[De Euripidis Hercule quem furentem dicere solebant disputatio] [microform]

11쪽

MPERATORIS EMANICI

PER SEMESTRE AESTIVUM

A. D. XVV. H. APRILIS USQUE AD D. XV M. AUGUSTI A. DCCCX HABEBUNTUR.

13쪽

FRIDERI E GUILEI ME

RECTOR E SENATVS.

Euripidis Herculo quem furentem dicere solebant nonnulla disputaturi sumus: quam sabulam novissime . de Wilamowitg-Moellendor egregia arte ita pertractavit,

ut et verbis poetae cum cura editis praeter consuetudinem cummaxime obtinentem commentarium adderet omnibus interpretis officiis cumulate satisfacientem et res rationesquo cum tragoediae Graecae natura et historia et huius tragoediae satis coniunctas ab ultima origine repetitas exponeret. Quos libros duos, doctos Iuppiter et laboriosos, cum invitante materia et editoris elegantia tenente multo usu tereremus, accidit hie illi ut in singulis quibusdam versibus intelligendis haesitaremus dubitareque inciperemus num eorum sententia iam satis recte in omnibus explanata sit an sortasse alia via temptandum poetae consilia patefacere. Quarum dubitationum nonnullas quod hac scribendi opportunitate proserendas duximus, Strenui adolescentibus, quorum studia regimus, aliquid incitamenti addere volumus, quo impensius hoc duce, qui quid esset tragoediam Graecam interpretari praeclaro exemplo edocuit, ad huius poetae artem penitus cognoscendam se dare cupiant. Et Si haec sabula 2ων αριστα πεποι - μενων et quae lacilo quemvis, qui intrare, non a limine Salutare, animum inducat, mixta gravitate dulcedinis compede detineat adeo ut et has particulas quas nos disceptabimus sperare liceat, quidquid de nostra earum interpretatione aestimabitur, ipsas per se aliquid iucunditatis legentibus allaturas. 1. ulcherrima ἐῆm est Megarae a V 4b1, qua reVertens cum Amphitryone socero et filiis ornatu funebri ut voluit instructis iam omnia parata esse ad caedem lassa, memoria recolit quae olim a pueri prospera exspectaverit si ita maneret, iam ut apparet ad irritum redacta, denique ardentissima prece Herculem adit, ut exoriens

14쪽

ex inseris se suosque liberos et patrem in summo discrimine pendentes servatum properet. In hac oratione prolixa sed mira Venustate explicata, olim multa salebra impediente lectorem, alia interpretandi cura partim autem emendandi sollertia optime administrata sunt restat vel videtur quidem nobis restare aliquid ambiguitatis in principio orationis et in exitu Exorditur autem Megara ab his versibus 451 Dν τίς ρευς, τίς σφαγεὐ των δυσποτμων - ἐν της ταλαίνης της ἐμῆς φυχῆς φονευς

455 μου γέρονος καὶ νέοι καὶ ι τέρες. In quibus ilamowitetius vim propriam verborum ἱερευς, σφαγενς het quae cum his conspirat vox θυματα probe explicuit a quorum figurata ratione quoniam Versum medium ντῆ ταλαίνης τῆς ἐμης φυχῆς φονευς abhorrere cenSuit, hunc non esse Euripidis aleio assentiens posuit sed interpolatoris consilio Megaram inter θυματα referri nolentis appictum quo excluso orationem ad suam sormam, illo versu impediente turbatam, redire hoc enim dici τίς σναγενς αγειν τα θυματα αδ ετοιμα εἰς υιδοτ nec probabile esse, hoc quidem loco, insequente praesertim αγομεθα, infinitivum αγειν ab ετοιμα pendentem poSitum pro passivo. Atqui nos primum in orationis forma volvenda ab eruditissimi viri iudicio discedimus; qui sublato versu secundo tamen has duas esse sententias alteram alteri confirmandi explicandi causa subiectam malumus: 'quis mactator paratae enim sunt hi hostiae qua ducantur in Orcum. Qua in re cum Verba ipsa τοιμα et τάδε hanc magis iuncturam recipero videantur, tum illud no movet, quod ἱερευς Vel σφαγενς αγειν τὰ θυματα proprie dici non potuit, potuit spάζειν, νειν '); dirempta autem sententia in partes duas, cum WMaer ut oportebat inductum orationis colorem retineat, reliqua γειν εἰς Αιδον iam liberiore modo adnecti nullo incommodo poterant. Infinitivum autem activum, ubi passivam Ormam exspectaveris, Wilamowitzius ipse Graeci sermonis usu vel maxime comprobari admonuit; et quod deinceps equitur αγομεθα, Sed in Sententia nova et nova imagine expressa, quamquam vel si tenue quoddam filum ab γειν ad γομεθα duci non negamus, tamen hoc quid illi obsit quam praeserimus orationi aegre dispicimus. Itaque de versu in suspicionem vocato seorsum agendum est quoniam is sive adest sive deest ora- Iphig. Taur. 359

In leest 24 sq. quae leguntur

15쪽

tionis serma non mutatur Qui versus si nullus esset, a nemine deSideraretur, neque in hoc exordio ε&ν τις ἱερευς, τις σφαγενς των δυσποrμων; μοιμ γειν τὰ θυματ ει υιδον αδε esse dicas quod non plene aut non recte elatum sit, adeo ut ne interpolator quidem habuisse videatur, quod hoc aut ullo supplemento orationem augeret. Quem quod Milamowilaius scribit Megaram quia non inter θυριατα reserret desiderasse, de Megara sertasse recte sentit, sed interpolatori veremur ne nimium subtilitatis attribuat. Verum versus adiecti quaecumque est origo, si habet eam quam vulgo credunt sen tentiam, ut Megara se suis quos ante dixerit eodem tenore adnumeret, hoc alieno dicendi genere immixto quae scite composita erant duriuscule corrumpuntur. Quare aut condemnandus est versus aut aliter interpretandus. Et hoc ut faciamus dictio ipsa videtur suadere, in qua nihil est quod non mirum esset, si id ageret Megara ut semet infelicibus quos dixit adnecteret. Quid ergo est Megaram vidimus filios, quibus petierat ante ut sibi liceret vestitum funebrem induere 329), nunc ut voluit ornatos reducere: haec igitur τοιμα θυματα appellat, quibus ερεα vel σφαγέα exposcit. Quamobrem de pueris cum ita dicit 'quis iam mactator est infelicium γ', haec dolor materno expressa addit ' vel quod idem est meae miserae vitae intersector' ita videlicet sentiens, qui liberos suos mactaverit, vere Suam matri animam haurire. Quae si est Sententia notati versus, non iam mirabimur orationem quae non habet nisi quod egregie ad eam applicetur, neque verendum est, ne hoc Versu interiecto, qui nihil nisi superioris vim et sententiam diverso quidem genere dicendi interpretatur, reliquae orationis color aut compages violetur ac solvatur. Tribuimusne igitur versum, qui cui consilio inserviat intelligimus, poetae potius quam interpolatori Non nos fugit, quid responderi possit nos Megaram ita loquentem sacere, quasi liberorum tantum caedes ac non ipsius quoque et Amphitryonis ageretur; quae tamen statim Omnia complectens dicat cis τεκν raroμεθ' ζευγος ου καλον νεκρων, ομον γεροντες καὶ νέοι καὶ μητέρες.

At his rursus quae subiiciuntur 456 sq.)

qui attenderit, matrem videbitur audire quae sibi filios quos pepererit violenta nece auferri conqueratur, non quae ipsa simul cum iis mortem obitura sit. Et hoc per primam partem sabulae ita comparatum est, ut, quam vi παιδας 'Hρακλείους una cum matre et patris patre tyranni superbia acerbae morti obiiciat, tamen illi adeo ceteris Superiores sint, ut saepe soli appellentur, Velut ab Amphitryone V. 317 s. et 343, aut a senibus chori v. 430 στέγαι δ' ἔρημοι φίλων, τὰν δ ἀνοσομον τέκνων λαρωνος ἐπι- μένει, πλατα βίου κέλευγον ἄθεον ἄδικον et 432, et vel ibi ubi tres partes designantur, tamen pueros potissimam esse, ut erant, agnoScatur: quales sunt versus 3 et

16쪽

47, de quibus hoc quod volumus Wilamowitgius ipse adnotavit, et quae Herculesuv. 524sq. 577 et 580 dicit memorabili varietate usus sed ut liberos principem locum obtinere appareat. Porro Megara filiis funebria ut impertire liceret flagitavit v. 329

κοσμον παρες μοι παισὶ προσθεῖναι νεκρων eoque vestitu indutos liberos conspicatur Hercules v. 52 τι χρῆμα τέκν' ρου προ δωμάτων σωλμοχι νεκρων κρατας ἐξεστεμ μένα, 48 κοσμος δε παιδα ν τις δε νερτέροις πρέπων, putamus enim παίδων recte scriptum esse neque quicquam efficiendum ex eo quod πέπλων in codice errore exaratum est pro πρεπων'); neque impedit quod Megara interroganti illa Herculi respondet θανάτου ταδ' da περιβολα ἐνήμμεθα, aut quod Lycus, cum Megarae hoc petenti concedit, generatim verba facit 333 κοσμεῖσθ' εσω μολοντες κτλ, idem 202 sq. Itaque ut senes Thebani se adveniente funesta est insignes filios Herculis una cum matre et Amphitryone videro pronuntiant 442 ἀλλ' ἐσορω γαρ τουσδε φθιμένων

ενδυς εχοντας τους του ριεγάλου δή ποτε παῖδας το πριν Ηρακλέους, αλοχον τε νέλχῖν ποσειραέους ποσὶν Leουσαν τέκνα καὶ γεραιον

πατέρ' Ηρακλέους, ita dubium esse non potest, quin Megara, cum ita infit V. 451 tiν τις ἱερευς, τίς σφαγεν τῶν δυσποτμων; ετοιμ αγειν et θυματ' εἰς Αιδον, persecto scilicet acerbo ornandi negotio filios ut θυματα paratos adesse et mactatorem exspectare dicat. Neque secus in eadem ρήσει filios tantum cogitat cum in Versibus supra allatis 456 sq. tum rurSu eum Sperat Sua omnia fracta et in vanum lapsa lamentatur . 480 καὶ ταυτα φρονδα μεταβαλουσα δ' ὴ το νυμφας μεν mis ηρας ἀντέδωκ Ἀχειν,εριο δε δάκρυα λου in δυμηνω φέρειν' πατὴρ δε πατρος εστι γάρους δε,

quae mater dicere videtur non quae statim ipsa simul cum liberis interitura est, sed quae filiorum sortem qui ad necem rapiuntur deplorat. Quae qui consideraverit, intelliget nostrae versus reiecti interpretationi illud non iam obesse quod Megarae una cum liberis moriendum est ac nobis quidem poeta laudandus videtur, qui cum ita loquentem inducit

Wilamowitetius enim hunc versum edidit

πέπλων pro παίδων) restituens sive recipiens quod A. auchius in illa docta censura operi Wilamowitaiani in libris quibusdam scriptis et impressis legi testatur Sed quod in extremo versu πέπλων scriptum est in codice, in apographis correctum πρέπων, ei errori ne nimium tribuatur, v 925 χορος δε κολλίμορφος εἷστηκε Πέπλων exaratum est in codice, a Canter restitutum τέκνων.

17쪽

η τῆς ταλαίνης της' ἐμῆς φυχῆς φονενς;

Doua γειν τα θυματ' εἰς υιδε τάδε, matrem depingit, quae sui plano obliviscens filiorum tantum sortem reputat et quo dolore eam exceptura sit. Immo vel ea quae dicit V. 492 'Miσκε πατηρ σος καὶ τέκν', ολλυμαι δ ἐγώ, si πρὶν μακαρία δια ' ἐκληγμην et rursus b3 καὶ ταμ εθνησκε τέκν', απωλλη ν δ ἐγώ, quamquam iis minime obloquimur quae Wilamowitzius ad h. l. de neglecta anaphora adnotavit, in similem sententiam accipere malumus non ut suam Megara mortem sed cladem sibimet ex filiorum lato nascentem significet, in eum modum quem Electra dicit 914 αχ λεσας με κωρφανὴν φιλου πατρος καὶ τονδ' εθηκας c1. 1092ὶ aut Hercules 1392 παντας πενθινωτε νεκρους τε κἀμέ πάντες ἐξολωλαμεν ιιι πληγέντες τυχη. Sed de his quidquid iudicabitur, istam orationem, ex qua exorsi sumus, videmur nobis Satis recte expediisse neque ei quicquam putamus impedimenti ex ordina sententiarum oriri. rincipium enim e σεως cum ita docurrat volumus enim haec

qui legant ipsos iudicare)

εαν τις ἱερευς, τις σφαγενς ιον δυσποτμων,

της ταλαινης τῆς ἐμῆς φυχῆς φονενς;

ἔτοιμ πιγειν - θυματ εἰς υιδου τάδε. εἰ τέκν', ἀγομθα ζευγος ον καλον νεκρων,45, 4μου γέρονrες καὶ νέοι καὶ μητέρες. ω μοῖρα δυσταλαιν Ἀμή τε καὶ τεκνων τωνδὼ ν πανυσωτ' ηιμασιν προσδέρκομαι. εωκον μεν μας, πολεμίοις ir ἐθρεννάει ντβριδι- κἀπίχαρμα καὶ διαφθοραν, apparet has tres esse sententias quae non suapte sponte manant et tamquam con tinuae una serie se excipiunt sed fluctuante loquentis animo, cum identidem denuo Orditur, ex intimo pectoris motu promuntur. Quo magis infelicissimae matri demus hoc quoque, ut filios suos mactare hoc esse matris vitam interimere dolore oppressa

lateatur.

Extremi vero qrsus eiusdem ρήσεως, de qua dicimus, quibu Megara, post quam omnia irrita sacta quas bona speraverat lamentata est, ad Xtremum praeter X- Spectationem Herculem quem se mortuum credere asseveravit ante 296 sq. impensa prece in Vocat, ut ex inseris ad se suosque servandos acceleret, varie illi quidem temptati sunt a doctis sed scripti in libris sunt in hunc modum. 490 co νιλτατ, εἴ τις φθογγον εἰσακον τα θνητέον παρ' Αιδη, σοὶ ταδ', Ηρακλεις, λέγω '

Ambigimus utrum retineamus hoc quod fortasse ferri poterat an leni opera τῆσδ' restituamus enm Hermanno sed certe ad summam causae quam agimus o non pertinere Rpparet neque erit qui in ea quoque re interpolatoris fraudem agnoscat.

18쪽

θνήσκει πατηρ σος καὶ τεκν ολλυμαι, ae hos, x πρὶν μακαρια λω ' ἐκληγμην βροτοῖς. 494 αρηξον ἐλθὸ καὶ σκια φάνηθι ριοι - αλις γαρ ἐλθων ἱκανον αν γένοι -'- κακοὶ γαρ εἰς σέ γ' οἶ τέκνα κτείνουσι σά. In his quae dicit ει ς φθογγον εἰσακουσεται θνηtων si vera sunt, non OSSunt niSi hoc modo intelligi εῖ - παρ υιδη εἰσακον ται θνητῶν φθογγον, Sed Sintne Vernan quod plerisque visum est depravata, qui sere Nauchi commento si scribunt τις φθογγος εἰσακουεται, certo diiudicare non audemus. Sed de tribus ultimis versibus dicendum est. Quorum in primo qui sunt tres imperativi αρηξον ἐλθὸ καὶ σκιὰ φάνηθι, critici varie copulari voluerunt, ρηξον, ἐλθὲ καὶ σκιά, φάνηθι, vel αρηξον, ἐλθὲ καὶ σκιὰ φάν θι, neutrum probabiliter, ac vim verborum qui accuratius examinaverit, non dubitabit, quin haec tria sint κομμάεια, ἀσυνδέτως composita, et καὶ particula non coniun

gendi officio fungatur sed vim diminuendi habeat aue nur qua id extollitur quod

tamquam minimum ponitur Megara autem quamquam Herculem mortuum ante pro

certo posuit, nunc invocat ut vivum sed sibi satis fore subindicat si vel umbra redierit ex inseris. Neque est quod de invocatione mortuorum cogitetur cum Wilamowitzio, quia haec tria sint, quae ne sunt quidem tria proprie ut ipse memoravit, cum illa duo ρηξον, ἐλθὸ in unum coalescant, velut Electra Sophoclea dicit 115, ελθετ, ἀρήξατε, τίσασθε πατρος ονον, ubi Nauchius ἐλθετ' ἀρωγοι scribi voluit, inutiliter sed ad sententiam recte cf. Rhes. 370). In duobus reliquis quia in altero utro aut in utroque aliquid incommodi haeret, fuerunt, quicumque primum, qui hos duos, Euripideae orationi male assutos, auserri iuberent. Quibus sublatis haec restant talia snim ut saepe dicimus oculis subiicienda sunt, ut qualia sint quae criticorum arbitratu efficiantur libero sensu aestimari possit)ω φίλτατ, εῖ τις φθογγον εἰσακον ται

θνητῶν παρ' Αιδη, σοὶ τάδ Ηρακλεις, λέγω θνήσκει Πατηρ καὶ τέκν λλυμαι δ' ἐγώ,

πρὶν μακαρία διά ἐκληγμην βροτοῖς.

αρηίξον, ἐλθέ, καὶ σκιὰ νάνη9 μοι. Non dicimus mutilam esse horum orationem aut sententiam, quae Sanae menti tribui non possit, Sed hoc μείουρον genus orationis affirmamus a vera Euripidis consuetudine abhorrere, qui, quod multis exemplis docetur, extremas ρήσεις non tam praecisa desinere

quam quodam nativo cursu evolvi maluit. Jtaque duos istos versus quos illi demunt excutimus ipsos, ut quid veri in iis, quid falsi sit aut quo modo ad veram formam revocari possint cognoscamus. it structurae satis fieret in priore, Reishius ἄλκαρ γαρ ἐλθων ἱκανον αν γενοι σν restituendum coniecit coniectura speciosa quae adhuc claris editoribus,mariungo, Nauchio probatur Sed in hac oratione ἐλθων tam non requiritur ut paene molestum videatur adiectum, qui vero λις, λις γάρ, λις δέ, quam frequens sit in usu Euripideo circumspexerit. in hac sententia non dubitabit

19쪽

quin, si quid aliud, hoc sit certissimum. Hoc igitur relinquentes alii ex ἱκανον peti maluerunt, quod oratio reciperet, velut collega noster, AdolphusMirchhossus, hos duos versus antiquitus hanc sere speciem habuisse suspicatus est olim αρηξον ἐλθὲ καὶ σκια φάνηθι μοι ἄλις ' νυχθων καὶ σκιὰ γένοιο ἄν, corruptelae genere usus quod Vel in hac fabula quaedam habet exempla, velut 1303 sq. χορευέτω δη Ζηνος 1 κλεινη δάμαρ κρουουσ' λυμπον Ζηνος ἀρβολη πέδον 1101 sq. ον που κατηλθον αυγις εἰς Αιδου πάλιν EDρυσθέως δίαυλον εἰς υιδου μολών cf. 845 sq. nisi quod nunc quam iniit paulo artificiosior est corrigendi ratio nec satis

probabilis ob eam causam quia priorem Versum ex integro mancum Scit, ut habeat quo alterum emendet. Quare eandem ceteroquin viam secutus Wilamowitzius priorem Versum non mutavit, ex solo ἱκανον extundendum ratus quod sententiam expleret:

similem igitur illi orationem effecit scribendo αρηξον, ἐλθὲ καὶ σκιά, φάνηθι μοι ἄλις γαρ ἐλθων ἄν ονα γένοιο σν, quod in Analectis Euripideis a. 187bhp. 23 propositum tenuit deinceps in utraque quam paravit et ornavit editione Herculis; et splendidam emendandi facilitatem valde laudamus, nec echlinum intelligimus, in summa rei adsentiens cur huic illud ἐλθων κωνα ἀν r. praeserendum duxerit Milamowitatus autem a se scriptum κών οναρ non leviter sustontari arbitrabatur iis quae Amphitryo quem voluit, illius sententiae memordicere v. 51 εἰ si κίνειρον ἐν φάει- λευσσομεν. Nos utrumque addubitamus et haec Amphitryonem esse qui dicat, et si sit, inde aliquid redundare quo ad stabiliendam illius versus Armam utare. Etenim ut hoc in transcursu agamus, quos versus Wilamowitzinsmirchhomo auctore, qui tamen ipse postea de sua opinione descivit, sine codicis indicio inter Megaram et Amphitryonem distribuit 16-b19

eos olim cunctos uni Megarae adscripserunt. Et nobis quidem ipso quo utitur Wilamowitgius exemplo Vergiliano, imua, an qui amant ψε sibi somnia instin probari videtur illa od ἐστὶν ον γῆς νέρθεν εἰσηκονομεν εἰ μή r νειρον ἐν φάει, λευσσοριεν unius loquentis esse; si vero Amphitryo haec εἰ μή, νειρον . . λευσσομεν interposuerat, ad ea Megarae verba πο ονειρα θραινοvae ὁρῶ vix satis apto accommodari posse. Sed sive Amphitryo haec quae sunt in v. b17 sive verius Megara dicit, oratio ipsa adeo clara est et ad rem apposita, Vix ut aliunde lucem exspectet. Itaque κἄν 2

20쪽

ονα v. 495 missis alienis adminiculis suis rationibus necesse est probatur aut si id fiori non possit repudietur. Atqui licet nihil vituperandum sit in hac oratione αλις γαρ ἐλθων καν ναρ γένοι σν, tamen hic versus priori adnexus αρηξον, ἐλθέ, καὶ σκια φάνηένι μοι incipit displicere quippe bis idem in ambobus versibus quamquam cum arietato dicitur unde fit ut alterius oratio proba per se praemisso priore inutiliter onerari videatur et ipsa varietate quaesita sensum offendat ). Quam ob rem nobis non fit credibile, quamvis ingenios critici inventum pungat animum, ista Scriptura veram poetae manum esse recuperatam Simplicitate sua excellit quod Godolaedus Hermannus instituit, qui structuram adiuvans κανυν mutavit in ἱκανος et hunc versum edidit ἄλις γὰρ ἐλθων ἱκανος ἄν γένοιο ii, cuius sententiam ita interpretatur 'satis erit etiamsi nihil aliud quam veneris.' robamus hanc rationem, quamquam in ea Sen tentia desideratur aliquid quod reseras ad id quod supra tertio loco tamquam gravissimum positum erat, καὶ σκιὰ φάνηθι μοι. raeterea fallimur aut L non satis apte et praeter sermonis morem ad ἱκανος adiicitur, quod per se solum sententiae satisfaciebat. Haec dum cogitamus, in eam opinionem incidimus ut hanc non unam sed duas esSe Sententia opinaremur; quibus sic ut par erat distinctis, utraque quam diximus offensio auferri videatur. ἄρηξον, ἐλθέ, καὶ σκιὰ φάνηθι μοι ἄλις γάρ ἐλθων ἱκανος ἄν γένοιο ν' κακοὶ γὰρ εἰς σέ γ ο τέκνα κτεινουσι σά. Quae sic intelligimus λις γὰρ καὶ σκιὰ τανεις vel ἄλις γὰρ καὶ σκιάν σε φανῆναι ' ). Altera autem pars versus habet eam quam Hermannus totius esse voluit sententiam, in qua cum vi positum ἐλθων quasi dixerit μονον ἐλθων qui recto ceperit intelliget, quid haec sententia ab altera distet et quam recte ei tamquam generalior in con iunctione addi potuerit neque enim haec distinguendo magis quam sententia Sepa rari volumus et hanc bipertitam esse orationem putamus ultro agnosci. Quodsi ita est, ne tertium quidem versum apparet abesse posse; qui ut perficit sententiam, ita videmus hanc invocationem Herculis in duas partos distribui aptissimo. Ut ita dicat Megara ἄρηξον, ἐλύλέ, καὶ σκιὰ ψάνηθι μοι ' λις γάρ et ex altera parte ἐλθων ἱκανος ἄν γένοιο συ κακοὶ γὰρ εἰς σέ - τέκνα κυένουσι - 'opitulare, veni, vel umbra appare mihi satis enim . et 'quocumque modo veniens par fueris, ignavi enim te aspecto qui liberos tuos interficiunt.' Sed his complexi sumus de quibus singillatim disserendum est. Ac primum quia fuit, qui probabile esse negare ἱκανον in ἱκανος mutari, haec dicta sunto: ἐλθων ἱκανον

Cumniantur talia velut in designanda extrema imbecillitate hoeniss. v. 1543 nouoν αἰθ ερο α νανῶς εἰδωλον ἡ νεκυν εὐερθει ἡ πτανον νειρον cf. 1722 sed σκιών de Hercule quia proprie accipiendam ducimus d σκιαὶ ωσουσιν , ναρ alienum videtur, neque nos in nostra ausa adiuvat quod σκιας ναρ dixerunt Veteres. Heraclid. 76 διδασκε μοι μυσδε παῖδας ει ν πα- τοῖς σπερ συ, μηδεν μαλλοW