Regula S. Augustini et constitutiones Fratrum Ord. Prædicatorum

671쪽

it1 De Pio aliquid ab eo fuerit inquisitum, de statu prioris, vel collis

uentus, vel fratrum aliquorum , sic simplicem veritatem dicere debet, quod pro aliq ao. vel contra alique nun- quam inclinet se, nisi quantum requirit aequitas& veri-ras omni motu inordinato excluso , c um autem aliquid

dicit,debet huiusmodi distinguere discrethiquid dicit de

motu suo,quid de aliorum,& q uorum,quid de voluntate conuentus, vel totius, vel maioris partis. & quae fit pars illa maior, si expedierit enarrare. Item pertinet ad ipsum ostendere Ptioti Prouinciali indigenas domus quas hahe , ut in lectore,auit in praedicatoribus, aut in fratribus expediris in consiliis audin confessoribus, aut in cantori-hus, sit in conuersis. ecudum varia exercitiaiaut in paucitate statium,3c sinulibus, & gravamina, aut in infirmis, aut in discolis,aut m nimia multitudine fratrum &simis libus:& labo rare debc e per se, &pers atret sibi notos de amicos sui conuentos ut domui suae per Priorem.& diffinitores utiliter prouideatur.Cauendum est ei ne de motu suo, vel alio tum de suo conue tu,qui ad partes locuti uerint, sibi procuret aliquid, quod ad turbationem conue rus, vili fratrum de conuentu suo,qui meliores, de discretiores reputantur,valeat prouenire.

C irca quadam poti di nitionem

Vetiam si contingat Ptiorem suum absolui,vel post dis initiones omitti aliquid eorum,quae in suo conuentu silenecessaria, ut prouisio delectore,ci huiusnodi tune cum illis qui fuerint in eapitulo de domo sua, vel etiam aliorum fratrum, de quibusconuentus suus confidit, debet mactare quid possit fieri pro domo sua siue in postulando quos possit et Rete , siue in confirmationis commissione, siue in prouisione delectore, tu simiIibus. Deinde in regressu non debet mora contrahere . sed sicut poterit bono modo ad conuentu suum sestinare. Et si aliqua negotia fuerint, quae expediae eis tam eliose ire, debet hoc, quem cito potetit perliteras latireare, fiante aduentum suum hoc praesciri expediat. Cum autem venet incauere

672쪽

debet ne rumores an ut es de capit ulcis reserata vel infit, ma, vel aliquid,unde fratres turbet eoiraritate Prouimetalem,vel Di nitores, vel aliquos fratres, ' ut minus suerintlauorabiles, vel contraru in suis negotiis et sed potia, ea reserat,quae ad consolationem . & pacem fratrum de-healprouenire:& det operam Pacificarescatres in comis muni, de singulariter, si aliquos eorum viderie tuinatos super iis . quae acta sunt in aliquo, vel omista, super his reddens prout poterit exetu sationem rationabiIem.

FRaterqui consessiones auditurus est,necessatium estve seiat quantum testatis habet. Item,utfotat Rupae qualitera eo tente inquirere debet. Item oporteteu m esse cautum circa absol ution es, & circa exo m m uismeniones, dispensationes, di alias atisfactiones, de cit. ea casus matrimoniales, de circa pinnitentiarum iniun.ctiones, de simonia rure signationes, & circa modii se ha-hedi ad confitente,&specialiter circa seereth cosessionis,

Circa potestatem notandum est quod frater, cui noueli dictum . Praelatomuo, res ab alioqui possit ei dare iobrisdictionem.quod audiatconsessiunes, de nullo peccato mortali potest abso uere. Ille autem qui habet potestate a Diosce lano, videre debet quam potestatem habeat, de ad maiorem certitudinem . bonum estiquod de hoe Et ras habeata vel memoriale aliquod ' c bea inquisi sti em. Cirea inquisitiones,notandum est,quod duo sint genera interrogationum, quae t peccatore con tente quaerendae sunt. Quaedam enim pertinent ad ipsam perlavam eonfitentis:quaeda vero ad facta personae. Illae vero quae pertinent ad personam naturaliter sunt priores: nde nisi Sacerdos sciat, potest inquirere a confitente virum stetericus,vel laicus:&si clericus,virum religiosius, vel no,& virum habeat beneficiu Ecclesiasticum, vel non e praecipue cum cura animari .sl laicus, inquiti potest tutus

673쪽

omi virum in matrimonio sit, vel sellatus riti rtra pater familias, vel de familia alterius. Cognito vero qua, lis sit personasi cudum statum situm, vel personae,possunt fieri aliquq aliae interrogationes Mulieres vero praecipulinquirend* sunt de iisque ad eas pertinent. Milites inquirendi sunt piscipue de rapinis&ini arijs, de venditione iustitie, de profusione pecuni e causa adulationis , vel hi stilotiatus facta:de vana gloria & laboribus, & dolori bus, q uos pro ea habenta sumptibus, quos propter ea faciunt. Mercatores vero qu*rendi sunt de mendacijs, &periuriis,de venditione ad terminum in seaudem usurarufacta,de de alijsseaudibus. Burgenses vero inquirendisne de societate,de modo, ti caula congregandi diuitias. Inis qui redi sunt etiam de inoidi armos enim iuium est alios aliis inuidere. Illi vero quisunt do familia alleuius pote eis, inquirendi sunt virum domino suo fideles extiterint, dejadulatione, de mendacus,de rapinis, de prauis conss.lijs,de iniqua acceptione munerum, utrum domino prDeipienti aliquod imprum,obedierunt.Clerici vero inquitavendi sunt de pereeptionei fimoniaca beneficipi &o ctinum:& si deseruiunt prout beneficia sua re qairunt:&an dicanto, tum secuti dum quod ordo eorum requiritet et de modo dispensandi reditus suos. Alii qui habent cu .ra animaru inquirendi Mit,vertim fini soliciti, quomodod hesto spirkuali filiis suis prouideatura& alijsque ad te,

gimen animaru pertinet. nquit ediiunt agricoledes au

clatione sui laboris, & Ut u reddant que sui Cassatis Cp. sati,, que sunt Dei Deoide falsis testimonijs,& devhirpatione alienarum retrarsiarde inuidia, da de accusatione proxinuoru apud Deu. De fide non est tutum interr gationem facere,licet aliqui magnifaciant, nisi in casu in quo illa persona suspecta esset de fide. De peccatis vero occultiAvrest de peccato contra naturam,non est inqui.rendum nisi ea ute, ne aliquid manifestetur simplicibus,

quod ipsi nesciant, quod possit eis esse occasio peccandi. Modus autem inquirendi poterit esse talis:Poteritqufri

674쪽

virum insultus carnis aliquando patiatur' si respcinderie quod sici poterit murri, uti in titillatiolaucat eum ad aliquid faciendum:& si fie,quod est illud,&fic nihil ei manifestatur,sed datur ei occafio manifestandita. Aliqui tampNu runt utrum vigilando semen effuderit absque naturi S su mulierum:& si responderit quod sic; qua occasioue varicidita Se Sin,persi opus caenaIrima intelligerent quia

Notandu est,quod reri est requirendum ab eo,qui co fitetur iuramentsi,vel voriim, vel alia, obligatio quodam stineat a mortali, fed suffieie quod habeat bonum propo tum, & bonam volutatem abstinendi, & specialiter a luxuria:&quod remittae odiv fiquod habet contra alique R : equod velit satisfacere ro posse de iniuriis, si quas fecit:ec quod poeniteat de omni peccato mortali, quod fecit, ad minus in Penerali. Si autem dicit se nolle vel non posse ah mnere ab aliquo mortali , non estiniungenda, oenitentia, sed fignificandsi est ei quod si decederetin tali statu, dam-hare in . verum dandum est ei aliquod consilium, quod liciat ut De usillustret eor eius ad poenitentiam, di dic eo. dum est ei ne in tali statu eommunicet, i

Notandum est, quod ille qui audit consessi 3 dies, nu debet se intromittere deuiihuius absolvtrone ea comunic tionis, nisi sciat se potestatem habere,&nisi sciat sermam secundu qua debet fieri ab*Iotio. De qua mima breuiter notandu est,quod minor excommunicatio a luitur sola verbo:maior absolustur ita: Authoritate qua sungor a vi, vo te ab omni vinculo excommunicationis , vel jpecialiter ab excomunicatione,qua ligatus es pro hoc sect vel . tali iudice. De potestate aute talium absolutioinum Areuitertiolanda est,quod ille qui audie confessione, non potest absoluere Aa authoritate ab aliquasmaiori excommunieatraline, qua alius iudex tulerit,qui sit maior, vel par ei. Ite u

tandum quod absolutio exeommunicationis debet Pr s*'

675쪽

dete ablolutionem peccatorum.

ci ea dissensationen

Notandum est quod circa dispensationes nullus debet intromittere sedealiqua dispensatione votorum, fel fretaeularitatum, nisi sciat se habere potestatem licentiandi, didiseensandii necesse est etiam ut sciat secudum quam toris mam debet fieri dispensatio votorum. Dicat ergo peccatori , ut quae vovit impaeat, donec sibi eonsultum ut in eo. qui cum eo possit dispensare. cirra veta reBitutiom. Notandam estiquod non est alicui clanda poenit ni ia,nili volumatem habeat restituendi proximo quod ei adnum

it, nisi proximus voluerit ei remittere. Caveat vera ne det ei dilationenianec iniungat quod inde faciat eleemosynas: o lato enim debetillud restituere,vel haeredi eiusquam citius potuerit, nisi spoliatus det ei dilationem , vel non possit inuenire, cui restituendum est. Tunc etiam aemlhet erogari de consilio Ecclesiae in pios usus, & nili peccator habeat vo untatem sic faciendi,non est ei iniungenda poenitentia . Si vero occultum est factum,instruendua

D peccator, quomodo occulte restituat, ves occulte di ametionem petat, scilicet per aliquam honestam personam. praeeipud Sacerdotem ut in consessione reveletur, quo tacito nomine peccatoris negotium procuret. Cipea iniunctiones poenitentiarum. Similiter oportet esse cautum, ut paruas iniugat:melius est enim Ponere homines in purgatorio, quam in internos

habet enim Deus sit purget filios seros,si non purgentur

hic. Dicat etiam quando numerum orationum iniungit: quod si aliquando non dixerit, non ei ad culpam imputeis tur , ad minus mortalem . Item non iniungatur pomiten tia alicui si habet officium,quod secundum conscientiam suam sine peccato mortali facere non possit, nisi deleratia ossicium. Item si habeat aliquam aliam peccandi occasouem, ex qua verisimile est, quod non possit sibi cauere a Peccato mortali,nisi eam a Aremouerit; ut est cohabita-

676쪽

Canine orti. Cap. XLV.

tio mulieris suspectae,cum qua peccare contueuit,poenitn. tia non detur ei,nisi occasionem illam i se remoueat. C irea vero sumo Facstr.

: Notandum est,quod ille,qui per simoniam adeptus esta aliquod beneficium,non debet recipi ad poenitentiam,mIas habeat propositum renuriandi illi bene isto pure.& simpliciter, quae autem dispen satio di sue postea fieri cum eo , inuenies in Summis in tractatu de fimonia. Forma vero ablatuendi i peccatis haec est et Facta generali consessione in latino, vel in romano i peccatore,& dicta illa orationermisereatur die. Absolutionem &c. Et ego ab taluo te ab omnibus peccatis tuis. In nomine Patris tam Debet auteeane eta fides eam Sacerdotis, quam eius qui confitetur. quo duis per culpam confitentis steterit,remittentur peccatori peccata sua tunc, & gratia Dei infunditur . si priua non erane dimissa,& gratiam non habebat. Si vero prius peccata dimissa,& gratiam prius habebat,tuc augetur Dei

Ci ea modum habe dis ad eoae utem x Item ad ossicium con siris pertinet, omnes confiteri voIentes benigne.& affabiliter recipere, de praecipue illos, qui raro confiteri consueuerunt. Omnes autem qui nesciunt modum standi in consessione debet instruere, vestent flexis genibus, inclinato capite, appodiando se ad dexteram, vel ad finistram Sacerdotis.Ante qua vero inciis piat eonfiteri potest illi ut non sunt assueti confiteri se quenter, aliqua verba dicere de peltinentibus ad conses fione, ut qustere de patria sua,vel huiusmodi, ut confitens interim sumat audacia ad confitenda . In poenitentia verro iniungenda,debet reministi,quod praeter ea,quae iniungit specialiter , imponat ei etiam omnia hona quq feceris in remissione omnium peccatorii' det ei potestatem culi eumque confiteri poterit,quose laxare possit de poenitentia sibi iniuncta ab eo, si sorte viderit expedire Debet etiadiligenter seruare Consessor, quod semper libentius de

prius audiat eonsessiones illorum, qui magis indigere rem

677쪽

Futantur, vel qui raro venire solenti vel qui sunt extranei, vel qui tu ut in itata maiori, vel de quorum confessione , maior utilitas secum ra speratur. Potti, circa mulieres cauere debet ne umquam audiae earum consessiones, nisi in publico,&ubi ab aliquo , vel ab aliquibus videatur. Illis vero quae vocantur beghinae, distequenter volunt confiteri,certum tempus assignet ad confitendum,extri quod ipsas non audiatinee in aliis eo locutionibus frequentibus se eis exponat umquam,ci semper potius duris & rigidis verbis utatur ad eas, quinia

Deinde circa seeretum e sessionis sie debet esse eatus, ne unquam directe, vel in dire , de longe vel cista prope, in genere, ves in particulari, possit alniadi percipi de ore eius, quod aliquam notam haheat de aliqua retinlatione quantumcunq; leuiu Nec etiam debet in speciali laudare aliquem,euius confessionem audiditedae virginitate , vel innocentia, &huiusmodi, ne apud sapientes eum de alio orierar vierbia quem etiam audisset, di non ita laudaret,poret oriri suspitio, qruod ita messet in illo. De Oinio Pra Arator M eommunis. Cap. XLV L . i.

Raedicator eommunis habet officium speculi quan X tum ad honum exemplum, & habee officium Iuces viae ardentis quantum ad praedicationis verbum. Unde necesse est Meonestam in ipse vita & doctrina,ne quod per unam manum aedifiear, per aliam destruat. Praetendat itaq. Praeduator in habitu humilitatem, in moribus honestatem, in verbis discretionem. inllelo animatum claritatem, in cibo si potu labrietatem , in agendis mam

saliter ad sociam i . . . cPraedicator egrediens difficultatem non faciat in soneto, sed acceptet illam quem sibi Prior assignauerit. Achare etiam niti debet ut quemlibet tactu sustineatiri passis quemlibet sustinere et in viae, di inhospitiis, non se notabia . siter

678쪽

liter separet a socio. Item concordes sint ad inuice de pacifici,nec loquantur simul aipere aut contentiose ;& prae .cipue coram secularibus mutuo se honorent, ac supporatent. Si ad unum mota fuerit qmestio aliqua alter non reis spond eat pro eo, dummodo ille sit suffciens respondereta, pro via non litigent, si quandoq; errauerint non. propter haec se obiurgent . Iterum si ambo sunt Praedicatores, Masualem habent gratiam, maiorin via non sibi solennio res liat iones eligat, sed praedicationes suas dividant, proue paei ipsorum & saluti animarum viderint expedire , nifiPrassa us aliter cum ipsis ordinauerit . De nocte meliorelei trem maior nutabiliter non eligat, nec in alijsse suis per socium extollat. l.

Praedi eator non solum domi studeat, sed etiam in hospitiis, &in via, aedificatoria extra libenter dicat. Non setiget homines alios cibos. quam praeparauerint postuli

do, aut etiam aliquosrefutando. Item non habeat in co- laetudine cibus mensae diu risis mitterdi, vel diuidero, vel

etiam eleemosynas date pro arbitrio suae voliuntatis.Item in bonis consuetudinibus cosormet se his cum quibus chisiuersatur. Sunt etiam alia, quae apud homines sunt inde centia, se ut dormire in mensa,vel loqui dum quis cibum in me tenet, ct huiusmodi: haec ubiq;sunt vitanda . Memn uand o praedicator proptepaestum vel propter viae labotctritim patitur, potest in mensa, vel ante per hau aim. aquae

illam restringere,vel vinum eum aqua melius temperardi.

Committat meto verbum quandoque in mensa, nec ibi dieantur otiosa efflatiosam de passione Domini non deis. het fieci mentio, nisi eum omni reuerentia,& maturitate. id pradieandum . . vi Cum Maedicator proponit verbum Dei,attendae quidud Mat, quia materia sermonis eius est , Deus, angelus, homo,eeelum,diabolus,muneu infernus,precepta, con silia,

679쪽

Attendat etiam quibus dicat, ut.secunda hoc sermonii suum formet. Quibusdam enim eo etunt tablilia . quibusda plana,&fimplicia,quibusdam instructiua,quibusdam ii quibasu terribilia. quibusdi gaudiola, Consideret ergo qvid clancisconueniat,vel laices. quid religios vel sec ularibus, q uid m ilitibus,in trusti cis,quid sanis,aut infirmis,quid iuuenibus,aut antiquis, quid obstinatis, vel humilibus,ac deuo tis., Qualiter pradirandum. S 'Studeat quandoq uepraedicare breuiter,seructer, vit liter,saciliter & decenter et multum deniqueinitatur quod tractim pridicet, & distincte Item si fratres Minores ant sermonis inchoationem superuenerine, verbum pr*dicamelonixeis exhibaei, nisi rationabile quid obsistat. Si vero questuarii superueniunt habentes literas Apostolicas via Episcopi,studeat vim pace sit cum eis. asummitam inpudieatione. Non praedicet sine praemedication tanisi latat alias quia

dicere velit,vel debeat.Itemritet quando no modo pomtestpraedicare immediate post pradiruid enim tempus estia audientibust, qua loquetibus minus aptum:sed si oportet fieri,teperatius sumat cibum de potu. Ite non capiatur in ira coera impedietes praedicationAvel cotra pueros ibi fietes,autetia cotra dormientes, sed benigne moneat eos. Ite caueat in semone derasiones praesentium, vel derogationes absentiu ecialiteraute vita cierim v, vel religiosoru cora populo nunqua arguat:nec e directe vel indis recte quasi sub pallio notet, quia de talibus noniequitur aedifieatio, sed frequeter scandalum di turbati plurimo rum Item videat diligentissime Praedicato equando de verbo Dei faciat sibi viam vindictae,ut videlioetin sermyne suas persequatur iniurias. Item dubia pro veris non praedicetinec fabulas vanas aut scurrilia quae possunt sermone

acere contemptibilem, vel minus autenticum. Item nori

Tecundetur idem praedicare saepiva, dummodo bonum

680쪽

Praditatores. Cap. XLVI. I st . fit & velle, nee etiam id omittat dicere, quo Ossas praed cavit. Denique tam in sermonibus publicis quam in colla, tionibus priuatis,aduertat Praedicator circunstantias quate Mentur in hoc versu et Resice quia ruri ori,eat, ea , myrum,qua D Io agris,

Explicit liber de institutione o clauum ordinis Fratra. Praedicatorum Reuerendissimi Patris Fratris .vmberti praefati ordinis Genera n Magis .