장음표시 사용
451쪽
atome Piceae, Abietis Pinique 'lvestris r
sed Megregie describit, cujus verba paulum mutata Maur. Holi m. in a. tal Plant circa lidos fi Dam alteri, quando inquit. In hac nucamenta quae iaci
mora immatura herbaceo passore m. J- Η seq. aemulantia, Piceae uini iactusti adscripta, a atth depida e squamulis imbri alim composita inque punilens soliolum desinentia. perque maturitatemfubsnem aestatis incel. labet desinentia, vermiculorum hospitia.
Denique cumin piceae cibi et is conos descripserim, non incongruum
eritin in sylvestris istucius declinare. Hi Ionston ab initio virides, ubi maturueriat fusci, dehiscunt semina lata emittunt turbinati, arctiomusquamarum contexta compactiles, quarum crassa ignosa, lucida capita ex tantia, tuberculorum agmine i qtales reddunt conos. Ego vero Lestentavide linearein describere. Formantur ex lingulis seu laminis oblongis Fig. i 8 9. o. latiusculis, primo viridibus, concinne spirali ordine in turbinem ascendentibus Marctissime invicem compactis quae exasperantur in apice callisin capitibus quadratis, eminentibus iupra laminas seu lingulas S. vrnatis globulo parvo, quae lingula deinde, ubi maturuerunt fuscae fiunt, lignotae, dehiscunt,4 diltrahuntur a se invicem, ut emittere possin nucleos seu semina alata. Ad umbilicum usque iam, ut putabam, deducta picea speculatione, dubium tamen inhaesit menti meae circa sementationen in propagationem illius 4 an sit fomlina vel mas, Vel hermaphroditus ad quod me permovit Exceli Camerarii supra laudata Epistola de sexu Plantarum A. I 69, edita. In hac enim cum curiosissime Clarissimus Autor tam ex Veteribus quam Modernis , qui vero non semper proprie per genitalia membra, vimque generandi diversam, sed per magnitudinem, proceritatem, elegantiam robur, aliaque accidentia diffinxere, tam ratione, quam observationibus demonstrare satagat, sexum plantarum aeque ut animalium, specialiter in picea pollinem farinaceum utorum pro semine masculino agnoscat, uti in aliis quoque planis Marboribus, ego illi iacile assentior, laudo conatus atque experimenta. Quomodo vero muliebria membra, quae in alijs monstrantur in picea invenienda sint, nondum licuit in tam celsae arbωris rami inquirere, vel ostendere, nisi annus hic vel sequentes me doceant ad exemplum pini in qua alpighius Anat. plant pag. 69 sag. 29. uterorum conseries seu muli tiplices strios observavit, qui biennio ante erumpunt soris specie, tue invicem conqlomerati vale excitant cor in eujus exteriora soliola squamarum instar se e c00periunt. z Addo etiamnum, cum in picea semina seu nuclei alati in conis latentiai Vera sui semina, e quibus arbor potet produci, uti quidem ipse produxi,
452쪽
o in sylvis utique generatur, velut ex abiegnis lini sylvestris conis nascitur arbor, nisi proles ipsa sit, si cum multis primaeva semina statuere liceat, sequetur, quod ante conum praecedant vasa utero nimirum tubis similia, , qualia sint illa, investigare dignum erit, cum talos sic diligenter examinare placuerit. Interim cum picea seipsum faecundet, pariatque sola sine alio conjuge, hermapnroditus erit judicandus ut aliae plures arbores Scilan tae, si non omnes, ut inde sexus diversus forte disputari vel debilitari possit. Haec observata priusquam communicarem ad Ephemerides, volui adhiic Anno 1698 experiri, an muliebria vasa invenirem. ItaqLe . Aprilis in pi- nubus montanis ulos quaesivi, sed adhuc tecto inveni. s. ejusdem, cum subito arbores post diuturnum gelu inciperent viri descere&florere in piceaovales globulos copiosissimos tectos membranulis fuscis, quibus distractis purpurei uti sed parvi adhuc eminebant, reperi. a. plurimi nudi plurimi toti tecti, quidam semitecti suis membranulis copiosiores adeoque quam praeteritis annis offendebantur. 26. Invenio in extremitatibus inferiorum ramo. rum strobilos parvos rubentes erectos, quos dum decerps pollicibus tribus longos,& accuratius contemplatus sum, triplici colore Variatos adspicio. Quamprimum enim e luteis membranulis, quibus testi sunt, prorumpunt, sunt primo subvirides, deinde in aere fiunt purpurei, adeoque Vel purpurei, ubi aliquamdiu denudati sunt, vel subvirides, ubi recentissime nudati, vel lutei, dum adhuc teguntur. Quomodo vero strobili hi generentur, definire nequivi cum me dubium faciat non solum Baro de Holiberg, qui Georgic. Curios.
parvula rudimenta conorum ex iis formandorum, in xtius ulos in conos mutari praetendit, curiosissimus Bolanicus D. Joh Matth. Faber forta sus ex aliquo Veterum asserit, His adultioriba conorum rudimenta ostioribus atque recurvis succidunt foliolis adornata: Sed laesa 4tilus
conus, scopa seu novum germen idem principium habere videntur, ne pe quendam quasi nidum , nempe calicem ex membra malis flavis compositum unum eundemque, quantum quidem adhuc Observare datum fuit. Nec enim, quomodo uti sim rudimenta conorum, Vel quomodo in conos mutentur,
hactenus assequi potui, quia coni in novissimis ramis plerumque a scuntur, tibi nulli aliae fuere tali: quod coni alibi proVeniant, antequam juli exsiccentur pereant, uti in alijs quoque floribus fieri solet. Malo ergo judicium meum hic suspendere, sagacior Curiosorum scrutinio reponere, quemadmodum quae sint in picea muliebria vasa, quae tubae, quis
453쪽
Itaque ab EXc Camerario, qui sextam plantarum tam accurate investigavit, postulavi,4 conos recentinimo & adultiores misi ut muliebria perscruteturin moniliet, qui ita i Maii est, det Iam ad muliebria piceae. Ubi ante omnia fateor, obstitisse mihi ba uenmplae utpote procerae arboris altitudinem, quo minus ill sim fruniscationem accurate satis explorare potae. rim: De bipa vero coniferarum humilium alno Niseiula, satis mihi conis stat istas a more reliquarum uliferarum quercus , cor3li c. non abludere. Conm ergo alni tenebin , dum julm pollinem spargit inter suas squama per microscopium conspectin xhibet exilia flamenta rutil.rntia: Haec mihi tuba.rum vel 'li rationem habere videntur uti de cor lolgi quercv jam olim asserui in epist de sex a plant pag. 2 Talis autem in cono transmissi non invenit, stive jam evanuerint flve 'si squamae aut interjecta ipsis parυtilato liola tibarum vice fungantur sive quocunque demum alio m0do se res a buerit, quem determinare non in vale0, Tu vero optime expedire poteris,
si hortulano iiijun veris, ut 0-rum eruptionem observet accuratiis. Etas. Iunii. Mulubria piceae iuxta proin yi m har epistola excutienda eruηt. Ubi ante omnia suςpino . integrum conum esse id in picea, and Demininum est uti uim partem masculino sexui propriam constituit. Cum ere quae inister coni squam crescunt semina sim totidem ova, hinc necessari conm ipse, qui ovum illud excludit, erit uter vel si mavis ovarium; quia non ut in animalibus ovum ex vario per ovi ullum deducitur in uterum, sed in eodem loco haeret, usque dum terrae c0mmittatur. Id ritu solum quid in conost,li τὸ tulerationem habe.u quale alias a semine vel semiηali vasulo eri
rate examinato nec iiDii aliter re Mndere usum, quam vel tubam istam iaci
in cono tam masto μ' am fui se evanuit eis enim unum ex primis iusor munere suo ondum c0ntrahituri vel squama ipsas ratione alarum istarum purpureai mn tenvium sis interiori ips0rzmparis adhaerentis sum vis
femini insident, esse ipsi nima illa tubas s litos Hec enim est defuit in fl)li pars loris medium eiγ occupam sic ubi flos Uiemes unetuntur, 3 rudimento fructus f seminis inhaerens. Hoc exili in illis foliolis inter 'tia.
ma occultatis nun viderit competere. Dicuntur Bolani is quaedam plantest lo carere, ut tulipa ya rvem Uerum his sireminitas is opertuluin vasa liut alibi stilus api uim cinora cis stur =70rctvr AEqui vocivio etiam 'in focabulo him lo ip oui appeniat tem vocant. Etenim tubae uter infusius in animali, si te est. νη- adluc controversin, deferre vim semiηκ masculi ex uter ad ovo in alter certior, deferre ovum ex ova piam uterum Posterior 6 in tu tuba plantarora locum non bilet, quin ρο-
454쪽
tius dum vasculum seminale crescit, tuba ut dixi marcescit prior probabilis videtur, quia apices praecipue partem sum polline conlpergunt quae eodem tempore maxime conspicua est, uti summitatem vasculi in ipsius obsentia. Alium usum in uitant qui hiarest1lum C aηt,adsemen intis conclusum veliti laudum S salitu expellendos.
Haec Nobilissimus Camerarius. Ego igitur, cum non negem conum ipsum pro utero posse sumi, cum ingeniosissimus Malpighius uterorum congeries seu multiplices stylos in in Adesignet, ad cujus imitationem in piceae conis quoque uteros inveniemus explicabimus attamen quia adhuc obscurum mihi est, quae partes pro tubis accipiendae sint, licentiam sum asserere modum conceptionis. Dum enim coni adhuc parvi sunt& recentes squamae apertae sunt&hiant, ut concipiant aptius tum temporis dispersum utorum pollinem masculum. Quamprimum Vero conceperunt, claudunt arctius me squamas suas, ne semen elabatur. Sin
ver lingulam illam brevem pro stilo seu tuba quis velit cum purpureo suo. apice , quae in exterioris squamae infima parte prodit, &reclinatur usque ad semina, qualis lingula in abiete multo longior est, ut videtur in sag I .squa mam ipsam superat,in acumine quodam reflexo sese exserit, duratque in exsiccato cono, per me licebit,& ut quaein ego Camerarius de lingula seu foliolis inter squamas occultatis diximus, eo clarius appareant, appono co ne illius in Fid. XJ I supinam seu externam in Fig. XXII ad latus signa
Tandem denique, quia echinos favisormes ultimo Iulii spectavi, Ἀμfendi recentem unum pallidum conclusis adhuc faucibus, usus labia flava erant, sub his autem prominentia parva foliola viridia. Alium den de conclusum adhuc, sed fuscum clongioribus foliolis viridibus armatum mec non multos illos nigros, ligneos annuos apertis faucibus, sed plerumque sine foliolis, ut Figura IV. delineavit: hic adiiciendas putavi dum XXIII.
455쪽
D GUNT HERI CHRISTOPHORIS CHEL H AMERI,
Serenissimi Ducis mirati Archiatri, atque in Academia iloniensi Medicinae Professoris Publici primarij, Academia Maturae Curiosorum Adjunsti.
suscepta, Mense Decembri DCXCIT
457쪽
ὰ Ii Animalium nobis historiam scriptis comprehensam reliquerunt,
M Lector benevole, vario quidem instituto usi sunt: Nonnulli Phi- V losophos egerunt, ut Aristoteles, alii Grammaticos, ut Petrus Bel - lonius de A quatilibus paucos Medicos nominare poteris, Di Ο- scoride execpto; quorum potissimum est, usum quem in sanandis morbis praestant, inquirere Quod itficile hoc cum primis Marduum est, periculum in corpo ibus aegrotantium facere eorum, quae nunquam antea sunt tentata , m agnoque ad id judicio opus, ne, si prodesse non posms, noceas etiam& ubi sanare aliorum corpora cupis, propriae conscientiae vulnus instigas. Non autem poterit haec ejus is excoli, nisi prius&Grammaticam notitiam,&partium cumprimis corporis praemittas. In quo ex antiquissimis Democritum ma Xime occupatum fuisse constat, quem Hippocrates ad eum ex insania, qua Abderitis laborare stolide existimabatur, ad bonam mentem reducendi gratia arcessitus, invenit animalia varia dissecantem , bilis vias inquirentem, ut id in Epistolis Hippocratis operibus subjunctis est legere, ex quibus
ea in suum usum transtulit Magnenus. Nonnulli omnia haec conjunxere, ut Aldrovandus Gesse erus, quorum institutum, vastum sanein magnis ingeniis dignum, probare tamen omnino non possum, cum turbet discentium mentes, studiorum diversa genera in unum confundat Etsi Gesineri institutum Aldrovandino conatu si tolerabilius. Quod etiam movit Jonstonum Silesium, ut relictis al1enis, ea potissimum quae ad philosophiam Grani. maticam Medicinam pertinerent, a reliquis separaret,in in Compendium ageret majori laude dignum, si plus in eo temporis posuisset δε quae ab Aristotele, Plinio, esse ero, Alatro vando, quorum omnium se epitomatorem prosellus eii, seligenda erant, paulo magis expendi siet. Quantumcunque vero opera hi summi ac diligentissimi viri in ea reposuerint, fieri tamen non potuit, ut tanto labori, universae animalium scilicet naturae describendae, pares ingenii vires arserrent. Hinc nullum forte animal reperias, cujtis integram naturam tam exacte tradiderunt, ut in enarratis partibus ceterisque non sint in permultis hallucinati.
Quod etiam ex seu uentibus de Phoca observationibus patescet. Quas accurataS, atque ex omni parte perfectas nec ipsi pollicemur, ted quales sese in
458쪽
recenti cadavere forte obtulerunt, aliquas , eo lubentius cum publico cor municandas, quod a celeberrimo antecesbre meo Ioli. Dan. Majori consimiles promissae, nondum postea comparuerint, cujus vlae in hoc quoque implere, datam publice olim fidem liberare, jure quodam nostro stude
Uti capitis quidem interna scrutari non potui,quod alii usui destinatum, cultri aciem non admisit Fiet forte hoc tamen alio tempore, opportuna se occasione denuo offerente. Interim quae in triduano labore observavimus, simplici, planoque sermone suae studio duco exponam. Qui doctissimi, egeri Medici quondam edanensis celeberrimi Ana- tomen ejusdem animalis in Ephemeridibus eruditorum Germania Anno IX. Observ. g. expositam, cunae nostri conserre voluerit, faciet operae fortassis
I. Longitudo ejus quod secuimus, animalis erat geometricorum pedum Iri cum dimidio. a. Crassi tres ad medii ventris finem, pedis unius. a. Color pilorum ex cinereo pulchre albicans. . Caput rotundum, sed protractum in os exstans: s. Labia crassain tumida, rotundaque ut vituli: Barba erat ex setis circiter viginti nigricantibus, longitudine diversa Nd
. Lingua non bifida, sed rotunda prorsus lata, ad maxilla inferioris figuram internam, quam totam implebat, lentium seriem accommodata, quorum radices tangebat, ita implens os totum, ut in horum intersti. tia quoque se insereret, adeoque inaequaliter, ubi attolebatur, appare
r. Maxilla inferior ex duplici osse constabat, in medio non coalito, sed libero existente. Dentium ordo superior ex XVIII., inserior ex XVI. constabat: Quorum priores quatuor incisores nobis, minimi vix conspicui. Quos excipiebant Canini in superiore maxilla,bini breviores, totidem praelongi,&instar cornu reflexi, in inferiore priores bini deerant, sed par alterum pro longum, inter istos breves clongos superiores se medios insinuabant Quo efficiebatur ut semel arreptum ac prehensum nullatenus se expedire aute-
ubi posset. Maxillares lati Aulli, sed reliqui viginti qui horum loco erant,
459쪽
phot inar tome. Istomnes acutiin breviores, omnes albicantes, 4itidis sint splendentes, ut eandore ebur superarent. ro. Oculi rotundi, bovinis similes. sui musculis instructi, intercurrente pinis guedine. II. Glandulae vero oculares exiguae supercilia setosa, ut barba. II. Auriculae nullae, at meatus aurium aperti, exile licet illis obtecti. 13. Collum mediocre, brevius tamen potius quam longum, nec exsertum.1 . Pectus late diductum , dc amplissimum, quippe qVOd abdomen amplitudine superaret Nama Totum corpus perfecte rotundum, Versus caudam decrescens, ibique angustius.16. Umbilicus vix observabilis. 37. Mentula sub cute abscondita, quatuor ab urribilico vel quinque digitos .ex foramine patulo proditura parva vero, ne qVidem iliam, qua mediocri canis instructus est, adaequans. Pedes quatuor Priores justo loco, at pinetiores proxime ad caudam me tacarpo carpo quein quinque digitis, curvis ungaibus armatis constabant.
Sub pelle satis crassa expansus, non panniculus sed pannus adi possis, candidissimae adipis pollicis crassitiem aequans, sanguineis vasculi refertus. Poth pinguedinem statim musculi erant, carne non pissa, sed molli laxiore, nigricante, uti di totus sanguis erat nigerrimus. In collo asto id ei,d Sterno thyreidei erant obvii, sub his venae carotides, amplae Maspera arte ita cum gula. Statim sub mento Myloglossi aderant, in pectore Pectorale M ulna longitudinem aequantes reliqui, serrati, non observabantur. In abdomine Obliqvus unus & Transversalis Pyramidum etiam simulacrum. Notabile vero cum primis elegans visu ligamentum pollicem latum quo sepe peritoneum pro tento, transversales sibi jungebantur in medio abdominis, quasi fascia inter
His remotis sterno patebat. Quod in superiore parte pectus transgressum . illudque super a teriam asperam ad duos prope palmos candida cartilag ne exc dens, ligurae gladioli infra, ubi vera Xyphoides expectabatur, unius hal - onoi Ut duae excurrebat super abdomen. in rotundam patellain sinictat, gauidiua ibi deni atque eleganti cartilagine, mollique consulata
Hic exspectabam ut multa peculiaria, a struistura ceterorum animal inmaemota coiis piceiem, sed pes me prope haec se iecit Nam Veii uiculuS, hepata
460쪽
D Gilib. christophori Schelharueri
lien pancreas, intestina, renes lenitalia eadem, si ibstantia & situ, reliquis videbantur Quae tamen singularia hic notabamus, fere istaec erant: Ventriculus amplissimus eratin robustissimis tunicis instructus, quarum exterior fibrosa, carnea, multiplex, interior nervea& villosa, ita ab invicem distincta, ut Mecto permedium viscere abscederent ab invicem, S interior, candida, dura, nervosaque alteram supergrediens notari posset, prodibat enim& supra externam eminebat Glandulosa tunica non videbatur adesse, quod mirum; neque enim dubitam, hinc acidum Macerrimum exsudare liquorem,
qui integros pisces, quibus deglutitis vivit animal, rodendo consumat. In Cavo ejus piscium spinae notabantur, itemque integri propemodum adhuc post octi duum pisces, 'ui corrumpi vix inceperant. Itemque plurimi vermes, duas, tresve uncias longi, candidi, filamentorum instar, viventes adhuc post tot dies, sese contorquentes instar anguillarum rivos itidem, sed non vivos observavit Segerus,Erat autem ventriculus amplissimusin librarum sedecim facile capax. Pilorus in angustum contractus crassus ut in ceteris animalibus terrestribus haut longe intestinum ex se demiserat, cum ductus bilarius insereretur, vix scilicet duas vel tres unetas. Erat autem Intestinum unum exile, hoc est angustum, ut dimidium humani non adaequaret amplitudine; at hanc angustiam immanis longitudo compensabat, nam quinquaginta ulnas excedebat. Nullae in hoc semiiunares membranae aut annulares Valvulae observabantur, neque Colon neque arcum, multo minus Duodenum Ileum aut Jejunum invicem ullo signo distinguebantur Redium vero pranongum, nec tamen amplius ceteris, crassius licet, eum ab noultra ulnam implevisset, in occurrens alterum angulo recto, eo modo ut in aliis Ileum solet in Colon inserebatur. Prorsus itaque contrario hic se habebat modo ac in aliis animalibus haec insertio Carcum autem hic succedaneum non plus quam dimidiam unciam eminebat, appendix ei praeter istam eminentiam
Hoc longissimum intestinum excrasssimis & robustissimis itidem tunicis
construebat Ur, apertum prope Ventriculum, hi autem chole dochum perspicue ostendebat, ut sine morastylusinit: laretur Pancreatici vero ductus osculum
Pan creas adlacebat praemagnum, cujus non unus sed varii ductus inseri
hinc inde videbantur, neque enim unus magnus deprehendi a me poterat. in reliquis nihil habebat, quod cum animalium reliquorum pancreate non conveni; et eratque valde carnosum, glandulis in iobos distinctis veluti composit ut jus colori quo alias hepar esse solet.