Constitutiones Synodorum Metropolitanæ Ecclesiæ Gnesnensis Provincialium : Authoritate Synodi Provincialis Gembicianæ, Per Deputatos recognitæ

331쪽

factum sub eis Sacerdotium videarur, Quam sub Phaώraone suerit, Qui legis Divinae noritiam non habebat: illeis ciuidem omnibus aliis servituti subiectis, Sacerdotes, M . possessio ies eorum, in pristina libertare dimisit , & de pubisco eis alimoniam ministravit; isti vero onera sere uni versa imponunt Ecclesiis, & tot angariis eas affligunt, ut ei c quod Hieremias deplorat) competere videatur: Princeps Provinciarum facta est sub tributo : vel intaedam foL. fata vel expeditiones, seu allia quaelibet sibi a rantur agenda. de bonis Ecclesiarum & Clericorum, &pauperum Christi usibus deputatis, volunt facere cuncta compleri, 3e juris ditionem etiam & authoritatem Praelatorum ita evacuanti ut nihil potestatis eis in suis videatur hominibus remansisse: quocirca sub anathematis districtione fieri deis

eaetero talia prohibemus. Si autem Consules, aut alii deis caetero ista commiserint, & commoniti desistere noluerinniam ipsi , quam fautores eorum, exeommunaliationi noverint. subjacere; nec communioni reddantur , donee latisfactronem secerint competente .

Adversus Consules & Rectores Civitatum , & alios qui Ecclesias 3c viros Ecclesiasticos, taris seu collectis, Seexactionibos aliis aggravare nituntur, volens immunitarie. - ,siis.Ecclesiastinae Lateranense Concilium providere, praesum-

'' ptionem huiusmodi sub anathematis districtione prohibuit 3 transgres res & fautores eorum , excommunicationi subjaeere praecepit, donec satisfaistionem impenderint

332쪽

TERT VS. 243Verlim si quando sortE Episcopus stimul cum Clericis, rantam necessitatem vel utilitatem prospexerit, utque ulla coaetione, ad revelandas utilirates vel necessita --tes communes, ubi laicorum non suppetunt facultate .

iutadia per Ecclesias duxerint conserenda, praedicti laici

humiliter & devote recipiant cum gratiarum a*ioneo apropter imprudentiam tamen qiiorundam, Romanus PontifeX prius consulatur, cujus intereii communibus utilit tibus providere. Quia vero nec sic quorundam malitia sta contra mi Ecclesiam conquievit, adiicimus, ut Constitutiones Sc sententiae, quae a talibus vel de ipsorum manduo fuerint promulgatae, inanes di irritae habeantur, nullo umquλm tempore valiturae . Caeterum , quia fraus & dolus alicui patrocin ri non debent, nullus vario decipiatur err re, ut infra tempus regiminis sustineat anathema, quasi

post illud non sit ad satisfactionem debitam compellendus:

nam Sc ipsum qui satisfacere recusaveriti& successiorem ipsuus, nisi satisfecerit, infra mensem manere decernimus Ecclesiastica censum conclusum, donec satisfecerit Compereu .iaciter, cum succedaist in onere, qui substituuntur in honore- α, area: item. Cum contra violatores Ecclesiarum vel carmi- '' ''teriorum , poenae sint a Canonibus constitutae, & peccatis

nostris xxigentibo in haec tempora devenimus, quod a Ma- η xibus terrae, nec timor DEO, nec honor Ecclesiis impe atur: Praecipimus, ut talibus qui Ecclesias 'el cimiteria, effractionibus, seu aliis rarinis violant, Dioeceiani Epi-e. μεαι.*vinult' modo parcant, sed eos excommunicent, H ha excom

333쪽

tatione terrae. & quantitarz Valoris debent in3gnari., ita ut excrescentiae si quae serenc) in posterum ad mensam Episcopii convertantur. Hoc aurem: ad Capitula Ecclesiarum, Cathedralium , habentiae donationes, novalium, nolumus

extendita ..

Quicunq; Ecclesiasti ae beneficia obtinent, adjuventinad tecta Ecclesiae reficienda , vel Ecclesias restaurandas, &cum eis collectorest eleemosynarum, pro fibricis, Ecclesia-riam', quos quidam Victricos appellant, deputari, qui sunt omni exceptione de plebe majores A & iidem eleemosynas fidelium inconsultis Ecclesiarum Rectoribs no expendant, Adl decus & honorem Ecclesiariam Cathedralium a tendientes , statuimus,, quod' consuetudb in nostra Provinciae jam diutius, observata, qua Pontifices duan & Capitula Ecclesiarum Cathedralium: tertiam partes, pro fabrica Ecclesiarum contribuunt robur obtineat perpetuae firmitatis: ipsamq; hoc approbante Sacro Concilio approbamus. Et ut aequalitas cuiliber serverur , decernimus, quod Capitulit Ecclesiarum praedictarum ponant beneficiis ipsorum

justam M ordinatam laxam, salvo; quod si ex justa causa a contig rid Clero,. pro subsidio fabricae collectam jmponi:

illa no alter prae altero praegravetur , parte pro aliqua Dori debeat computarii, , sed ea non obstante, nihilominus quilibet contribuat suam; partemata,

Ad Divinii cultuς ampliationem , ad viarum' quoq; i justiti te ac controversiae praeclusionem, quodq; Roctores Ecclesiarum, Sc aliae Spirituales persenae militantes DBO,

334쪽

TERTIUS. 2

cu is se non implicent secularibus, carnalia Spiritualibus. inutilia utilioribus , praeferendo votamus & ordinamus , quod singulis Annis infra octavas Nativitatis RIsTI, alia quo diorum dis, inflavae, ipsi Rectores, vel alii curati, c muniter & divisim, quilibet in Parochia sua, mim patron Ecclesiae, si Patronus ibi suerit,&commode adesse poterit,& cum Parochianis, vel saltem cum aliquibus de senioribus Parochianorum, seu Parochiae, duos viros de statu lai-i.hiam cali, fide dignos, eligant, ac deputent: qui sic deputari viri Ecclesiastici, vel vietrici Ecclesiae nominati, ea, quin pro fabrica seu structura, & aliis censibus, seu necessariis Ecclesiae, quoquo modo a Christifidelibus offerentur, diligent conservent, &cum consilio Rectoris exponant fideliter, ac dispenient: qui etiam hujusmodi oblata, cum Rectolibus cujuslbet Ecclesiae describere, personas offerentium , tempus, & quotam oblationum, ne ipsis apponi possit usurpatio, tenebuntur 3 3c in fine anni suis successoribus, sic ut is praesertur, iterum electis, di Rectori Ecclesiae, ac aliquibus de senioribus Parochianis, de hujusmodi receptis & expositis, etiamsi ipsit de consensu Rectoris & Parochianorum, in eodem officio remanserint, singulis annis rationem facere sint adstriisti: ad quam etiam iaciendam, eos,&eorum quemlibet obligamus. Et ut in praemissis cesset omnis suspicio, & veritas appareat, volumus, quod unus liber seu quaternio, penes Rectorem Ecclesiae,& alter penes dictos

viros duos Ecclesiasticos sit; in quibus libris sive quaternis, hujusmodi oblationum summae, ac distributiones, sive dia Gga spensati-

335쪽

spensationes eorundem c ut praemittitur) conscribantulo, habeantur, remaneant, & serventur: pravitatibus Simoniae, usurae, & cujuslibet alterius impietatis, atq; dilapidationibus cessantibilis penitus, & semotis. Verum si dicti viri Ecclesiastici, seu vix trici Ecclesiae, singulis annis ratione, sic ut praemissum est) facere contempserint, aut frivole . obmiserint, Rectores Ecclesiae trina monitione per se, vel fide dignos ipsis praemissa, Ordinario Loci, quando Citius commode poterint, sub poena Synodali, eosdem denuncient, animadversione debita puniendos.

Nicolai Ditere ovis, Tetricoviae. Anne r Is r. ONera fabricat Ecclesialum Cathedralium, juxta

spositionem Statutorum Provincialium , principalia ter incumbunt Rndmis D D. Ordinariis, utpotE , qui duas illorum partes serre obligantur 3 ex eo sequenti vero, Capitulis partem tertiam dare debentibus. Nihilominus tamen pravitate 3e vitio temporum jam inolevit, quod nonnulli DD. Ordinarii solutionem fabricae non praestant, atque ita neq; a Capitulis penditur: interea vero Ecclesiae uillicidiis perviae corrumpuntur, deformantur ,& nisi m turε eis consultum suerit, pleraeq; brevi collabentur. . Ita

quibusdam quoq; fcclesiis, ut in Posnaniensi, & aliis, sunt

quaedam majora Onera, utpote, vestes, & vasa sacra, organa, Campanae, vinum , cera, oleum,& alia quae DD. Episcopi curare & serre deberent, non tamen ut debent, aliquid

ferre volunt, quin ea in Capitula rejiciunt i quare decrevit nodu ,

336쪽

synodus, ut deinceps DD. Episcopi, in ferendis tam fabricae, quam aliis oneribus, no sint remissi&negligentes, quinea quae debent, libere ferant; aut si ab istis oneribus liberi εe absoluti in futurum esse velint, assignent Decimaru suaru Episcopalium partem Cartulis, unde talia onera suppor- , tent, quemadmodum in aliis Ecclesiis est factum.

DE IMMUNITATE ECCLE-

rum bona, omnis authoritas sit sublata, tam Jure Ca - .. qui quῆ nonico, quam Civili: nonnulli tamen laici nitentes in ve-ου. ritum, immunitates eorum diversis conatibus infringere , .c moliuntur: Nos super his volentes eorum ausum reprimere , authoritate hujus sacri Concilii, sub obtestatione Divini judicii, 3e maledictionis aeternae, districtius inhibemus, ne de caetero ad hujusmodi temerarias manus praesumant extendere ; quod videlicet aliquem confugientem ad Ecclesiam , quantumcunq; maleficium commiserit grave, Judex laicus seu quivis alius, quantamcunq; secularem te 2 6 dignitatem obtinens, seu potestatem exercens, de Ecclesi Q. et violenter praesumat extrahere , immunitatem Ecclesiae

liter violando, sed potius ad instabitam Rectoris Ecclesiae, ad quam fugit , eidem vitam δι membra illaesa conservet,&ipsum pecuniari vel alia disciplina puniat mitiori. Nisi malesictor ad Ecclesiam fugiens publicus latro fuerit, vel

337쪽

ato turnus depopulator agrorum, aut si in ipsa Ecclesa,ves ejus inniterio, homicidium , vel membri truncationem , sub spe immunitatis perpetraverit; tales enim cuiuslibet ,

immuni talis Privilegio sunt indigni f.

- - ixςm1 ut ςXpςriςnxi re tam Magistra demonstrinte di-ν--. dicimus, secularis potestas . ad tant*m saevire non veretur, quod Episcopos ab ipsorum sedibus bannit, proscribit, potenter expellit & persequitur, contra DEuΜ , & Sacrorum , Canonum sanctiones, ex quo saepissim.ε ad tantam devenivnx egestatem, quod in vilipendium Pontificalis dignitatis, non habent ubi caput reclinent, & vitam sustentent: Pro. pter quod praesentis Concilii authoritate flatuimus inviolabiliter praecipi mus observari, ut quoties unq; alicui ex Episcopis Provinciae nostrae supradicta, vel alterum ill xum accidere sonti at, alii omnes Comprovinciales F puscopi in talibus persequutionibus, ipsum consiliis, subsidiis, favoribus & auxiliis, prosequi N adjuvare teneantur, ut ad suam sedem libero revertatur. Adjicientes, quod done C r dire nequivexit, Episcopus Comprovincialis quacunque , ad ipsius requisitionem secundum possibilitatem , in suis domibus eundem procurare sit adstrictus. Mandamus, ut Capitulum, Gomam. ut intelleximus. de Immunitate Ecclesiarum lib: sexto publicetur, quod sequitur sub hac sorma, abbreviatum : Statuimus, ne quis impetratores literarum Apostolicarum, vel alios ad forum Ecclesiasticum recurrentes, sit per causis quae ad ide m serude jure vel antiqv consuetudine pertinere noscuntur, ad desistem

338쪽

desistendum vel in foro seculari, de quaestionibus hujusmoia di litigandum, per eorundem Iudicum Ecclesiasticorum, vel impetrantium sta litigantium, aut volentium litigare,

aut propinquorum ipsorum, seu illarum rerum, aut Ecclesiarum tuarum etiam captiono, modisve aliis compellato,

seu compelli faciat, seu, procuret, nec per se aliosve impediat; quominus coram Judicibus Ecclesi sticis' delegatis, seu ordinariis, querulantes de causiν, quae ur praemissum est y ad' cognitionem pertinent eorundem. possint publicε

justitiam obtinere', nec ad praedicta faciendae det auxiliunia, consilium vel favorem. Si quis vero contra praesumpserit, excommunicationi se noverit ipse fas io sisjacere, a quia nisi ram Iudici, cujus cognitio fuerit impeditae, integraliter,uel jurisditi, usurpata,quam paerti quae rurbata in prosequutione sui juris fuerit, de injuriis , damnis, expensis, &-s . interesse, integrὸ suerit satisfaitam, nulla renus absolvatur. Eos qui temporale dominium obtinentes, suis subditis, et 'aliquando interdicunt, ne Praelatis aut Clericis, seu personis Ecclesiasticis, quicquam vendant, aut emant aliquid, ab

eisdem , ne ipsis bladum molant, coquant panem, aut alia obsequiae exhibere, necnon aquam 3C pascua prohibent si, eum talia' ina derogationem: Ecclesiasticae libertatis praes manr; eo ipso excommunicationis, sendentite decernimus

subjacere. Quod, etiam ad eos, qui oblationes, ne liberae fiant, inhibent directὸ vel indirecte, duximus extendenda. Insuperstatuimus, ut Capitulum, set insuam. de Censibus, ibro sexto; S Clementina. Praefrin, eodem titulo, ab omnibus

339쪽

omnibus publicentur & observenti r, sub hac forma, eollecta : Si universitas, vel singularis persona, Ecclesias , vel Ecclesiasticas personas, compulerit solvere pedagia, vel guidagia , seu telonea, vel exactiones pro rebus suis, quas non negociationis causa deserunt, vel pro personis, singa lares sunt excommunicati, Sc universiitas interdicta , neco eis prodest contraria consuetudo; & per Dioecesianos , quibus hoc constat, debenx talis excommunicati publice de-

nunciari , e. noverit. EXcommunicamus omnes, qui de caetero servari se- ' cerint Statuta edita ,& consuetudines introductas contra

Ecclesiae libertatem ; nisi ea de Capitularibus suis infra duos menses, post hujusmodi publicationem sententiae secerint amoveri .

item, eXcommunicamus Statutarios, & Scriptores Statutorum ipsorum, necnon Potestates, Consules, Rectores, & Consiliarios locorum, ubi de caetero hujusmodi Si tuta & consuetudines Ecclesiae fuerint observatae; necnon

εc illos, qui secundum ex praesumpserint judicare , Vel in publicam formam scribere judicata , Cum d ministrorum Ecclesiae sustentationem , S subventiqnem egenorum, sint proventus & res Ecclesiasticae deputatae , prohibemus, ut nul l cum turba vel exerci tu, in bonis & villis Ecclesiae, quae utiq; absq; gravi dispendio Ecclesiarum, δc inibi habitantium , destruetione nor modica nequaquam fieri possunt, faciant stationes. Ali quin principales personae, turbarum vel exercituum praedia

340쪽

ctorum, ipso facto, morusione Praemiss- , sententiam e . sona municationis incurrunta & loca, Civitates, Castra, lae, & oppida, quibus Praesunt, tam diu doneς satisfecerim, ' i' 'Ecclesiastim subiaceant interdiicto. ' . Item. Cum ad aures vostras frequens clamor pervia nerit. Mbd quidam Nobiles potentes s tam laici quam, Clerici. sub specie hospitalitaris, bona Monasteriorum Ecclesiarum, seu Ecclesiasticarum personarum, devorant s& devastant mmis frequenter & cum effrenata multit dine hospitantur, ut loripioris temporis victum brevis

cipimus, ut omnes de Provincia Gnesinensi, tam Clerici. ., quam laici, ab hujusmodi Monasteriorum Sc Ecclesiarum gravaminibus abstineant. Qui vero ab hujusmodi gravaminibus non abstinuerint, seu a praedictis Monasteriis vaEcclesis, contra religiosorum vel secularium Clericorum Voluntatem quidquam extorserint, vel ex vana seu sim ista confidentia, annonam, seu alia, res Clericorum, abs que eorum mandato contrectare praesempserint 3 eisdem usq; ad satisfustionem condignam, praemissa monitione, introitus Ecclesiae denegetur. Episcopi tamen, vel alii, qu bus de jure, vel approbata S: praescripta consVetudin' pro . . Curatio debetur, ipsam poterint recipere, servato modera- Apostoluε-

nune Concilii generalis. ei - .Q00niam nonnunquam Consules Civitarum, & Re 'etores, nemon 3e alii, qui habere potestatem Videntur, tot onera frequenter imponunt Ecclesiis, ut deterioris condi-