Institutionis oratoriae liber decimus;

21쪽

Iu iii mitis in iis lial, ii erit eloquentiam, velut clatis is thesauris incubabit. Non autem ut sui lituit praecipue necessarium est, si ad efficiendi nn oratorem maximi prolinus erit momenti. Nam rei te cum sit in bussiendo positum oratoris officium, dicere an loonmia est alvi liinc in ilium eius artis suisse manifestum est: proximum deinde imitatio est, novissimum scribendi quoque diligentia. Sed ut perveniri ad summa nisi ex principiis non potest, illa proredente opere iam minima in ripiunt esse quae Prima sunt. Vera tua nos non . pio modo sit instituendus orator hoc loco dicimus nam id quidem aut salis aut certe uti potuimus dictum est; sol altili in qui omnes iam perdidicerit a praeceptore numeros, tuo genere exercitationis ad certamina praeparandus sit. Igitur ei lin. Illi res invenire et disponere sciet, verba quoque et eligendi e conlocandi rationem perceperit, instri innatis. Na ratione quod ili dicerit lacere quam optime, quam sae illime possit. Non ergo lubium est, quin ei velut opes sint quaedam a Srandae qui litis uti ubi eumque desideratum erit, possit. Eae eon-3. quidquid ulter die Selii olb-- eis sagi uint. I. frigi lora his lict, ui quidquid o quorsiam

muris

nintil. Inst orat Lib. X. h. Aufi

22쪽

CAPUT I b 5-s. Stant copia reruti ac verborum. Sed re Propriae uni cuiusque causae aut paucis consiliun es, Verba in uni, et Sa paranda quae si in rebus singulis essent Singula, ni incireui rurans Postularent, naui cuncta sese uni PSi Protinus rebus sterrent. Sed en in sint aliis alia aut iis agis propria aut ni agi ornata aut his ellicientia aut ni elius sonantia, debent esse non olim nota iamia ei in

promptu atque, ut ita ilicam, in conspectu, ut, cum se tu licio dicentis ostenderint, facilis ex his i sitimorum sit electio. Et quae idem significarent scio solitos ediscere odio facilius ei occurreret unum ex pluribus, et cuni essent usi aliquo, si breve intra spatiunt rursus desideraretur effugiendae repetitionis gratia sumerent aliud, suo idem intellegi posset. Quod cum est puerile et cuiusdam in selicis operae, tum etiam utile parum turbam an lummodo congregat, ex tua sine discrimine occuli et iroximini quodque. Nobis auteni copia eum iudicio paranda est, vim orandi non circulatoriam voltibilitatem spectantibu S. hi autem consequemur optima legendo atque audiendo Aon enim solum nomina ipsa rerum cognoscentus hac cura, Sed quod quo lue loco siti, alitissimum. Omnibus enim sere Verbis praeter pauca, suae suntliarum Verecunda, in oratione bicias est. Nam scriptores quidemiamborum veterisque comoediae etiam in illis spetie laudantur; sed nobis nostrum opus intueri sat est omnia verba, excelitis

dichieli, de berii hin teste, Archilochus ird Lbs charaliteri fieri.

23쪽

ile sui litis dixi, sunt alicubi optinia nam et humilibus interim ei viilgaribus esto pus et quae nitidiore in parte videntur sordida ubi res poscit, proprie dicuntur. Maec ut scianius ut Iue eoruni lo

non significationen ni odo sed ornias etiam Inensura silue nori-I HIS, ut, ubi eunti uel erunt Posita, conveniant, nisi uni ita lectioneat pie auditione ad Se uel in illo modo iossumus, Cum omnem Seruionem auribus primum accipiamus 'ropter cauod insantes annuis mutricibus iussu regum dii solitudine educati , etiamsi verba luaedam emisisse traduntur, tamen uis uendi facultate earuerunt. Sunt autem alia huius naturae, ut idem pluribus voci ribus declarent, ita ut nihil signissicationis, tuo potius in aris intersit, ut ensis gladius' alio vero, etiamsi propria reruti ali- tuaru In Sint nomina, o Oretae o tanten ad eundem intellectum teruntur, ut terruin et mucro Nam per abusionem ' sicarios ha

xionen und Duantitat de Silben.

Anm. 2.

24쪽

eliam uinis oe annis qui eae lem telo tuo cunti lue commiserunt.

Alia circuitu verborum plurium ostendimus quale est et pressi copia laetis. Plurima vero mulatione liguramus 'scio' non ignoro et non me sugit' et ' non me praeterit et quis nescii Veiic nemini dubium est Sed etiam ex proximo mutuari licet. Nam ei intellego et sentio et iideo saepe idem v:den quod scio'. ouorum noliis ubertatem ac divitias dabit baetio ut non solum

id quomodo occurrent Sed etiam quomodo oportet utamur. Non

sempor enim haec inter se idem laetunt; nec sicut de intellectia

animi recte dixerim ideo ita de visu oculorum intellego neci ut m uero gladium, sic mucronem gladius ostendit. Sed ni

copia Verborum sic paratur, ita non verborum tantum gratia legendum vel audiendum est. Nam omnium, quaecumque docemus hoc sunt e Xenalita potentiora etiam ipsis quae traduntur artibus eum eo qui discit perduetus est, ut intellegere ea sine demonstrante ei sequi iam suis viribus possit quia quae doctor praecepit orator ostendit.

16 Alia vero audientis alia legentis magis adiuvant Excitat qui dieit spiritu ipso nec imagine ambitu rei uni sed rebus in

cendit. Vivunt omnia enim et movent in . exeipimusque nova illa velut nascentia eum favore ac sollicitudines Nec sol luna modo i iudicii sed etiam ipsorum qui orant liericulo adsicimur. Praeter

25쪽

bii pro nutiliandi, vel polentis si uia in dicendo ratio et ut semelili ani pariter innia loeen l. In lectione certius iudicium, quo laudienti requenter aut suus utiliae lavor aut ille laudantium clanuri extorquet. Pudet enim dissentire et velut tacita quadam ibverecundia inhibemur plus nobis credere, cum interim et vitiosaphiribus placent, et a conrogatis laudantur etiam quae non placent. Sed e contrario quoque accidit, ut optime dictis gratiam Is prava iudicia non relerant. Lectio libera est nec iit actionis impetus transcurrit; sed repetere saepius licet, sive dubites sive memoriae lenitus adfigere velis. Repetamus autem et retractemus, et ut cibos mansos ac prope lique saetos demittimus, quosa cilius digerantur: ita lectio non eruda sed multa iteratione mollita et velut consecta memoriae imitationique tradatur. Ac diu non nisi optinius suisque et qui credentem sibi mi Ioni me allat legendus est sed diligenter ac paene ad seribendi sollicitudinem nee per partes modo scrutanda omnia, Sed perlectus liber utique ex integro resumendus Praecipueque ratio. cuius virtutes requenter ex industria quoque occultantur. Saepe lenim praeparat, dissimulat, insidiatur orator, eaque in prima

dueti et redempti voti Plinius Epist. Il lacteschil deri.i S inhibemur is init dem Infiniti verbunden.

eum interim init dem Inditiativdie nil fastileielibe deuieni mit

26쪽

loco minus placent, illiue nobis quare dicta sint ignorantibus: D ille iique erunt cognitis onanibus repetenda illud vero utilissi

mum, nosse ea causas, quarum orationes in Inanus sumpserimus.

et quotiens continget utrimque habitas legere eliones ut DP imosthenis et Aeschinis inter se contrarias et Servii Sulpicii al-que Messalae, quorum alter pro Aufidia contra dixit alier et 2 Pollionis et Cassii reo Aspretia te aliasque plurimas tantii Pliamsi minus pares videbuntur aliquae, tamen ad cognoscendam liliis ui quaestionem recte requirentur, ut conii a Ciceronis orationes Tuberonis i ii Ligarium elioriensii pro Verre on in eliani, easdem causa tit iplisque egerit, non inutile erit scire. Nam de

domo Ciceronis dixit Calidius, et pro Milone oratii nem Brutus

Gemein sinit die noch et hallenen Reden de Demosthenes sit r. des Aschines egen iesiplion, Sodie die de Dein liber die ruggesandi-sebas l. de Asrhines eget Timar

cho S.

Citat aurum der ede des Cassius Severus findet steli XI, i, T i

don Cicero si nil die siti Ligarius unil egen Verres. Lignitiis dernach et Seli laetit ei Tllapsus iii ille Ged ali Casar gelio in men undin die Verba linung escii iesit War, Wurde ais essen Briuder se in Begna dignia undetur ii cuberus in be-ui eben vota Tubero egera eiu es

Ver hallens in silua angeli lagi, te

27쪽

exercitationis gratia erilisit etiamsi egisse eum Cornelius Celsus salsi, existimat, et Pollio et Messala delenderunt eosdem et nobis Ei pueris insignes pro Voluseno Caluto inmitii Afri, Crispi Passieni Dei imi Laelii orationes terebantur.

Ne pii ii statim legenti persuasum sit omnia, piae optimiaticiores dixerint ulli pie esse perlecta. Nam et labuntur aliquando et oneri redunt et indulgent ingenioruIn Sularum Volu- , ptati, nec Semper in lenilunt animum, nonnumquam a ligantur, eum Ciceroni dormi lare interim Demosthenes, II oratio vero etiam omerus ipse videatur. Summi enim sunt homines tamen, acci 25

ditque his qui quidquid apiti illos repererunt, dicendi legem

putant ut deleriora imitentur. id enim est facilius ac se abunde similes putent si vilia magnorum consequantur modesto tamen 26 ei circimi specto iudicio de tantis Viris pronuntiandum St. ne, quod plerisque accidit, annient quae non intellegunt. Ac si necesse est in alteram errare partem, omnia eorum legentibus placere quam multa displicere maluerim.

Domitii fri li S.Crissetis ussient , de jungere, Silesvate des aiser Nero, gl. Si et Nero 6 gestorben d u. Chr. Eine andere Rede desset ben sursein Gemalit in Domitia erwaluit oui ut VI, i, bd. Deo mi QPlii. alii scheiulieli Laelius Balbus iante Tiberius, den

Cicero dies ausgesprochen at, St

26. Iterum, in dein Sinne oncilientifram iter runt isters, te II 6, 2 Utile rerumque, et ideo

28쪽

CAPUT I β 2 -3l. 2 Plurinium dicit orato ii conseries ii Pophi astus lectione uino Plallim multi illae eius iudicium sequuntur; ne isti inmerito. Namque ab iis in rebus spiritus et in verbis sublimitas et in adsectibus motus uini et in personi decor petitur, praecipueque velut attrita cotidiano actu sorensi ingenia optime rerum alium blanditi et reparantur. Ideoque in lia lectione Cicero re sui escenta dum puta l. Meminerimus tamenta non Per omnia poeta PSSE oratori eis uendos, nec liber late verborum nec licentia ligurarum genu Ostentationi comparatum et praeter id ibi od solam petit voluptatem eantque etiam ingendo ii On lalsa inodo sed etiam quaedam incredibilia Sectatur, patrocinio quo lue aliquom iuvari quod adligata ad certam pedum neceSSitatem non Seniperuti propriis possit, sed depulsa recta via necessario ad eloquendi quaedam deverticula coniugiat, nec mulare qua Pilam modii verba Sed extendere, corripore, convertere, dividere cogatur lio vero armatos Stare in acie et Sumini de rebus decernere et ad victoriam niti. Neque ego arnia qualere situ ac rubigine velim sed fulgorem in iis esse qui terreat, quali est serri, Pin mens intulviSu Sque Praestringitur non qualis auri argenti ilite inbellis et potius habenti periculo SUS. istoria quoque alere oratorem quo lana uberi iucundoque

es ista 2 mi Scholi et u schi ei ben:

29쪽

suco potest verti in et ipSa Sic est legenda, ut SciantuS pleiasque

eius virtutes oratori esse vitandas Eieni in proxi in Poetis et lun-dannii odori aranei Soluti in est et scribitur ad narranduin non adprobanduin toturari lue , pus noli ad actuiti rei pugna in lue praesente iis Sed ad nil inoria in D Steritatis et ingenii alna in coiit po-ititur, ideo lue et verbis rei notioribus et liberioribus siguris narrandi taediunt evilat. Ita sue, ut dixi, ne isti illa Sallustiana re 32 vitas, qua nilii apud aures vacuas titue eruditas potest esse perlectius, apud occupat uni variis cogitationibus iudiceni et saepius ineruditu in captanda nobis est; ite isti illa Livii lactea ubertas satis docebit euin, qui non spectent expositionis sed si denii luaerit. Ade M. Tullius ite liucydiden is uident aut Xenophon Mieni utiles oratori putat, qua in piam ill uin belli cu in catiere, liuius re Musas esse locutas existi inet. Licet tante ii ii obis in digressionibus uti vel historico nonnumqua in nitore, uin inliis, de quibus erit quaestio, te in inerinius, non athletarum toris sed iiii litu in lacerti opus esse nec versicolorem illam, tua De

e Pilat, et ii Conatus, such Zu ver- meideta'.

iudicem ruria Plerumque iri 'curios milliant. Da ei Augustus

uber gestetit sinit.

30쪽

CAPUT I i 33- nietrius I laterens dicebatur uti, vestem bene ad forensen pul-3 verem sacere . Est et alius ex historiis usu et i quidem maxinuis sed non ad praesi tali m Perlinens locum ex eo initione rerum dixeni litor ulnitu P. Pillius in Primis instruetus esse debet orator, ne ninia est intonia expectet a litigatore sed pleraque ex vetustat diligent Pr sibi cognita sun a l. line talentiora. Piod ea sola et inlinibus odii et gratiae aean l. 35 A ,hilosopliorum vero lectione ut essent multa nobis petenda, vilio spelum est oratorum, qui quidem illis optima siti q)Pris parte cesserunt. Nam et de iustis honestis istilibus iis pie, pia sint istis contraria et ob bus divinis maxinio diei inlidit argumentantur aeriter , olei et altereationibus lipae inter-36 rogationiblis oratoi m suturnia optimo Socratici lirael, proiit. Sed his is uolpii ad lithetidi in est in ille iudicium, ut Pliam eum in rebus versemur isdem, non tamen eandem esse condicio uem se iamus lilium ac disputationum sori et auditorii, praeceptorum elliericulorum. 3 Credo exacturos silerosque eum tantum esse utili latis in

legendo iudicemus ut id suoque adiungamus operi, sui sini le- senili et quae in auctore quoque praeeipua virtus Sed persequi

Doruliei. termit si nil osseu bur die uel uias iam Teii et halienen Seliri si ei de Plato Xenophon, Aschines, Solirales gemet ni, , , 28 in quibus se dialogis Socraticorum i

an gehenden Cliederit is hie das telitiget an die . Stelle undsumit an ei Selitus gestelli.'Prieula ede ut et gelahrvone Reeliis haudet, ei denen es sicli iam Leben und Vermogen an deli.