Gasparis Contareni Cardinalis ampliss[imi] philosophi sua aetate praestantissimi De elementis et eorum mixtionibus libri quinque ... / nunc primum in lucem aediti. Scipionis Capitii de principiis rerum poema

211쪽

Corporibus vacui, raris quod maxime inesset, Din laxae partes e bit,. lnversique A um uilis iam aliquod se, re corpus Posset, ut haerentes inter compressior esset Particulas nexus e sedens re in tam, Contra m mi feret totum undis corpus. Sed non, a potu uis est rarissima quamuis Corpora in ana iam statium dens re minusue.c uod licet in tenui penitus cognoscare flatu, Quem strato in cumpo tentum super thera sollem Aut iacere,aut fortis lientem reddere pugno Assuetus iuuerus lentam ussumta M.

I uni rem pressando ratare, minusue Contrahere, alij retabit,si indae ante Dirumpis, ptam ubitos exire tumenti tracto latum claustro, uanescere renes, In pati m artari dem j una bus unquam: se rei tum est non esse in rebus nare.

Id uno ex alia oon ut ratione,patres Inde etiam,quod contentum ori m eo latra inuis conclusim locum ita mutatur m omni Alficitur parte, ut totum densetur, artam:

Quo fit praecinae strictum est ubi pigre corpus,

Concepta calida ut d sae et te,necesse es Vt quentum spatii e res te relinquim illi,

Tantum aliud corpiuioniunctum repleat, sInusta illius quum se natura repugnet, Vt iu non rerum admittat natrum stravi, Dum nullum omnino sebatium patiatur inane.

Ide cucurbitula immisso persus calore

212쪽

u ut mrni impressi, aut eluti conmua crimis Materiae ostendit: nam et hanc dum rure ditobrepente olor, qui includitur aer Contrahitur,si auum 3 ideo mi lacita pat, Coptis ivs m,si uti non ulla mirare Parsuritur, haerenti ed succedente replestir

Corpore quod reliquum est,alio istes resil talli uti v sese aduersini tura Fratur, ut nihil haud usquam si ut sit inane taces. e. Sic etiam fluxae trahitur uis hun ida hi hae Natura aduersne sui si orte perii lus Limes in tigno clausue in ualle iacientem Flaustri inclusum terebrato hunc 'pite me scr, illa subit,tracii et loci quem deserit aer Oocupat, suis silentiis lubrio si

Fertur, ut in rebis i alium non detur mane. Eiet qui iniimmero mum tuere, ac ii ii

Alsi is tum sipatium quod parua teneret

Corpora,conciliis quae inter se harentia ritis Omnia proferrens uitalis lucis ad oras, Errarunt uera huta ratione remoti.

Quare id quod rusum es labiis dearure rerum De musis mundi ortu scruseimur, et ultra Per mus super his i orum exponere sensus. Atque uidenda horum prior es sententia ,αrta Qur naturae unum esse finitumq; putarim Corpus, quo melo ac terris,undisi pro unde Sint maris prim desum exord a rebus. Atque hoc mi alium 1 mensem dijundier extra Moema convexi corpus flammantia remn A.

213쪽

Haec uero haud Otratio est bis tradis simplix. Nam diuersa bimi coni re purarunt

Natura id corpus,quaeq; ex hoc condit pri, Corporibus dias uenissent lucis ad oras.

Ast alii tot a stelli statuere alient ,

Natura tamen esse rati sunt ista eadems Corporibu qua nimi ex his est, aut liquidus aer, Aut ardem ignes, uel aquarium mobilis humor. Rite a nen mili corpus, uo exordia rebus Prim forem inclus statum T crirensiue Praescripto si auo coelum, quia tempore certo

Voluitur, e mensura fuit m esse necesse est, Coti hi uerret esse quo ud uertier ullo

Non posset ero infinitum tempore corpis. ut Itur vitura alia peniti s remota Mater magnitis rebus primam esse putarunt, Aut eadem e tribus est uno quae in corporeprimis, ere uel liquiso, aut igni, tremuloue liquore. Sed qui misterium cnc rebus flatuere creandis, Hi quoq; more uera a ratione uri runt. Namq; extra xlum onus in non datur usquam Naturae esse ac non infinitum modo corpus, Sed necrerra etiam cui sit mensura,nec ullum Oniuino usi que deos tali mi talis exit. Et natura illud quo sint exordia rerum Vs a vivoribus inS non posse remota Ar aquam n sumplectuntur moenia corpus, Inde patet,ciertas potest ratione probari. Cuncta estnimal pecori repunt corpora in Ad

de erat his ortae demum si exundia resoluunt.

214쪽

Namq; id quod resis uni primord a m Corpus id in est, i .esua cum e senum uertunt, in re sisti aberet Alis moram ori . sed quae dissidi et patiuntur corpora certum es Non nisi in hortum aliquoduerti, puae finibus ambiei ensis late qui amplectitur omina mundus. Erpud materies fuerit quod prima creandu Corporibm,dederit l, nouo primordia mundo,

Diues ta mund natura haud esse ne res est.

Quare pars eim ratiom, qua nolia rerum

Semina manare ex hortem quae Andimus uno Corpore decrerunt inulis Vis altera uero e . Sed qui hacrinendi posuere exordia retas Erraru t,horum i etiam enim tu long Absit iratione ipsimi dum sit mira oorpus Prima erem reri 'nextra lata exis re cloeli Moenia in mens atrum s luere profundia, Et extende dis omnes excedere metas, Perpetuos si sum in traseris,nec fu bis ullis Comprensum uera prorsus rationis e nie , utium hoc Im mundi, mens ab I calici nasVast ammo aure, ' ratios pro vir aere fines Tentarunt me illando, si id se extorere mente

Quod misit, si oue queat consis re passu.Acsiis qui reli defundetur undiq; tractus Non sat s ad redem turae usura fuisset:

Cuim qui norinis astu riquamq; omni, te Fimbus immens claudat non debeat que Q tanta tis melis esse admirabile qui redii a corporibu ius esto Andit ea em

215쪽

DE PRINCIPIIS PRv M.

Natura haud pos infinium exis re corpus,

Qua es hori quodvis quod clim clauditur intra. Ex illis etenim aut aue quodsi est,aut leue o M. Et auia m praeceps recta inundis, fir tur, medium deorsus pressanti pondere rami, At contra e medio sui fani tradentia res a Tolluntur eura, es o sublata resulunt, Atque intra caelum sic corpore cuncta mouenturias instat imi patio non es locus usquam

omnino me bus ars cryla aut terminus ullus:

Inde in iustum haud uas lemmae daretur Extolli, aut 'resim delabi pondere corpus, Dimi locus huic superus non usiciuam aut sim esse: Quo si e Srret,rego nec erra, neq; II Hi possent certi prosia cunti remtus, Qui natura Viam qua clauiu corpora inuit Quare exussorum natura ex sere corpus Nequisi id pos et 'to quod' careret. Ere siue alia id reum constre putarint Natura egniti rejis, quod erra creandis Corporibus tulerit minua emina tinciis, Sive eadem qua ac stii seu humorue fuissent,

Espe in talum nequa possiendum es .

Haec de principi sitiri de aernere rerum

E sum atq; abiis,qui deuia longis Per nemora errarunt seclis alto A re mus, Dum cupide exquirunt mimmo claustra latentu In edi, arcana mundi cognosere iusis. Nunc uomem hominum quid est uerit ultra HisAper, et qua iam late nimia rerum N

216쪽

De ortu per gna' a missi ch di lignus

Ex pediam iuuat in lucos penetrare silentes, re alia umbriferi nemoris deserta uaeri, D. claro obs atra luse reserare reperta

Carmine, irent latices Niliare campo

Asiadum uiridis lucta ius serra liquore Emittat misse icta nouo de amine flores,

Vnde meae insignis 'sin tu laurea fronti. --Sed iam quo late sinualuit Fensentia uinciis Ob eruat diu de ortu dioenda parensis Naturae, primi amis ori ne mund . Materiam primam qua reru=m corpora cons ne Cune harum in times quae oriuntur luminc oras, perem in atri u et dura resoluit, tuor in rebus tituerunt gne,aut si , Humenti lympha ac terra, uer cretera Igni Corpora insta rati prinus elementa uocarunt.

Et coniuncta quidem in reliquis ea quatuor esse omnibus, ac Inittis consus admistici rebus, Naturo perpe ipsa habeam cum sing laterram. Hinc sores inplica in puraci exis reprimiore Naturabat mi compacta his cretera prim t. Namq; in corporibu cum Sist innus mioremsi A si Perent,oelida uno eodemq; haud posse pularunt Corpora prini iognitali, irigda oriri. duersatur enim fio pugnatq; calori: Sic quoq; sim arid ta infit tum liqui Ius haemor Corporibsis, quae etiam res mutua pratia mi sene, ridri non posse atque humentia corpora rini

Principio ex uno, et co uni e mire creari.

217쪽

Qiatuor his uero ratio est sedi bus D,

PerisDicta aeria quae ori itur corpora in aur ,

Vnus ut aduersis it cuivis de trilia hic uis eram,relicturissim disserat idem Alterutri,porro a reli is non discrepet hi M. Nain quae sincta calem penitus rightibi obstitit, Ati ero hae aut hi id si, ut sic, nec se est. Fr ida sunt itidem coeli is aduers, di is rida uel in laut humem sic quoque aridis Humida dissidiis uter si atque arida certant, Seditura calcus hortum eis, uda ut iis est, de ii tergin noscerum est an rebis esse Quatuor de agnitis, qua arenti calem I, Qui humen causa, quae Frem humida, quas Arenti e tura ministi rure con 't. Quatuor esse Utur stituersit praedita bivis Sinoia per steterini elementa FSbis, de Certa' te deuersa foretgnitis ori

iCorporibus,mtura creat quaed ues cluctanr se autem calidas, ignem arentis ueputarunt Naturae, Er lympha humorem fiere lip ratis, Et tui . sumere uera, magna Ure brutum Telluris corpus permisti rere parent s. Quatuor ipsa autem sunt 'edit corpora Dictas Ressupra ortus pura, ei quelia primu nec se es Esse in corporibus quas ite menta creandis. Cuni uero cunctis eadem sit rebae oro Materiae,ex alioque aliud non durere crevis Semimprmupio potest, tun exorta quaterius

Cunctae corporis; posuissent emim prinus, ii

218쪽

Quamor haec etiam esse in re una fias; steri

iuncta eripe fit prim si uel cretera in Is

Corpora pro lud ex elementis,primael cun

Consus in gium adosa corpora rebus, in mum e puris feri coemit ibi ipsis Materieni reri uti uni sub theris brua rida prodestitit tu aut mobilis hunior. Id uero in rinendis soluenil salii putarunt Corporibis nos dimi resper prima uidemene

Quatuor haec Igni in lucem extinctaq; restas. Suppositi s et ruini sornax Vltoria flammis Dum clitet, Iuri ardenti torrentur ab igne Inclusi filices natiuum pondus in auras A the rivi abit, atque urendo densa tibist Mamries quod rapida de marmore summa

Demitur excocis in trimem sese aera uertit.

t filio ex ipso si ferro alliditur ardens

Somissa, et calidus fretiit excuditur ignis. Praeterea in lapidem trisus densitur ilet sLiquidus in marnior densando com hi or. Si ulli utur uisum est elementa creari Per prima haec mias res corruptasq; res obit. Namq; rud e tetra te eroue humore mata Fit lapis unde aer, et candem Ignitur ignis. Sic quos, Vim gubi subeunt certamina belli Ferro instructae ades, tacitis uiribus hos Mutua consertet exerrent praelia dextris, Dum cnu irrribili timetitu pulsu refilmne Arma uomunt crebros gladiis tundentibus ignes, Praterea duris simpe calcuribus actus

219쪽

n3 PRINCIPII RERUM.

Excudit rutilos ignes,soleati latentem In tenues acer famissam Assipat auris.

Exes in terram putrescit at aera soluit Se pars in semiem leuibus', a iungi ur auris. Idem etiam Frmce chalab arden e liqueseu Humorem in terremm d soluitur,' noua usis Ducitur e riuo Fruenti forma meta u. Collisis etiam dFundi eruitur gub trabibus, Iuras abs rusum ex arbore flammam Excud ,montes s procul sui uir minuti venturiam in usu est a i en ibis alto stipite concusso patulisper mutua ramis, Flimina napi globos undantes fur re in auras. Deniq; do magnos nativa oen Aa montes Ructare, ' caelida in metam uoluere flammas Assicierent, tepidosis ardenti exu re sontes

Tellure,' magnos antra exudare uapores,

sulphure i lucus, , cum murmure ab imo restri, lapidi tolli seruoribus undas, Fh mari in metuitu abstrud seminis rebus, Ommui; uignus a bis lare putarunt.

Tum uero omni eram uaria ex humere uidebant Corpora naturam molli pro Iusere uitrem, Frondosassi comas nemorum stirpes era aes,

Ac ueris Fonsentiis opes, umina tala, Et qua praeterea e fecundis plurimi promit Visceribis terra fluis manu re liquore, Et si id teneri e Pitis coalestre roris:

220쪽

Quae ui r aere' proprius V in extines re simi, Tellurem v putrem partim corrumpier, auris has triparti nimis aulinam transire litu ratem. Composius Imr nais elevientapularunt

Quatuor haec ideo Dirimam in resue ne se, sin lati rem lis constaret corpora primis, Quo iustum asti aerem quopiam oririer ipsis E primis puto duas e muresera sol ere corpus. Atque ita di exoriretur corpora mal; Dimittunt primum haec eadem resolutis stram, Miris iuncta medis naturae prirnu putas tomnignae in quom mi lorum semina nosci. Sed iam quae I corporibus sunt tradita prinus

Quam recta fuerint ratione inuenta, Andu in est.

Id si insu nilum prim , haec uultur unde Traditio, in qu qnetam ciuo supra, sendi nus ortu Esse ii ter mim si ei ius uariique uidentur Corporisba, gm sic corpora, ne i se E puris Auersia tedius iura quuter sint, Vt quo viam uari s dis in se se libus serCondita, rinupio possim non omnia ab uno

Mamre es, eadem projus corpora matre. Namq; pr 'rapio quaedam contin rei ortus

Accipere sectus jam cui prorsus inesserat,

Principiuum aer reli tuis ore omnibus ipsum, Cui asse pus ambo aut esset coturarius alter, Nam Dictis su sinu naturae corpora incla, Seu purae Inuui primis e quatuor illis A se Ita infidit,uisitosvhuuniore birumenti,