Historiarum anatomicarum centuria I et II, III, IV

81쪽

gulam & dorsum inflammati, sicut & ipsa gula,

unde vivus post: cibum sumptum de dolore ibi adem loci ingenti non immerito conquerebatur. 8. Cor inusitatae magnitudinis & quovis bubulo majus. 9. Dextra cordis auricula amplissima, sex digitos transversos lata, sanguine turgida. Sinistri

vero contraeta, vix nucem aequans minorem.

Patet hinc facile mortis causa. Pulmones enim exsucci ad motum inidonei per venosam arteriam sanguinem non admisere per circulationem hac iturum, unde stagnans in ventriculo dextro &auricula dextra hominem suffocavit. Quo accesserunt flatus ex abdomine, qui presso diaphragmate & angustato corde,spiritum intercluserunt, His TORIA XLVI.

Vermes ex Phti ico.

D peram Ρlitisi diu pressus Vir Nobilis, tandem fatis cessit. Ex ore naribusque defun E i corporis, innumeri prodierunt vermiculi ru' o G e, quos ex pulmonibus corruptis ema' nasse suspicor , vel vesicula singulari, cui in vivo homine inclusitierant. Ferali arca concreditum cadaver iisdem vermicellis scatebat, cunctis stupentibus.

82쪽

V mium momitum. NAusea & ad vomitum facilitas Mulieri Helo

singoranae per tempus aliquod fuit molesta. Lacticiniis praeparandis & pro mensa adornandis occupatae aliquando, sponte se vomitus obtulit, qui urgere magis, quis lacticiniis propiores essent vultus.' Prodiit eo vomitu frequenti nausea in tentato , vermis longior, rubra ut videbatur lin gua , quem ad sterquilinium prius condemnavit terrore percita, quam accuratius posset examina ri. Excreto eo frequens nausea cessavit. HIs TORIA XLVIII.

Ax casu mora. D Rolapsus ex tecto novi Sphaeristerij Halaien-

A sis Architectus Valentinus , ad contignatio num prominentias dextrum thoracis latus ofkndit, unde sequenti die mortuus. Nulla in corpore universo contusionum aut fractiirae vestigia apparuere. In solis costis dextris observatum Iovemdicium:Sine omni dubio,casu isto violento pres- costae, vasa cordis, pulmone', ita attriverunt, ut motus sanguinis circulandi fuerit impeditus :

83쪽

66 Tuo Μ g. BARTHOLINI , vel sane ex spirituum in capite confusione, & san guinis ad ventriculum nobilem protrusione, M poplexia orta, quemadmodum puerum illum Eu. ltychum in Actis Apostolorum , eo modo exspi rasse credimus. - - HISTORIA XLIX.

Urina ex inguine pro fluens.

4 Lius Juvenis Gymnasii Otthoniani alumnus iri olim ex columbario trium contignationum decidens, hypogastrium in lateres subjectos impegit. Quo casu , sive vesica sive Ureteres suerint laesi, post urinae suppressionena, tandem ex inguinibus sua sponte apertis, urina spacio decem dc quatuor dierum fluxit copiosistine, donec interiori vulnere, quodcunque suerit, naturae providentia, solidato, urina consuetam urethrae viam capesseret. Ab illo tempore bene valere homi nem , amici ejus & commilites mihi affirmarunt.

HISTORIA L.

Os in corde Philysici dissem.

R Usticum valetudinarium & toto corpore emaciatum Hasiniam superioribus ann1s misit IlIustris Matrona, BΠ tria, rarum sexus il-i lius

84쪽

HI s T. CENΤ. I. lius exemplum , ut quando naturae morbidae de bitum persolvisset, aperto cadavere causa morbi innotesceret. Imaginatus enim sibi Rusticus fuerat, in pratis dormienti insectum aliquod per os intrasse ex quo ventris Tormina sint subsequu ta, & sinistra valetudo. Revera autem Phlisi laborabat. Postridie adventus , ante ullum medica mentorum usum, fatis concessit. In aperto cadavere haec Qbservata: I . In epistrio aperto prope lineam albam, heriterogenea inter peritonaeum & musculos livessicens excrescentia erumpebat; dissecto vero peria oonaeo fatis valido, mediocris seri copia, non graveolentis effundebatur. a. Omentum usque adeo tenerum &contractum, destitutum propemodum omni pinguedine nullis resertum glandulis, ut duriuscule tractatum , fatisceret illicis. 3 - Hepax praegrande & florido nonnihil colo re. Vescula fellis distenta serose magis quam bialio ichore. q. Lien pugni in imodum contractus, praetu- , faeculentissimo sanguine refertus, oppido scirrhosus; Pari constitutiorie Pancreas, sed sub

albicans adhuc. 3. Ventriculus valde contractus, vix duarum librarum potulentae materiae capax, Intestina e plorata, pellucida, nihil praeter aquosa conti

nebant.

85쪽

68 Τ Π o M AE B A R T H o L 1 N 16. Thorace aperto, non minor serosorum vis, imo major quam ex aqualiculo , ubertim scatu riebat, sed non ex utroque latere. Observabatur enim dextram thoracis partem , sinistram abdo

minis pejus habere. Nam quamvis tam dextra tquam sinistra pulmonum pars hinc inde livescentibus maculis, variegata pictaque esset: Tamen sinistra horum libera , libero motu moveri po- liuit, dextra verq penitus dextrae pleurae annata lfirmissime erat, ita ut vix digitorum manuumque opera a pleura divelli posset. 7. Spatium quod inter pulmones & diaphragma vacuum interjacet, in sinistra quoque thoracis parte vacuum, sed in dextra serosis limpidis liquoribus scatebat.

8. . Cor tam erat vastum, ut sepe in bobus non majus sit aut ponderosus, cujus dextra auricula

pyris volemis longe major. Sinister ventriculus nondum dissectus insolito durior ad tactum erat, hinc suspicio nata istic loci cartilaginem deliteia lcere , similem iis quae in cervorum cordibus repe' lriuntur : Nec spes fefellit, nam ad radicem aortae cartilagori triquetra & propemodum cordis picti l figuram repraesentans, Vel literae V, inventa fuit. Spongiosum vero nonnihil est os, & friabile calculis nonnullis per urinam excretis , haud absi

mile. s

9. Pericardium ne guttulam quidem serosi

humoris continebat.

86쪽

HI s T. CENT. I. 69Os hoc cordis insolitum in Muiso servo, dono Simonis Ρaudi, meritissimi in Theatro Anatomico praedecessoris mei , qui rarissimae disiectioni 3. Oci . 1662. Halaiae praefuit.

Varia iuuturis Capitis observationes.

P Raeter ossa illa parva in sutura Lambdoidea ,

a me in Anatome Resormata, in aeternam magni inventoris gloriam, Wormiatia nuncupata , alia observavi in variis craniis, quae in Musaeo meo suspensa asservo, ubi varie quoque Iudit Natura tam in numero suturarum , quarti forma. In prima calvaria ossiculum conspicitur in confinio suturae sagittalis & Lambdoideae, quem lq- cum triangulare stibi let eligerer Est illud ob longum non triangulaere, quinque circiter eminentiis donatum, quod undiquaquefuturis cli

In eodem cranio sagittalis sutura alias sagittar instar reicta, obliqua visitur non solam propotambdoideam, sed & prope coronale , ubi osmculum singulare constituit. In alio crassio furis a me disseini, duplex est sutura L mbdoidea, & inter utramque Lambisorudeam sita sunt ossa satis magna, quatuor conspe etiora, ita tamen ut occipitis os prae reliquis pro-Es mineat,

87쪽

sa. Non memini simile cranium aut vidisse, aut ab aliis accepisse. Sutura Coronalis in alio cranio utrinque versas os temporum includit os orbiculi re, quod insula instar, suturis tanquam mari cingitur. Ubi notandum quoque inter haec ossiculare ossa temporum non extendi ulterius coronalem solito more, sed esse abruptam , quasi munime ti instar aut Castelli ossicula haec suturae apponantur. Tanta cum sit suturarum diversitas, ossaum que inter futuras sitorunt, non miror a suturis deceptum Hippocratem, & subinde in vulneribus cranii infelices esse Chirurgos nostros In sutura spuria temporali visitur quoque osmculum tale , simili sutura spuria inclusum. Sutur* ipsae verx tam habent diversos in singulis craniis ductus gyxosque, ut non facile differentiam illa

rum delcribere v leam QMdam serras sive dentes simplices emulantur, eosque Vel breves vel oblongos, vel incurvos vel rectos , vel acutos vel obtusos, vel latos. Qqibusdam dentes mire inter se sint contexti, lateque invicem implexi. Nonnullae infinita officula rotunda, arenarum in modum, gyro involuto complectuntur. Sed haec

in diversis craniis, quae possideo, facilius intento digito ni stxare possem, quam lectorum oculi

subjicere legenda.

88쪽

Homitum miraculosis rerum Variarum.

MIrandum pxosecto casum reseram cujusdam puellae praestigiis , ut videtur , Daemonis in

Norwegia irretitae. Puella Anna Erici circa festum Martini 16 ci. domo hora septima vespertina egreditur cum conserva Birgitta Jacobi, negocia matrisfamilias expeditura. Vix pedem extulerat, quum in area uisum illi fulgus oculos perstringere, cui, quam vis sereno coelo & quieto, turboraciabatur. Per territa conservam acclamat, se aegram fatetus 1 Vix eloquuta in lipothymiam incidit, dumque humi sternitur magna ante os musca videbatur volitare , & per fauces uxgere descensum. Infer tur in aedes pro inortua, & Epilepticorum insul tus imitatur. Morbi idea inprimis rara. mandocunque passa est hoc symptoma, placide inter domesticas operas in syncopen lapsa, continuis horis aliquot occluso ore recubuit quieta, oculisque clausis, & elevato thorace morientium suspirravidebatur trahere. Paucis hebdomadibus ante Ρaschatis festum , dolor acerbissimus dextrum manus pollicem invasiit, qui deinde ad universum transiit brachium , donec foramine in dextra mamma aperto sedaretur.

89쪽

XXV11L Aprilis sequentis Anni, Domini ea

Misericord. post meridiem, magnam sanguinis nigri copiam evomuit, mox acuti ligni frustulum, caerulei panni serici laciniam, filo viridi consutam, in qua tria plumbi frustula recondebantur vitii lfrustula duo, tres amygdalae, tria fistulae Nicoti nae fragmenta, silices prycerea albos. Oculati testes pretesentes erant Janus Olai, Erasinus Eg--, lget bertus , & Brigitta Canuti. lXXIX. April. subito rursus vespertinis ho- iris, miris comprehensa angoribus, alia praesentibus Pastore loci, ejusque conjuge, Guldbrando Anneuoldi, Tostelo Annevolat, & Paulo Olas, eructavit , nempe spinam , marsupium lineum crinibus humanis constrictum, in quo sustuli

aliquot carnis crudae recentisque reperiebantur

acutis lignis lianc inde inspersis , duas deinde spi-haS acutas, mox atram glebam cum lapillo can- J

dido, & corrigiam semidigitum longam. Hinc ad quartam sequentis dies holam sineb cibo te

quievit. Reversa ad se advocatoque Presbytero, rursus evomuit ligulam litiuam digiti longitudine tribus nodis, in quorum medio acicula haerebati intorta cum palea bifida, in altero quoque acicula incurva. Successat postea alia palea luto illita xciti lamina stanni erat induct . - ΙΙ. Mah circa vesperam praesentibus Theodoro Bermandia, famulo Locotenentis Bochor

Christiernii Brigitta Canuti

90쪽

HI s T. CANT. I. Is de Iohanna Budeis, vomitu prodiit lapis pondere

Drach. 3.

ΙΙΙ. Maji in praesentia Pastoris ejusque uxoris

exspuit peram coriaceam crinibus Eumanis circumductam, pulvere pyrio repletam. Omnes a tem vomitus summi dolores comitabantur.

VI. M i ad noctem usque ro. & 21. Junii mediocri usa valetudine , ad domesticos labores prompta rediit. Sed exinde rediere anxiet dines, jactationes, & dolores, unde circa diluculum simistra mamma exulcerata multum profudit cruoris .e . Tertio post die sacra synaxi summa devotione usa, querebatur Ventum quendam vi pectus pene trare quoties spiritum duceret, unde spem conce

pit brevi se morituram. Requievit, & brevi finitta. somno adstantibus dixit, promissam sibi insomniis quietem ad crastinam diei horam septimam, tandem sanitatem, nec se dubitaro Din Chri stus filii Centurionis Archiater, eadem potent morbum praesentem tollere & velit S possit. It in sequentem lucem somno reddita,sed cum ster

tore velut in agone constituta.Excitat2 mammam,

sitam observavit a priori ulcere pxorsis, sanam nec ullum. cicatricis relictum signum , nisi leve vestigium cruciatim inductum ab acicula hunc immodum l. Hinc lecto relicto pronipte negoci do uesticisse accinxit.