장음표시 사용
351쪽
improbi sunt ingenii, prima uxore relicta, aliam & plerunque plures illa vivente, diversis in locis ducunt: cui morbo cupiens Saneta Synodus occurrere, omnes ad quos spectat, paterne monet, ne hoc genus hominum Vagantium, ad Matrimonium facile recipiant; Magistratus etiam seculares hortatur, ut eos severe coerceanr 3. Parochis autem,
praecipit, ne illorum matrimoniis intersint, nisi prius diligentem inquisiitionem fecerint, &re ad Ordinarium delata, ab eo licentiam id faciendi obtinuerinti. Grave peccatum est, homines solutos concubinas habere; gravissimum vero, & in hujus magni Sacramenti singularem contemptum admissum , MXoratos quoq; in hoc damnationis statu vivere, ac audere eas quandoque domi etiam cum uxoribus alere, &retinere : quare ut huic tanto malo Sancta Synodus opportunis remediis provideat, statuit hujusmodi concubinarios, tam solutos quam uXoratos , cujuscunq; status , dignitatis & conditionis exillant; si pqstquam ab Ordinario, etiam ex officio ter admoniti ea de re fuerint, concubinas non ejecerint, seq; ab earum consuetudine non sejunxerint, excommunicatione feriendos esse; a qua non absolvantur, donec re ipsa admonitioni fa- stae paruerint': quod si in concubinatu per annum , censuris neglectis permanserint, contra eos ab Ordinarto severὸ pro qualitate criminis procedatur. Mulieres sive conjug, . tae sive solutae, quae cum adulteris seu concubinari , 'publi- vivunt, si ter admonitar non paruerint, ab Ordinariis i '' corum, nullo etiam requirente, ex officio oraviter pro m Q do euu
352쪽
do culpae puniantur, & ex xra oppidum, vel Dioecesim, si id eisdem ordiniri is videbitur invocato, si opus fuerit, brachio seculari , eijciantur, aliis poenis contra adulteros 3c concubinarios inflictis, in quo robore permanentibsis. Ita plerunq; temporalium Diiorum ac Magistratuum . si mentis oculo, terreni affeetus at , Cupiditates excoecant, ut viros & mulieres sub eorum jurisditione degentes, maxime divites, vel spem magnae haereditatis habentes, minis& poenis adiganti qum iis matrimonium invitos contrahere, quos ipsi Domini vel Masistratus illis praescripserint. Quare cum maximε nefarium sit, matrimonii libertatem e. Gema. violare, & ab eis injurias nasci, a quibus jura expectantur; ibeo: se praeeipit Sancta Synodus omnibus, cujuscunq; gradus, di-ghitatis,& conditionas existant, sub anathematis poena , uam ipso facto incurrant, ne quovis modo directe vel imirectE, siabditos suos, vel quoscunq; alios cogant, quo mi
nus libere matrimonia contrahanto.
Αb Adventu Dsii nostri JEsu CuxisTi , usi; in diem s, Epiphaniae; seria quarta Onerum, usque in Octavamo, ' L: 'Paschati, mclusitvε, antiquas solennium nuptiarum prohi-f bitiones , diligenter ab omnibus observari Sancta Synodus praecipit: in aliis Vero temporibus nuptias solenniter mari permittit, quas Episcopi, ut ea qua decet, modestivi q- te honestate fiant, curabunt; sancta enim res est triauim .ut': ' sancte tractandum.
353쪽
Antiq- ...ii-nc T Icet Heli summus Sacerdos in se bonus fuerit, quia ta-J tamen non ignorans filios suos, injustE, ac contra legem Des Mere, prout ad ejus spectibat ossicium , non correxit, caesis in bello filiis, ipse de sella corruens, fractis cervicibus expiravit- rioinde, ne aliena labe Episcopos nostrae Pr vinCiae contaminari contiogat, statuimus, & sub obiectatione divini judicii praecipiuius, quod omnes Episcopi ejus.
dem nostrae Provinciae Si fraganeo , si eis opus fuerit, tales prospiciant,.qui famae bonae, ac integrae opinionis exustam; quodq; ipli Episcoporum suffraganei , a consecratuone Ecclesiarum & Aliarium , ac vasorum Sacrorum, seu benedi stione vestimentorum.' apparamentorum ad Dia' vinum cultum spectantium, nec directe, nec indirecte, aut '.-'-οῦ quolibet quaesito doli vel se udis commento, exigere qui ha a 'u m praeter procur tioncm a jure concessam A siab interminatione maledictionis aeternae praesumant; sed ipsi Epia scopi eosdem sitos Suffiaganeos, certis stipendus hiltos haheaot, & ipsis provideanti ut teditus meant dignitalidi
ordini competentes. 6ratuimus etiam, quod Episeopi, aut eorum suffrag Mei, ante xeconciliationςm Ecclesiae vel caemeterii, pro reconciliatione eorundem, nullum faciant pactum, nec talia quam e igant solutionem, praeter procurationem deiatamovensarum, Reconciliatione autem facta, poenam licito
354쪽
potestini exigere a violatoribus Ecclesi qum vel cimiterseorum, & eontra Psos procedere per censuras: quae poena iis exacta P debebitur pro media parte Ecclesiae Cainedrali pro fabrica, M pro alia media parte Ecclesiae violatae, si Κ-piscopus proelirabitur expensis Reetoris Ecclesiae, vel alte rius reconciliationem procurantis. Alioquin si Epi scopus spitam reconciliationem fure sumptibus faetet, & expensis,
sibi debebitur tora poena ; quam etiam reconeiΗationem Episcopus, vel suus Suffraganeus requisitus, tenebitur sacere infra tres menses. De poetia autem exigenda a violatoribus , arbitrio Dioecesiani duximus relinquendum . Licet sacris Canonibus, ne pro institutionibus aliquido e. exigatur, cautum iit D tametri Notarii Cu rarurn, tam n ..in strae, quis Coepiscoporum nostrorum Q&aliorum Prete latorum, in exigendo falario, ex corruptela antiquitus his troducta metas rationis qxcedimi: Nos igitur gravam im Chri nostrae Provinciae considerantes, & depalitationes iptaus m investitiiris sere illicitas,quas linet in toto, prout opi remus, tollere non possumus , easdem saltem refrenaro volentes, hae Sacra Synodo approbante, prohibemus, quOἀdeinceps μγ literis ad beneficia quantacin que, magnitudinis redituum beneficium existat, dicti Nogarii Corinum, ultrae duos florenos auri, Unoricalip exis Vi-
Sem non praeruman . Quod ri benehcium in meaiocre et eNM seu rium Notario diminuetur, & λrbitrio Ord naris Committatur,in quo conscientiam ejus ommimisv si
s vero. Notarioruin in exactione excesserit
355쪽
poena dupli, ad requisitionem gravati, per ordinam,m puniatur, per eundem in usus pauperum convertenda. Episcopus vero qui ad requisitionem gravati hujusmodi, No. tarios in praemissis reformare infra mensem neglexerit, ab ingressu Ecclesiae tam diu sit suspensus, donec praedictam , poenam dupli, quam suus Notarius, vel alius sito nomine,
ultra laxam impositam extorserat, in usum pauperum Chri- . distribuat fideliter; stiper quo conscientia ejus oneramus. M Wρ- Nullus de non petendo beneficio ab Ordinatore seu is praesentatore, cautionem vel promissionem aliquam interponat, quia hoc Simoniacum est, & contra Canonicas fa ctiones o Versim quia aliqui Sacerdotes ex simplicitate, sive ju ris ignorantia, quidam ex avaritiae vitio, quod fere omniuoculos excoecavit, dum Eucharistiam, Oleum infirmoru,& Baptisma parvulorum, Chrisma, oleum sacrum, Sepultura, aut alia Sacramenta Ecclesiastica suis subditis admin, strant. precium extorquent ab ipsis, pro sui erroris & reais defensione longam allius loci consuetudinem praetendemtes, nec advertentes, quod diuturnitas temporis peccatum e. non satis.non diminuit, sed augmentat is: Nos inhaerentes Concilio ' ' Thuronensi, quod hujusmodi consuetudinem maxime d testatur, ne pro hujusmodi, aut aliquibus Sacramentis eo ferendis, aliqu4 de caetero munera, . quantumcunq; modica, per Sacerdotes vel Praelatos, a suis siubditis, tanquam do bitum exigantur; sub poena trium marcarum , Synodali
approbatione hujus Sacri Concilli districtissime prohibe
356쪽
imus; nisi hujusmodi munera, sponte &Charitative a Chri V. stifidelibus offerantur. Volumus tamen, ut laici utriusq; a sexus, per Episcopos aut Officiales eorum , ad consuetudi .Enes laudabiles, pia devotione fidelium introductas, servan- siri in μ
Matuimus fetiam decernentes, quodsi Episcopi & Sus
fraganei Provinciae hujus, a consecrationibus quarum uno rerum, benedictionibus, reconciliationibus, autosormatis, directe vel indirecte, aut quiolibet quaesto doli vel fraudis commento aliquid exigerent , praeter procura- Romana. tionem 3e laxam a iure & Statuto Provinciali concessam , Λ, Poena arbitrati per Archiepiscopum puniendos, in quo per '' ε' Capitulum Ecclesiae, aut per Vicarium accusabuntur . Provideatur tamen Suffraganeis de victu di amictu is, necessitatibusq; aliis pro conditione corum competent bus; quorum conscientiae Praesentibus sint oneratae s. Quoniλm nonnunquam contingit, quod ad vacamem
Episcopatum , vel aliam Praelaturam , seu quodcunq; liud beneficium , duo in discordia eliguntur, & alter qui minore jure potitur, nititur ut eum cui majus est jus a quisitum, per potentiam vel taedium fatigare, vel exhaurire possit, attrahit favorem Potentum laicorum, quibus sue αε. it eum juvent &-, promissiones facit de bene-α inificiis eorum filiis conserendis, 3c de juribus 8c libertati-hus Ecclesiae ren mittendis: Nos huic simoni cae labi oc. R h currere
357쪽
currere volentes , remedio lalutari praesenti statuto, proniis res hujusmodi, & potentum attractores , ipsosq; lai- volumus excommunicatronis sententia esse , - mnodatos, & nihilominus eum sore ineligibilem ad hujusmodi dignitatemo.
Ne Praelati sub annuo centu suas vi
α, tae per Acromm Canonum Statilia sit Ialiubi iter .- prohibi tum , ne Praelati viees & iurisditiones suas , sub annua ponant pensione, nonnulli tamen Provinciae nostrae Episcopi, & alii Praelati, jurisditionem obtinentes , spretis sacris institutis, cupiditatis suae Iaxatis habenis, Acia tua & jurisditionis exercitium, sub annuo preeio locare ossicialibus seu Vrcariis ipsorum non verentur riin subversionem justitiae, & depactationem subditorum Nos igitur talibus abusibus viam praecludere cupientes, hae sacra approbante Synodo, statuinaim , quod quieunq; Ponti ex , aut Praelatus , hujusmodi ossicia , aurinjuriiditionem deinceps Iocare praesumpserit, EpitcOpus suspensionem a divinis, inferior vero Praelatus e X communicationis sententiani incurrat ipso facto': Ossicialis vero seu Vicarius hisjusmodi juris ditionem conducens , eo ipse etiam noWerit se sententia excommunicationis innodatum, ' A quibus sen rentiis non prius abso utionis beneficium a nobis, vel a nostris successoribus valeant sobtinere, doneo utero eorum , tam Praelatus locans, qua
358쪽
ossicialis seu Vicarius conducens jurisditionen praedictam , summam pecuniarum . pro qua hujusmodi locatio facta fuerit, integraliter persolvat, medietatem in usus pauperum Scholarium clica Ecclesiam Cathedratalςm,ingentium . aliam veris medietatem pro fabrisa ejusdem Ecclesiae: dispensandam
DE SCH LIS, MAGISTRIS,S Scholaribus.
Uoniam Ecelesia Dei, sicut pia mater, proVidere ' Genetur, ne paMeribus, qui parentum opibus juvari non possitnt studeudi & proficiendi opportunitas subtrahatur, ut sic Respub: & Ecclesia docti inis illuminetur,& virorum eruditorum ingeniis decoretur; hoc sacro approbante Cpncilio decernimus, ut Locorum ordinarii, non solum in Metropolitangrum , Cathedralium ,& Collegiatarum Ecclesiarum Scholis , Rectores , Magistros, in artibus servent & soveant, foveriq; & servari faciant, verum etiam in majoribus & minoribus Oppi- qis, Baccalaureos, ubi Magistri sustentari non possuntra. In aliis vero locis inferioribus, Scholares maturos , idOneos & doctos : providentes, ut Rectores Scholarum servent in Scholis idoneos, bene morigeratos & mini-mE licentiosos discipulos , quos dirigant bono regimi ne , dc laudabili disciplina. Si autem aliqui essent ex eis
359쪽
hicorrigibiles H eosdem ordinariis, vel eorum ossiciatubus deferant puniendos.
In Samia Premovisnsi se uaria. Ex Novisis
SCholarςs Vagos , eos videlicet , qui Seholum ἡer :lia' querint, remisseq; M licentiose vixerint, ex Civitati
bus & Oppidis esse propellendos. 2'etri Gamrati, Petrisov- ἔ Isia QVix vero viam omnis virtutis & 'ericatis Christi fide
libus; ab ipsis cunabulis instituendis &-s recte ducandis, per Magistros & Praeceptores monstrat L convenit , ut juventus Christianae in Scholis, do strinis sanis.& melioribus imbuatur praeceptis, cum plurimum reserar, a juventute rectὸ instimi : Decrevit haec Sacrosancta ssynodus, ut omnes Scholae particulares in tota Provincia , in Civitatibus & Oppidis, visitentur diligenter per 'suos Plebanos, bis ad minus singulis anhis ' Et ubi Plebani in eiusmodi visitatione suerint negligentes, Archidia-eoni, seu alii, ad quos visitatio pertinet, in suis visitatio nibus de hoc inquirant , & si quid erroris negligentia Plebanorum in Scholis admissi deprehensum fuerit, id stotum in Plebanos redundabit per ordinarios, pro M litrate & quantitate erroris, poena condigni, puniendos. In qu bus quidem Scholis, non legantur omnino libri Martini Lulneri , Melanthonis, & sequacium, ne eX- ' eorum lectione juventus ab ipsis incunabulis inficiatur 1 τ
360쪽
Vetlim doceantur in eisdem scholis diligenter Decenis oraecepta, libri Evangeliorum , Epistolae Pauli, Cato moralis, Isocrates, Ossicia B. Ambrosii, Hymni, Sequentiae , Ciceronis , Virgilii, Senecae opera, & alii Oratores& Poetae approbati , & in fide Catholica minime suspecti,
Curentq; Archiepiscopi & Episcopy, eorumq; ino Spiritualibus Vicarii, omnes. Scholas reformare diligem ter, praesertim universitatem Studii Cracovieli: velut matrem & alumnam omnium Studiosorum , in moribus& disciplina : & ut deinceps in vestibus secularibus laicalibus non incedant, sed gerant habitum dςcentem, Clericalem & Rectores Scholae sub poenae trium marcatarum, suscipere aut servare non praesumant. Scholares, s lum in vestitu Clericali ..
Nquiratur etiam dilagenter 'per Archidiaconos & inqui-lsitores, de Pedagogis in domibus Nobilium, & Civium, ne aliquos libros Iuspectos legant pueris eorundem,
eos in sacra fide corrumpant s.
Ouoniam Universitas , seu Schola generalis CracozViesi: celeberrima, in amplitudine numinis sui, propter nonnullas novas, & aegre tolerandas consuetudines promovendorumq; ad aliquos gradus insolitas depacta Kk3 tiones,