Calvidii Leti i.e. Claudii Quilleti Callipaedia; seu, De pulchrae prolis habendae ratione, poema didacticon

101쪽

LIBER QUARTUS

650 Si minus ad claras animos advertitis artes, Este bonae saItem et ca8tum servate pudorem. Vos dum accurato texetis pollice Ianas, Aut facilem ducetis acum, fusosVe coluSVEΜobilibus digitis vilique agitabitis uSu, 655 Aemula corda piis saltem retinete Sabinis. Quis ferat obscoenos mores meretriciaque Dra Laidis aut foeda turpem prurigine Floram Quis molleου laudet risus, oculosque trementeου, Aut voces nimium blandag aut verba pudenda, 660 Caetera queis pulchri sexus violatur honestas Ipsa quidem aethereo Psyche spectanda decore, Talibus haud usa illecebris corrupit amorem, Μoribus at pulchris animi castoque Iepore Non illaudatos accendit amabilis ignes. 665 Dixit et in tenues actutum evanuit RUTRS,Μeque Ιevi confusum abitu tristemque reliquit.

O Dea, si placido te compellare liceret Alloquio, alternisque mihi rationibus uti,

Quam te ego praestanti vellem sermone morarit 670 Tu mihi, quae pulchrum virtuS heroica regem Roddat, tu celsam regali in corpore mentem Regnandique bonas artes , Supremaque iura Dissereres, altosque animos et regia corda: Quae divo canerem iuveni, quem Gallia pulchrum 675 Regnatorem amat et solio Veneratur avito. Huic tua dum cultis divina effata referrem Carminibus , quaque arte suis evaderet usque Dilectus populis et amanda sorte beatus, Forsitan ad nostros cantus adverteret aures,

102쪽

680 Exciperetque Iu 19 gratae modulamina Μusae. Quae tameu hic vostram stolida imprudentia mentem Abripit 3 An princeps streperis circumdatus armis Audiat imbelles et a nantes otia Μusas Scilicet imperiis totam dum effraenis Iberus 685 Appetet Europam, et lato grassabitur Orbe Ambitione furens et iniquo ferVidus Bestu, In bello Iabor omnis erit, Solaque pharetra, Non modulante lyra, regi arridebit Apollo.

Ergo o Calliope valeast nec me Sacer ultra 690 Ardor agat sanctumque vigenS in pectore numen. Tempus erit diras nec serius impia nectent Fata moraS), quo tandem odiis saturata cruentis Hesperia et saevo nequicquam exercita Μarte Consilia in melius reseret pacemque rogabit, 695 Quam pius oranti Gallus non abnuet heros. Tunc procul omnis erit belli furor. Oecidet omnis Essera vis animi regnique insana cupido. Tunc quoque conspicuae foliis redimitus olivae

Μusarum adveniente choro LODOICUS amice

700 Occurret, gaudensque altas inducet in aedes

Aonidasque Deas sacrorumque agmina Vatum.

O quam sublimi resonabunt regia plausu Atrial quam dulces modulos laeta audiet aulai Ferales cauSas longique exordia belli, 70, Quo per bis denos furiis immanibus annos

Gallicus Hispano miscetur Sanguine SanguiS, Et lati horrescunt diverso milite campi, Innumeras claSSes, conStratum puppibuS aequor, Ρraeliaque eVersaSque urbes, terraque marique

103쪽

LIBER QUARTUS.

7I0 Et passim alternos utraque E parte triumphos

Μaeonio elata execrabitur ore Camoena.

Μox tamen ut tantas Strages meminisse pigebit, Attonitaeque frement bellaci carmine menteS, Continuo dulci succedet pectine blanda 7Ι5 Euterpe, et laetos pacis celebrabit honores, Suadebitque choros et amoenae gaudia Vitae. Liber et alma Ceres plenies cumulata canistris nona ferent, pingues reliquis cum fructibus uvas, Turgidaque infuso fervebunt dolia musto. 720 Tunc demum pulchram facili quam pangimus artem Carmine gaudebunt pulchri exercere nepoteS, Blandaque Iegitimo crebrescent basia nexu. Sic postquam aethereos iaculatus Iuppiter ignes, Immanem Enceladum, Coeum, torVumque Typhoeum,725 Et coniuratos in Olympia culmina fratreS, Disiecit tostos Aetnaeisque obruit antris,

Protinus Aonias Superi excepere Sorores, Μaguaque iucundo sonuit victoria cantur Laeta serenato plauserunt numina coelo,

730 Ambrosiae rediere dapes et nectaris haustus Egregii, divae divis amplexibus ulnae Μiscentur, celsumque hilarat pax aurea mundum

104쪽

VV. 5. et s. non habet editio Loidensis. V. 59. Unde tot in claris rebus discrimina, quaenam. V. 81. Unus erat cultus Superram, non caeca Cupido. Inter V. 109. et 110. interponit Leid. hunc: Perfectamque queant speciem sine nube tueri. UU. 283. 281. O fortunatum quem ca8to ardebat amorct Divum mater Atym l tantae si baεia sic α. V. 297 - 359. non habet L. , sed in eorum loco: Usque adeo simili gaudentes fore iuventae Proderit ante omnes geniali incumbere curae. Nec tamen impubes etc. V. 367. Et validam cupit ex utero deponere prolem. UV. 396 - 437. non habet L. , sed in eorum loco: Tu tamen has omnes nostrae o spes maXimta

gentis)Despicias, nec te externi capiant hymenaei. Scilicet haud paucas inert tua Gallica tellus Regali dignas thalamo et quae sidere eodem Prognatae, haud varia pugnantia semina fundant

105쪽

Temperie, aut figant ignotis basia labris Nec te coniugii teneat tam caeca libido Ut quam aut ItaIicus iactabit reguIus aut quam Vel Padus ostentet, Tiberis vel turbidus amnis Immeritis adhibere toris digneris et alti Stemmatis oblitus vili amplectaris amore. Dum tamen ad magni felicia foedera lecti Prudenti praestans delectu etc.

LIBER SECUNDUS.

VV. 1 - 36. ita leguntur in L. e Sed iam legitimo sociati numine monsi

Foecundos ardent coitus: iam N per amantes Sollicitat Venerisque sacro micat aureuS igne. Ipse pater saturo turgens abdomine Bacchus Saltat et e so redolentia pocula vino Inversaeque iacent paterae, succedit amica Lampade ridentes agitans Hymenaeus amor Atque maritalem iactans Saturnia taedam.

Ergo agite o passae geniαIta proelia matres Virgineam intactae zonam discingite sponsae etc. UV. 46. 47. Nimirum crudam si ad Iaeta cubilia portas Perdicem, incoctaque agitas genitalia coena. V. 54. Qui matutino coeperunt tempore foetu8. V. 144. Accipe quae pulchros singunt bona sidera nat . V. 169. O Superi, et celat caeca ignoratio mundi. V. 204. Hos Helen&e pulchros fratres, concordia eorda.

V V. 236. 237.

Aemula fax Iovis innocui, qua purior u8quam Nulla micat radiisque uteros meIioribus implet. V. 293. Nunc mihi sidereae reclusa est munere Divae.

106쪽

VARIETAS LECTIOΝIS

V. 328. Hunc versum excipiunt in L. tres Sequentes: Si mulier praegnans c&Icabit menstrua, abortus Continget, si virgo eadem teret in ecunda Evadet sterilesque infeliae exiget anno8. Si canis hanc etc. 6. 372--470. desunt tu L. V. 471. Quid iuvat hic pronos marium, Uaeorumque SupinOS, Commendare situs y quid veras pandere causas Informis molae etc. V. 476. Obstrepit adductasque puden8 admurmurat aure8.

LIBER TERTIUS.

V. 5. Atque redundanti turgentes Sanguine mammae V. 9. Sed quia iam nostrae coepit se prodere menti. U. 121. Hanc rerum innumerae species, .hanc mille sgurae.

V. 290 -389. desunt in L. VV. 399. 400. Atque hanc a primo conceptus momine legem Observes, donec perfecto robore foetus. V. 410. Atque ideo exertis pedibus si prodeat, aut si. V. 440. Ipsa Deae quondam similis Calirhoea priusquam.

LIBER QUARTUS.

V. 12. Diva Minerva fave. Non hic Cytherea profana 8. V. 44. Instituat tetrici vel disciplina magistri. Iuter V. 104. et 105. interponit L. hunc rLaudandique habitus natalia turpia frangent. V. 109. Extitit et εacria nomen memorabile Delphis.

107쪽

EDITIONIS LEIDENSIS.

V. 173. Pulchri si quid habet viventum linguα Quiritum.

V. 179. Heroum acta micant saeclis exempla futuris. V. 318. Non te animal civile putas, cui mutua cura. V. 328. In pravos sexu mores labaris iniquo. V. 350. Imperio, nunc imbellem et sine robore Romam. VV. 354 - 381. desunt in L. , habet in eorum Ioco Se quenteS VerSuS: Caetera quae Nariis degit εubiecta tyrannis Itaἰα gens, veteres animos priscumque Nigorem Exuit: huic superest vafrae sollertiα mentis Ingenium ad fraudes habile et prudentia miris Mistα modis, stolidus qua circumscribitur orbis. Quid quod adulatriae formas se vertit in omnea Natio, servitio reperis, magnatibu8 aεtaNS, Subdoloe, lucro inhians, si iusseris ibit in orcum Italus esuriens, erimen nec reuuet uIIum. Hunc tamen haud credas nulla virtute redemptum A vitiis, sapit in multis votoque tenaci. V. 384. Taedia, non sortis dira inclementia frangit. V. 388. excipiunt in L. Sequentes VerSUS: Qu0dque magis mirere, alto quae e culmine Summi Decidit imperii, reges tamen edocet artem Regnandi, instituitque novos genS victa tIrann08. Exinde occiduum etc. V. 450. Sola crepat, puerique interdum debile nomen.

V. 452 - 465. desunt in L. et in eorum Ioco habet

Sequentes VerSUS:

Quid loquαr, ut blande Galla excipiatur in aula Advena, Trinacriis etiam devectus ab oris. Gallia in externos nimia bonitate redundat, Imο αlienigenis praNa ratione regendam Se tradit plerumque, suumque ingloria robur Subiicit hospitibus longinquo e littore fusis.

Nec tantum urbana etC.

V. 570- 600. desunt in L.

108쪽

V. 640. Concretasque gelu terras, hic m&gna Gothorum. VV. 682. ad 688. desunt in L. , in eorum loco habet

L. Sequentes:

Abripit' an princeps vana circumdatus aula Audiat ingenuas et amantes pulchra Camoenas pScilicet indoctos animos ignavaque regum Corda fovent prava sontes ratione ministri

Utque Suum servent regnum, regna Omnia perdunt.

VV. 691. et sq. omnes desunt in L. et Ioco eorum claudunt poema sequentes VerSus: Fors erit ut nostri pulcherrima gloria εaecli Celtarumque insigne decus, rex munere Distim, Editus, et fati Lodoicus cura potentis Discussis quondam nebulis dissundat ubique Ingenitum iubar ei.proprio se Iumine prom&t. Sic saepe obscurae denso velamine nubis Obsitus et tetra pressus caligine Titan Nativo demum radiantis acumine lucis Nubila perrumpit victor, εeque asserit orbi Splendidus et toto rutilans spatiatur Olympo.

109쪽

ciat laetas segetes, quo Sidere terram Vertere. mcaenas etc. Et eiusmodi imitationum nimis ad Verbum factarum et ideo minus laudabilium plenum est Quilleti carmen. 48. Cyrus, Ρersarum reX, sexto ante Christum natum saeculo. Loquitur de hac re Ρlutarchus apophthegm. reg. et imperator. S. V. Cγ- rus) : ΙΠρσια τῶν γρυπων ἔρωσι , καὶ καλλί- Gro υς υπολαμβανουIι, δια TO Kυρον, αγαπη- yέντα μαλ στα των βασιλέων, γεγονέναι γ9υ- Π OV το εἶδος. Ρersae adunco naso praeditosnmant, pulcherrimosque eos iudicant: quod

tali forma fuit Cyrus, quo neminem regum ii maioris fecerunt Ed. Wyttenbach, OXon. 1795. 4. Tom. I. p. 48l.).97. Ρhoebe i. e. Diana, ut apud Ovid. Metam. I. 476., Virg. Georg. I. 431 al. 104. Vido Ρandorae fabulam apud Hyginum et

II 8. Nupsisse Pandoram Epimetheo et Ργrrham

110쪽

ΝοTAE EDITORIS. ex eo filiam habuisse, legitur apud Hesiodum,

159. 160. Zona frigida et torrida homines alitquam maXime deformes, prior scilicet polares populos ut Eskimotas et Groentandiae Lapponiaeque incolas; posterior Aethiopes. 167. 168. Ρrinceps Arabs est Abul feda DamaScenus, qui sub finem saeculi XIII. et in eunte saeculo XIV. Vixit et opus historicum et geographicum reliquit, quorum posterius nuper arabice ediderunt Iouγ et Reinaud, Ρaris, 1829. q. 190. Turonia, in I urnine, provincia Gallica; in

qua natus erat auctor, quare eam Summi S

laudibus exornat. Est regio in utraquo Ligeris ripa, urbi Turoniorum, quam hodie

I urs dicunt, circumlaCens.

192. Liger fluvius, hodie in Loire; Andes, regio Galliae, quae non longum a mari distabat Caes. beli. Gall. III. 7.) et Turoniae Vicina ib. ΙΙ. 35.) , ita ut sub ea fere regionem ab hodiernis Anjou dictam et huic proXimas maris oras intelligere possis. 235 - 239. Morbi, quos a coniugium ineuntibus

abesse Vult, sunt: podagra, epilepsia, mania, melancholia, phthisis et tabes. Et sunt certe Omnes eiusmodi, ut a parentibus ad infantes transire non immerito credantur. 241. Antiqua opinio, iam a PraXagora et Democrito prolata, a recentioribus derelicta, CD. Galeni definitiones medicae n. 439. ed. Κul ,

tom. XIX. pag. 449. 283. CD. Ovid. Fast. IV, 223 sq. Metam. X, 103. Catuli. Carm. 61.319. Vox curruere dubiae indolis est et fere unice