장음표시 사용
111쪽
modi pleram multa,quς alioquin ipse iure ualde infimia sitiit, ctiare integra confirmare. 'Hinc enim uulgo dici solet, quod ipso iure nullum est, potestate Principis reuiuiscit. b Item Princeps insufflat spiritum uits instantiae
PRINcEPs TUA TENVs IMMUNITATE Mix muneribus publicis oc tributis dare,aut uecqualia, colletias, Neiushiodi imponere possis ac debeat. Cap. ππII. Quilem mimum parmus regabbem gerit dem optimus Princeps in uos salutos gerere debet. Principem non deberesubitorum popertatefin luxurias Vandere. Ad Principis cur pertinet prouriare, nec fartunae difficultates immia ratis collectis exhauriantur. In Principis petestate positum est,mκησε imponere.
Princeps duabus ex Gugispraecipue potest munera infenre, si hoc Hirlaet vj blieridus desi et: inefaciundisβmptibus, ii s rei,qκα fuscipitur,nium inio postulat,nonfii mei turus. Ex quibus argumentis colligatur,nincipem necesseemn babere, vi exactione mane
Nullam bose disterentiam 4be inter collectam crisdictionem. Collectas odi tempore pria mei Imperatoris prunam inuestis esse :er diem poni nonpobe,msi uoluntate atq; consense subditorum. io Princres non debet immoderate ciues urgere, ut extrorum ue bestii sui emisitem M stiti Oho,aed. ι communione excipiant. ii Regalia quae scantur, o quid illorum appetationeaccipiat και, Qui sibi revia sumere qκeint.13 Cuius rei cause regalis conces C solui oleratii 4 Quaepropria eorum simio scis, qui sibi uectigalium iurausi intiis Pawlum apostolum iubere,ut pnutis sivis potestatibus tributum dare vela. etiis Regalia nec temere appetenda, cconcedenda esse. ιν maritatem ludit,l temeresibi opitu tigalia. ,s Regata concedi non debere,nificum clausuli, motu proprio, meae certa scisma. ιν Quid intersit inter ec regalis, qκα uel imperatores σοὶ mcompotestam concedila re ea quae ciuitates imp sint.14 Qui superiorem potestatem uno cit riviat alium non babet. , , V Adalis a qui bi tam crinis positi siel priui o,uelpraescriptium uel consuetudine uetusti iracia inuvi Priscpupriuilegiacti nugone, idem uel Ebgimam aetudine altiari potest. 1, In omnibM uessulibus aispaedam praecipκe obstra olit cor uetudo uel stissima siue longi lim templis. - Panas antpriuile π conficet L. dis Consuetudo uetus uim iuris ais tituli habetiis Liuidem potestctis est,qκippi in iampriuilem,cut ut i me consuetudinis. longissimi temporis optinere. π Probare di imiper aequi pollens licit.:a Quotiens uelle in tanta pr. cripti emtassit -s inta meam a se,
112쪽
xy Peregalis ob caκJam Reipublicae instruoiatesse. 3 . Qui temem uestigalia inici ρατ.co mortali se implicat.
3ι Qui rerum commmia impellit,irigentium laesam a Mosuetus in exuerulis uiatigalibus retineri debet.
V ALEM animum patronus erga suum liber/Kaluu
ium gerit, talem optimus quis. Princeps er Ti,
sta suos subditos gerere ac prsstare debet.' ut m a cu longe abesse uelit ab omni alieni appetitione & d eua stione, tu sane nihil auarἡ,nihil cu cis in L s. erJ-pidἐ,nihil libidinose asere,aut subditoru paupertate atin inopia suas luxurias profudere. Nam ut unuom pia , remnibus studiu esse debe tueri accoseruare humane viis at coiumstionis cosociationem,seruire utilitati comunt,omnia uitestudia, opes at* facultates in commune ferre: ita tamen maxi me decet Principem prouidere,ne ciuium opes immoderatis, siue collectis, siue tributis,sive muneribus exhauriantur. Ac miremb. ab
proinde, quamuis in ipsius Principis potestate positum sit su. perindidium, siue munera extraordinaria,sive collectas inser erexi di disia. re: ' uectigalia noua paedagia, tributa, & eiusmodi extraordi/-onaria inducere,quae fisco applicanda erunt: perpetuo tamen . hanc moderationem adhibebit,ne eiusmodi munera imponere uelit,nisi Reipublicae caussa. Nam ita demum Principi opti .is A. .sutisma ratione permitti itur, prsdis hamunera imponere, primum si hoc laborantis Reipublicae salus atque incolumitas postuletideinde si Princeps 's sumptibus, quos grauissimae rerum mniae placet. temporum p conuersiones, uel ad retinendam libertatem tra quillitatem Q publicam,uel depellendam excurrentem Sc pro .idi v. . ..
pe insultantem hostium uim requirunt, non sit suffecturus. α T
Est aute mediocris ingenii a iudicii, uidere, quatenus Reipublicae necessitas haec munera requirat quae certe nemo,qui eius salutem situ. Iesse uelit, debemus autem omnes nec debet nec potest detrediare quantuuis uasallus. Et comunis na uis anis. d. 1 turae sensus facile arguit,eum Principem alieno praesidio carere, etiam ab esusmodi exaetionibus sibi temperare posse, qui Δις. ex M. non solum intemperantia, sed etiam consuetudine S naturae inductione in peruersa ac profusa largitione atapluxuria uera ' hesum;., satur: qui in ossiciis pudoris continentie, seuetalitatis,parsimo μη. iante, nihil uel hominis uel sensus habetitia uestiumuerdamue . ii sumptuum magnitudine, praecipue uod uoluptatibus om is mub u
113쪽
simptio non leuis est,illum fusti rerum circumstatijs instruditam, neque leuiter induisitam esse:quaniobrem ea quae con/ in cesssa sunt, uideri queant non omnino improbari posse.' Illud ν
i tamen obseruare covenit,cum Princeps motu proprio,& miae ei: ...prae certa caussa negotium aliquod ad se reuocet,non opus esse ut
de eo certiorem faciat iudicem inseriorem: si tamen interea in quippiam per ignorantiam attentaretur, certe illud excusaei posset.
PRINcI PII MANDATUM AN IVs Tu es metum inserat r Cap. xvi. , Principis misso b.brat eius uolotatissim'ationem. . 1 Epistolia Principis in omnibM ca fis ac rebus mincii debent. 3 Distola Principis,quae comitii monis plenae os, iusti metum adhibere viderun Nihil est quod magis ciuium animos in QPiorum religione remeat, quam mole
s Nihil ad dis oluendam ciuium c si ut emperaiciosius, quam inconsilam R*κblica quicquam per uim agi.ε Simplex et moderatus Principis iustus nullum metum adhibet. Eius Principis, qui ammoram impotentia seni Met, iustus metum iactum Pinferre solet. a Iusti metus deseitio iniustis arbitrio argue aestimationeposita H. 9 iustus metus ex iuscns rerum circumstantiis de Ansolet. , o infod metus causi a num elicitur, hoc bonis legibus o moribus improbatum est. ii inita per metum gestum est, retractari poterit, uel l perioris iudicis ost iis, in proposita amone Quod metus causi, T i, Principi prouidendum esse,ne quidper uis ot metum geratur.
RINCIPIS epistolae, quibus is mentis uolun atatis p suae significatione iacit, sicut legis uim habent,& retinere omnib. in caussis atm ne gocins debent: ita si eae plens sint grauissime , comminationis, metum certE, qui Sc in m uena & constantem uiriim cadit, adhibere uidentur. . Nihil enim est quod optimorum ciuium animos in 3s stra mi ad ossicioru religione magis retineat, ψ moderati&iusti Princi pis continentia: nihil quod humanae uitae coniumstionem a 4 Alexand. m. que societatem magis dissetuat, cumsta*Reipublicae s indosi 'si pNAE imenta euellat, quam ciues metu suspensos aloe defixos teneri, his Hai; M. α In compositare conlutula KePuDuca Omnia per uim agi. t
simplex&moderatus Principis iussus nullumetum ip .u i . . adhibere uideatur, si tamen cotra plenus comminationis sit, L. aut ab illo prosectus, cuius ingenium uehemens atque aspe- εν . . e. φ ruministenter essent,&in maiorem aliquando animoruim t. et in potentiam siue audaciam procumbere seleat, dubitatio nulla: o V ' in, quin eius siue iussus,siue mandatum, iustum metum inse rat:
114쪽
, rati. Nec una aliqua ratio metus, ut uel iustus uel iniustus di o dari potest: sed cu eius desinitio in iudicis cognitione arbi, trioatm potestate sere posita sit, di cum & metus iustus ex iu , dic as,presumptionibus,& uarijs rerum circumstantiis desini' ri queat: ' no erit dissicilis cognitionis,quatenus Principis uel mandatum uel epistolae uel iussus metum iusium adhibeant. Doc sane quaesitionis este poterit, quod per metu gestum est, an hoc ipsem tanquam omnibus bonis legibus ac moribus i. i. niquum & improbatum, ' iure ipse nullum habendum: an uero uel iudicis superioris ossicio, uel actione quod metus catas sa, reuocadum sit. Anthonius sanE de Butrio putat,quod metu faetu dicitur ipso iure nullum esse. ' at 3 uer6 diuersam sententiam secuti scribunt rectius esse, ut quod metus caussa gestum est, uel iudicis superioris officio atque auctoritate,uela istione quod metus caussa,retractetur: quae ipsa sententia pro-εi babilior uidetur. Porro quod huius argumenti propriti est, cu in omnib. caussis atm iudici js nd uis ulla, no metus, non immoderatus animoruaste stus, sed ratio, prudentia,atq; ctiam continentia regnare debeant, cohibendae certὲ & coercendae erunt optimo cui* Principi excurrentes ille & nimium concitatae animoru percussiones:cauendum cy magnopere, ne quidri per uim,Per metum,aut impotentiam fiat.
si TNE IN PRlNclPls POTEsTATE, M E diocremissionem inferre posser Cap. xvi I. x Princeps non praesumitu rurali ustasionem quicsum secere velle. rancipis mensissisumtio bonis legibus conformis prae itur. Princeps, o quicuns Reipublicae persion m g erit,modicam usione in empotest. Princeps solutionis terminum, iussi: Oationem facere potest. Qinante accepta iudiciison, quia debet κυουere parari est, et olutionis terminus
Non totum petenti bis dies ad soluendum dandus sed etiam prorogodus erit.
Quae humanitatis ratio tenenda, in concedendis dilationibus. Q κ eleuis cuiusdam a modici momentissimi, rara cura fossicitudo immagno perepertinetat Principem.
Q iam conflamandae er retinenti humana renim bonis fudio lenienda γ remittenda erunt.
R INC E P Slicet in dubio non pressimac uel pri
uilegium concedere,vel gratiam sacere, uel quicquam sibi in alterius laesionem ac praeiudicium sumere uelle, e propterea quod uni uersa eius mens, commentatio animi, adeό que omnis aetio,ad optimarum legii reuerenitia at ydiglutateinc5Brmari uideatur: cum tame in magnis
115쪽
mis . constitiatonem. I. insuperide electio. σαν uens, ae resti
rerum, personarum ac temporum circumstariis plera* multa uel de iudicioru seueritate, uel stricto ac summo iure remitte da,S tanqtiam lenienda erunt, permittitur Principi, S quicuque uel tribunalia exercet, uel rerum gubernacula traditat,ut caussa aliqua motus,mediocrem laesione inferre positi. x iusmodi est, si sorte ipsi debitori, contra creditoris uoluntate solutionis d dationem permittat,quo & minore cum inc5modo, S aliquo temporis spacio, id quod debetur, persoluere queat. Nam hanc dilationem sibi sumere potest iudex, insiau . tem debitum remittere, uel reum creditoris actione legitima eximere. ς Et naturalis squilas,etiam leges scripis permittu ' νut qui ante acceptu iudicium,quod deben soluere se paratos esse dicant, at in rationem solutionis ficiendae tempus alia quod petant, ηs petitum selutionis tempus pro iudicis mode εratione indulgeatur: quando, ut Callistratus est,' non tantum petentibus dies ad soluendum dandi sunt,sed & prorogandi, si res exigat, &c. Et hanc moderationem retinebit Princeps, ut ubim spectet benignitatis humanitatis* legem, qus nos comone 5 quibusdam laquam uirtutis stimulis incitat, ut e cuiusquam ostensione,vel laesione grauiore,omni um rebus ae fortunae seruire uelimus. Porro que leuis cuiusdam momenti νsunt,et dari sine maiori aliquo incJmodo, & tame cum aliqua alleuatione eius qui subsidium quaerit, poterunt, ea non ma gnopere pertinent ad cura at solicitudine principii iurori L qui hanc potestatem habent, ut leui alterius cum ostensione, , gratia aliis facere queantis est y cum ciuilis uitae coniunctione plan coniunctu, ut in ea retinenda n5nihil alteri mediocriter decerpamus; quod magnopere es 3 prodesse, & tamen ei cui adimi quim minimE nocere possit. Nam sicut secari& aduri 'membrii aliquod patimur, ut corpus conservemus: itain retinenda communi utilitate, tuis sereda priuata aliqua laetim
116쪽
re debet aequalitatem. ais dis ps mcontractitas κtitur iure commini.
EQUALITAS cum seruari debeat interlibe,
ros.' inter fratres, 'inter sororesaiaeredes partes legatarios, adeo* inter omnes,' l. Qiliarii, et Lin materia item collationis: in omni deni Q ut. c. caussa atque negocio,iniud cio, &passim: propterea quod ipsa aequalitas , ut in libro d da.uli. C. deo de Vstirpatione legu diximus,pacis at*concordiae altrix est, inaequalitas uerὀ omnis discordiae sementum : 'ita ea passim e LUllud. σεc ubique,praecipue uero in decretis,& eiusmodi constitutio ok nibus spectanda,arep ad animi iudicium optimo praestantissi- δε hus. is mo* cuique Principi reserenda erit. Nihil enim usu uel uo- . Iuptate iucundum,nihil honestum, nihil aequia censeri potest, iis is quod non idem cum aequalitate qua omnisus in rebus, maxi
me uero in Republica, 8c iudicηs,nihil este potest uel praecla f : .... z
a rius,uel excellentius sit coniunctum. EiuStamen Obseruario civile. tiret.
uantia & custodia ad Principem, cuius maior quaedam pote- μν stas,&liberior uoluntas est,' praecipue Oeetat: quem ideo ορι. ιβ. a suo contractu teneri atque obligari receptum est, quod in c5.. tractibus iure communi utatur,dc in ηs m ime seruari debe/ bitrit --δε. at aequalitas : 'quodue omnes principis contractus sequan tur bonae fidei naturam: ' eocp etiam legibus atque moribus comprobatum sit, Principem contractum Ese initum, ideo riuii. Misi ea quod bonae fidei habeatur praesumaturin in eo seruata aequa Ilitas, ne quidem ipsa illa potestatis plen tudine, cuius alioquin magna & infinita quaedam praerogatiua esse solet,rescindere .3 posse.' Sit itaque breuis haec praeceptio de Principis potesta/ ccias ruburite,& quaedam tanquam commonitio, ut quoniam nulla uitae is pernicies maior, nulla ciuilis cqniunctioni satin societatis dissolutio perniciosior, nulla pestis ad inserenda Reipub. pertur b iacti bationem exitiosior inueniri aut excogitari possit ipsa illa inaequalitate: ν hoc spectet,hoc intueat, in hoc animi inductione, Dece . 1
uoluntatem p tua coniiciat,ne alijs diripiat atque decerpat, cu Tin. 3 ius p f δε η
117쪽
, DE , RiNcipis r Nerio usius emolumentum ad se deuenire ueli quoniam hoc auar rapacis,uersuti et iniusti non aute liberalis est animi: sed in on, nibus quae agit,uel concedit, maxime teneat aequalitateriti
PRINcEPS, VEL PONTIFEπ, c ATEN vs diuini iuris interpretationem sacere, uel de eo stitatuere possit. CV. MI i Disertam intre Dii inmerbionatim legem. O a las summo hamo inspibus posita sit. 3 Immac moderamine tutelaepropulbinia. 4 muraliter permis At dierim in Mensti JM er emptionibu Emom. mu intra Emisit m precii pariem. 1 Iniuriarim actio in quos detur. a vorem in adulterio deprehensim occidere piare liceat. γ viti Acmessiκdio occidendi nnninem O. a Prisopi prophano hodie concessis es' ius diuisum interpretes, an limitare., is uretatio iuris suini a Priscipe fasti fors ciuili o coiscientiae ualet. i. Interpretario druini rurista legemimeo uetudine introduci test. , i lates relatio diuini iuris feri potest per populum iura imperii habretemia taepe bonitum aut prosicriptum hominem impune occidere.., Biotius occidendus est ncs uinii Ledei solius vj.blicae studiis.14 Deiprietatio divini iuris per Principem novi interpre--s 'mitae saru trullius momentient. . a l-rime
is Princeps Zamam ius eaten sisterpretan potest, pusenusi ris in m se illud habet.
ij pontifcem posse iis c I commotum ius itumam interpretari, non tem toti
x τ sus diuinu A humanu cum non I is sit dis etia ut in lib. odiatio de Legum ustir
patione declarare conati sumus, Pro pterea
quod illud in uero Dei cultu positum .iustisi '
cationis nostrie praecepta tradit: hoc ueror,
nec rectum nec legitimum Dei cultum pro ponit, α Plaerula externu actu,rerum in &antecessiones &conlecutior specia ac proinde permittit ut uim at* iniuriam, si aliter inugere nequeamus,cu moderamine tutelae pro pulsemus: 'ut inuenditionibus atque emptionibus naturali ter alterum circumiremamus, modo dimidiam precij partem
non excedamus: 'ut iniuriaru cum eo agamus, cuius sumus,
uel contumeli uel rei indignitate prouocati: ' ut in adulterio depro
118쪽
LIBER s EcVNDvs. ν co deprehensam uxorem, sine animς amisitone occidamus, &c. cum tamen diuina lex seuerissimh vetet alip prohibeat, ne uel malo resistamus,aut Domino nostro IE S U CHRISTO G Cor. δε jiceariam ultionem praeripiamus: ne ue seatrem in negotiis circum :
ueniamus, aut odium cum Datre geramus in corde nostro, ultionem ue queramus: aut uindi res studio occidamus qtieii 4 u Mucio. 7 quam: laeceptum hodie est,magnorum hominum conspirante consensione, ut Principi prophano fas atque licitum sit ius diuinum ex rationabili aliqua caussa limitare atque interpre- tari: illius siue limitationem, siue interpretationem in utro que soro,iam conscientiae, quam ciuilium actionum, obserua-' ridc comprobari: ' neque reserre,siue ea facta sit promulgatio iopri n. cap. s. . ne legis,sive indu stione consuetudinis, quoniam cadem utri, o usque uis est, at Quirtus . 'Aut etiam ea interpretatio sit facta e i. me. qua in per Principem,aut per populis,qui imperii iura retinet: quia do populus superiorem potestatem non agnoscens, idem in suo territorio potest, id uel Imperator,uel Rex, uel Princeps inlinilla. ρ M in suis locis.' Itaque fas hodie est, in uim huius interpretatio. nis, eum qui proscriptus est, tanquam tranSsugam & ciui in eis. sorioa ratis hostem,' non aliter atque publicum ciuitatis hostem im-ii punξ occidere: ' nisi caussa sit,quae sane multiplex est,rcseren, te alicubi Felino, 'quamobrem is interim impune nequeat: cum tamen diuinum ius, ut paulo anth demonstrauimus, omnem nobis uindictam ademptam, soli ipsi Deo reseruet. Ac n-2ς-μοῦ proinde quoque ei, qui proscriptum hominem occidit, excita da erit animaduersio,ne magis priuate uindictae studio,quam b r. limpidia. Reipublicae caussa,cuius interest ut eius hostes perdantur, 3c cuius conseruandae gratia eiusmodi statutu ediistu est, cedem icommitere uelit: alioquin enim non uindex, n5 ultor Reipit. δε - -
, blice sed de sentetia atin iudicio Dei, tui solas cogitationes ho si on. -υ minum nouit, latro & homicida habebitur.' quae res, & qua ratione eiusnodi statutum accipiendum si quoniam passim, prscipue uerό in annotatis locis cum quodam propemodum i lastidio tractet neq; ad unius Principis potestate pertinet, cuius partes aliquot in hoc libro rudi Minerua describere cona ti sumus: uoluimus de industria ea omnia hoc in locore,conteti, studiosiam adolescentia sobr e commouisse, Princi pidiuini iuris interpretatione ita demu permitti, primu neca g. ex. Fibi ira alio in genere,u cuius limitatio recepta est, ueluti occidedum
119쪽
re ιηciatis. Abris is cilicet. de
no esse, sibi temerε sumat: alioquin noua interpretati otiis de formitate statuere uelit,ut uel priuigno mater,uel fratri seror, cotra nature pudorem,& diuitas legis reuerenti nuberet: nullius creth momenti eiusmodi eius erit siue limitatio, siue inter pretatio. Deinde ut eam interpretationem in rebus propha nis, quarum iurisdietionem habet, non autem sacris siue spiri, tualibus, quae ad Pontificis cognitionem pertinent, iacere ue
lit: quando absurdu plane 5c in espcax seret, si prosinus mimceps cognitione sibi de matrimonii Miuramentie de voti,&
eiusmodi uirtute atque potestate arrogare uelit. Postremo ut eiusmodi interpretationem ex caussa nonesta, & probabili, quae sere semper in ipso Principe praesumitur, non autem te in
Sed & Pontisex iusta causia commotus, potest edita consti
tutione uel re ripto, diuinum ius interpretari,non autem in uniuersum tollere: propterea quod nec inserior legem superioris, uidelicet Dei,conuellere aut ius diu intim, quod immu irtabile est, perfringere queat. eo in & in matrimonio in praesens tempus c5traesto,ex maiore aliqua caussa perinde dispem sationem dare potest, atque in uoto, hin iuramento, 'in uitio is homicidii, Reiusmodi alias: cii in hac tamen moderatione, ius& in potestate Principis describenda meminimus, ne uita delicet eiusmodi interpretationem iaciat, quae cum decalogo diuinae legis pugnet,&peccati turpitudine implicetur: qua-do etiam is qui Pontificis interpretatione aliqua uel dispenatione contra Dei praecepta utitur, non eximitur diuina uindidia at* ultione. Quod ipsum meminisse, & animo at*memo i, ria recordari eos uelim, qui spurcissima animi corpori in sui
uitia Pontificis dispensitione impudenter at* impie praπexui. poteruntΦ haec pauca sufficere de potestate iuris diuini interpretandi, siue limitandi, quam sibi uel Pontiis uel Princeps iusta de caussa sumere potest.
VATEN Vs PRINcEPS, CONTRA EA quae ues iuris nativae, ues gentium stat, statuere posiit. Cap. π αι Cosyrinorabilis oci Reipublicieseuererem messe Prisopi debet, Goliam di quid contra ius naturaeuelmesumst itia Principem rationabili exco' contra tineo mirum instatueret Ap., idem ius unige in adimere nemini potest.
120쪽
Nihil tam est contra iraturam,sitam appeti π detractio diem. Princeps in pnitat oram Amorum rebus αμn is nihil habetpraeter uniuersdem tumidictonem.
s lina debet. Nee conscientia tara m ciuili disceptato ne idendi poterit, utres mea fractu apud aliumctit. Distentationis aut 'ruti causi a cisique,ce pro eius effectum. Nec pontifex rec Princeps,nec qui cinet imperii iisa retinet, ei quippia trahere potest,in quem nullam iuri dictionem habet. Milasmo alteri buum dominium aufertur est sisti dictiona is. I sdictio in nonsubstrum explicari nonpotest. Iurisdicto in nonsubditum explicari non pol Principe inferior non potest alteri si m ius q ι I qκsimi etiam ex caussa detrahere.. Princeps ius alterius ine ca*Ja adimere non potest, modicam tamen laesionem imserupotest. Principem Itigatores ex cosse cogere posse ut se arbitrium compromitum
Oviae causa ranceps non una Dc mera uoluntate, uuius alteri asii 1 Princepsssurio simpliciter in alterius aevidici relegitimarepotest.
is Principem litigatores ex colla cogere pope,ut in arbitrium compromittunt. is Q iratici a ranceps nonnunam mer uoluntate, uuius alteri agimere si eat.
νγ Princepsssurio simpliciter in alterius praevidici relegitimarepotest. ia Q naturali cui gentium lare acquisitum est sine maiore cain Princeps tollere
is Princeps rem,qκam cum alio comminem habet Jesus is repotest,reddito tamen pretio communis rei 'cio. G princeps rem alienam,qκam suim esse cretidit, alteri donatam confirmare potest quainemiij praefriptume.
OMMVNIs est omnium eorum quorum Comentari j in ius utrumque scripti, in homi num manibus uinantur, sententia, Principem rationabili de causia,&quaecum Reipublicae fauore at 3 utilitate sit coniuncta, a contra ea constituere posse, quae uel iuris naturae ues gentium sunt: cum hac quoque moderatione, ne uel naturicius, quod immutabile est, uel etiam gentium in uniuersum adimat. Et quoniam caussa disci imen facilicon bimur breui ea psimplici oratione explicare, quatenus I in ceps,rationabili causa comotus,quippia contra nature ac gξtium ius edicere uel statuere possit. Nam lisc studiorum parsualde prodest ijs, ad quos rerum gubernacula deseruntur.' Sit igitur prima lisc propositio: Quotiens Princeps,ues magistratus, uel communitas maiore est qua Reipublicae causia comota, sibi aliquid assumere,uel in altu transferre uult quod alteri sit detraetum, hanc retinebitcum animi excelsitatem, tu uerδ liberalitate ne commodi sui causia alienu appetiuisse co-
tra naturae legem uideri possit: sed si quid communis causa utilitatis, alterius comodis sit detractum dipsum aequali pre