Ambrae historiam ad omnipotentis Dei gloriam, et hominum sanitatem. exhibet, Justus Fidus Klobius D in Academ. Witteb

101쪽

Insula norim de Insulis Maldi vis, Ferdinandus Lo petet de Ca slagri eda Anacavgri posui vel aliae etiam ac minores aviculae, vel senio confecta, vel morbo emaciata, vel pugna sauciata di dimicatione defatigata, vel quocunque modo interempta decidere facile potuit ac mori, numne deinde temporis tractu ejusmodi unguiculi ac rostella a dictarum avium excrementis tegi atque temporis tractu obduci potuisse sit verisimilest Sine cujusquam offensa haec adjicit, me malle Ambram puram, sine rostris, sine rostellis, sine sepiarum ossiculis, sine avium unguiculis, sine conchyliis, sine ostrearum testis aliisve id similibus, quoniam praesumtio est , in fimo computrui e sepiasta ostreas&conchylia, unde deteriora illuvia & putredinis quippiam nobilissimae Ambrae facile communicari potuit: tvid dicam de rostellis rostris avium, item de unguibus, quae omnia potius expellendi facultate vel quasi praedita sunt in ad exteriora sese exserere, sed revera non virtute suapte. Etenim nunquam, quod ad exteriora tanquam minus nobile fuit expulsium, a natura coaptabitur cum corpori s partibus & rn earundem nutritamentum abibit Id quod liquido apparet in C. C., in Ung. Alci. in Un. Cor. in Unguium Micro cosmi fabulosa 'superstitios. Rulptura c.

QVAESTIO VI.

lv. Vulgd nenia et ni an Ambra, lab Anabar, in ben OB - cinis Grysea soli aber heis fen Chrysea. Loni cerus inde autem Chryse scribi debeat, ex duobus potissimum fundam e tis colligere licet. Primo constat ex Ferdinandi Lope tali relatione superius pag. allegata, probatissimam ambram illam vise, quae ipsis scopulis uti egesta est, inhaeret, in dici Pona ham a bar,

102쪽

, auream ambram. Aurea autem amfrao Chrysia, quo Hodo disserunt, nisi linguae diversitates quare ver aurea sit appellata, inde conjectare licet, quod propter virtutes suas ex-eellentes semper magni constiterit, adeo, ut auro plus valeatis, dum inter Caesarum dona praesentata quoque fuit, quemadmodum supra allegatum pag. 3. Et Crato id innuere videtur, quando Epist. ias . scribit Memini me usum Ambrae, quamve

ie Chryseam Veteribus dictam puto in Consilio contra pestem probasse,' felici successu in morbis pestilentialibus usum fuisse. Ea EpsoLi37. Ego Veteres Ambra Sulphurea, quam verὸ Chryseam appello in morbis pectoris & aliis usos arbirronis, eamque plurimum juvare ac vere huic θεῖον inesse reipsa comperi. Deinde notum est ex Geographis tam Vetustioribus quam

recentioribus, In Iam Iapa appellatam fuisse Christa,

quemadmodum id testatur Iohannes Myritius Melitensis Ordinis Hospitalis Sancti Iohannis Hierosolymitani Commenda-3ρ Alemanni Monasterii c. in suo opusculo Geographi. edito IngoIstadii ex ossicina molis angi Eder Anno 1 o. pag. 27. Paucis abhinc annis haud multis cognita fuit Iapo

nica Insula a M. Paulo Veneto Zipangri' olim Grasta

dict/ Quod idem etiam testatur Marcus Henningus in Historia Chinae edita Francos ad Moen. Anno 389. Ortelius in Tab.Tartariae: Ex qua Insula primum n notuit forte, dum a

Mercatoribus per Chinam, Indiam tersiam, vel per Arabiam

ad Alexandriam, deinde vero per mare Mediterraneum in Europam transvehi facile potuit, antequam detecta est via Australis, atque sic ab Insula, unde allata primum in Arabiam est, cognomen accepi si videtur Nam Arabes ut ex supra allagatis constat,in Artem nostram Ambram induxeruntd Belgae Anno demum i 's. Insulam ad agascar invenerunt. Praeterea non seu

stra scripsisti videtur MatthaeusDresssirus in deseriptioneChinae,

103쪽

in jgilt 3 chens cal sic quoque eadem via asser m in Euis

ropam Alexandres AEgypti, ac etiam ex Indiae Orientalis provinciis Mala var, Java sit milibus Cardamomum grana para idisii scribit Excell ntissimus Schroderus Cap. de Cardamomo granis Paradisi. Et cap. de Spica Indica, Radix ex India Alexandriam, atque inde Venetias S in Germaniam transportatur. Et in summo pretio haberi ipsam Ambram in Insula Ia-pan, exinde elucescit quando Francoys Caron Joost Schou- te in Iappaniae de Siam Descriptione nuperrime edita scribunt pag. 36.σ236 Quod quando Iappaniae Caesar appaniae Hatre di myro devotionem suam contestatur singulis lustris juxta p. 36. exhibere eidem soleat inter alia dona, quinque Catinosargenteos plenos Ambra ling.rῖ .

An quicquam probabilitatis ad Ambrae ore, nem accedere possit ex Moschi T Zibelli historia r

a'. Moschus ex abscessu topeumsilicum animali seu jusdam profluit, referente Gesnero, scribit Nathanael Highino xu pag. 3 . cap. 6 de histeric. pos. Et Auto Mutei Calceola

ri Andreas Chioccus: Moschus nihil aliud est,quam pus in

Apostemate CapreaeMoschi ferae .Et VincentiusBurgundus in Bibliotheca Mundi Hr.I'. Speculi naturalisca . yyde Musquelibo musco haec habet M usquelibus est bestia Orientalis,ca'py olae magnitudine; i habens, in cujus inguine crescit apo -

104쪽

stema de ollectis humoribus. Quod eum maturatum fuerat, eollidit illud Tricat ad arborem, sicq solvit hirri discurrit sanies, ibique condensatur&induratur,4 hujusmodi substantia

Muscia vocatur. Omnis etiam caro ejus fercus dicitur mu-seus . . Sed ille multo melior est, qui ex apostemate currit. Muscus odore perdito virtutem suam in foetoribus latrinis recuperat, contra foetorem eluctatur,4 sic quasi luctamine reviviscit. De quo Musco ulterius videri potest a Vincentio citatus

Constantinus in libr.Graduum. Et Zibethum nihil est aliud,

quam excrementitius lentor, asserente Gesta ero de Hup. Tit.de frenbethip. 9 synaxta inguina exsudans vel potius emanans Civetiae, felis atque melis figuram imitans, quemadmodum Excellentis . Bartholinus in suis observationi. bucio pluribus recenset, quanquam Joan Leo Africanus idem haud sentia de fel excrementum emittente, quando scribit:

Sunt hi feles natura Sylvatici atque in AEthyopiae sylvis repe

riuntur, Mercatores catulos saltem comparant, quos lacte, furfures carne nutrientes in caveis alunt , Excrenientum vero

bis vel ter singulis diebus excipiunt, quod quidem animalculi sudor est, nam virgula crebris ictibus percussum frequenter per

caveam agitatur , donec erumpat sudor, quem sub coxis, brachiis, collo cauda excipiunt quod quidem excrementum vulg5 Zibethum dicitur. . Utriusque figuram cum non in omnium manibus sit, ac non facile reperiantur exactes, ideo hic apponendas Hravi. Et quidem Capreae Moschisera sine Musquelibi secundum Vincentium Burgundum ex Museo alisceolarii. Civetia vero figuram a Petro Bellonio in suis observationibus plurimarum singularium, memorabilium re . rum libr. 2. cap. 2o descriptam & primum ligno incisam a Carolo Clusio autem milius atque accuratius descriptam in curis

posterioribus pag. 37. Videri etiam potest ejus figura in Itinerario Iohannis Iacob a Breun in ipsi. Iri cap. IJ. Item apud Matthiotum Quid autem dicam de ovis, Achari piscis, quae ad tres ves quatuor passus ab aqua in terram ponit, quae saporem

109쪽

Moschi habent' sicut id testatur Nierem Sergius itar. II cap. 6. pag. 2 6 in Historia Naturae, tanquam oculatus testis Et quid dicendum dedisti de seu Mustela Sylvestri alias Marte, cujus Excrementa Moscia odorem qua dante nus imitantur ori Laurentius Elchstadius de confect Alchermes pag. 6o. Deinde vero quantum probabilitatis argumentum stippeditabunt tires, non de quibus ambigit Hermolaus, quando de Moscho loqui, tur, an muris peregrini pellicula sit ex animali , unde habe tu Zibet tum Caelius Rhodi ginus libr. 24. cap. zystet.' o. Id veros pergit Caelius paulo infra hex Arbitro esse, Hieronymus testatur, ubi ait Cincinnatulos pueros & calamistratos ieregrini muri solentes pelliculari de quibus illud Arbitri est , Non be-De olet, qui semper bene olet. Quos tamen Autores Gesneru Lbr. de quadruped. pag. 78 7 conciliare desiderat, quando scri bit Hieronymus forte per muris peregrini pelliculam follieulum animalis moschi intellexit nam in eo adhuc pilos,moschus includi afferrique solet, ut forte muris genus esse putyrit, nominis vicinitate deceptus Mus Musicus ex Ethiopia Arabiaq; Venit meque quos Itali in summis deliciis habebant, atque

ideo ad muriendo liosis impinguando sit Varro scribit, si ς Gememini des Rustica peculiaria habebant glirari, Sed quo Musco via alit, si vera est fabula, vulgo Titi In Nati in

quorum detracta cutis cum integra cauda talem p Irat odorem, ni moschun, si non operare, ei tamen non cedere Videatur νς imprimis quando cauda magis sunt inflatae ac turgent, O in xςnsius suppeditant odoramentum, eandemque virtutem amit

ditur. Elucet exinde tam peregrinum atq; absurdum non esse ambram ab avibus excerni, cum etiam Moschus sit sanies ac purimi pimi pus aceti bellum sudor vel rectius excrementitius uxta inguina lentor Ea propter non sine causa meminit Gesta erus est. loco:MoschusVenetisMatronis non placet,quibus nec Zibe.

Hi Ardes. Et qualem spiret odorem Zibetium , quando ejus Q pia quaedam suppetit, experiri poterit is, quin pndum novit. Addere hic libet verba Francisci Batonis de Verulamio, quae habet

110쪽

in soria Natuγalici Explerisque putrefactis foetor effluit, aut enim foetent aut mucent. Causa possit esse , quia putrefactio consistentiam praestat contrariam consistentia corporis sanitate vigentis, cum mera sit istius formae dissolutio. Datur alia ratio ex naturae petita recessibus, quod objecta sensu grata ha beant aequalitatem 'uasi ordinem in contextura sui cubicunque illa cessant, objecta fiunt ingrata. Sic pugnantium colo, rum misceta non blanditur oculis neque discordium sonorum confusio aures capita cibos varii saporis non rite temperatos gustus damnat; Corporis hirsutiasperitas tactum offendit. Iam vero non dubitatur, quin putrefactio, cum prioris formae ordisne turbet, mera sit confusio, iudis indigestaq; partium moles. Nihilominus tamen mirum priori observationi adversarium, putrefactiones alias&exerementa probi esse odoris, ut moschum aibellum, atque, ut quidam censent, AMBRA M. Hactenus Baro de Verulami, Qua autem virtute Laudatissima Ambra tim amicabilem & refocillantem spiret odorem ex se,.quenti quaestione erit manifestum. Nam cistite quoque inclitanat Baro de Verulamio, quando in eadem paragraphistribit,

Nucis Myristicae esus imbuit urinam odorisuo.

de Nobises ma AMBRA tales ac tantas

virtutes refocisiandi vitalesl iritiu

Sennertus in tractatu de infantium euratione para tieap.3. de Vitiu tactu scribit Brutorum lac pro pascuorum ratio ne varium colorem,odorem saporem contrahit, quapropteri si mater vel nutrix porro, caepis, frixis, falsis, acidis, cibis nimis aromatibus conditis, oleribus, raphano dc similibus vescatur,

si is vel aliis animi affectibus perturbatur, si libidine tentetura