejiceret Standem circa a . Aprilis vitam hanc cum

mel cri, ut si eramus, commutaret.

OBSERVATI CC.

Dn. D. CHRISTIANI HEL ICHII.

De Paro ide. Sub initium labentis anni immani otalgia per aliquot septimanas

durante, Presbyter propemodum se Xagenarius correptus, circa quadragesima medium in gravissimam incidit febrim , quae temperatis beetoardicis&nitrosis accinnabarinis, ut etiam humectantibus Scdiluentibus tractata sensim coepit mitescere, Iarge fluentibus sudori busis utina cum hypostasi multa. Nihilominus circa nonum diem ad inferiorem maxillam dextram tumor ortus statim mihi memori eorum, quae legeram in Balloni lapidem. Ephemerid. lib. . in constitui. kerna A. 37I metum parotidis ingessit. Aderat musculorum tensio&dolor, ac cum summa dissicultate os aeger aperiebat Is, quam eo sua sumpserat potiunculam ex Aq. be Zoardi cis , Mistura simplic essent cordii syr aceto sit citri, causam tumoris S doloris in illam sibi ingratam coniicieba su Sagante Collegii ordinario quidem ita tamen ut cinnabarim nativam. qua pulveribus beZoard. in dosi exigua aliquando remixta , itidem ex consilio meo circa no ctem aritea fuerat usus p)t remis praecipuam ejus mali statutiginem esse , staret Cinnab enim an :am mortiferum venenum palam accusabat. Nam ias illas hominis ridebam , licet Mediuo seni censoriam authoritatem sibi in omnes passim arroganti etiam sine rationibus crederetur. Tumor ille sensim post aurem dextram ad aliquam magnitudinem crescebat, ut nullusne obstinato quidem seni, qui minime sibi constans erysipelaeeum tumorem esse judicaverat, ac sabina ad exemplum Theophrastii dic utere intenderat, superesset locus dubitandi de parotide , quam acutissimus ille aurium dolor diu ante praenuncialia videri non immerito poterat. Clim de agendis consul. taretur, sudorifera Veteranus Medicus pro discutienda parotide Ra

debat, ego in contrarium nitebar. Neque enim conmitum erat ma e-riam peccantem a principio movente corporis in unum locum det diu. sam ope ejusmodi medicameritorum in sanguineum laticem revehe

re 6 febri, quae vix extincta erat, novum suppeditare omnem Ostendi

392쪽

Ostendi itaque eruditis circumstantibus, quam suspectae expertis Medicis sint parotides di eos ad annum . scri Decur. I. Ephem observ. q. Borellum cent. observ. 8 s. p. 3 I. aliosque remittebam, cum primis ad Ballonium lib. i. con filior consit 89 uti ita scribit Parotides non videntκr eriticae, sed potiὴ judicat ortae, quocunque modo S die appa-rsierint, quoniam sunt abscessus morbo impares nec febrem solvant, es quia dolori caesunt Upropter vicinitatem cerebri tam maxime quia omniis translatio 2 partibus inferis ad superas suspida e si debet. Contendebam ergo

tumorem hunc fovendum S adjuvandum, nec tamen exspectandum, donec sponte erumpat, ut prudenter monitum ab Hildano centur. I.

Observ. 39. p. 33 in operib sed quampi imum aperiendum juxta Celium .dere med. p. Et non absque causa inexperios Vocat Fortis incentur. I. consuli S Respons Medic sti, p. Ita qui pus in superscis exspectant. Recensebam deinde topica quibus celebriores Bractici Forestus lib. a. observ. 16. 6c seqq. Platerus lib 3. Observat. p. m. 6. 89. Severinus de recondita abscestuum natura lib. L. c. 31. Vallesius com- naeniar. in lib. 7. Epidem. 92. Fortis l. c. Dolaeus in En clopaed chirurg p. 38.3 s. 3 o Physici Vrati flavi enses in de Infections-O miris A. 168 o. ubi in me , egregium maturativum emplastrum describitur iactenus cum successu fuerint usi. Commendabatur a me

magnopere medelit seq. implastr magnetic. Angeli Salat Dia-chyl. an μ oleo. N. M. q. si camphor. r. iij. . sed surdo diti narrabatur fabula , donec tandem sequentem cataplasmatis non contemnendi descriptionem in marsupio ad aegrum deferre l. alth. Rad litior albor alth ana I. cepar. N. i. coq. ad mollitiem confund. Scper seiaceum trajic addendo far tritic semin lini ferment an assi. crocisi Caricar contusa r. Jis pingued gallin oleum chama ne l.

q. s. f. Catapl. sed, quod mireris frigide non sine insigni Chirurgi Schalneatoris risu id applicari voluit, pollicitus fore, ut intra paucasio ras suppurationem promoveat. Cum veho per biduum diligenter applicatum spem ejus fefellisset, nobis tandem copiam fecit utendi nostris. Nos illico paucis immutatis Empla sitrum medellatium applicuimus,4 non exspectata maturatione scalpello abscessum aperiri fecimus tum aliorum tum Molinetti e Xemplo apud Rhodium p. 6. inducti. Emuxit pus coctum ad selibram Mustra, ac fluxus ille permultos dies continuavit. Quia vero probe noveram Coacam illam Hippocratis, qugsuppurant cum signi s co tonse qualia in aegro nostro

oranino aderant ac pin album babent, salutarct utra Galeni illud Iib. . de

393쪽

decti sib. c. 7. Parotidos non paucos tempore opportuno liber runt a mois Iesta hac cura me honeste subduxi, quoniam aegrum in vado esse cernebam, ac curam abstessus suppurati chirurgo commissi. Post vale- distionem meam parum abfuit, quin iterum in ebris discrimest aegera Podalirio illo conjiceretur. Nam propinato importune admodum, si recte judices, purganti medicamento , forte ad exemplum Schrotet in Consit Brendet. p. Is . denuo aestum 6 sitim excitavit, causa errat pro more ejus solenni in Chirurgum conjecta cladis huic periculo aeger ereptus ac carne regenerata implet glutinatoque sinu curatio intra aliquot septimanas completa est. Sostri loco calumnias

convitia, quae misera etiam laudatilinorum Medicorum, ipsiusque Hippocratis sors fuit, reportavi

OBSERVATI CCI.

D n. D. CHRISTIANI HELU ICHIL

De Febri sorbuiica.

DI septima Maj An i oo vocor ad amantissimam Domini Conradi Cancell. Canon. Regul Lateran S. Aug. ad B.V.&ad publica deputati&c conjugem, quae nondum 33 aetatis annum exegerat

ante decem septimanas septimo puerperio defuncta fuerat. Habitu corporis illa erat laxiori ac spongios , qualis sanguineo-phlegmaticorum esse solet mensium fluxus illi a primo tempore impedi. tio , ac quamdiu in pacatissimo thoro vixerat, propemodum suppressus, nulla artificiali sanguinis depletione substituta Purgameniara uterina, quaestochiorum nomine veniunt, semper post partum de tenta. Inter cibos haereditario quasi vitio caseus, marito frustra re nitente, in delitiis quotidianis. Motus corporis in aere libero ei satis rarus. Alvus segnior Ante aliquot annos per semestre spatium laboraverat arthritide vaga corbutica , quae quoties cessit, locum fecit torminibus ventris acutissimis non nisi per dolores articulares iterum placandis Ad hanc cum venissem, exposuit de spontanea omni um membrorum lassitudine , obtuso eoque Mago articulorum dolore. Pulsus erat parvus, debilis, inaequalis, non tamen Dequens. Inia terrogata, num sensum frigoris indois animadvertisset An in prae senti anxietate circa praecordia torqueretur ' An dolor capitis mole Rus esset An calore ureretur vel sit preineretur. Respondit nihil

Dec. III. Ann. VII. U VIII, in horum

394쪽

334 Observatio cci. horum se vel perpessam esse vel adhuc perpeti. Haec responsionicet

metum febris epidemicae , quae sub schemate catarrhalis febris ti Februario usque ad hoc tempus grassata fuerat, minueret, non tamen omni ex parte sustulit Consideratis omnibus ex specifico cephalico D. M. Antimon diaphor martiat ac Nitro depurato pulverem praeser, bo,&adversus epidemicam febrim, si sine velamine in scenam prodiret,at adversus arthritidem vagam scorbuticam egregie militaturum.

Sumpsit sub noctem Si hujus pulveris , ejusque usum placidus ex

voto somnus secutus. Sequentibus diebus prioribus eodem habitu incessit morbus , ac praedicto adversus eum pulvere pugnatum est, nisi quod quarto ab accessu meo die pulverem hunc immutarim substituto in ejus locum pulvere beZoard. D. Rumbaum , qui in multo apud nostros usu est 6 cinnabari nativa . adjuncto iterum Nitro de Antimonio diaphor Urina crassaac turbida erat sine foetore.Suspensum

illa res animum meum tenuit, nam etsi dolores errabundi essent, sic ab uno articulo facile transirent ad alterum, non tamen cum levi re solutione erant conjuncti, quod in dolore arthritico vago fieri ipse fueram expertus, Sc notavi DramitZius p. ar Charilaton de scorb. p. m. so dc ante hos viri doctissimi Eugalenus de scorbut p. I 3 . Salomon Albertus de scorbuto thesiis D in nostra tamen agra ideam l vissimae resolutionis nullam observare potuimus. In perplexo hoc negotio caute videbam nihi incedendum , quoniam vero S scorbutumin febris epidemica sub variis larvis medentibus imponere solet, ejusmodi medicamenta porro danda esse concludebam , quae cum successu utrique morbo hactenus ab aliis e me opposita esse recori dabar. Lebat aegra nostra guttas, praescripta ei fuit Mixt simpli cum ess scordii , eas mane hora circiter sexta circa meridiem sumpsit, vesperi vero pulverem , cujus mentionem ante fecimus. Non ex voto aegrotantis procedebat cura .ra quia animo timido 6 a me alieniori videbatur esse, institi, ut alium quendam Medicum in cura Collegam mihi iungerent. Egre id impetrari, consensit tandem maritus Ἐκperientissimum Dn. D. Iaeni schium antehac Pestilentiarium jam Physicum primarium dignissimum , Colleg. ωAdjunct. nostrum invitavit, qui curam 8 solicitudinem meam multis,

ut ut prarier meritum meum, commendavit, v in usu medicamento-ium a me ordinatorum pergendum esse censuit, id quod die morbi seκto post prandium est factum Sub vesperam omnia indicia febris aderant Nocte sequenti cum e lacto descenderet, λυπι seu animi deliis

395쪽

De Febri sorbutica ras deliquium vel etiam convulsionem passa est , ita ut jam extrema et

imminere censerent adstantes. Subito ex somno excitatus comparui,

cum jam rediisset ad se, non unum laesae rationis signum dedit Analepticis emcacissimis ei succurri, quae non porrigo facile, antequam vigor animi dejiciatur, qui Sin incremento febrium malignarum non analeptica sed alexipharmaca ordinario praescribo. Die septimo in manibus&pedibus hinc inde erumpebant maculae purpureae magnitudinem florentiungarici facile exaequantes, quae magnam cum scorbuticis prout a laudatis ante auctoribus describuntur, Convenientiam habebant, a petechialibus autem , quid lenticulares sigmaticae& pulicare vocantur a similitudine cum lenticulis puncturis remorsibus pulicum, prorsus disserebant. Febris comes circa mediam noctem exacerbabatur , Cum vero corbuti naturam in lentore humorum cumprimis vero sanguinis c lymphae ac variis pas- modicis molirninibus consistere sciremus , cujus generis humoribus nostra erat plena; ad attenuationum spissiorum succorum opus sit frequenti Sc celeri transpressione per poros partium , non absque ratione inferebamus, febrim , qua Tigebatur nostra, hac intentione excitatam esse, ut spissescentes humores fluxibilitatem recuperam rent. Qua in re pro virili naturae sui currere conati sumus, datis iis, Guaei humores ad motum disponerent, Dexcretiones per emunctoria promoverent, abesse jussis calidioribus remediis , quae perein pansionem sanguinis secretionibus obicem ponere videntur. Non bona felicis eventus spes , ubi ne g. 6 9. die observare licuit lenem sudorem sub desinationem paroxysmi Futiliter enim agunt, qui in ipsis exacerbationibus sudores exspectant in paroxysmis nimirumpori, ut sanguis ad secretionem rite praeparetur , constricti sunt, ac illis declinantibus remittuntur, hoc ver ubi fit&faustus eventus eX- spectandus, apud hos in quarto, septimo, octavo apud aliosi die solet corpus leni sudore maderes aliter vero, ut dixi, in aegra nostra eveniebat. Quin natura eo tempore vergebat ad excretionem per alvum, quae tamen nullis adstringentibus sed solis nitrosis datis cito subsistebat. Die morbi Odecimo praeludia convulsionum sese osserebant. Irin supprimebatur,4 alternantes vicissitudines calori lcfrigoris spectabantur. Urinae suppressioni opposuimus cataplasmae fol. malu Altheae florib. meliloti, verbata chamomill sem. linubaccis Iuni per idcoleo scorpionum idque debito loco applicari jussimus , contra posterius malum pugnavimus alexipharmacis cum

antispasmodicis debite mixtis S ad vesicatorii opem confugimus sine Uuis effectu

396쪽

336 observati γII

effectu Tametsi enim rina deinceps flueret, die tamen Ia. δεῖ.epilepsia gravissime aegram exercuit impedita deglutitione, donec sub vesperam fato fungeretur ut epilepsia in declinatione morborum trittis sere semper solet esse prognoseos indicium Vesicatorium, ut dixi, in cassum applicatum, quod aliquoties in moribundis vidimus, sola enime rugatio Cutis secuta est in nucha.

OBSERVATI CCII.

D n. D. CHRISTIANI ELUI CHIL

ALiquoties vomitus post exantlatos partus labores in sceminis Catarrhalibus aflectibus obnoxiis ac cibis natulentis ac frigidioribus adfectis curavimus. Nuper etiam medicinam fecimus cuidam enormibus statim a partu vomitibuS, correptae, quae Cedematoso pedum tumore, ut Harpalidae soror apud Hippocratem lib. 7. Epidem. c. s. cum aliis symptomatibu circa quintum gestationis mensem tentata fuerat. Cum vero ejusmodi vomitus, lochiorum negotium turbet ac vires iam ante attritas Vehementer dejiciat ac febrim minetur neque tamen adstringentia, aut anodyna , quicquid etiam alii dicant, hic locum habeant , pauci attingemus, quomodo nos curam instituerimus. Ante omnia imperavimus solicitam frigida aurae exinclussionem, summa corporis quietem, quam ut in febribus proeliciendis sudoribus, ita hic in compescendis vomitibus msrae essicacite esse saepius experti sumus. Interne nervino- carminativa selectiora ordinavimus. Peculiaris quaedam vis in radice pimpinellae emicuit,

sed major in nitrosis, sicuti ita, quibus experiri volupe erit, testahuntur. Usium Castorei laudant alii, ego saepe post ejus sumptionem metutini mulieres conquestas fuisse de dolore quasi gravativo inuasi Cardi algico. Externe adhibita fuit Aqua panis cum vino malvatico

destillata, cui exsentiam Croci miscuimus. Deinde acculos pare goricos , quorum eximia etiam est utilitas in doloribus partum excipientibus etiam tum cum Convulsiones in procinctu sunt, applicari fecimus ex radicib. Angelic pimpineti Zedoar aristoloch. sol melissRorismar fior cheiri, chamomill Roman bacc lauri, semine sileris

Montan nigellae c. Sed caput rei est provide circumspecte promovere lochia abesse jussis sabina, myrrha, Croco, borrace Veneta aliis

397쪽

aliisque vehementioribus, quae sipe febriles aestus accendunt ac varias in corpore turba excitant. Nitrosia certe omne hi serent punctum.

OBSERVATI CCIII.

D n. D. CHRISTIAN HEL ICHII.

De Paralyst lateris dextri evanescentem surdi

tatem excipienti. TExtor aliquis septuagenarius per triginta plures annos initio

quidem barycoia deinde etiam surditate auri sinistra laborave rat, Medicos varios solicitus de recuperando auditu latigaverat, at frustra fuerat. In assignanda hujus surditatis causa 'Medici non convenere, alii enim cerumen inspissatum accusares, alii suspicari mem h ranam quandoque praeternaturaliter in meatu auditorio ortam, o norum allapsum impedire, alii tumorem glandularum, quilius meatus cingitur, nonnulli denique obstructionem nervi auditorii allegare, atq e hinc diversis modis curam instituere sine ulla auditus emenda tione. Hinc tandem de successu desperan per multo annos a medicamentis omni hus abstinuit. Coepit Vero pr te spem, sensim anno aetatis septuagesimo , Auditum recipere mina cum admiratione omnium initio lonum altum ac leVatum clamoremque loquentium percipere ac discernere potuit, eoque nomine ibi multum gratulatu nisi quod metum ipsi incuteret debilitas, iatigatio torpor ac senasus formicarum repentium in pede dextro a coxendice ad malleolosucque, solicitudo ejus tant major fuit, quod , quo magis desectus clitus minueretur , eo magis impotentia ac insensibilit is in pede invalescerent. Ad extremum cum distinctissime perciperet sermone domesticorum periecta paralysii dicti lateri obruitur. Hinc vero facile intelligi potest obstructum fuisse in hoc Viro nervum Audito rium circa exortum aut progressum iu Cameram ut loquitur Felix Pla

terus Tract. de laesion function. c. 8. p. m. l. 28s. Patet etiam facile quomodo materia obstruens nerVum alio translata potuerit

excitare paralysii cum primis accuratiori notitia nervi auditorii ex Tr. du Verne de organ audit. p. II. comparata OS IEZα

398쪽

Dn. D. CHRISTIANI HELNICHIL

De Usu Omenti.

FXimiae indolis puer, illustri stirpe Cetierooskiana satus, Franciscus

Carolus L. B. a ZieroVVSky, a primis unguiculis ejulatu, cum articulata voce non posset, deinde cum hae interprete assiictiones edisserere valeret, etiam balbutienti lingua de torminibus ac dolori-hus ventris acutissimis, qui pertinaciter omnibus medicamentis reluctabantur, flebili vultu quaestus est. His urentes circa regionem renis sinistri dolores sese associabant. Sub medium Octobris anni, 7oo cum a tribus circiter mensibus quintum aetatis annum ingressus esset, atroci articulorum dolores, qui convenientibus remediis sublatus est, vexari coepit. Die a6. ejusdem mensis, febri ardenti oppressus, ex illa quoque cautissime tractatus, respiravit, ita, ut etiam in publicum prodire posset. Sub initium Novembris, dissicili dentitione amictus, ac nova iterum symptomatica febri correptus est. In valescebant symptomata omnia, propterea Nobilis s. atque Experientiss. D n. D. Grassius, Collega & Amicus plurimum observandus

mihi adiunctus, ut socia opera, pro ea, qua valet, Xperientia ieX- teritate occurreret symptomatibuS. Concordi animorum sententia praescripsimus selectiora remedia, sed contra torrentem navigavimus. Quarto enim ante obitum ejus die, accedebant singulauS, Vomitus, convulsiones tumor circa pubemin dolor, rigidae membri virilis tensiones, deliria, aphonia c. ac tandem morte finiebantur. Exta inspeximusin. Doct. Grassio cultrum anatomi um scitissime dirig nte, manu Sque commodante, adstabat praeter alios etiam obit at pExperient. Dia. D. Preus, Collega itidem Noster honorandus, qui defunctum antea curaverat, ac viscera mortui Fratris, eodem fere modo extincti lustraverat.

Sectio haec nobis detexit: i. absentiam omenti, a. Flacciditatem Ventriculi, quem merito cum Celeberr Nedelio papyraceum dixisses, maximam. 3. magnitudinem hepatis, in propDrtione ad reliqua viscera fere incredibilem ejus enim lobus Ventriculum sede sua quasi moverat, versus diaphragma adegerat. 4. Mesenterium Scirrho sis tumoribus hinc inde in farctum renis sinistri inflammationem praecipiti cursu in gangrcenam vergentem ea potissimum par

399쪽

De Usu Omenti.

te, qua peritonaeo annectitur. 6. Vesicam omni tono destitutam .hGlandem nudatam, imperforatam, infra illam circa fraenum exitus urinae patebat. Ex iis a facile patet, tormina illa, quod nunquam nunejulandi occasionem Nostro praebebant, originem debuisse omenti absentiae, ac tensioni ligamenti umbilicatis a praegrandi hepate, dolores, lumborum ab inflammatione renis ortos, tonum Ventriculi a. destructum, singultus, vomitus Sc. f Visse.

I. Hinc colligi potest quadante nus usus omenti, nam utut sententia Aristotelicat . . de partib. animal. c. 3. in se probabilitate tueatur, quod nempe natura abutatur omento ad bene coquendum ci-hum Nihilominus haec anato me utique etiam comprobat sententiam Russi, qui vult, factum esse omentum, ut supernatans intestinis sit molli mentum ad ambientis peritonari duritiem. Nam quid impedit, quo minus dolores illos, de quibus noster querebatur, Ortos ex hac ipsa premente peritonae duritie derivemus Nisi sorte magis placet, originem torminum horum transcribere desectui sufficientis caloris ex absentia menti prognato. obvium n. rationi est, arterias a coeliaca propagatas, e Vena rami splenici propagines latice sanguine turis gentes calorem est undere in parte omento ubstratas, quae hoc praesidio destitutae, qui non stigidae & ex refrigeratione doleant Calorem

certe etiam egregie conservat pinguedo, quam Anatomici coenos invocant, omenti, cujus anterius filium praelatim ea parte, qua Ventriculo connectitur, pinguius posteriori, observante etiam Glistbn. in tracti de Ventric. intestin p. m. Is utim ad OVendum blando hoc calore illam Uentriculi portionem. Qui S qui n. attente partes circa Ventriculum sitas perpendit, facile colliget, naturam Uentriculo ejusmodi tribuisse Iitum, ut undique ioveretur, & calor ei communicari posset Superius confert huc aliquid di aphragma cali

dissimum pectus, a sinistris oppossitus Lien circa fundum pancreas a dextris accumbens hepar, Meum desuper aliqua parte tegens c. An vero magnitudine hepatis omenti desectum natura resarcire voluit' a Vesicam duram es graviter dolintem omnino malam e se, sed pessimam, si febris continua accest erit salum nihil admodis reddiderit, mortemque intra primos circuitus expectandam est Hippocratica Coaca notatu digna, in hoc nostro omnino ex asse impleta, licet nondum septimum

400쪽

ptimum aetatis annum, quod finis Coacae vult, attigisset. Sed cur nulla tumoris indicia post mortem in vesica reperta sunt, an motibus convulsi vis, qui frequentissimi erant, ante obitum tumor ille dissipatus Alias tensio membri virilis, quam communiter ab inflammatione deducunt, videri posset indicare omnes naturae vires intentas ad id, quod ptaeternaturale aderat, discutiendum ac resolvendum. Id vero certissimum, quod tensio membri Virilis , ac genitale ursum retractum, sicut hic factum, mortem portendat in mo bis acutiS.

3. Ex tripode quasi dictum illud Clariss Listeri Exercitat de hydrope stomachum tenuem S in flammatum, cibum potionemque protiniis vel vomere vel deorsum in intestina festinanter detruaere, crudum certe taminiis coctum, i. e. lentum viscidumque , a lentore sane chyli scirrho-so mesienterii tumores deduco. Unde vero laccillita. ab absentia internarum fibrarum is illorum, haec verti an a cibis calidioribus &us vini in tenera aetate ' Huic enim assuetus puer.

Augustam mi Fa.

Dn. D. SAMUELIS GRASSII.

De δε ercurio , Vermium I pabulo I sabulo.

e ' munis hactenus opinio fuit, Mercurium vermibus esse inimicum. Cum vero aliquot specula in marginibus solio suo, seu amalgamate Mercurii orbata viderim, flexuosoque modo idem derasum perspexerim, levavi tegmen ligneum, d observavi in panno peculis superposit nidulantes blattas morbicinas, easque & vivas mortuas deprehendi. Hinc usipicatus sium haec animalcula superamalgamate Mercurii hospi- tia, illud vel motu suo abradere, vel etiam ore rodere, cum fieXUosio itinere magis magis p in profunda speculorum penetrent. Demi pannum,& sic speculorum pulchritudinem conlarvavi. Doctorum Curiosorum ulteriori examini relinquo, an hae blattae forbicinae Mercurium depascant. Hoc tamen certum est, Cuprum, si exuviis horum animalculor ultas, conteratur, dealbari.

SEARCH

MENU NAVIGATION