Satirarum liber

21쪽

L LBAE R. PROLOGUS.

Nec sonte labra prolui caballino, Nec in bicipii somniasse Parnas SOMemini, ut repente Sic Oela prodirem. Heliconiadasque pallidumque Pirenen illis rem illo, quorum imagines lambunt

dederae sequace S pSe Semipaganu SAd sacra vatum carmen asser no Strum. Quis expedivit pSillac Suum χαι OEPicamque docuit verba nostra conari IMagister artis ingenique largitor 20 Venter, negatas artise Sequi voces: Quod si dolosi spes resulgeat nummi, Corvos poetas et poetridas picasCantare credas Pegaseium nectar.

in curas hominum is quanturii est in rebus inane lduis leget haec I Min tu istud ais nemo herculei Nemo Vel duo, vel nemo. - Turpe et miserabit et , Quare 7 Ne mihi Polydamas et Troiades Labeonem P::ietulerint nugael non, si quid turbida Ruina Elevet, accedas, examenve improbum in illa

22쪽

2 PERSII

Castiges trillina, nec te quaesiveris X tra.

Nam Romae quis non- ah si fas dicere sed fas. Tunc, quum ad canitiem et nostrum istud vivere triste Aspexi ac nucibus agimus quaecumque relictis, I 0 Quum sapimus patruos tunc tunc, ignoscite, nolo: Quid actam sed sum petulanti splene, cachinno. Scribimus inclusi, numeros ille, hic pede liber, Grande alliquid, quod pulmo animae praelargus anhelet: Scilicet haec p0pulo pexusque togaque recenti 5 Et natalicia tandem cum sardonyche albus Sede legens celsa, liquid quum piasmate guttur Mobile collueris, patranti ractus Ocello.

Ille neque more probo videas nec Voce serena

Ingentes trepidare Titos, quum carmina lumbum 20 Intrant, et tremulo scalpuntur ubi inlima versu. Tun' vetule, auriculis alienis colligis escas' Auriculis, quibus et dicas cute perditu ohes Quo didicisse, nisi hoc sermentum et quae semel intus Innata est, rupto iecore, Xierit caprificus - 25

En pallor seniumque more si usque adeone Scire tuum nihil est, nisi te scire hoc sciat alter At pulchrum est digito monstrari et dicier hic est Ten' cirratorum centum dictata fuisse Pro nihilo pendas cce inter pocula quaerunt 30 Romulidae saturi, quid dia poemata narrent. Hi aliquis, cui circa humeros hyacinthina laena est, Rancidulum quiddam balba de nare locutus,

Ρhyllidas, Hypsipylas, vatum et plorabile si quid,

E liquat, ac tenero supplantat verba palato. 3b AssenSere viri iunc non cinis ille poetae Felix non levior cippus nune imprimit ossa ΤLaudant convivae: nunc non e manibus illis, Nunc non e tumulo sortuna laque savilla Nascentur violae Rides, ait, et nimis uncis 40 Naribus indulges an erit qui velle recu Set 0s populi meruisse, et cedro digna loculus

Linquere nec scombros metuentia carmina nec ii S Qui S qui es, o modo quem ex adverso dicere se ei

23쪽

Νon ego, quum Scrib0, SP 0rte quid aptius exit - 45 Quando haec rara avis est Si quid tamen aptius exit, Laudari metuam, neque enim mihi cornea ibra est:

Sed recti sinemque extremumque S Se regu SOΕuge tuum et belle Nam belle hoc excute totum: Quid non intus habet 40 hic est Ilias Atti 50 Ebria veratro n0 si qua elegidia crudi Dictarunt proceres 40 quidquid denique lectis

Scribitur in citreis Talidum scis ponere Sumen, Scis comitem horridulum trita donare lacerna, Et verum, inquis, amo rerum mihi dicite de me 55

Qui pote vis dicam nugaris, quum tibi, calve,

Pinguis aqualiculus pr0 tens sesquipede ex Stet. Iane, a tergo quem nulla ciconia pinsit, Xec manus auriculas imitari mobilis albas,

Nec linguae, quantum sitiat canis Appula, tantae 60

vos, O putriciu SanguiS, quos vivere fas est Occipiti caeco, 0sticae occurrite sanna et Quis populi sermo est quis enim, nisi carmina molli Nunc demum numero uere, ut per leve Severo SEffundat iunctura ungue. Scit tendere versum bNon secus ac si cui rubricam dirigat uno: Sive opus in mores, in luxum, in prandia regum Dicere, res grandes n0Stro dat Musa poetae. Ecce m0do heroas sensus asserre videmus Nugari 0 lit0s graece, nec ponere lucum 70Αrtilices nec rus saturum laudare, ubi corbes

Et sociis et porci et sumosa Palilia foeno, Unde Remus sulcoque terens dentalia. Quinti Quem trepida ante boves dictaturam induit uxor Et tua aratra domum lictor tulit -- euge poeta 75 Est nune Brisaei quem venosus liber Acci

Sunt quos Pacuviusque et verruco Sa moretur

Antiopa, aerumnis cor lucti silcabile sulla Τnos pueris monilias patres infundere lippus Quum Videas, quaerisne, unde haec sartago loquendi 80 Venerit in linguas, unde istuc dedecus, in qu0Tr0ssulus exsultat tibi per subsellia levis Τ

24쪽

4 PERSII Nilne iidet capiti non posse pericula cano Pellere, quin tepidum h0 optes audire decenter 'Fur es, ait Pedio Pedius quid crimina rasi 85Librat in antithetis, docta posuisse siguras Laudatur bellum hoc Hoc bellum an, Romule, ceves'

Men moveat quippe et, cantet Si naufragus, aSsem Protulerim cantas, quum si acta te in trabe pictum Ε humero portes verum nec nocte paratum 90 Plorabit, qui me volet incurvaSSe querella. Sed numeris decor est et iunctura addita crudis.

Claudere sic versum didicit Berecyntius Altis; Et qui caeruleum dirimebat Nerea delphin; Sic costam longo subdurimus Appennino. 95

Arma virum, nonne h0 Spumosum et cortice pingui, Ut ramale vetus praegrandi subere coctum'

Quidnam igitur tenerum et laxa cervice legendum 'Torva mimalloneis implerunt cornua bombis, Et raptum vitulo caput ablatura superbo I 00 Bassaris et lyncem Maenas sterura corymbis Euhion ingeminat reparabilis adsonat echo Haec sierent, si testiculi vena ulla paterni Viveret in nobis summa dehimbe saliva Hoc natat in labris, et in udo est Maenas et Attis. 105

Nec pluteum caedit, nec demorSOS Sapit ungues. Sed quid opus teneras mordaci radere Vero Auriculas vide sis, ne maiorum tibi forte Limina rigescant sonat hic de nare canina Littera. Per me equidem sint omnia protinus alba II 0 Nil moror. Euge omnes, omnes bene mirae eriti reS.

Hoc iuvat Hic, inquis, et quisquam suxit letum Τ

Melite discedo. Secuit Lucilius urbem, Te Lupe, te Muci, et genuinum regit in illis 1150mne vaser vitium ridenti Flaccus amico Tangit et admissus circum praecordia ludit, Callidus excusso populum suspendere a SO Men muttire nefas nec clam, nec cum Scrobe, nuSquam 7Ηio tamen infodiam vidi, vidi ipse, libelle: 120

25쪽

Auriculas asini quis non habet hoc ego opertum, Hoc ridere meum, tam nil, nulla tibi vendo Iliade. Audaei quicumque asstate Cratino Iratum Eupolidem praegrandi cum sene palles, Aspice et haec, si forte aliquid decoctius audis. 2b Inde vaporata lector mihi serveat aure Non hic, qui in crepidas Graiorum ludere gestit Sordidus, et lusco qui possit dicere lilsce, Sese aliquem credens, Italo quod h0nore supinus

Fregerit heminas Arreti aedilis iniquas: 130

Nec qui abaco numeros et Secto in pulvere metaSScit risisse vaser, multum gaudere paratuS,

Si Cynici barbam petulans nonaria Vellat. His mane edictum, p0st prandia Calliroen do.

SATIRA II.

Hunc Macrine, diem numera meliore lapillo, Qui tibi lubentes apponit candidus anno S:

Funde merum genio. Non tu prece OScis emaci, Quae nisi seductis nequeas committere divis: At bona pars procerum tacita libabit acerra. Haud cuivis promptum est murmurque humile Sque SuSurrOS Tollere de templis et aperto vivere Voto.

Meus bona, fama fides, haec clare et ut audiat hospes: Illa sibi introrsum et sub lingua murmurat si Ebulliat patruus, praeclarum unus et si 10

Suh rastro crepet argenti mihi seria dextro Hercule pupillumve utinam, quem proximus heres Impello expungam iamque est scabiosus, et acri Bile tumet. Nerio iam tertia conditur uxori Haec Sancte ut poscas, Tiberino in gurgite mergis Ib Iane caput bis terque et noctem flumine purgas Heu age, re Sponde- minimum est quod scire laboro De Iove quid sentis e sine ut praeponere cureSHuno cuinam cuinam vis Staio an scilicet haeres Z

26쪽

6 PERSII Quis potior iudex, puerisve quis aptior orbis 20 Hoc igitur, quo tu Iovis aurem impellere temptas, Dic agedum Staio: pro Iuppiter o bone, clamet, Iuppiter at sese non clamet Iuppiter ipse ΤIgn0Visse putas, quia, quum tonat, ocius ilex Sullare discutitur sacro quam tuque domusque 3 25 An quia non fibris ovium Ergennaque iubente Triste iaces lucis evitandumque bidental, Idcirco stolidam praebet tibi vellere barbam Iuppiter aut quidnam est, qua tu mercede deorum Emeris auriculas pulmone et lactibus unctis 30Εcce avia aut metuens divum matertera cunis

Exemit puerum, frontemque atque uda labella Insam digito et lustralibus ante salivis Expiat, urentes oculos inhibere perita: Tunc manibus quatit et spem macram supplice voto ab Nunc Licini in campos, nunc Crassi mittit in aedes: Hunc optet generum re et regina: puellae Hunc rapiant quidquid calcaverit hic, rosa fiat lAst ego nutrici non mando Vota negato, Iuppiter, haec illi, quamvis te albata rogarit. UPoscis opem nervis corpusque fidele senectae: Esto age sed grandes patinae tuccetaque crasSa Adnuere his superos Vetuere Iovemque morantur. Rem struere exoptas caeso bove Mercuriumque

Aecersis fibra da fortunare Penates, 4bDa pecvis et gregibus fetum quo, peSSime, pacto, Tot tibi quum in animas unicum omenta liquescant ΤΑ tamen hic extis et opimo vincere serto Intendit iam crescit ager, iam crescit ovile, Iam Mitur, iam iam donec deceptus et exspes MNequiquam fundo, suspiret, nummus in imos Si tibi creterras argenti incusaque pingui

Auro dona feram, sudes et pectore laevo Excutias guttas, laetari praetrepidum cor. Hinc illud subiit, auro sacras quod ovato 55 Perducis acies nam fratres inter aenos Somnia pituita qui purgatissima mittunt.

27쪽

Praecipui sunt , sitque illis aurea barba. Aurum vasa Numae Saturniaque impulit aera, Vtis talesque urnas et Tuscum lictile mulat. 600 curvae in terris animae et coelestium inanest Quid iuvat, hos templis nostros immittere mores, Et bona dis ex hac scelerata ducere pulpa 3 Haec sibi corrupto casiam dissolvit olivo Haec Calabrum coxit viliat murice vellus, buae baccam conchae a Sis Se et Stringere venas Ferventis massae crudo de pulveres iussit. Peccat et haec, peccat: vilio tamen illi lur: at vos

Dicite, pontifices, in Sancto quid sucit aurum 3Nempe hoc quod Veneri donatae a virgine pupae 700uin damus id superis, de magna quod dare lance Xom possit magni Messallae lippa pr0pag0:

Compositum ius asque animi, Sanctosque receSSus Mentis, et incoctum genero S pectus honesto. Haec cedo ut admoveam templis, et sarre litabo. 75

'empe haec assidue iam clarum mane senestras Intrat et angustas extendit lumine rimas: Stertimus indomitum quod despumare Falernum Susticiat, quinta dum linea langitur umbra. En ii id agis -- Siccas insarta canicula messe 5 Iam dudum coquit et patula pecus omne sub ulmo est Unus ait comitum. - Verum ne ita ne ocius adsit Huc aliquis nemon'7 Turgescit vitrea bilis: Findor ut Arcadiae pecuaria rudere dicas.

Iam liber et positis bicolor membrana capillis l0

Inque manus chariae nodosa ille venit arundo. Tuitu querimur, aerassus calamo quod pendeat humor,

Nigra quod infusa vanescat sepia lympha: Dilutas rati erimur geminet quod fistula guttas. miser inque dies ultra miser, hucine rerum s

28쪽

8 PERSIIVenimus at cur non potius teneroque columbo Et similis regum pueris pappare minutum Poscis et iratus mammae lallare recusas

An tali studeam calamo - Cui verba quid istas Succinis ambages tibi luditur resiluis amens 20

Contemneret Sonat vilium percussa, maligne Respondet viridi non cocta fidelia limo. Udum et molle lutum es, nunc nunc properandu et acri Fingendus sine sine rota Sed rure paterno Est tibi sar modicum, purum et siue labe salinum, bQuid metuas Τ- cultrixque foci secura patella. Hoc satis an deceat pulm0nem rumpere VentiS,Stemmate quod Tusco ramum millesime ducis, Censoremve tuum vel quod trabeale salutas 3

Ad populum phaleras ego te intus et in cute novi. 30 Non pudet ad morem discincti vivere Nattae 7 Sed stupet hic vitio, libris increvit opimum Pingue caret culpa, nescit quid perdat, et alto

DemerSus Summa rursum non bullit in unda. inagne pater divum, saevos punire tyrannos 3b

Haud alia ratione velis, quum dira libido

Moverit ingenium serventi tincta venen0: Virtutem videant intabescantque relicta. Anne magis Siculi gemuerunt aera iuVenci, Et magis auratis pendens laquearibus ensis 40 Purpureas subter cervice terruit, In S,

Imu praecipites , quam si sibi dicat et intus Palleat infelix, quod proxima nesciat uxor 7Saepe oculos, ni emini, tangebam parvus livo, Grandia si nollem morituri verba Catonis 4b Dicere et insano multum laudanda magiStro, Quae pater adductis sudans audiret amicis. Iure elenim id summum, quid dexter seni ferret, Scire erat in voto damnosa canicula quantum Raderet angustae collo non fullier orcae: 0Neu quis callidior buxum torquere agello. Haud tibi inexpertum curvos deprendere mores,

Quaeque docet sapiens braccatis illita Medis

29쪽

SATIRA III. Porticiis, insomnis quibus et detonsa iuventus Invigilat, siliquis et grandi pasta polenta: 55Εt tibi quae Samios deduxit littera ramos Surgentem dextro mori Siravit limite callem. Stertis adhuc, laxumque caput 0mpage Soluta Oscitat hesternum, dissulis undique malis lΕst aliquid quo tendis, et in qu dirigis arcum 60Αn passim sequeri c0rvo te Staque lutoque, Securu quo e serat, atque ex tempore vivis 3 Helleborum rustra. quum iam culis aegra tumebit, Poscentes videas venienti occurrile morbo lΕt quid opus Crater magnos promittere montes 65 Discite, o mi Seri, et causa cogno Scile rerum Quid sumus, it quidnam Victuri gignimur ordo Quis datus, aut metae quam mollis exus et unde: Quis modus argent0, quid a S plare, quid asper Utile nummus habet: patriae carisque propinquis 700uantum elargiri deceat quem te deus esse Iussit, it humana qua pari locatus es in re: Disce, nec invideas, quod multa lidelia putet In locuplete penu, de sensis pinguibus Umbris, Et piper et pernae, MarSi 0 numenta clientis, bMenaque quod prima nondum desecerit orca. Hic aliquis de genie hircosa centurionum Dicat: Quod satis est apio milii: non ego curo Esse quod Arcesilas aerumnosique S0loneS, Obstipo capite et gentes lumine terram, MMurmura quum Secum et rubiosa silentia rodunt Atque exporrecto trutinantur verba labello, Aegroti veteris meditantes Somnia, uigni De fihilo nihilin, in nihil,/m nil posse reverti. Η0 est, ii 0d palles currat iis non prandeat, hoc est 3 - 8b Ilis populus ridet, mullumque torosa iuventus

Ingeminat tremulos naso crisparile cachinno S.

Inspice; nescio quid trepidat mihi pectiis et aegris Faucibus aesuperat gravis halitus inspice, sodest Qui dicit medico, iussus requiescere, 0 Si quam dTertia compositas vidit nox currere VenaS,

30쪽

10 PERSII De maiore domo, modice Sitiente lagena, Lenia loturo sibi Surrentina rogabit. Heus, bone, tu pallest Nihil est. -- Videas tamen istud, Quidquid id est surgit tacite tibi lutea pellis. - 95At tu deterius palles: me sis mihi tutor:

Iam pridem hunc Sepeli tu reStas. Perge, tacebo. Turgidus hic epulis atque albo venire lavatur, Gutture sulfureas lente exhalante mefites: Sed tremor inter vina subit, calidumque trientem u Excutit e manibus, dentes crepuere relecti, Uneta cadunt laxis tunc pulmentaria labris. Hi ne tuba, candelae, tandemque beatulus alto Compositus lecto crassisque lutatus amomis In portam rigidas calces extendit at illum 105 Hesterni capite induto subiere Quirites. Tange, mi Ser Vena et pone in pectore deXtram. Nil calet hic. - Summosque pede attinge manu Sque. Non frigent. Visa est si sorte pecunia, Sive

candida vicini subrisit molle puella, li 0 Cor tibi rite salit positum est algente catino Durum olus, et populi cribro decussa farina: Temptemus auges aenero latet ulcus in ore Putre, quod haud deceat plebeia radere beta. Alges, quum excussit membris timor albus aristas IIbNunc sace supposita servescit sanguis et ira Scintillant oculi, dicisque lacisque, quod ipse Non sani isse hominis non sanus iuret Orestes.

Rem populi tractas 3- barbatum haec crede magistrum Dicere, sorbili tollit quem dira cicutae Quo laetus dic magni pupille Pericli. Scilicet ingenium et rerum prudentiae vel OXAnte pilos venit, dicenda tacendaque calles. Ergo ubi commota servet plebecula bile