장음표시 사용
31쪽
21 Daquo hoc demercule in illa orations praedici ante inutile non erat, cum praesertim 1υσσα hoc quoque ageret ut Iunoni satisfieri videretur, quam Iris professa erat nihil antiquius habere quam ut Hercules insensi numinis iram cognosceret 839 sq. t hoc quoque ita accidere in tragoedia videmus v. 1127 sqq. 1263 1308. antam vim et
utilitatem adscribimus versui damnato neque eum iacile hoc sententiarum nexu solvi posse ensemus. Sed iam videndum est, ne quae nobis satis scite instructa et composita videntur, argumentorum vi ex verbis petita evertantur et corruant. Sunt autem haec potissimum indicia quibus ilamowitgius interpolatoris manum agnosci sibi persuasit primum κανών, quam participii formam negat cum ναίρων conciliari posse. Nihil affirmamus confidentius, sed tamen admonemus rei notae, hoc genus participiorum saepe missa temporis notione ad nominum naturam accedere neque illud inepto putabimus, quoniam haec omnia de tempor futuro nuntiantur, fortaSSe
κανων cf. 1074 futuri temporis participium positum fuisse. Deinde ναίρων, quia nusquam apud Euripidem nisi in choricis canticis legoretur cf. ad v. 367). Sed hoc vindicare licet ipso auctore, qui ad v. 87 adnotavit, tetrametros, quia ad lyricorum
carminum sublimitatem propius accederent, recipere etiam Arma quales sunt πεδαίρω
et Ουλυμπος, a dialogorum sermone vulgo secretas. Illud addimus ultro, quod Avσσα oppositionis extollendae gratia dicit παῖδας ους raκτ' ἐναίρων, similia alibi in hac
fabula legi, v. 11824τεκε μέν νιν, τεκομενος δ' εκανε, v. 1367 ὁ φυσας καὶ τεκων μας πατηρ πωλεσεν Sed praecipuas offensiones voluit cadere in extrema Verba πριν ανεμα λυσσας agri, quamquam quae dicit Herculem diu iam furore liberatum non tamen caedem a se perpetratam agnoscere, iis non multum tribuimus, quoniam non de temporis puncto agitur sed de re, et licet Hercules pedetemptim ad agnoscendam rerum veritatem traducatur, quemadmodum Agaue in Bacchis, tamen ea res movetur sicut Hercules e Somno expergefactus de sua condicione sciscitari incipi Gravius videatur
quod Avσσα ipsa est quae dicat πρὶν αν ἐμὰς λυσσας νῆ, id quod ilamowitzius
fieri potuisse negat. Nos vero hoc exquisitum genus dicendi habemus poeta non indignum et quod vel sine exemplorum fide pro vero existimari oporteat. Enimvero quod πισσα dicitur hominibus λυσσας mittere non magis mirum videri potest, quam
quod pollo Θάνατον dicit τοῖς μέλλουσι θάνατον ἐμβαλεῖν Alcest. 50 aut apud Senecam in hyesto 23hFuria antali umbram iubet penates impios furiis agere. Quoeoncesso reliqua quae cum hac offensione coniuncta sunt iam facilius expedientur. Nam quod ilamowitetius scribit haec ideo quoque serenda non esse quia 'dea hominem neque homo insaniam dimittat', reputandum St, 1υσσαν non dicere πρὶν ανἐμε φῆ quamquam vel hoc probari potuisse credideris sed quod sine ambiguitate
dici poterat, πριν- ἐμὰς λυσσας ἀφη, h. e. a me missos furores dimittat. Sed ab eodem principio profecti, quia ἀφιέναι rectius furor Herculem quam Hercules su- rorem' dicatur et quia λοσσας plurali numero dici insolens sit aut parum aptum, haec non delenda sed mutanda esse rati, G. Hermannus ριν ἄν ἐμῆς λυσσης ἐκνῆ, Madvigius autem πριν ἄν ἐμη λυσσα σφ' ἀφη scribi iubent; quorum nobis neutrum
32쪽
22 probabile esse aut illius orationis dignitatam assequi videtur. De plurali autem v σπι quoniam dubitatum est, hoc primum dicimus, pluralem numerum vel hae tueri posse quae in hac tragoedia leguntur, 35 μανιας ἐπ αν ὲ τωδε κινε et 878 λε μανίαισιν Avσσας; et sic saepe ριανια in Oreste et in Bacchis in Oreste etiam 27Mεκφοβοῖεν μανιάσιν λυσσήμασιν tum in hac sententia eam ipsam ob causam quia Λυσσα est quae loquitur λυσσας tamquam quas effecerit Θυσσα aptius videri dici quam singulari numero λυσσαν. Quod vero Hermannus maluit πρὶν αν ἐμῆς λυσσης νέφη,
quia Herodotus 1 156hυπεὶς τῆς ργης scripsit, quidni Aeschyli verba de Prometheo conserimus 319 α ενις οργὰς ἄφες, vel hae in Euripidis Alcest. 794 1ν ἄγαν λυπην νεές vel illa in Oreste 1021 quibus Orestes Electram sororem tacere iubeto σῖγ' ἀφεῖσα τους γυναικείους γοους, et similia multa, ut illa πριν ἄν ἐμὰς λυσσας ἀφηvulgarem dicendi consuetudinem sequi intelligatur. ostremo no illud quidem negligendum est, quo modo in tragoedia ipsa furores Herculis sedas ac dissipati dicantur, qui Palladis manu lapide misso percussus ubi corruit gravi somno sopitus iacet, ex quo tandem, sicuti υσσα praedicit, τὰς λυσσας ἀφεις expergiscitur. Itaque nobis haec quae Avσσα dicit illibata esse videntur neque mutari posse quin is et venustas orationis violetur. καὶ καταρρήξω ιέλαθρα καὶ δηιον ἐπιμβαλω86, τεκν' ἀποκτείνασα πρωτον ὀ δἐ κανῶν ον εἴσεται παῖδας νς Ωκ ἐναίρων πριν si ἐμὰς λυσσας ἀφη. Ab his versibus novam nectimus dubitationem de cantico chori quod insequitur 875-909), in quo explanando admirabilis Wilamowitzii sollertia exsplenduit. Qui quidem metrorum compositio qua esset et sententiarum tenorem ita explicuit ut cantici particulas a lamentantis Amphitryonis vocibus quae ex interior domo a senibus chori perciperentur pendere vellet. Cuius rei etsi quaedam sano indicia iacito agnoscuntur, Velut 891 ἰω στέγαι. Κατάρχεται χορευμα cf. 749 sq.) 899 αἰαῖ κακων. lAια, ητα cs Anal Euripid. p. 61), tamen et haec et reliqua certa admodum aut expressa non esse ipse Wilamowitgius satetur et quae eiusdem generis supra in Lyci caede habentur 749-754 apertiora quidem sunt ut ambigi non possit. Sed haec utut se habent, neque enim quicquam fidentius asseveramus, de extrema parte cantici videmur nobis afferre posse, quibus simplicior interpretandi ratio, quam plerique sequuntur, magis comprobetur, quam quae silamowitgio ingeniose haud dubie inventa et exposita sunt. Cum enim cantus in hos versus desinat
- 'κελάδω ποτε Παλλὰς ἐς δοριον πέριπιις, duos primos Uilamowitzius Amphitryoni adscribit, qui cum domum moveri ac tecta ruinam minari aspiciat, perterrefactus in interiore parte domus illa canendo expromat
33쪽
ἐειν ων, Θέελλα σεia δωμα, μι πιπιε στέγη, quem chorus excipiens proximis tribus versibus Eundem sensum exsequatur, ita ut alladem appellet et a allade istum formidabilom motum tectorum fieri significet. Non fugit Wilamowitatum vid. p. 214 difficultas qua haec explicatio laborat nempe Pallas nec ante memorata est neque nunc eius praesentia ita denotatur ut eam oculis videre senes Thebanos appareat. Resere autem iubet hos tumultus quos allas provocet in domo ad ea quae nuntius narrat v. 1002 sqq. Ρalladis interventu Herculis furores compressos esse, αλλ' ῆλθεν εἰκων, ως ραν ἐφαίνετο, Παλλας κραδαινον ' εγχος ἐπιλογχον χερι καρρι νυε πέτρον στέρνον εἰς φακλέους κτλ. Quae tamen cum illis chori versibus curiosius conserenti non valde consentire videbuntur. Quare nos aliter interpretandum putamus atque proficiscendum esse ab iis quae νωα choro audiente prodidit de rebus quas iussu Iunonis gestura esset in domo Herculis v. 864 sqq. καὶ καταρρήξω μέλαθρα καὶ δομους ἐπιιψαλωτέκν' ποκτείνασα πρωτον.
Cumque senes Avσσαν in domum intrantem evanuisso viderint 873 880), haud dubii
quin tantum numen nihil eorum quae cupiat κραντον relinquat, statim ea quae voluit et quo ordine voluit persectum iri confidunt, primum pueros Herculis paterna manu occidi, dein domum movor ac funditus labefactari. arum igitur rerum Seriem, quam profitente dea compertam habet, chorus, quamquam fieri nihil videt, cantu suo prosequitur id quod chorum, quippe scientem quae exspectanda SSent, sacere potuisse etiam nulla Amphitryonis exclamatione intrinsecus audita, quis negabit3 Quare pueris, ut putat, iam occisis, cum domum concuti sentit, tum illa exclamatadon ἰδου, θυελλα σείει δωμα, συμπίπτει στέγη. ccidit autem motus, quem chorus dicit, non tum cum Ρallas κραδαινοvae εγχος ερριπε πέτρον στέρνον εἰς μακλέους 1003 sq. sed tum cum Horcules 998 εὐ ἐπ αντor δη Κυκλωπείοισιν ων σκάπτει μοχλευε θνρεἔρα, κακβαλων σταθμὰ superstitem puerum tertium una cum matre mactatum ivit. Haec nos cum spectatoribus ex nuntii narratione perspicimus, chorus quantum satis erat ex Avσσης verbis 864 sq. cognoverat, qui quae in extrema parte cantici cantat 905 sqq.), cum utrisque satis conspirare apparet. Ex quo perspicuum sit, Λιος παῖ qui appellatur 907 non alladem esse, quam nescit chorus adesse, Sed Herculem, quem haec patraturum edoctus est, et qui Λιος κγονος in eodem cantico dicitur . 876 cf. 69 et 1020); neque dubium esse videtur, qui Pallas in extremo cantico nisi comparationis causa non afferatur, et sententiam in hunc modum explicari oporteat ταραγμα ταρταρειον εἰς δομους πέμπεις, ως ἐπ Ἐγκελάδω ποτε Παλλὰς επεμφεν. 4. In quarto eodemque ultimo huius disputationis capite perbreviter de duobus Versibus agemus quorum alterum emendare posse si tamen nobis videmur, ab adhibita emendandi cura alterum Vindicare. Atque integra putamus esse verba Am
phitryonis quibus Lycum in domum Herculis intrantem prosequitur 729)
34쪽
στειχεὐβροχοισι δ'Ἀρκνων γενησεται 230 aupri οροισι, τους πέλας δοκῶν κτενεῖν, ὁ παγκάκισως. In versu enim 2 quia verbum γενήσεται nec ipsum aptum esse ad rem et structuram impedire videbatur, alia anquisiverunt critici, qui propter laqueos vinciendi constringendi verbum desiderantes talia scribenda proposuerunt λελήφεται, δεδήσεται quo Wilamowitzius probat sive πεδήσεται, κεκλήσεται, quorum nihil est quod scribi potuisse negaveris. Unus G. Hermannus quo verbum antiquitus traditum servaret, εν praepositione addita βροχοι δ' εὐαρκ. structuram levare maluit. Nos γενήσεται veniendi, adveniendi significatu accipiendum putamus, tertium autem casum nominis, ab eo verbo qui regitur, nulla praepositione adiecta locali vi cum directionis notione positum. Usum verbi quem dicimus non est quod exemplis probemus de dativo autem pauca asserimus Euripidea, μὴ πάλιν η λυμα εκβάλλη κλυδων Hel 1271), ρίπτεις επέδυ πευκην Iphig. Aulid. 39), σέ ποι τρανέδαι, πέμφουσιν θανατοις Electr. 484). Itaque βροχοι αρκνων γενησεται sive ελευσεται non minus recte dici potuit quam quod est in Electr. 965 καλῶς αρ αρκυν εἰς ριεσην πορενεται aut in Iphigenia Τaur. 77 τήνδ' ἐς αρκυν γαγες. Quod Si est, apparet hanc rationem ἐς καλον στείχει, βροχοισι δ'Ἀρκνων γενήσεται ξινηφοροισι non modo non reprehendendam fuisse sed eo magis ad hoc translatum dicendi genus, quo βροχοι αρκτων ξιφηφοροι appellatur is qui armatus Lycum introeuntem exspectat, accommodatam. Alter versus de quo nos disputare velle diximus in sermone legitur quem Hercules somno solutus cum Amphitryone patre instituit a v. 1111.
Versus 111 in codice hanc memorabilem formam habet κανθεων τις ει θ' οἱ καταστένοι, ex qua tamen syllabis recte diductis pridem id quod verum est docti homines recuperarunt cf. Anal Euripid. p. 228). Nisi quod πάθοι, quod est sane in ista depravata codicis Scriptura, dubitamus quam recte ab Euripide prosectum statuatur. Sermonis enim iter si probe intelligimus, Herculi quia patrem plorantem aspicit interroganti 'Sumne ego in ea miseria quam tu defleas γ' mphitryo respondet 'Sane in ea es miseria quam non dicam ego sed vel deorum aliquis si cognoverit deploraturus sit. Et hunc igitur esse illum μέγαν κοριπον dicit Hercules, quod in uamiseria non ea quam ipse patiatur deus aliquis possit ingemiscere. Itaque non εἰ πάθοι, sed mutata littera εἰ μάθοι scribendum erat, quas Arma notum est in libris scriptis saepe inter Se permutari.
35쪽
Sententia consormatio quam volumus habet aliquid similitudinis cum ea quae est in Phoeniss. 1344 KR - δώμας εἰσηκοχοα Οἰδίπου τάδε;xο ἄστ πιν δακρυσαι εἰ φρονουντ 4etvγχανεν. Ceterum do diis hominum casus commiserantibus, ut mittamus ea quae in Hercule 1127 Amphitryo cum indignatione dicit quia nulla Iuppiter has miserias respiciens misericordia moveri videatur,co Zεῖ, παρ' Ηρας αρ χρας θρονων τάδε,
saepe dii ipsi Euripide verba iaciunt, velut in Hippolyto Artemis 1339)
μάλμα μέν νυν σοι τάδ' ερρωγεν κακά, λυπι δὲ καμοι τους γαρ ενσεβεῖς θεοι 1340 θνησκοντας ου χαίρουσι τους γε μην κακους αυτοῖς τέκνοισι καὶ δομοις ξολλυμεν et in lectra ιόσκουροι 1327φεν φεν δεινον τοδ' ἐγηρυ καὶ θεοῖσι κλυειν 'ε, γαρ καμοὶ τοῖς θυρανίδαις 1330 otiis Θμ τοὐν πολυμοχθων. Quae qui accuratius perspexerit, dabit sortasse ne eam quidem quam restituimus sententiam ab Euripidis aut Amphitryonis mente fuisse alienam. Scr. m. Decembri a MDCCCXCH.