Ambrae historiam ad omnipotentis Dei gloriam, et hominum sanitatem. exhibet, Justus Fidus Klobius D in Academ. Witteb

91쪽

7. mento, sant catapotia, quorum tria pendentia drachmam unam singulis triduis dabuntur mecherus ex Nicola Monarde. - h. Quibus anima foetet de quos deformat hircus, quiq; sibi metuunt a foetoribus seu pest ilentiali jus sita aliis, gestare solent seu so e lam, seu in pastillos mactasque conjectam Camerarius in Sylloge Acra clim. sua citato loco;ad illud Horatii:

Pastillos Rufillus olet, Gorgonius Hirculi3.

Porro Massis Ambrinae includuntur bullis aureis, argenteis vel capsis aliis manubriis cui trorum gladiorumq; nodis, ut inde quandocunque opus est , cointra α tores frigora subsidium sit praest y Idem Camerarius. Cum oleo mali auranti in calente mortario permixtum de tinguenti modo capiti illitum, illius dolorem levat, cerebrum XO IInguentum. borat lanervos,&frigidos, qui infarcii sunt, humores,resolvit: eadem esiaca Emplastri modo cum Alypta Muscata assidue gesta, tum echerus ex Nicolao Monarde libr. de si me b. medicam, cap.7. pag. ἶos. Ad ventriculum fovendum utor nunc inunctione ex medulla vitulina cum oleo NM. Crato Medicinalib. Scholi tu Emplastrum ex Ambra Calvis Jc imbecillitates ex frigorem Emplastrumpitis sentientibus, commodum, a gestante uon percipitur, ubi paululum assueverit Claris simus Ionston.lib. de Admirandis liAI

Scobi Magnetis galbanoque miscetur, is emplastri imodo mulierum umbilico impositum, uterum suo loco retinet, reliqum ejus morbos profligat. Nic. Monardes pag.ῖOI. Qui Calvi sunt ambecillitates capitis ex frigore sentiunt, quibus in conflictu denudatameninx est, cranii parte divulsa, his utile fit Emplastrum ex Ambra, quod ossicio cranii perfungitur Si

recte memini Clarissimus Ion Ex eo, Alypta Muscata fit smplastrum aut sorma.

92쪽

sione ab xia. 18.rum juvat. Ex Plateario Gese erus lib.de quadrupedib. istae Mosihi Capreolo p. 9I Pro praeservatione ab Apoplexi a Caput singulis septimanis abluat ante coenam postea aeui non exponat In lixivio deco- po pro quatur majorana, rosmarinus&rosae, adhibeatur sapo medica praeserva tus, hoc modo factus

a ponis Veneti vel Hispanici j.

Ambrae g. Ol. charyophyli gutt.iij. Distatuatur Sapo in a l. rosarum: commisceantur Crato Confit 377.p. 98 in Con .Scholarii. NOTA Sept alii: Non placet, quod aliquibus visum est, ambram oleo balanino dissolvi, quod quamvis minus rancescat, humentiores tamen reddit trochiscos, inde etiam mucidi redduntur. Praestabit igitur aqua rosacea dictblvere, .cum eadem omnia

unire .

Non praetereundi sunt pulveres ad capilli ia, undecunque farrepta de convasata, adornanda capillorum vero caesariem nonnullorum decorandam, fucandam vero saepius cule deformandam, quibus admisceri solet ambra non illiberaliter. Nec relinquenda Massa Barbitonsorum est , qua calamistris inunctis masculorum vibrare caesariem solent, ut Arnobii verbis

utar, lis 2. barbam . .

Huc quoq; referenda est Masa Dianalis cum T. M. dc A. Item Candelae fumales.

Imprimis commemoranda jam venitas entia AMBRAEI. secundum Minde rerum.

Ambrae 9j. Moschi Oriental. r. iiij. Fiat insuli per aliquot dies, deinde fit tretur. Praestans hoc siilluare remedium animum & spiritus vitales reficit, in omnibu Orga

93쪽

nis facultatis animalis, ita ut in Vertigine, scotomia, caligine oculorum, capitis frigidis effectibus excellentissimum siti Augustant: inama Tentiam: oliferus in suis animadversionibus pag. 7 . admodum nota potius Essentiam Ambrae siccam commendat hisce verbis; si quispiam Essentiam Ambrae siccam desideret, quaeri commodius circumferri possit, di meo judicio praecedentem viribus superet, licet Ambra in subistantia ipsi commisceatur, confici illa potest modo sequenti: Ambrae gryseae drachmam unam Distatuatur in olei destillaticinam vel si lubet olei citri aut Macis&c drachma una in mortario vitreo, cui adde Sacchari Candid pulveris. Un

cias duas plus minusve.

Misceantur bene, fiatque Essentia Ambrata Nobilissima, quae vino inuibuscunque liquoribus dis olui commisceri potest, delicatulis viribusque exhaustis aegrotantibus, summopere in

serviens.

a. assentia Ambrae secundum Excellentissimum schroderum in sua Pharmacopoeia Ambr. grys p j.

ol a nygdal dulc. p. ij. Impasta ac digere e aliquot, postea exprime: Expressioni asscinde Spir.Vin rectificat iis . digere ac dest stilla per arenam. Sic elevabiture Spir.Vin Estentia quoq; Ambrae, relicto oleo amygd. dulc. in fundo. Abstrahe igitur Spir.Vin leni calore ad consistentiam olei. Do. si g. paucae.

94쪽

6cia

Cum hac fere concordatis inlus Extrahendi Quintam Essentiam vel oleum Ambrae, quem habet Κuhnrath in Medulla destilla- Oleuna per artem exhibet nobile Libavius M. . .et sit Oiar. Huc pertinet Ambra Moschata Mynsicliti Ambrae gryseae&purae Jj. Moschi odoratiss. St. Elpeos ac chari Citri g. Micr.&f. pulv. subtilissimus, qui irroretur sp . Rosar ar- dein te citerum exsiccetur, hic labor aliquoties repetatur, usui

reponatur.

VIRES, USUS, DOSIS hujus videlicet medicamenti, Calefacit

siccat, cerebrum confortat, corroborat,& omnibus ipsius asse,ctibus succurrit, Dolorem capitis diuturnum mulcet, Albugines o culorum tenues detegit, humidas oculorum defluxiones consumit,

senibus di natura frigidis mirifice opem praestat, ino infusa temulentos,ssicit Dosis agran .iiij. ad vj. viij.ad summum, in vino ge neroso vel in alio vehiculo appropriato. Quae ipsa Descriptio Ambrae Moschatae si non coincidit, tamen bonam partem convenit cum illo medicamento, quod Hart- mannus in sua praxi chymiatrica describit . .36 Et Roserabergius in sua Rhodologia Regium atque Imperiale appellat, maximo pere commendat, ii sce verbis recenset Ex eodem spiritu Rostr. Ambrad Moscho Regium illud medicamentum corroborans dolphi II. Imperatoris sacratissimae memoriae, quod a Serenissima sapientissimaque Angliae Regina Elisabeth a liberali communicatione acceperat, utrique olim usitatissimum, compositum erat hoc modo 'ec Ambra opi. ac purissi. partes octo, Moschi lectissimi, odoratissimi partem unam, Lacchar.candid vel Canari ensis candidissimi pauxillum, subtilissime pulverissentur: pos ea marmori imposita cum spiritu rosarum rectificato erantur, quidem diutius,

95쪽

saepti, aliquantulum de spiritu rosarum a Fundendo, donec totum reddatur instar subtilissimi pulmenti Quod in piliola vel parva

cucurbita vitrea Hermetis sigillo diligentissime munita recondatur atque aestivo tempore in terram defodiendo per mentem vel sesqui mensem , donec totum fiat homogeneum, quod elapso tempore denuo cum spiritu rosarum recent. terendo distemperetur,atque iterum priori modo reponatur. Postea ad usum reservetuno: part di cap. 23. p.r 8. pauic postri Caput, cor desalias humani corpora partes omniaque viscera interna mire roborat, spiritus re-ereat, sensus acuit, memoriam firmat, vim procreandi insigniter promovet, dc vere Imperiale medicamentum est, Dosis grana iis . iiij. v. vel pisi magnitudine Exhibetur autem vel in vino generoso, vel alio liquore vino , vel in aqua cinamomi vel syrupo granatorum, Borraginis, Rub. Id.&c.

Processus Arcani Ambarini videatur apud Fabrum in Myrothecio suo Spagyrico cap. 26. p. g. r. σεῖ. Ubi simul ejusdem vites collaudant tir. Recipit autem Ambari vel Zibetia vel Moschi mj. aut si praesumptio est,haud exiguam habuisse copiam eorundem.

QUAESTIO L

An Batina,quam Indi Ar et vocant,ab ambra

devorata extingi aduri

N. Ita scribit Avicenna loco saepid citato : Ambra nigra multoties assumitur ex ventre piscis, qui eam comedi moritur. Et Serapio de simplici b. c. 196.Illa Ambra quae alba sicut ovum truthionis est mala, ea est, quat' devorat piscis magnus, qui dicitur Aret, qui, quando deglutiverit eam, occiditur ab ea, latat super aquas maris mortuus, quem videntes homines de Zing, projiciunt super eum uncos ferreos 5 funes, extrahunt ambram ex ventre ejus, est Ambra non bona maxime, quae in ventre reperitur, nominant eam Apothecari Persidem an ii. Verum illa, qua reperitur, juxta spinam dorsi est pura munda mulium & valde bona, hoc secundum quantitatem morae, quam facit in ventre piscis:

96쪽

Haec ille. Sed audiatur scaliger Fabula sane est, laenam quam Α-ete Indi vocant, Ambra devorata extingui' inque in Oceano multum Ambrae legitur, Balaenae multa viva quotannis expugnantur, nullum reperitur Cadaver, nisi quod venabulis triaculis Molabri fecerint ipsi Cantabri. Et Garcias ab Iorto cum eadem metverba secundum versionem Caroli Clusii lib.7ixoticoram cisp. r. de Ambaro recitasset, tandem addit Haec eorum opinio errone mihi videtur, nam veluti certum est, animalia quaerere alimentum naturae suae conveniens minime noxium is si forte cibis innoxiis admisto decipiantur, quemadmodum mures fallere solemus sic etiam haudquaquam verisimile videtur, hunc piscem Ambarum venari, si eo devorato sit periturus, Imo cum Ambarum sit ex eorum numero , quae maxime cordis vires reficiunt; dixerim hunc piscem praesentaneum esse venenum , quandoquidem tam eximio medi

camento perit.

Reetius itaque haec quaestio deciditur verbis, quae extant in Historia exicana Ioannis Fabri pag. 73. Quod si ullam ex Ambrae pastu Balaenam unquam interiisse contigit,id copiae potius ingestae, tiam dese teriae pretiosi hujus odoramenti facultati tribuendum arbitror. Nam lini ac panis, quorum hic corpus, illud Animae vinculum, spiritus maxime refocillat, nimia quantitas veneni vicem subit.

An Ambra inebrietas quomodo '

r'. Ambarum vino infusum temulentos essicit Matthiolus in Dioscoridib. Lcap.rosag 66 ωAdrianus Tolla diraxin auream stoe keri citato saepius Oc Illud admiratione dignum, quod Simeon Seth sc tibit, siquis Ambarum odoretur, antequam vinum bibat, eum velut ebrium fieri, si vero injiciatur vino, maxime inebriare Ambra e vino pota ilico inebriat Heurnius lib.r M. .

tap. 1. Idem praestat Ambra Moschata Mynsi cliti a gr. IV. ad VI. VIII. Quod ipsum it/que cum satis notorium sit, non immorabimur diutius in illius probatione, quomodo autem fiat, inde est

manilesium : Divinum quid obtinet olfactus, scribit Cardanus

97쪽

IUnde Messiti contradicentibus pag. 8. Unde etiam Antiquitiis sacrificabant odoribus, thymiamata appellabant, quae in altaribus incendi solebant, fragrabant haec incredibili suavitate atque ideo spiritus haec reparant, mirumque in modum est aurant,unde autor libro de Viribus Cordis odorata collaudatri tum etiam Avicenna plurimum ad reparationem virium ac animalis spiritus prodesse putat. Quod si jam paulo liberalius quis indulserit genio, compotando, is nimio plus replet cerebrum, distendendo ejus vasa spirituum copia riui ex Ventriculo sursum elevantur,atque illud eo citius, quo vinum est generosius&magis penetrans Disposito ita cerebro ad auctis spiritibus justo nimium influunt in corporis

partes, hinc oculi micant&circumagi videntur omnia, ac in gyrum verti, lingua hallucinatur ac titubat, pulsus est fortior, neq; pes neque manus suum recte ossicium facere possunt Ambra deinde, quando supervenit , injecta scilicet vino, suam per vinum undiquaque diffundit virtutem, non solum ut ore assumi, insimul cum spiritibus vini ascendere, ac cerebrum elusque vasa replere potis sit, sed ier nares olfactus organon odoris fragrantia in tantum asiacit spiritus, ut non tam inebrietur homo, quam animales spiritus a tam amicabili aura, quasi consopiantu

QV EST. III.

sare ab Uu Ambrae Uteri dicatur*rsum moveri vel qua sit, at se excitetur suffocatio'

Γ'. Quo debiliores foemina mobiliorq; eo facilius ab Ambra& Moscho et convellitur Uterus caput dolet Clarisi don-ston. lib. de Admirandis lib. sos l.c .ii. 'ag. r33. Et quo gratius est naribus odoramentum eo avidicis excipitur, adeo ut & quovis Lonatu vel intensiori odoratu quasi contrahatur abdomena su sum moveantur spiritus, Nam odorifera siluvia intus per anhelitu*ttracta primo odoratu deinde vitalium membrorum spiritus ex li-

98쪽

ε Athanas Rir herus in scrutinio pestis p. m. o. qui ad odoratus or. ga non in arce corporis reconditu quasi ruunt, ut participent de refocillatione, quibus spiritibus insimul tumores sese adjungunt, etenim quanqua non humores , sed sanguis spiritu i sit vehiculum, attamen humi, res sanguine semper comitantur, ut in defectu fanguinis, si serte eveniat, humores sint praesto dcin quantulo possint vicem teneant, ne partes corporis omni prorsus humido destituantur, namque sit c ab Omnipotente DEO Conditore pro spe istum est providae naturae, ne corporis partes continua destituantur irriga tiones Hinc spirituum, sangit inici humorum affluxus nimius sursum tendendo cori pulmones quasi obruit in itinere ac replet, ut suffocationem minitari videatur nonnunquam causet quod exinde patet, dum exteriores corporis partes calida aura privatae plerumque frigescunt, calore vero in iisdem partibus reparato, malum cesset,& aegrae sese extemplo habeant meliuscule, quod fit, duna faetida naribus applicantur, 'uo fuerint fortiora vel magis talia, tanto citius cessabit malum, a quibus spiritus non saltem non refo .cillantur, sed fugantur,dum aegrae nares contrahunt: nauseant,&cum ipsis spiritibus etiam sanguis cum fanguine humores cedunt retro pristinum locum occupant, hinc non sine causa fasciae adhibentur&ligaturae, scilicet ut sanguis tumores ascendentes revellantur& cucurbitulae applicantur cum multa flamma sine sicarificationisuris temoribus, ut idem sanguis tumores revocentur. Quod vero non itidem masculis nonnullis quandoquesceminisci quarum pori sunt patentiores, ac sic diapho resis major9 non tam gravia generentur symptomata, hinc fit, quod igneae partieulo facilius exspirent & dissipentur. Nathanael Highmorus intra istat de passio de hysterica .ῖ6. Interim negandum non est, de Uterum sua singularia habere accidentia, ct imprimis exquisitio rem sensum, unde eo citius potest assici d in consensum trahi

proinde Ambra Moschus hystericis vitanda Puncanusi id desius Li.

99쪽

sui sentisndum de Liquidam-

. Liquid ambar vel Liquid ambra quasi Liquid atribra ob odoris suavitatemn est Restina oleaginosa suavissimi de fortissim mi odoris Euens ex arbore quadam procera ac Venusta Calefacit. r. oleum 3. humect. i. re luit, obstructiones lxpedit, emollit, maturat, usus praecipue in Utero Obstructo ac indurato tumoribus duris c. Adhibetur mechanice in perlamandis ut junt Seoriis ac chirothecis : Excellentistamus Schr5derus in sua pharmacopoeia : Ex quibus satis constat, nullam habere cognationem eum nostra Ambra, nisi quod odoris fragrantia eandem quadantenus imitetur sui nominis appellationem inde sortita sit .

UAESTIO Rsuomodo fiat, quod rostella a Uicuiarum, conchylia item 3 Osrearum testae, item Ossicula H iis Gaetium unguiculi aliaes res,ut lapisii videatur Musteum otii VVormito in lam

datissima Ambra inveniantur quando '

echerus Ma de Marinis Antidotum Iut specialis ex Garcia ab Horto haec habet Resertum est plerumque avium rostris, quas in eo nidulari credibile est, interdum conchyliis testisque ostrearum permixtum invenitur, quae contactu Ambaro adhaerent, in eundem Garciam ab Hori' Carolus Clusius Hujusmodi rostella in ambaro reperta mihi dςdit M. Hugo Morganus pharmacopoeus diligentissimus, sed a Ron avium, ut putat noster utor, verum sepiarum esse de-

100쪽

66. praehendi. Et Iohan. Hugo Lind schol anus cap 7o. p. 7J scribito Ambarum cum testis ac stercore marinarum avium in eo nidificantium mixtum appare Et Amplissimus. Dominus Olearius Illustrissimi Holiatorum Ducis Mathematicus in I tinerario Nobilissimi Mandelschio commemorat pagina O.

lia γη . Res est manifesta, de modo&occasione est disceptatio atquit ideo investigatione digna. Quod si propemodum o nanes pensitemus opiniones&hoc quaesitum ad certam aliquam appIlicare velimus, nulla videtur accommodatior, quam decima octava sive ultima, qua statuit in , Ambram ab avibus imontium cacuminibus Insulae Madagascar, hodie Insula S. Laurenti nuncup ta imprimis in promontorio seu apod'Ambra adjacentibus Insulis excerni in Saxa loca declivia es, alluvio ne maris non ita tuta : hinc conjectare licet, in ejusmopi loca tempestatis impetu ac procellarum vi quandoqite Conchylia, sepias atq; ostreas ejici, rcfluxu vero maris citior ibi subsistere sorte ab avibus congregatim inibi habitantibus conspergi, an massam ambrae recludi, ut quasi studio impacta vel 1 natura in

genita esse videantur, sine noxa corruptionis integra Corrum

pi nimii posse quod ab aeris attactu immune est. tam ex-q isto adversus putredinem munitum est medicamento tutelari, verisimile non est quod adducit Amplissi. Dia. Olearius,

forta si ratio dati potest. Ejusmodi Avis Incolis in Madagascar in hi obata dicta vel quemadmodum eas appellat adlatoma