Calvidii Leti i.e. Claudii Quilleti Callipaedia; seu, De pulchrae prolis habendae ratione, poema didacticon

발행: 1836년

분량: 118페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

91쪽

LIBER QUARTUS.

350 Imperio, nunc fractam imbelli robore Romam

InVenies, Sola se Telligione tuentem. Hic Latius miles torpens, et Martis aviti Immemor, ignava compoStus pace quieScit. Quae tamen eximium praefert veneranda cadaVer, 355 Quaeque tot heroas Tutilis IIRBA addidit astris, Haud omni quassa prorsus virtute fatiscit. Romuleum quandoque Solum, quo Semine Divo Turget adhuc, Sectis praeclara exempla futuri' Parturit, ingentes animas, quei8 deditus orbies 360 Cedat, et immensi volvatur machina mundi. Sic qui hodie nostris praelucet Iulius oris, Ausoniae Tutilans iubar et Romana propctgo, Scipiadae quos ambo olim Fabiique invictos ΜonStravere animos, uno de pectore promit.

365 Non illum frangit rabies pugnacis Iberi, Iraque foeta odiis. Non illaetabilis Orci

Spiritus aut saevo S in mutua Vulnera Gallo9 Tisiphone exagitan S, nou atris tetra colubris Invidia impavidum potuit convellere, diro 370 Quin sua dente secanes in cassum iscera rodit. Quodque magi S mirere, Suos quum Vindice dextra Conterere οSoreS queat, hiS ignoscere Ienies Iulius, Aeneadaeque alto cum nomine Iuli Iungere mitem animum manSuetaque pectora gaudet. 375 Cautera sed variis degit quae subdita sceptris Itala gens, audax robur priScumque Vigorem Exuit, huic Superest vafrae solertia mentiS,

Ingenium blandiri habile et sapientia miris Mixta modis, Suavi8que potenS facundia linguae.

92쪽

380 Interea ad cunctas aptum Sese Italus artes Ostoudit, sapit in multis, Votoque tenaci Quae cupit insequitur patieus, nec inania captat. Non hunc spes lunglie absterrent, Iongique laboris Taedia, non dirae quatit inclementia Sortis. 385 Providus et frugi rerum dispendia vitat, Fortunamque regit, felix industria nomen Italicum passim celebrat, gratumque Camoenis Ingenium et Phoebum non dedignantia corda. Exinde occiduum si pergeS Visere Iberum,390 Αcre hominum genus Occurret, fortissima bello Pectora, quae totam cupiunt Sua sub iuga mitti Europam, insana necdum ambitione quiescunt. Quin etiam immenesum dum subdere cogitat Orbem Hesperia imperio flagrans, quot adire labores 395 Gaudet, ut ingentes animoου ingentibus ausis

impleat, et regnis nondum exsaturata triumphet. Non hanc oceani rabies, non altera mundi Sidera et ignoto reboantees aequore Vonti, Non sitis, immanisque fames desistere magnis 400 Incoeptis, votisque m0dos imponere cogunt: Tantiles amor sceptri, tantae dominatio curael Interea immodici regni dum coeca cupido Hispanos agitat, placitiS parere severae Μilitiae faciles submi8sa mente cupeSSunt 405 Iussa ducum, tetricasque minas nutuSque Verentur.

Hoc igitur robur constans, haec Μartia gentis Temperies, haud ruris amans inVertere glebas Aut serere aut laetas ulmis adiungere Vites ConSpicitur, sed tota viris omni arte domandis

93쪽

LIBER QUARTUS.

410 Incumbens ensem gestit praeferre ligoni. Nec tantum bello insignes spectabis Iberos, Consiliis sed praecipuos, alteque Silentes

Quae cupiunt tacitoque prementes pectore Vola. Imo et saepe sacrum dum relligionis honorem

415 Ρraetendunt coeptis adduntque ad crimina Divos, Plebeiam illudunt turbam, Vulgique profani

obtusas sancta replent caligine menteS. Praeterea insatis Hispana superbia buccis obtundit patulas tumidis sermonibus ultres, 420 Exteraque aspernans naso Suspeudit adunco Unde tumorem oris vani ampullataque Verba

Quis ferat, insano dare ponduου idonea fumo 3 Si deinde e calidis remeans regionibus altus Pyrenaei apices peragras , Gallosque TeViSi S, 425 Hi pro more leves subeunt animoque feroceS, Omnis et officii immemores , bene vel male facia Vix animo recolunt irave ultrice rependunt. Huic tamen innatae levitati Martia virtus Iungitur et nullis audacia fracta periclis. 430 O quoties subito tremuit perculsa timore R0ma potens , quum per Latios se funderet agros Indomitus rapidoque erumpens impete Gallus lQuid Celtis eversam Asiam Libyamque recantem, Totque ιriumphatas Eoa ad littora gentes 43b Omnia iam celebrata, sed acri Μarte furentes Vix possunt Galli rebus durare Secundis. Saepiuου et pulchris infelix exitus orsis Succedit, perditque omneS menes Iaeva triumphos:

Sive quod intrepidae violenta ferocia gentis

94쪽

440 Haud perstare diu valeat, Heu quod nimis ho8tem ContemnenΗ domitum molli lasciviat aestu, Sive quod instabiles animi Sese ad nova Femper

Prom0Veant, partasque sinant areScere lauruου. Interca rege8 ceu numina Sacra Verentur

445 Addicti imperiis Franci, nec ferre recti, aut Quidquid subiectos iubeat Diis aequa potESta, . Unde hic regnatur vere, nec ubique locorum Regia maiestas solio magies emicat alto. Hic placitum pro iure datur , pro lege Voluntas 450 Sola tonat, puerique interdum debile nomen Iuvictis Succedit avis, populi Sque Cocreet. Quid loquar, ut blandis Galla excipiantur in aula Hospitiis, quos lugendoου Sors improba Vexat Gallia in exteruos totis expanditur ulnis. 455 Imo alienigenas, aptum queis rebuS agendis Contigit ingenium et rerum prudentia SolerS, Consilii tu partes summas arcanaque Tegui Adsciscit, merito9que excelso donat honore. Sic qui nunc placido nectit moderamine Gallo', 460 Romanus Latio princeps spectabiliS OStro, Quam dulci exceptus gremiol sed quanta rependit Iunera, dum firmis Gallum cervicibus orbem Su Stentat novus Alcides, clavaque tremendu'Victrici Hispani Geryonis ora retunditi 465 Nec tantum urbana se consuetudine Gallus Commendat, vultuque hilari et dulcedine murum. Seria sed lepidis grato moderamine miSeen', Artibus ingenuis Musas sophiamque Camoenis Iungit, et abstrusum nihil intactumque relinquit.

95쪽

170 Attica facundi9 quidquid sapientia chariiμProtulit , Aoniae quidquid recti Pro soror 'μ. Quidquid et Ausonii Tib rina ad sumina viii Romuleis dixero modis cithara quo tuba quo, Omnia pornosiis Galli nequatis iii 'ean udo: 47. , Quippo cita in eximiae vestro modulamine Musao Aemula Cecropii resonant Latii quo leporiμCarmina, et arguto mulcent praecordia cantu.

Inde Caloiani si traiici ου aequora ponti,

Anglos immanes regumque a caede cruento'

480 Repperies, plebem es raenem , sanctisque rebellem Legibuμ et varia cum relligione furentem. Unusquisque Sibi Vates, sibi quisque sacerdoΗHic audit, proprium genium sequiturque proterve, Pro quo animi libito Superis imponit honorem. 485 Saepius hinc irae et lacryinae, dum somnia iactat Quisque sua, et Stricto defendit credita ferro.

Νec tantum Veteres Titus cultusque Deorum Contemerare novis gaudent erroribus Angli, Hos etiam in reliquis insana protervia ducit: 490 Et si qua antiquaes convellat opinio mentes, Hanc subito arripiunt ct toto pectore firmant. Nec tamen omni laude carent: hos nautica virtus

Ornat et inimcnsi divina peritia ponti. Non Angliam Tiphys superet, non sorties Iason, 495 Νοu quemcunque tulit velis audacibus Argo. Quid referam angusto divisos aequore Belgas, Non Celiis multum absimiles, nisi regia Sceptra Odissent, cara pro libertate feroceS. Te quoque non pigeat Germanam inViSere gentem:

96쪽

500 Huic alti decus imperii Romanaque cessit Gloria , et i utrepidis aquilis fulgentia signa. Huic colitur sincera sides , huic callida mentis Vafrities agilisque animi versutia fallax Displicet, et varios quaerens prudentia gyros: 505 Sive quod algenti densoque Sub aere natis

Germanis haud ingenium contingat acutum, Sive quod ingluvie crebra nimioque Lyaeo Turgidula obtundant temulentam Viscera mentem. Quippe his egregium est, pateras haurire capaces 5l0 Implerique mero, non his inhonesta videtur Ebrieta9, imo unanimi si pectore gaudent Foedera percutere et sociales iungere dextras, Lenaeo indulgent, per mutua pocula Sanctae Pignora amicitiae tradunt, plureSque bibendo 515 Siccantem calices sequitur fiducia maior. Talia Sileni celebrabant orgia quondam, Instati ut semper fumanti abdomen Iaccho, Atque dapes inter dulces laeto ore canebant. Nec tamen immodico8 implens Germania ventres 520 Omnem animum extinxit: quaedam pars inclyta gentis Ingenioque potens mirandas extudit artes. Quis nescit, diri resonantia fulmina Μ artis Germana fabricata manu .graphicasque typorum Iuventas Rheni famosa ad numina formas, 525 Doctorum queis scripta Virum pretiosaque Ilusis Carmina Venturos durant servata Per annos Nec sileam, ut studiis Bellonae asperrima eorda Teutonicae gentis grata vix pace quieScant. Otia quippe suas ceruant Et iuVolvere terra',

97쪽

LIBER QUARTUS.

530 Finitimi in partem belli concedere malunt,

Quam placida torpere manu lentoque Veterno. Hinc apud externos pas Sim stipendia quaerunt, Nec pudet, ut pugnent, armataS Vendere dextraS. Te demum Danos vellem et novisse PolonoS, 535 Indomitosque Getas, nec enim sarraca Bootae Pigra vetant, gelida Μusas habitare sub Arcto. Sed forsan tot adire pIagas, tot dissita regna Luestrare, et Varios populorum expendere mureου Vix poteris nimiumque viae perferrB Iaborem. 540 Nimirum validos artus cum sorte benigna Hunc habuisse opus est, qui tot pervadere tractus Sustineat, terrisque diu iactetur et alto. Quin etiam quum iam matura accesserit aetas, Ferventemque animuS peregre SedaVerit aestum, 545 Sistere tunc gressum , civili munere fungi Convenit, et Atabili tandem se tradere vitae.

Ergo tibi vario quidquid didicisse Iabore Contigerit, perpendo lubens, Vitiisque fugatis,

Quas apud externaS gentes SpectaVeris, uSu550 Illustros tu virtutes amplectere Sol ETS, Conspicuumque ex his animi compone decorem.

Sic ubi meIlis opus laetis in saltibus Ηγblae Aeriae meditantur apes, per florida passim Rura volant, violas, tymbram, ea8iamque, thymumque 555 Exsugunt, fusosque bono de Sidere Toxes, Ut placidas dulci distendant nectare cellas.

Interea reliquos vitae dum tranSigis annos, Nec decor ingenitus mentisque adscita Venusius Dispereat, tu clarorum m0numenta virorum

98쪽

560 Alternis horis relege, ut, quae multa Vagantem Haud subiere animum , iucunda per otia discas. Praecipue historicis quae sunt insignia chartis Magnorum seu facta ducum, seu dicta Suph 0rum, Seu positus tibi non visos c0elique Solique, 565 Caeteraque ingenuis quae lucem mentibus addunt. Denique colloquiis hominum te semper honestis Misceri me auctore iuvat, nam Se quoque VirtUS Nonnamquam contage bona per amica propagat Pectora, et optandi Veneranda scientia Veri. 570 Quis tamen hic sileat magnatum improvida paSSim Corda patrum, qui infensa suis con Sortia natis Haud animadvertunt, sed libertatis habenis Effusis, quoscumque sinunt discrimine nullo Et pravos plerumque Sibi Sociare sodaleου. 575 Nain simul ut se patritius depromet ephebus, Inque hominum coetus dabit, excutietque magistroS,Ne Speres ipsum Verge Virtutis alumnos Culturum: Scurrae , ganeoneS , alea , Scorta Hunc rapient, teneroque animo per Iubrica ducto 580 Incautum tristi vitiorum gurgite mergent. Nec tantum exuitur generoso pectus honeSto: Ipsam etiam pulchri mentem penetralia veri Indagare Velant, coecamque ad devia sectunt. Ad mensas, ubi se facilem misceret amica 585 Pocula per laetasque dapes minus aSpera Virtus,

Indocti accumbunt parasiti, sordida turba ASSentatorum: Supida hic obsonia laudat, Hic Stupet ad lautas epulas, hic turpe Ioracis Gutturis exemplum pleno se proluit auro

99쪽

LIBER QUARTUS.

590 Spumantis paterae, Bacchumque ad Sidera tollit. Alter Ventre minor, nec strenuus I1elluo, mollem Commendat Venerem blandosque Cupidinis ignes :Ingenuam domini florente aetate iuventam Ad scelus incendit: , , Culta inquit) molle puella 595 O rex subrisit tibi. An hanc fastidit amautem Coae iuvenis, nec iucundo indulgebit amori Tu tibi, quod satis est, sapis: aerumn OSa Solouum Consilia et tetricoου felix cbntemne Catones. Hi sunt convivae, hic de rebus inauibus omniss00 Sermo, de recto nihil est quod scire Iaborent. Talibus instanti dictis et plura paranti Dicere, quae patulas circum Vox adsonat aures Quae facies fulgore novo radiantia spargit Lumina, et ambrosiis perfundit odoribus auraουη605 Calliopen video, specie nec fallor inani. Ut comi gravitate nitens , blandoque pudore Nobilis i ut miro incessu Dea vera patesciti Quid me, Diva, tuo adventu dignaris 3 an istud Quod cecini carmen te Pindi e vertice duxit, 610 Ut mea conspicua praecingas tempora lauro Perge, ait, et pulchrae quae sunt addenda Camoenae Accipe, teque noVο replexi numine gaude. Non satis est, homines vivendi Iegibus aequies

Instituisse mares, animumque ornaSSe Virilem, 615 Foemina cui grato naturae munere maior Ore decor, Iepidaeque data est praeStantia formae, Ipsa etiam propriae mentis reScire venusta Ornamenta cupit, proprioSque agnoScere moreS.

Et quia formosa Specie sexuque benigno

100쪽

620 Gaudemus Divae Aonides, et congrua nobis

Μunia virginibusque aptas pernoVimus artes, Has non dedigner facili tibi pandere Versu. Inprimis non tam crasso muliebria corda Ficta Iuto, aut Iaevam sortita est Demina mentem,s25 Quin pulchris etiam studii ου sit idonear coecuin Quis serat errorem, quo non licet esse peritiου Virginibus, verique alta8 inquirere cauSas Nempe his innatae lumen rationis ademptum Cur fuerit 3 Cur humanae vis insita mentis30 In pulchro sexu sic extenuata fatiscat Dii tantum vetuere nefas, nec solus Apollo

Artibus ingenuis habilis, Tritonia Pallas

Has quoque, et Aoniae norunt pia turba SororOS.

Quae tamen so Gallae gentis vecordial in princeps 635 Nos colit hic mulier g tecum, O Vallesia prole8,

Foeminei omne decus sexus, tecum occidit omnis Ingenii muliebris honos , nec discere quidquam, Quod decoret mentem, Gallarum ignaVia curat. Ergo ad Hyperboreum tandem migrabimus axem 640 Concretasque gelu terras. Hic magna Getarum Regina exosas hac tempestate Camoenas Excipit: haec nostras lauro8 miscere paternis Gaudet, et innocuas Μarti Succedere Μusas. O fati abstrusas legest O mira Deorum Γ45 Consiliat eximias quae quondam EVerterat artes Barbara gens, doctumque furenου turbaverat orbem, Nunc versis rerum vicibus mitescit amoeno Ingenio, et tantae studiiου sapit heroinae. Vos modo Gallarum nuruum densissima turba,

SEARCH

MENU NAVIGATION