Gasparis Contareni Cardinalis ampliss[imi] philosophi sua aetate praestantissimi De elementis et eorum mixtionibus libri quinque ... / nunc primum in lucem aediti. Scipionis Capitii de principiis rerum poema

241쪽

Ins aut in rebit uolucres solum in auras.heonne, es etiamsi ri inmutus arator Conchaei, aut d daspalea aut hi ida prata,

Pabula desti berno in tempore holm

Quo paret,inctilusis, hum(r,pera tussi repos hs Fit mucorivulis, tetrum qui exhalat odorem, Extrahat ut gius putrem fae uilibus ille Congriem,latum in Vmpua flamma et horari Corripiat, ires hi levi u. lambere sensim Irrepit emraici intra atque incendiacte Dissipat, ues uenuuglomerantibus auras . Intim depascem cum fumo uolicitur atro,

Qui l erat e patet me do mous absumptus ab igne, Quantum nondum ex Pus fit se aera soluit In uacuum, leuibus miscetur stiritus auris. Nec non id pulari fiam is uelocibus esca Sulphurem rapidos quo mi Molemius ignes

Tormento immiss2s flamma, arreptus,in atram Solvitur aerium nebulum, sputio , rec tres A g. in unum conuertitur aeris ut se

Impete sim, te diu tanda in auras, Ac olidis ignivomopi Frrea clausu colubro, vis animae e ipeus illum sim serrea torquet, Ocyor et uentis rapidis,m fulmine Frtur, Vnde altae nubes, uidis intonis aether, Ett auis horribili quantur terra ipsa tremere: quin etiam ualido Arnimur obuia ab ita, sublimessivum vasis sum turribus arces. Quo saepe mehac, e latit,sic amere mi

242쪽

Ci pia bella, ures, iusti a rens s adorira Carolis undison: constrauit murius aequor, Elgmina Hes eri et eclo fore sim ;Germam Libyae uenit sitientis ad oras, Praedomini ducem immunem qui e sedibus AS Expulerat regni patriis ceptroq; potitus Per populos late uita regnabat urbes, Et Turcus socios Tuneti com vidit intra Moenia se clausis trepidos vendere portus. cli iusso patuit, claustro res iam aheno Spiritus eri pem iuinto frit impete, et v in die si uertit in turbine corpus,

Cum turrila arcis nutes quae in mia circumfregna res a muri pelagus atra itur ipsem, Aggribus uult is ues ara,atque ardua latu Moenibus,miquae urbis propugnacula magnae

Teri rus pus es itas quos aenea monstra

ra erunt,cebas quatientes mur re nubes,

Emissi uisa est jus vos aeris illa

Fulmineas deserae pilas, atque omnia late Proruere, o solidas ualide pros mere turres,

Multa uirum sub levi decussis corpora miris. Ipse visebam uiolentis ignibM aer Ardere, es crassa impleri caligne cossi . Ara crebro ita re ut, assinis impulsastiscune Moenia, raeruptasque implent labentia os a. Infima quassatur te res,tonat argum aether, Africa terribili tremi horrida terra tumultu, Vi tanta erumpit clausus dum soluitur aer. Magnopere hic um potuit Moeris issa,

243쪽

DE PRINCIPIIS RERUM

Et vis ura uirum per aperta pericuti caeco Peghre, , intrepide per funera certa ruentum

Praecipue tamen enituit memorano parentis

Aethere piet , extro qui limine gentem Asi exit iust piam dum ad praelia uires Ad Ad t,asp animes seleratum actiendu in hos m. Oppresus, id qui midis robore turmae, Deficiensi animis AEt lux turpia haberus Ter si a nec iam si pugna credidit ultra, I umerias licet tuam mitte,uires Expertus uasdas m nefas misera ut id

Per destri pauem, T sicca FG arenas A l urbem incessus uotis uictricia Caelar miraso Faustra pedisrarentu Athosta,

Elpatriae eierim reum sutaque reponeras, Extremos ciuesum peruulam nomen ad Apos, Reddidit imperio Poenorum retra Latim. Sed sin moepto Auertimus, ichta in eis Casuru, Hesperi u iuuat dum sim referre Militiis, remi successum extollere belli, Dum rex cui ui ivnti os iidimus atri Pulveru, n tenuem ut pest aera corpora fluunt, id uero haud dubia oonstitiatione, patris,

A pensum, tu do mum in tuo probatur. Quod supercist anima os iidemus corpora ea emProsuri, atque rebus solum esse creandi

Aera principii retin certums elementum: Hanc uero hoc poteris rationem nostrepa S,

Res intergnitas certum es ex bre primus, Vndam,ac terram, tua etiam, tuod cretera nis

244쪽

Corpora ernes in ex his clamne putareret. Et tamen ex an a mn se luna es ut i creari,

Numet liquem ipso concres ut ab aere hinpha: Haec etenim cimi se densando,o ut, simus In comae coit,atque nil tur holis, Tu milis udis passim conuexi ex aether oris

Lab itis teretes depresse pondere Ditae Ad terram plus loci mades ain omnia rore, Concretoq; ferax perfunditur aere pilas.

Atque ipsi in agridi pili coelum sepe serenum

Aera turbari subito ictum cooridis

Nubibus obfundi, atque imbres effvnsere Us, Queis per usu madet tissus, freta liquenti Aethere delapsum per uenas concipit undam. Praeterea stillas letis quae e mollibus ora Ad oujs ex o pendent ex aere constitConcretorim boue qui spiratur ab ipsi', Dum coitu, Pisas flatus Impham et fluemem, Prae ei timi thberno im iri re coeli . Ergi ex his constat, concretus ut pse liquorem vinitae nn miliam, tepue spissa uertitur, ad s.c d uero, sensum es in lympha cernitur ipsa In tellure etiam, etsi non tam saepe coad , Vt crassum corpus Tmlal ex aere fiat, Cum lapsa e mel gittis pluit illa ruensis, Concret si rubet per campuum si Dini in Lir, Hinc pavor isse rudis utila crudelia adesse

Fata rati, exitii conq; i in nisi talibus jungis Portende, attonit quod non contin re crebro

Id uideant, et mira pavent, humili is si ei mei

245쪽

DE PRINCIPias, En v M Ci prece solennes alunt, ' uocibis res, Prodigum s atrox regunt ac missi iungum. vare animum tenui terram concrescere certum es ,

propter quonia hi es lympha atque arida te res a reliquusipud patet esse priora creatis

Corporibus tenero ooncretae ex aere lunt.

Haud tibi constit rebus certum esse creandi Aera pristipi: lebs is mimi elementula Corpora quo e primo, utilia inici et creentur. Sed iam dei res naetura nobilis illa

Quaestio tractanda est,eiusdem an corpi id ipsi Sit natisra, atque id Initis quod diximus unum Pris hium si e corporib rerum s elementum, An ne sit exanima Delum, ex illos creatum Principio,an confletperst,hi uim iis creatum Sstprorsus,nu hq unquam mutabile sicli , Nati rae ipsius penetramus ad intima si mi Perquisita His muniis , de s petita.

Tu mihi turitalici parem terras repertor

Tantum opus, prima a certa ab origne mundu' Panistre,tu utres tribum in milae ausis, Ignurum si a tua per vel via utens, Di te mortales aenebras, Ir pandere uerae Da rationis iter,rad si os iis supremi Numirus, unde ruditi iretur auenae.

Corpore e muratio, cuncti s recepta, Quorum animos sophia per tuta persilit ardor. Quo fit natura cons .m mei inducum,

246쪽

Et luod non, o ualeat, larier aue, Corrumpatur enim pros intereatq; neres es QMcquid mutatur, nec si itu constit eootim.

Ast id quod nulli sit tur ed par sibi urat,

Et semper simile est,non in corrumpitur ulla, sed persilit idem,a te omne tamertale per aeuum Per one es uero ob eruatum sicula, ;Res habet omnino si aliis uisemper es em Moleq; salsi erit rutilam, et mn Ada Phoebe, Et reliqua immenso rad an qua lumina mungo,

Tempore nec pucci amis corporis, o

Detractumue aliquid cunah tum prosis eandem Luminibus sipedem et primum mansi se tenorem: Atque id tum undi affirmant,um sidera nisi

In urat aliquo rempertum trad tu aeuo. Quare ex perpera a qua orpora semper eadem

Mensura ac si ede ut oertum est amicilia oons me,

Decrerunt naturam his non mularier uni. Praeterea e metu rationes sumere quidam

Coeles atque alias tentarunt tradere ius , Queis liqueata tum e se aliud diseri eci rebiu reliquis long quod non is fetura mei lPermaneati emper,cuinaes relativus unum, Meis tris haud certis nec latus contigit idem, Maxime enim cum 'perseris metis in orbem

c d sic cunq; Gium tura cor is id ipsum Corporibus Zimne reliquu retire, eruntur Qua recto per sim et furtim e deorsum, Atque ipsum di omni lac uolui sua a

Natura coelum, diuerso detera cru

247쪽

Corpora rura aut 'onsere Iuli,

Cum lamen haec Mi nequeam rent in rectae , Quod mi irae uri reis isti rive ors , sed suo tantum metu contin t in orbem. Propterea si propria constire, alias Abel pussore natura, di Ferrei lon

Corporibus uarie quae obitu mulantur ortu. Praeterea nun ira corrumpier is mPospe creatumue haud uel ut ue hi se, QEod rebus reliqua ex aduersiis omnia confici Corpora prolici,at que eas in m sntraria soli et Coele hs uero naturam hanc corporue se, Non usso ut corpi queat aduersarier illi E quo ue primos AJuxerit ortae, Vel quod in extremm pol tandem ire soluto,

Quod nutura inter si e sntraria quaevis Molibis aduersis omitta corpora Intur, hera in tengunt m praetcrps,a V assi strat. Coelesti autem cui proprii ut a tur in orbem Momni t mi, ae motus contrarim altra, In rectis ueluti contingi motibus, ut sit In praeceps motus su Int a uersis. II qui sitsum,' tui pug toout fasi peratur,

Quo detur stirpius ipsa in uerti ne, iure se

Talis e metus sit re contrarius ullus. Sic me ex motu quo me suae roratur Corporibus aelum censent diserre procul finis re a reliqud munia quae ad summa erantior

Natura sim recto .aut labrum isti ad ima,

Et qui mi aripa im, et corrupta rena ,

248쪽

in aliud transire liquet impersi no in Propterea ces haud fui mulabile res , Crurat rami sit non obnoxia fui. Qualia snter haec uidearibus cun Priusi; Dei ede est illud conssanti ac mole uidendi , Quetis rael stituere orbes cons ire profundi,

Anne ideo haec liqueat non mutarier uni. His uero in rebis quis non miretur,' alto

Non putet ac lon opprescas tuisses pore Talia deprima nascentis origne mundi

Solertes tot patrum animes,errasset uera A ratione pro nil,quam dum aserna putar tExit uti ac sorma long oonflantibus aeuo

Corpora, nec proprium haec uni uariare tenorem

Quae si curta putent, plura hoc terrestria pamCorpora constarent non ulli ius in labi. Qua lorum Frede ac mensura prorsu eadem

Inconsumpta manent, haec sed tamen omnia ertum est Vi quam correpta sua dea ere sorma, Aut ualidis tandem corrumpi fribus usu Nam Juri quani silices 'an Entur, et aurum succumbat erro rutilaus,atque igne liquescat, Saepe tamen mineth: eadem tura fi l; Pellium lotonis itu firmaq; per aeuum. Et fragle ooncha durant quandoq; Proculis undarunt rabie se a seruantur, et istas

Non etiam res arm rirnn m saxea mutat. Saepe etiam molli durata oraba coelo

Et mitisse oons ut Ion posti tempore Imma Non is tari e fungi quem miti illi u

249쪽

Non se 'qua modo potis est exo eresecti, sed fir haut cedit nec incitur igne

Indomitis ui xj adamas,ac permanet Iem. Sic naturae ars miratrix plurima monstrat dia ualeant an ecloriem iuncere metas. Sape Nivin tenui ex rh a cernimus urnas Annorum contra i resupersis re ii sim, Quin o misiorum s iram e marmore uultus

risbre messis lapides, undesse coeli na , Plura de nere hoc quandosi excredere Ion mriunorum eriem . nec tempore labier usso. Haec tamen extimii ut uetuis terres iactuum, I, Et umente suo solui tantum omnia'e.

Ere quod forma et si alio mi ha certo Corpora rens terint long m haud mutata per auum, Non ideo et Fatur certo ne tempore sola Mutar e queant, haud subdit leae: Quandoquidem saepe annosiis quamplurima si is

Corpora permaneant eadem,ctim haec Ddieri, avi non cunt in imii quamve spes noluiri. Quae uero, runso torquemur sidera mundo, Par fit ut puro constarent corpore,lon .m

Mansuro tali qua essem motus, loco ;D Fosim, is arent, si subito,utque

Conflictarentur,sed longisterim uires Durarem eadem, quo perfectis ima re, id ipsa diu me is tu duraret eodem. Quare quod certo haud mutatur tempore quodam, Nequa certum si id non murarierum .

Nam cumplura rubrum prorsum es mutabile cori m

250쪽

Nil tradidi d u mansura in eculta Aran . Fiet quodi alio obstruarim dera certo

Inoorrupta si , for persi flere assem, Non ideo diruetur, ne si labilis Dio Et nusquam mel natura obnoxia fui. Quod superes nunc de metae ratione uigendu es , Annesiit immens rei minime mulabile coelum, Infima mutari quaeu sit corpora con lan

Non eadem tali corpus ratione rotari, Caetrea qua metu redis surguntue miluntve. Quandoquidem rectum inoni is cernimius se Corporibus metum, quae etiam per stultero Q tuarte equis reala, ut motus in corpore eodem Natura prorsus uarios contingit inesse: Propterea haud feri ne nim uertigne rectus Ese etiam nequeat coelesti in corpore motae, Vt i diis recta aut ursum leusint feratur, Aut ruat in praeoeps depressim pondete immEt pleris iue etiam niuius, quod eximus, ait re Ex is corporea et forma uiuilibet insit, Cum retas in me exsorma sit corporis acui, Sed leuiore idem aut uuiore ex pondere oon At, Quod subjecta in malaria oonsis re ei tun est.

Quare ex impropria raelum firmat rolatur, Corpora cum rem continEt creaera moti Ipsa ex materia et I tu pondere Frri. Et coelum praeter iis ussis metus in orbem

Aut alius Fre sine l. natura sua uitii em sut O proprio subieci, in corpore or ,