Vita Francisci Borgiæ tertij Societatis Iesu generalis a P. Ribadeneira Hispanice scripta; Latine vero ab And. Schotto Antuerp. vtroque eiusdem Societatis sacerdote. Accesserunt nunc primum Pia opuscula Francisci Borgiæ

101쪽

I, DE VITA FRANC. BQRGIAE hunc accipere opor simanipulis od o m opem ,. TM. a. in caritate. Sisgent na Oct riparebis tui:. N0b te,inquit,exstinguese piaritum DEVΜ precor. t incere cum P theta queas, Defecit spiritus naeus, Sic et,ut nihilo Eas,. sis, credas, inuestigesque praeterhpiriti Dii, Menique Ecclesiae Catholicae: memorianique hic de xa haereat: res conditas infra te. d cas,o 'bcalarum tantum ministerio adhibeus quibus . ad DEUM, architectum me has eadere posse ' N ex creatu rere cog scas, 2 cognit*m,qua bra-

morem, o amissae dolorem Om so furarer ric D E i spiritu si potitus vi xeris, vitam vi,

G ' De uiu: Exsultaui intus . nas DEO salutari me'. De me, 'tin myere A. . . queam. Defecit spiritus meus, Ea tem obes, talis pideqr plerisesse, quando mutato 'uae genere, DE I benignitate, alios spis it eci, re optusue suin, nullio meo merita, in selissolui

hominum familiam. ut ea, curn multis μ' nominibus, ut diis , dehinctus tibi tenear, nunc τ'

lauarem,studiumque 'uae sola mi l , rotis

102쪽

FMar se si tu eadem aepti, bonisec is, quoniam DEI te 4pse volantati accom odas Idem bonis te omnibus augeat, prouehus in ma νὴ utis, pietati que incrementu,n caelesti tandem regno potiaris. Ognati x V. Aug. CID. II L I.

cAPUT. IV FRANCisCI exmiliumcompluresse . MAGNA vis est in utranique partem. Exeiulorum, ut iis suisque vel ad virtutem inὶ emi , vel impellatur ad vitia. Cum ergo FRANCISCI fama longius emanasset, egregii aliquot ac nobiles viri ad illum prolecti sunt, ut iii eius ludo linstituerentur ad pietatem , & passibus, simia aequis , non longo certe intemallo, tar stum nudum nudi sequerentur. in his toninus Corduba, Laurentii Sua rea Fia uero , & Catherinae Eerdinandi Co dubae, Marchionum Priegi, & Comitum Periae, filius. Hic cum illustri genere, εα PRA N C I SC I proprius sebi inus,tum sit gulari virtute, morumque ficilitate pra .ditus, Salmanticensi gymnasio Hispaniae celeberrimo, in midia incumbens, omnium sitaragiis eam Academiam rexerat: qui summus ibi magis ratus, non m pri-

103쪽

8. DE vi FRANC. aoamrAE mae nobilitatis viris desertur. Agὸba per id tempus, rogatu Hispaniarum Principis, ut in cardinalium collegium adscri- beretur ; sed aliam insistere viam consi

tuit: Societati enim,DEO vocante,nomen

dedit, & se F R A N C I s C O aggregauit.

Ognatum eodem consilio,& tempore venit Sanctus Castellanus, dc Petrus Lodora Nauarreus: Theologi itςm dilo,qui Ioa ni Auilae, egi gio, ut supra ostendi inus, in asceticis viro, operam dederant, Didams ,

Gusmanus, Comitis Balleni filius, & G

spar Loartes . Vterque iam annos aliquot antea in dioecesiCalagurritana,peroppida, pagos concionati, des homines Euri - gelium docuerant, puer, etiam Christi nae doctrinae summam:inopes multorum commodo,qua pecunia,qua conssilatio 'iuverant. Verum instituti nostri ratio in postulat, ut ad unum omnes recensea qui iam tum ad F R A N C I S C WM Cotila fluxerant. Vnum tamen sine flagitio prae terire non debeo, Bartholomaeum L λι- mantium,sacerdotem Theologum,& E clesiasten egregium. Is Cardinali Ioantii Tauerae, Toletanorum Archiepiscopo, a secretis magna apud Ili spaniae dynas avehoritate v aluit, dum Toleti, quod Car

Petaliorum caput est , acclesia ue ,

104쪽

idni nistraret . Tandena xero, ut a publicis negociisvnimuna lemm auocauit, ambitione procul , atque auaritia. renim te renarum iam pertaesus; de optimo vitia venere sescipiendo animi dubius, huc illuc, ut fit, impellebatur: est enim ea deli beratio dissicillima Hac in ancipiti cogitatione, ad DEUM, uberrimum vitae sentem, sitibundus se recepit. Rem diuinam faciens,DE v M ,quem manu gestabat,ad rans , precabatiar , eam monstra,et vitis

viam, qualis in 'essus, salutem; illo b diuuante,adipisteretur. in ea precatione,ut saepe' postea memoriter & iuoinde nar iam talebat, interiorem quandam vocem audiuit,ut id aluus esse veli et,cantabriae rouinciam Gitieuscoam adiret; FRAN 21s Cioue Borgiae exemplum sequere; de quo lana ad D E v M conuerse per nebulam inaudierat: ea tamen vis D E avocantis suit, uteo ipQ die, familia valere nihil cunctandum ratus. in viam RGuihusdoanes versus dederit:quam quidem oram sanctitati; iam opinione impleuerat FRANCiSCVs, quem primum obuiam habuit, simul atque Ognamin . ad diuin Magdalente, ingressus est Bustamantius 'Sporta reperit gestantem lateres , & caueen aediculae construendae: qua abdit

105쪽

paucis lateret . Genibus statim accidit FRANCISCI sapplex: aduentus caussam exponit : in Societatem ut recipiat, rogat. Nec vero multis opus, erat precibus. . inulis itaque dimissis, in contubernio hais, sit Buli amantius,& assiduus FR ANC I SCI. comes negociorum omnium, & resti,

nationum,ob singularein prudenti itata

SV M M A M F R A N C I. S ara tot ari .rorumque praestantium Virorum tis uentus', laetitiam attulerat: optabat erum . com irest eadem animi tranquillitat , quam degustare coeperat , Perfrui. Parit nimiru vitae coniunctio honestam. 'quariodam virtutis,atque utilem aemulationem: quae tamen careat omni acerbitate digemsionum: dc vero domestica magis incitant exempla,quam externa Sed inuidit hanc

illi qui em,nescio quis: ut nihil est in rebus humani sproprium; laeta tristibus, di amarii dulcia permista temperantuncarolus enim Caesar Augustias cognito FRANCISCVM sponte abditum latere, ii dignum ratus virtutem ab condi, M

106쪽

shmmum Pontificem retulit, Borgiam, raro huic aeuo , & inusitato pectaculo is se abdjcasse, & fallero perpetuo it glorium velle. Dignum itaque, videri, aut

in purpuratorum Patrum numerum ad .

scisceretur, nisi quid secus illi videretur. Virtutem enim hac tempestate,si unquam alias, id genus praemiis ornandam,& tanquam in illustri loco ponendam. Sibi perginum id fore. Nec erat cur laborarer, o 'bitaretque Caesar:'non enirn dissicile fuit,currentem,quod aiunt,incitare. Peses sit extemplo Pontifici, cui iam eadem pruiem in mentem venissent: FRANCa-

SCoenim antea Romae xsus erat famis. .liariter amice. Re itaque ad Collegium minimalium dota, taenii 'sst ab sm-imibus . Quod ubi Romae ignatius inaudiuit stilus' tamen, ut fieri sblat ab iis, ad quos periculum proxime pertinet;) veritu in uod res erat, multum de FR AN-: Cis cri opinione)decederet, dum quisque calumniandi ilibidine ansam' prompte - 'x Econsueuit,laei ando,hy riim latea inare zidcirco bonis sese, titulisque a

galerum priuatus, Religionis, stactitatisq; specie captaretίbi; liberos vero, etiami num si ei stes , Dei ς & illud

107쪽

88 DE OTS FRANC. BoRGIAE perincommota Societatistre: fenestram icnim ambitioni aperiri,quae pestis est e- terrima, labes, atque pemicies non iami liarum solum piorum hominum, sed rerum omnium publicarum, n'rumque. are optimum factum iudicauit, natam recens Societatem, contrariis artibus tueri, & amplificare. paupertate nimirum,

honorum contemptu . Aequalitate enim

vitae,simul & munerum morumque. sim litudine, caritas , uel issimum religiosis coniunctionis vinculum,inualescitis amobrem omni ope huc nitiatur, ut aditum ad honoros Sociis obstruerex, degibusque latis vetaret. Quo factum est, ut Ponti . cis pedibus aduolutus,mgaret, deprecaro

quo Caesari, DCol io Cardinalium fie-

ret satis, galerum quidem offerret careutame o dientiae vi,ne cogeret. Sic enim l& illius honori consultum iri aninio suo morem gesturum. Interesse etiamte magni Societiuis , ab honoribus alumnos arceri. Nascepti saltem, dit sumenti Sod litatis illantaο hoc benignus tribueret. Impetrauit Ignatius, quod supplex lacrymis coram postularat: FRANCisCo interim nihil horum conscio, d :secessivallo Cantabrica mirifice capto. . i. simul atque

108쪽

am liuit, animo quidem cruciabatur: at eo dem iere nuncio aegritudinem detersit,

audito, rem unatij singulari prudentia,

oratione discussam. DEo item gratia, egit, qui hunc dibit honorem detulisset, quem ibensilli reddere a quoproficisc

Ietur;omnemque adeo terrarum orbem,si

eius imperio potiretur, eadem alacritate animi, ac despicientia ieriam humanariam oblaturus. .Pontifici quoque' Iulio , grati animi luteris testificationem dedit: orans, ut, ira ipsius venia,& benedicitone, ob-Ruro, atque psiuato fere liceret, quo coepta nutatae in melius vitae, Mexitum adduceret: iquod 'num, praeterea nihil, propositum sibi fuisse tum, cum se Ducis

i titulis, horis me abdicarer; liquido assi

amabat. Nec vero semel. his sese periculis ..Cmesserat, neque iam usqum que secultrus erati Iterum enim, saepiusque idem at Pontificibus tentavim: Illo ipse Iulio I rit possitante Philippo, Hispaniariam Princi pe,:qui nunc segni clauum, atque utinam . diu tenet: iiu enim esegocijJoanni Pogio, 'φpostolicae sedis nuncio, post Cardinali

109쪽

D DE VIT A FRANC. URGIAE irim diuinitus data, iis rationum momen iis disseruit, ut facile rem discuteret , MRNi nostridςm atque Pontifici , Pogius

dissuaderet, ne FR AN CIsco latere vomlenti , negocium facesserent, 'animique tranquillitatem adimerent : quando nulli honores animum satis explent,beatumque ciunt. Pij rurium duo Pontifices, qua quin Romae agentem,Camina' lem creare conati,ut fama vulgauit. Cuius rei n modo commemoratio sed vel cordatio, lacrymas illi excutiebat . Olm itaque frequenter precabamr, ut qui a sa culi curis , honoribu e abduxisset pauperem esse iussissetudem in dimitanni, procellas reuoluinepateretur. Memoriae Proditum, Gasparem,Ηeriundes, qui illi aures quotidie confitenti dare selitii sierat, ex TR AN C i s Coraudiissse aliquando, uisela' forte dignitatum mentione, DE pridem precatum fissi uti vita prius abire liceret, suam titulis iterum, nisque onoe

BZRGRAT v M. F R ANCI sco accidiarat, 'nim titulos anquam seopulari Sirenum qui asse: &securo iani de tempes

110쪽

ienae secessu, quam sibi vitae, mφrtiique sedem iam delegerat, ecce tibi necopiis urantimandatum ab Ignatio allatum,eg inretur, & tanquam ex umbra; in iolent, assiectumque prodiret fructumque alii, materret memor , non eo se Societati aD E O regatum, sibi uni ut maderet. Ognato itaque quamprimum digressus; cum lacrymis, atque sitspiriis, quasi non inmplius nicens illum secessum visimas, oppidum,Reginae casam appellant,acceia it Ferdinativi Velaici Comitis stabuli RA pii : cuius uxor, duliana Angela Aragonia,

. Alesia b religio , ac pietate, omnique radeo oviciorum genere madiosequaciendo didicit. . In auiam tamen illius ut diue teret rogatus, recusauit humili tecto mi tentus. inde surgos urbem profect us, in aede summa ogantibus Canonicis, & S Matu poeulaque,concionatur Hinc dignes siis est Pintiam Vaccaeora, xbi tum tac- saris sedes,& regia erat: pauci vero societatissacerdotes anguste habitabis, in aede parua xenodochij S Ant ij. Vox in oppis

Eun tu a Tauris nomen inuenit,pros , tuocatus a Joanna Lusitaniae

Princi .Esi Munt ad quam maior