장음표시 사용
361쪽
3so MONUMENTA AD PROBABILIs MItivus gradus , quia id , quod ante positum est , auget , non quod ante dictum est , improbat RVideo enim, quam hoe inepte tibi objiciam, quod tu videre noluisi , quando mihi anticategoriam velut ex arte rhetorica objiciendam putast: quod genus quaestionis , ubi dicitur , non ego feci , sed tu fecisi , etiam in auctoritate prophetica demon
Considera tamen diligentius , ne forte inυenias in Latinae locutionis auctoribus, quibus grammaticorum artificialia serviunt , non semperdium gradum quod ante positum es augere , sed laliquando contrario super erri . Cujus locutionis exemplum interim mihi ex Aposoli Disola oe- icurrit , quam scripsit ad Hebraeos . Cum enim λloqueretur de benedictione terrae, quae accepta plu- ivia fructum reddit , deinde subjecit , Proferens autem spinas , o tribulos , reproba , male disinoni proxima es , cujus finis in usionem . Quod ne illis, quibus loquebatur, optasse videretur. Con- fidimus autem , inquit , de vobis fratres charissimi , meliora, haerentia saluti . Attendis certe quomodo Uie dixerit meliora o non quia bona erant, quae supra dixerat, proferre spinas , tr hulos , usionem mereri y sed magis , quia mala erant, ut illis devitatis meliora eligerent, optarent , hoc est , tantis malis contraria . forte Apolliolum se audiendum esse arbitraris , quemadmodum de se ipse dicit , tanquam hominem, oe s imperitum sermone, sed non mentia:
ideo non verborum in eo, sed rerum, atque sententiamum auctoritatem putas esse se tandam, bona poni
362쪽
poni debuise, contendens, ubi posuit ipse meliora
Guid s , ego sum his litteris assuefactus ,
Blas , quas puer didici, oblitus, se dixi, obiicitis traditionem, hanc ipsam multo probabilius
nos vobis ob)icimuS , tanquam dicerem probabiliter , comparatisum pro positivo ponens, non quia vos probabiliter , sed magis quia improbabiliter o sicut ille meliora, non quia illa erant bona , sed
magis quia mala et tu quare tam temere concludis , ex hoc confrmasse me, vos probabiliter, quia dixi nos probabilius C A P. 73
OUanquam nec secundum grammaticos ιn verabo me errasse reprehenderes , si saltem vem Borum ipsorum auctores, Uri attendere, vel mem riter recolere voluisses . Pueriles enim habent ii terae , sed non a puero imperito ditium.
Dii meliora piis, erroremque hostibus illum:
DileisIos nudis laniabant dentibus artus. Quomodo ergo meliora piis , quas bona essent seis, ac non potius magna mala, di cissos nudis laniabant dentibus artus λ Jam vides certe , quia Aut se piis potuit optare meliora , quammis sella, in quorum comparatione optabat, effent bona : sc ego potui dicere , traditionem probabilius vobis objicimus, quamvis eam vos uois his non probabiliter objiceretis . Ut omittam, probabile quando dicitur, non consequenter es verum s cum ea dicuntur, qu 'possunt , ac δε- lent, er Meo probantur ; hoc es approbantur, creduntur, etiam se facta non seni : quod autem Uerum est , cum inenditur , necesbio probabile es, o illo titique probabilius. Recole libras.
Compa rativus gradus non sem per auget. Georg.
363쪽
33 et MONUMENTA AD PROBABILIS MImerba didicisi, quam te non fallam, profecto reperies. C A P. 7 6. UAlde etiamsi vestros probabiliter nostris traditionem OHiecisse concederem, non hieo Uerum objecisse contenderem , Er recte non dicerem probabilius hanc objicere et quandoquidem a vobis nominatri tantum traditores Iolemus audire, nullis autem gesis, vel ecclesiasticis, vel publicis recitari , demonserarique confessos s nobis autem proferri gesa publica, vestri tradiderunt, 'ecclesiasica , tib confesse Deo judici derelicti sunt.
C A P. 77. SEd non Omitto tam manifestim adjutorium tuum, quo nesciens plurimum faves , docendo regulas comparativi gradus: quod ante positum es auget, non ιμhiam es improbat, secundum enim hanc reRulam tuam , fecundum quaedam verba tua in Epipola tua , sine ulla dissicultate obtinuimus causam nostram. Tu enim o isi in primis partibus litterarum tuarum , et elut nostram pertinaciam crimis nando tot documenta legalia , quod melius ,& verius est, nobis persuadere non posse. Ubi ego concludo secundum artificialia tua , jam nos verum, o bonum tenere, si quod verius, er melius es, persuaderi non potes . Cum ergo
nos non rescindamus, ut secundum te loquar, ve-νω, melius baptisma Vestrum, quare vos rescinitis verum , O bonum nos m ρ Item cum
dixisses , hoc & nos volumus , ut Christus sit
364쪽
CONTROvERI IAM PERTINENTIA. 353 origo, & radix, caputque Christiam : continuo
60ecisti. Sed quaeri mus per quem hoc melius fiat Quod dicendo utique conceis ti per malum miniserum bene hoc steri , icu melius per bonum. Cum Itaque nos nou rescindamus baptismum, quem per Uejirum , tanquam per bonum minVirtim dii dicitis : quare vos rescinditIs bapti intim , quem per noserum, tanquam per malum minis, Amdatum esse contenditis Z Tti enim diripi , quaerimus per quem meliu3 fiat. Et tua requia es, quia gradus lite quod ante positum est auget. de s per vescum, scut putas, melius sit , ergo per nourum bene si . Ac per hoc quando per nos baptietatum rebaptietatis , id qtiod ex isa tuu regula bene facitam esse conceditis , sacrilega praesumtione rescinditis. ET L I B. q. C A P. II. O in etiam quia dixi , traditionem multo pro Dabilius nos vobis ob)icimus. Respondes me hoc jui se consessium , quod eam vos nobis probab liter objicitis; doces etiam regulam locuti Lib. I. ms , qua comparativus gradus quod ante posi- Contratum eit auget, non quod ante factum est impro- Pet.cap. bat: adjungens, licui bene, & melius, in ZI-le, & pejus, horribiliter, & horribilius, ita esse S in libprobabiliter, & probabilius. Unde tibι colliρere ea o. videras , oe dicis; Si vos probabilius, nos ergo 4. τί probabiliter . Huc ego in illo prolixiore trium Slibrorum inere suo loco tibι hatis , aut piti quam satis fortasse respondi , osendi ex illis litteris
iaυι verba di iacimus, quomodo comparativus Pr dus non simper augeat, quod comparat, aliquaudo improbat, cui comparatur. Iade es:
365쪽
melioribtis opto Auspiciis . Lege diligenter , plura ipse reperies. Sed nonne mιraris, obsereo te , in hac causa Maximianensum , ex qua tibi ad omnia nunc satui respondere, nee hujus mihi de
sui se locutionis exemplum λ In illa quippe luculenii fima, o saecundi sima sententia Bagiensis Concilii. Inventa est, ιnqtiiunt, causa salubrior, ne per cuncta membra pestilens irrepat virus, ut compendioso dolore natum decidat vulnus. Certe secundum regulam tuam saltibus, non salubrior dicere debuerunt. Neque enim illud salubre, sed perniciosum erat, ut per cuncta membra pestilens v xus irreperet . Salubrιor ergo erat causa , ut compendioso dolore natum decideret vulnus , quamvis non esset salubris , sed contra exitiabilis , ut percuncta membra psilens irreperet virus. Sic tradiationem probabilius nos vobis objicimus , quamvis eam vos nobis non probabiliter objiciatis. D. THOMAS QUODL. 3. ART. IO.
AD secundum fit proceditur: Videtur quod Auditores diυersorum magis rum tenentium diυeias opiniones excusentur a peccato erroris , sopiniones Magiserorum suorum sequantur . Dicit enim Dominus Matth. 23. Super Cathedram Moysi sederunt Scribae, & Ρharisaei ; omnia , quae dicunt vobis, servate, & facite . Multo emgo magis servanda sunt illa, quae tradiantur a Do-eloribus secrae Scripturae s ergo non peccant qui eorum opiniones sequuntur. Sed contra es quod dicitur Matth. I 3. Si Coecus ducatum coeco praestet, ambo in foveam cadunt . Sed quicumque errat,
366쪽
CONTRovERs IAM PERTINENTIA. 33 eoectis es in quantum errat; ergo quicumque sequitur opinionem errantis Magdiri , in foveam peccati cadit.
Resp. Dicendum, quod diverse opiniones Doctorum sacrae Scripturae quidem non pertineant ad Mem, bonos mores , absque periculo Auditores utramque opinionem seqtii postunt. Tunc enim habet locum quod Aposolus dicit ad Rom. I . Unusquisque in suo sensu abundet. IN HIS VERO, QUAE
PERTINENT AD FIDEM , ET BONOS MORES NULLUS EXCUSATUR , SI SEQUATUR ERRONEAM OPINIONEM ALICUJUs MAGIsTRI. IN TALIBUs ENIM IGNORANTIA NON EXCUSAT,
alioquin immunes a peccato fuissent qui jecuri sunν opinionem Arii , Nesoris , o aliorum Haeresam charum , nec potes excusationem habere propter smplicitatem Auditorum, SI IN TALIBUs ERRONEAM OPINIONEM SE UATUR. IN REBUs ENIM DUBIIs NON EST DE FACILI PRAESTANDUS ASSENSUS , quinimmo tit Au uli. dicit Lib. 3. de Doctrina Chrisiana. Consulere debet quis regu lam fidei, quam de Scripturarum planioribus locis , & Ecclesiae auctoritate percepit . Qui ergo ossentit opinioni alicujus Magdiri contra manife- sum Scripturae testimonium s sυe contra id, quod publice tenetur secundum Ecclesae auctoritatem, non potes ab erroris vitio excusari. Ad illud 'ergo , quod in contrarium objicitur diacendum , quod ideo praemisi , super Cathedram Moysi sederunt Scribae, & Pharisaei, tit quod posea subdit: omnia quae dixerint vobis servate,&facite : de illis intelligatur , quae ad Cathedram
pertinent, ad quam non pertinent ea, qua funν contra fidem, vel bonos mores.
367쪽
336 MONUMENTA AD PROBABILI IMIQUODLIB. 8. ART. II.
is titulus fuerit huic articulo a D. Thoma
praefixus non convenit . Alii enim volunt
Utrum ille , qui habet plures praebendas peccet. Alii vero illum .' Utrum quando sunt diversae opiniones de aliquo alii legunt : de eodem aclo, ille qui sequitur minus rutam peccet: sctit de pluralitate praebendarum . Vide, Lector, num hic articulus clarus esse possit , quemadmodum Probabilioristae dicunt, si vel ipie titulus in quaestione positus est. Meque vero parum ad Probabilis mi quaestionem conducit , utrum unus , vel alter verus statuatur, ut consideranti liquet. em tertium sic proceditur. Videtur quod ille qui habet plures praebendas , peccet ex hoc ipso , quod opiniones Magistrorum funt in contrarium . Quis eumque enim committit se discrimini in his , quae sunt ad salutem, peccat ; sed ise committit se discrimini , ut videtur, cum faciat contra multorum peritorum sententiam ς ergo videtur, quod peccet . Sed contra . Potes esse s quod in tali casu aliquis adhibent diligentiam inquirGns , au habere plures praebendas sit licitum, nec inυenit aliquid, quod eum moveat ad hoc, quod si illicitum s er ' vid tur quod sine peccato posset plures praebendas habere. Resp. Dicendum, quod duobus modis aliquis ad peccatum obligatur e uno modo faciendo contra legem , ut cum aliquis Iornicatur: alio modo facien-ao contra conscientiam , etsi non sit contra legem, ut si conscientis dictat alicui, quod levare festucam de terra sit peccatum mortale . Ex conscientia au-
368쪽
CONTROVERs IAM PERTINEΝTIA. 337 rem obligatur aliquis ad peccatum , de habeat certam Mem de contrario ejus, quod agit, sive etiam habeat OPINIONEM CUM ALIQUA DUBITATIONE . Illudatitem quod agitur contra legem semper es malum, nec excusiatur per hoc, quod est secundum conscientiam , Ο militer quod est contra Conscientiam es
malum, quamTis non sit contra' legem ; quod autem nec utra conscientiam , nec contra legem es,
non potes esse peccatum . Dicendum es ergo, quod quando sunt DUAE OPINIONES CONTRARIAE DE EODEM , OPORTET ESSE ALTERAM VERAM , ET ALTERAM FAL-s A M. Atit ergo ille , qui facit contra opinionem Magi trorum, utpote habendo plures praebendas, facit contra Deram opinionem, oe sic cum faciat contra legem Dei, non excusatur a peccato, quamvis noufaciat contra conscientiam , sic enim contra legem Dei 'facit. Atit illa opinio non es vera, sed magis contraria , quam die sequitur, ita quod vere licet habere plures praebendas ; tunc distinguendum es ;quia aut talis habet conscientiam de contraris sic iteram peccat contra conscientiam faciens, quamvis non contra Iesem 2 aut non habet conscientiam
de contrario , sed certitudinem c alii legunt i seu certitudinem) . Ex quo iterum patet, hunc locum esse obscuriorem. Nam ob hanc variam lectionem, redditur clarior certe, vel obscurior, ut liquet , sed tamen IN QUAMDAM DUBITA
TIONEM INDUCITUR EX CONTRARIETATE OPIANIONUM, ET SIC SI MANENTE TALI DUBITATIONE PLURES PREBENDAS HABET, PERICULO SE COMMITTIT, ET SIC PROCULDUBIO
PECCAT, utpote magis amans benescium temporale , quam propriam salutem . Aut ex contrariis opi
nionibus in nullam dubitationem adducitur, o AZ 3 non
369쪽
3 8 MONUMENTA AD PROBABILIs MI non committit se discrimini, nec peceat. Unde patet solutio ad obiecta.
AD secundum sic proceditur . Videtur quod habere plures praebendas sue cura animarum , absque dispensatione, si peccatum mortale. senicumque enim facit contra statutum Concilii peccat mort
liter : sed qui habet plures praebendas facit contra statutum Concilii generalis p ergo peccat mortaliter. Probatio mediae ; Distinctione 7. dicitur in quodam Decreto Urbani Papae, quod incipit: Sacrorum Canonum. Omnino aliquem in duabus Ecclesiis titulari non liceat , sed unusquisque in qua titulatus est , in ea tantum Canonicus ha-neatur . Licet enim Episcopi dispositione unus diversis praeesse possit Ecclesiis , Canonicus tamen praebendarius, nisi unius Ecclesiae, in qua
conscriptus est, esse non debet. Praeterea I 5. q. I. dicit quoddam Decretum Septimae isnodi. Clericus ab instanti tempore in duabus non Connumeretur Ecclesiis , negotiationis enim est hoc,& turpis lucri commodum , & ab Ecclesiastica consuetudine penitus alienum . Et se idem quod
Praeterea Chr Uomus dicit . Quod tenebra erubuit, lumen erubescat ; quod figurae non fuit concessum , rei reor esse illicitum; figurae autem uon fuit concessum, quam inter Levitas: qui capiebat in Bethlehem, caperet in Ierusalem, quomodo . cum perfectiores esse debeamus, qui capit in Tyro, non capit in Damasco Praeterea Bemaia.
dicit. Qui non unus, sed plures est in beneficiis, non unus, sed plures erit in suppliciis. Sed qui
370쪽
CONTROVERSIAM PERTINENTIA. 339
habet plures praebendas, plures est in beneficiis; ergo plures erit in suppliciis , sic gravissme
Frater ea , quicumque committit se discrimini , periculo peccati mortalis, peccat mortaliter . Ue es ν modi, quia recipiendo plures praebendas jurat sa- tuta utriusque Ecclesiae, in quibus praebendatur, qua aliquando non possunt smul servari, utpote s eodem tempore iscetur ad elestionem in utraque Ecclesia, vel ad aliqua Ecclesiae negotia peragenda ; praecipue se si causa inter duas Ecclesias, cum
utrique teneatur ,' ergo videtur quod peccet mort liter .
Sed contra es, quin illud, quod verset tu commune periculum, non es ab Ecclesia su inendum ;Sed Ecclesia suillinet , ut aliqui communiter habeant duas praebendas; ergo in hoc non es periaculum peccati mortalis. Praeterea licitum est alicui patrimonium haben-tι praebendam accipere ', sed major es conυenientia inter Ecclesiasιca beneficia, quam inter patrimonium , O praebendam ; ergo etiam licet habenti
unam praebendam , accipere aliam. Rehp. Dicendum , QUOD OMNIS QUAESTIO IN QUA DE PECCATO MORTALI QUAERITUR , NIs I EXPRESSE VERITAS HABEATUR, PERICU-Los E DETERMINATUR , QUIA ERROR , QUO NON CREDITUR ESSE PECCATUM MORTALE, QUOD EST PECCATUM MORTALE, CONSCIENTIAM NON Ex CUSAT A TOTO , LICET FORTE A TANTO. ERROR UERO, QUO CREDITUR Es-sE MORTALE, UOD NON EST MORTALE, EX CONsCIENTIA LIGAT AD PECCATUM MORTALE . PRAECIPUE AUTEM PERICULOSUM EST, UBI VERITAS AMBIGUA EST , QUOD IN HAC