Orationes, quarum pleræque tractant argumentum politicum. Accedunt nonnulla ejusdem in utraque lingua poëmatia Antonius Aemilius

121쪽

clos, in imae,si Ficrones,extitere insmichia, im-dutiae: b. um pax rursus. Nam plures quidem,sed intra civilem modum imperantes,admittit res p. ut Romanorum consulum , Venetorum, .nostrae florentis rei p. exemplo docemur plures vero dominos regio spiritu, de majestate, plus quam civilia agitantes, nulla capit res p. haut magis, quam Orbis tectarum plures soles. Arduum quippe, Auditores,

eodem loci semper potentiam s concordiam esse,

ut alibi loquitur noster doctor Tacitus Caesar interea nusquam cunes abundus, rei agendae caussas vel struere, vel sponte oblatas an i-pere. Itaque debellatis, extinctis Bruto Cassio, Julii percussoribus, cum quaedam reliquiae Pompejanae superessent , pertinaciter more anguium reluctantes sui, obtrito capite, postremo cauda minantur et Caesar partium ducem Sext Pompejum imagine pacis deceptum pepulit M. Lepido specie amicitia in auxilium accito et quem parta illa victoria,omnibus copiis de potestate exuit ut tanto facilius, qui unus ambitioni ejus jam ob istabat, submoveret Antonium. Nili libidinosae cprocacissina reginae Cleopatrae amore insaniens,repudiat Oct avia,sorore Caesaris, ultro eum, quem mox hostem habiturus erat, irritavit: quasi sua potius libidine, quam illius insidiis,cadere voluerit. Ad Actium itaque,Epiri promontorium, navali pugna, una cum sua

122쪽

S AN T. EMILII Cleopatra pellitur Antonius. Quae victor Octaviano Caesari, quem dudum speraverat principatur, populo autem Romano perpetuam servitutem peperit. Hic autem impri, mis, Auditores , illa, quam diximus, vorsutia civilis sese conspiciendam praebet qua victor Caesarn rei p. quae hactenus triceps fuerat, unum denique caput imposuit: Summus nempe locus nuta non arte petitu Quia enim metuendum erat, ne frenis servitu, tis hauddum assuetus liber populus, mox ab imposito jugo resiliret , Caesar eum specie libertatis servire docuit ut merit omnium principum circumspecti Timum vocet Traii l. Ut enim, qui puello res pretiosas ereptum

eunt, pupam aut crepitaculum in manus tradunt, quo se interea oblectet sit Caesar quoque,cum pulsis,aut extinctis adversariis,unus omnium arma, hoc est, Omnem imperii vim, Occupaster omnem tamen populo reliquisse, videri volebat cumque unus quidvis jam in i

rep. possiet, prudenter quid possit, disi mulat:

nullo, quod norat Tacitus, invidioso eminen-rioris potest alis nomine assumpto Regem quippe appellari, non conveniebat quod Tarquinius Superbus plurimorum adhuc ob edis aretur animis. Dictatoris vero invisum nomen multo minus placebat quod parens Julius tribus, viginti plagis nuper in curia ex Piasset, Nimirum superbos titulos abnuit, modo

123쪽

modo rem teneat et diadema, sceptrum re- spuit, jure regio contentus. Usitatum igitur in rep. Principis nomen recipit, quasi primus

in senatu, re autem vera princeps orbis terrarum. Quomodo Carolus Martellus , cum regium titulum aspernaretur, Princeps nobilitatis appellari contentus , Pipino filio , ejus que polleris, regnum Franciae peperit. Quo autem incautos magis deluderet , populari prorsus d plausibili consilio tribunitiam potestatem sibi decerni petit hoc obtentu, quasi misera plebes , adversus potentiorum opes&injurias , hoc patrono et vindice , salva futura esset hoc speciosum nomen praetexitur. Ipse interim hac tribunitia religione dc sacrosan et potestate munimentum, securitatem suo principatu circumdedit, atque omnium eterum impunitatem obtinuit populi studio contra ipsum populum armatus quibusvis senatus consultis tribunitio jure cum vellet, intercessurus sin speciem pro communi libertate , re autem pro Unius potestate. His artibus quas pulverem ob oculos objicit stolidae plebeculet ut quod videt, non videat. Ille imterim, quod noster Cornelius recte notat, suam rem agit,militem donii, populum annona, cunctos dulcedine otii allectans Perdere multi sciunt, Auditores, donare nesciunt. princeps autem principum, cui cognomen

post fecere Augusto beneficium vult sene

rares

124쪽

rare Norat in milite vires esse imperii quem ut magis sibi devotum, ad sua placita auctoratum haberetri contra quam princepara Galba, non legendos modo, sed etiam emendos censuit armatos quorum fidem frustra inani spe tibi pigneraberis Miles enim non laminus, quam Plautina meretricula , oculatas

habet manus,& credit,quod videt. Cujus liberali ratis erga bellantes viros singularem vim, posteriorum principum est atur historia cum, ut quisque amplissimum iis donativum obtulit, ita principem locum in eum contulere haut diutius tamen imperare passuri , quam quoad alius extitisset, qui majus praemium ostentasset. Quia autem Sext Pompejus, antequam navali pugna pellere rur, Siciliam

horreum pop. Romani, occuparat unde magno annona incendio urgebatur Italia Naesar probe gnarus, quid cujusque ierat ingenium, non plausibili aliqua oratione, aut aliarum rerum poni citarione jejunam plebem aggreditur sarderum quippe ad centrem verba facere,

ut qui care et aurib ue verum mox annonam,

quam Sextus fla rellaverat, laxat, non aliud hoc tempore aucupium, ad inescandam plebem, magis illecebrosum est rarus nam qui dabis olim Imperium, fasces, legiones , omnea, nunc se Continea, atque duas tantum re anxiit optat,

Pomo Circe ei.

Praeter

125쪽

raeter autem hanc plebis illicem annonam obseratis belli portis,Janum Geminum clusit, pace terra marique parta. Quo singulari munere urbem Set provincias civilibus armis ex-,austas, Venectas , mirum quantum sibi depinxit, applaudente de gratante populo, Deus nobis haec otia iecit. Ua tamen armorum requie suis potissimum rebus optime consultum cupiebat hac lenis sima via magis secure ad sua vota iturus, quam

si porro visset in dubiam armorum aleam. Pacem reduci desie victori expedit, Victo necesse est. Etsi enim in rep. inermi, ipse solus jam arm-tus esset furor subditorum, adversus tyran- 'um,sat armorum est. Alter Cimber Tullius, liter Brutus, aut Cassius, fortassis deintegro raritisset qui cum dignitate cadere , quam

eum ignominia servire maluisset. Nec im- nerito quis hic miretur, Auditores, in reliqua, tuae civilium armorum saevitiam de triumvi- alem hastam effugerat, nobilitate, neminem anum inventum fuissi ; qui libertati jam mo-ibundae , sanguinem .spiritum impenderet. Neq; enim verisimile videtur, una cum Brutis Cassiis, omnem Romanam cecidisse virtu-

embe tot veteris prosapiae,qui adhuc supere- ant, illustres viros, aliorum adversis casibus Onterritos, pariter omnes animis concidisse: sui repente oblitos, a majorum virtute

126쪽

AN T. AEMILII

gentilitio spiritu usque adeo degenerasse si et

impositum sibi jugum rigida cervice excuteri Cire, nemo sustinuerit et quos non viros Ad mulieres: non Romanos, sed Romanas,jure dixi ris Pullatam 3 abjectam plebem, cui anno anae , quam libertatis , cura nune potior erat et novum admisisse dominum,minus mirum est i a vulgo quoque militum, largitionibus delini 2 tota liberalem coli imperatorem, nemo pruria TU

dens mirabitur et verum par est meliores esseta qui ex melioribus , dixit olim peripateticae

milia pater , Aristoteles et nec potest genero et illa Isus animus repente novo se submitte e ei vici itio. Verum enimvero, Auditotes, cum plera

que nobilitas honores sub principe, quam ilibertate,magis illustres speret &,sub uno domino, supra reliquam turbam eminere, quanaequato omnium jure in libertate vivere, malitri Caesar, quem nihil horum fugiebar, Principis enim es virtus maxima nosse suo: plerosque nobilium, quorum se iociam suspectabat, ingenti auctoramento facile ad obsequium perpulit, alios opibus, alios honoribucumulando. Qui, quod recte notat Tacitus novis ex rebus aucti, praesentia, tuta, quanveterad periculosa,maluere Arduum quippe Esurienti ex ore leoni exsculpere praedam. Nemo igitur quicquam movit adversus Caesarem, non minus benignum,quam ambitiosum

Prineipem Avidus miles amplo donativo plebe

127쪽

ilebes congiariis c crebris spectaculorum illa 2 cebris ipsi autem primores amplis honori, iusta Mopibus deliniri, reip. curam abjecere. Quibus artibus, quod in recente dominatione

n imum est , novus iste dominus etiam volen- ibus imponitur, amandus potiuS, quam me uendus Firmissimum autem imperium est , quo obedientes gaudent haec arx in accessa, hoc expugnabile momentum es, munimento nora sere, inquit panegyrista contrari Inois imperia non retinuit diu. Iam ira itur omnes sibi, nemo in medium con-

ulit, tunicam quisque propiorem pallio esse rati perit quoque, qua nihil prius, nihil pen-

ius, nihil sanctius habuere majores, Romana ibertas cui conservandae gentium domitor 'Opulus, tot per annos , se suasque fortunas levoverat. Ut autem quid singuli amitterent,ninus perspicerent, de amissis minus indole, cerent circumspecte Caesar, quamvis jam amnium dominus, non protinus senatui po-buloque omne jus libertatem eripit et quia tabo ealida consilia Z audacia, prima specie laeta, ractatu dura , se ventu tristia esse solent: verum, quod e in sermonibus ipse frequenter sertur dixitGe,&in epistolis alios persaepe monuisse, lente festinat callidi aucupis instar qui capiendam volucrem non grandi gradu,

sed placidei suspenso persequitur vestigio, Itaque imperii de provinciarum regimen non

128쪽

s AN T. AEMILII mox universum sibi vindicat, sed novam eri . terrrum divisionem callide excogitat sita ut ali sint popilli, aliae Caesaris et minus invidiosutare ratus , si populus aliquam earum admi . strationem retineret, ecquasi divisum cum suJove imperium habere r. Quam tamen partrionem ita caute instituit, ut pacatas desine me provincias proconsulibus relinqueret bi autem eas seponeret, quae propter vicinu i. hostem, aut belli metum, copiis instructae e

sent ut nempe unus omne armorum jus teni i

ret qui enim gladio praevalet, optime dein bus disputat. Cumque pleraque senatus

magistratuum munia jam invasisset, usitata amen illis dignitatis nomina, insignia coistanter servavit,hoc est,inanem potestatis cie mi umbram patres lato clavo tenus , a consules praetoresque fascibris modo, pro ire X ta tenus, ac per natos potius: imagina irios, quam vero magistratus, populo reli aquens Atque ita novus hic dominus, quo qnotat Tacitus,paulatim insurgit,& sensim ore inium procerum munia in se trahit, quaeda lauserens,, quaedam relinquens, post auferen ada: haut secus atque infantibus quae ademptra cupimus, non universa simulta sed singula car lptim subducimus. Sat enim cito si sat bene Quae tamen animi moderatio in hoc principitant laudabilior est quod in alto positum non alia sapere,difficile est. Ita enim plerum

129쪽

ae fieri amat, ut quicquid in animo leve

an esset, secunda aura se extollat. Verum In ignorabat circumspectissimus i inceps, agnam hanc arborem lente crescere de-eteri praesertim in solo adhuc crudo , nec et subacto quare, recente adhuc servitio,non:repente plus quam civilia agitat nihil e-m populari statui magis inimicum quamgius spiritus,ec Campanum supercilium ve-im sensim majore adsumpta majestate,popu-

m insuefecit, e Xuta aequalitate, unius deniae jussa adspectare atque uni committe e cum rei p. non invitis, credo, pati ibus de maui- ratibus qui,qu Id hactenus multorum onus terat, unum libenter in se recepiste videbant, caeteros hoc labore e XOlveret. Legationesilea in senata operose audiebanturri prin-ps autem plerasque nunc domi solus, aut rm paucis,si ira videatur, audit Patres conripti de pace , de bello, de provinciis, consi- 1 inire consuerant: quid autem quaeso opusti tam multos senes tanto labore e Xantiare, m mane coire in curiam, d multa vespera Imum festas,8c viribus exhaus hos,redire Va-tudini eorum: quieti optime certe consulit Caesar postquam domi cum paucis haec

actare coepit, pati ibus interea otiose in uamvis aurem dormientibu8. Magistratuum uoque varia ac multiplex hactenus fuerat

ara Augustus omnium istorum laborum

130쪽

os AN T. AEMILII patiens, consulatum quidem, quae summas testas,i maxime onerosa erat, sibi sumpsit cum voluit quamdiu voluit ,& quoties vluit. Nam , ne miremini, Auditores ut ne vestem , sic ille consulares fasces, cum velle capere, ponere S resumeres, didicerat. Ne

populus de adsungendo ei collega foret solicitus, ipse quem libuerat, non qui una impediret, id enim molestum , sed qui imperata faciret, cooptabat Magnum quoque in re p. rbuni plebis onus sustinuere ipse tribunatus quidem non cepit sed , ut eos onere levare tribunitiam potestatem libens accepit. Achaec censorium munus , quam laboriosum quam molestum senatum legere, populuicensere, locare publica, anquirere in omniur

mores, plurimos norare, alios senatu moveri

aliis equum publicum adimere, alios in Caertum tabulas referre, arque ita in multo ruro di incurreres invidiosa sane res, et molesti: rum plenissima. Igitur censuram quidem noademit piorsus Augustus, sed alio vocabulcmorum regimen hoc est, praecipuam ejus ciram, sumpsit. O hominem laboriosissimum de alienae quietis studiosissimum Magno ucque tumultu, magno molimine, magno cuium concursu dc apparatu, leges antea Og bantur. Tollatur illa quoque tumultuanc

materia Quicquid principi placuerit, pro lege habetor Nequid autem ad abiblutam uniu