장음표시 사용
131쪽
ni opes non ita multo tempore ruituras. Nulla hic aetas, nullus ordo, nullus sexus non gestat cereas divini agni imagines r , e ab hoc pontifice consecratas . nam, etsi vim illam salutarem,
cereis imaginibus divinitus adjunctam , a pontificia potestate proficisci intelligunt, tamen, propter singularem Pii quinti pontificis max. integritatem ac religionem , nescio quomodo his . divini agni simulacris, ah hoc , quam a caeteris pontificibus , confectis, se in periculis tutiores fore arbitrantur. Dies me deficiat f , ct volumine, non epistola , praesertim scripta ram fptim, opus sit, si Pii pontificis max. divinas actiones persequi voluero. quare finem faciam; &, quia hoc officium saepe facturus 1 um , reservabo reliquis meis literis ci novum semper aliquod hujus generis argumentum, quod mihi uberrimum ab hujus Pii quinti pontificis max. sapientia ac bonitate deessis non potest . interea Deum precabor , ut tibi pro tuis curis & cogitationibus , in catholicae fidei defensione & propagatione defixis , salutarem prosperitatem largiatur. Roma. xi. Kal. Oct
hus vide, quae voluminis III. pag. Iog. . eodem argumento reliquae litterae ad& Ios. diximus . nos pervenerunt, eZe, quae Proximo
I deficiant exempl. Emendavi. sequuntur.
V I I. Iulius Pogianus Othoni Truch ses Card. Augullano.
UTrunque ca) Dei in nos singulari beneficio factum est, ni& a
sacri tridentini concilii praescripto intelligeremus, quales elle deberent christianae religionis antistites, &, non multo post, eum , qui a concilio requiritur, pontificem maximum haberemus . nullum enim finem iacit Pius pontifex, ct praeceptis &exemplis, non solum restituendae vitae ac morum disciplinae, sed etiam revocandi ad veterum patrum consuetudinem divini Cultus & ceremoniarum rationes. adivit ipse majora urbis templa , & ad singula eorum collegia habuit orationem, omnesque
rent howines, quales ese deberent ebe stianae religionis antistiter, Hr non inu to post, eum, qui a eoncilio requiritur, pontificem waximum haberent.
132쪽
ad sui muneris functionem vehementer est cohortatus ἰ quare ex eo die mirifica facta est accessio pietatis S assiduitatis in di-b vinis officiis . convocata postea sua familia b , quid a quoque
praestandum esset demonstravit, egitque gravissimis verbis cum ea, ut esset caeteris documentum modestiae , religionis ac pie-ς tatis . tum accersiti sunt magistratus e , ct judices omnes urbani, adhibitis etiam iis cardinalibus, quicunque aliquam partem publicae iurisdictionis vel administrationis attingerent; quibus Praescripsit legem & rationem cognoscendi, disceptandi & ex Plicandi causas: ut facile appareret, divino instinctu illam haberi orationem . Vos enim , inquit, eardinales , nullius causum , nisi illis verbis quΑMTuu pATi Tua ausTITIA, commendate. vos, ju dicer, si quis extra hane formulam vobis eιmmendatus fuerit, illum nullam causam habere existimate . itaque justitiae diretium iter i Nete, cujus fleuendi nemo meorum ausior vobis aut suasor fuerit.
Editum deinde est edictum de vestitu ac domicilio , deque remd ς Iiqua vita clericorum cd , quod ad te missum puto. ludi ce),
Comessationes, fabulae, Iudicra certamina obsoleverunt: divina vero coluntur ossicia, frequentantur conciones sacrae, visuntur. domus
b Lombardus Hoso die ε. octobr. Paticis abbine diebus feri D. V. m. hujus anni scribens, Curat , inquit, ct misi apertas litterat de rebus fumini prae coeteris c Pius U.3 ut Disilia fua pstntificis . nune autem edicta quaedam,
jam nudius tertius habuit ad euis se ad Heri romani reforinationem perti--οηeis per horam honeste fancteque οἰ- nentia , quae hac hebdomada emana-vat , ut decet ministros ministroruin runt , mitto.
co C abutius lib.I. cap. o. Advoesis liter, ut est in Gabutio , hunc quoqueri porro jst magistratus er judius locum prope ad verbum exscribente . innes urbsnos, adhibitis etfais eardi- ait enim lib.I. c. o. Nais vidi pes innatibus, qui aliquam publieae iurisdi- terea , Iudor, est Messationes, fabu σι. , Dionis vel administrat laxis partem at- Iudicra certamIas , ac ceteras scelarum ingerent τ quibus Iebis praefer sit occasiones obsoIeseere , divina vero di er rationem cognoscendι er explicandI Πgentius incia coli, frequentari con- causas, ut divino innectu illam haberi ciones faeras, visitari haspitales pau-orotionem plerique testarentur. pertiis domor, sacrosanctais tum coπ-cdJ Hoc epistolae huius , nulla In finonem tuis communio veis tota urbe exemplari nostro neque in vaticano eo- ωσjori frequentia celabrari οῦ vectis iadice temporis nota insignitae , loco ac portoria partiis sublata , partim re admonitus, eam novembri mense an- aussa, oinnemque ejectam ese in rebus ni 3 366. fuisse datam statui; quivi in faeris pectiniae conditionem et nu/Iu derem , in ea Pii vi de vestitia ae do- ferme potentiae veI xratiae Iocum reli Micilio deque retiqua pila eIericorum sum : spectatae reli leni ce virtuti edictum illud idem commemorari, de omnia tribtii: episcoportis , dignitores, quo in P a lanci ad Holium litteris, facerdotia eonfiderate cc prudenter Roma die a. ejusdem mensis eodem- conserri et ornari Diris eccIemla nosque anco datis , asitur his verbis: boisini ui out sensionibus onerari.
133쪽
domus hospitales, confessio & communici tota urbe celebrantur: vectigalia ac portoria partim sublata, partim remissa sunt: omnis ejecta est, praesertim in beneficiis ecclesiasticis, pecuniae conditio: nullus potentiae, nullus gratiae locus : spectatae religioni ac virtuti
Omnia tribuuntur . quam considerate, quam prudenter nunc den
tur episcopatus , qui vident, faciIe judicant, Ionge meliori loco futurum fuisse reipublicae statum , si eadem ratio deserendi sacrum illud & grave munus superioribus temporibus eliet adhi bita . ornantur a Pio pontifice viris sacerdotia, non hom, fnibus aut pensionibus onerantur . nullus dies a senatu vel con ciliis, vel a signatura is , vel ab aliquo publico munere V gcuus est . quae singula obit ipse semper Pius pontifex. Veterem consuetudinem faciendi rem divinam in aede principis aposto
lorum , ct in Sixti h) Paulique pontificum sacellis ita revocam h
D ct a viris exempl. Gratianus mss. collectanea a nobIs repertam. emendavit . eam tribus primis Pii V. pontificatus I Quam signaturam, minus qui- mensibus haberi non potuisse , mihi
dem latino , verumtamen admodum exploratum est . nam die as. martii usitato Romae vocabulo P gianus di- an. Is 66. Orator, e Polonia a Sigismun
cae , ex illo Oldoinii , in noma ad do Augusto ad illam rem missus , no Ciacconium additione , loco disces : dum ullus ad Qenerat : quo die Sta- Super omnia justitiam eoItiit c Pius V. nis laus Clodinius Roma in Poloniam atque ut illo fonse ct incorrupte exer- ad Hosum illa scribebat: Ex PoIoniaeeretur , omnem operam adbibuit. pon- nihil ad nos affertur; nec scimus, quam tiseae Destis, cum is rebus omnibus, cito facra retia majestas oratorem suum praesertim vero in gravispino , quod vo- huc Missura sit; qua de re quidam careant utriusque signaturae, hoe est tuis dinales me saepitis rogitant. Sed, si gratiae tum justitiae, eoUstorio feti tri- non primis illis tribus mensibus habita naia, integerrimum se praestitit. si est, at certe intra primum hunc Pii V. quis enim pauper, vidua y III ve prae- pontificatus annum habitam, oldoipotentem aut divitem baberet adversa- nil illa in suis ad Ciaeconium additio riuis , Pius est a cognito pauperis pa- nibus docent e PrIino fui pontificatur
tronum agebat: euinque nihil elienti- anno ... Ferdinanduis Menesiuis, Se
bus perniciosius, quam Iites exirmi, bastiani Porturalliae regis , ae Petrum certuis diem cujusque isensit indixit, Boretium c corr. Barziuis ), polonum s quo iniserabilium quaruwνis persona natorem , er Sufinundi, Poloniae rerum effusis edi petitionibus cognoscendit xis, oratores, benigne excepit, eosque
atque exaMinandis paeabat . in 'aula regia dictoruis regum uoisine BJ Sixtu IU. S Paullus III. duo orantes , ac obedientiam praestantes au- maenifieentissima sacella in vaticanis diu. Verum certiore coniectura actaedibu excitarunt . ejus habitae tempuq aeeedemus, si de Nunc Pogiani orationem, quam ejusdem Pii V. epistola , die II. Ian. Petri Bargit, a Sigismundo Augusto , an . I 167. ad eumdem Sigismundum Poloniae rege, ad Pium V. gratulatio- Augustiim data , & a Francisco Goubaun Is obsequiique causa legati , rohatu an . νε o. An tu erpiae una cum illius
seripsit, exhibebimus , inter Gratiani pontifieis reliquis edita , cogitarimus;
134쪽
vit, ut illa assiduitate & cardinales & reliquos sacerdotes ad eam sacri ossicii diligentiam valde incenderit. Precemur modo Deum , ut optimum hunc suae potestatis & benignitatis vica rium reipublicae 1 alvum & incolumem servet. Vale. Roma. Petri
cuius hoc est initium : Ex obedientis, quam per dilectisinsilium,nobileis viram, Petrum Barzaeum c corr. Bare: is ), oratorem tuuin , nobis cir vostolicae fedi, wore insistitoque omnitiis catholicorum regum , reverenter admodum
praestitisti, libenti ine agnoviinus devotionem ac pietate in , quo majorum tuorum piae meis oriae regum exemplo sanctam bane sedem presequeris, ac taleo tuis grato , perinde sc debuimus , antino accepimus ore. Scripsit etiam ejusdem Petri Bar Eii rogatu luculenis tam sane orationem M. Antonius Mu- retus ἰ quae quidem edita circumfertur hoc titulo : Pro S ij nundo Augu-so , rege Poloniae , ad Pium V. pant.
aeax. Oratio , habita Romae XIII. I. febr. anno M. D. L VII. cujus orationis omne argumentum ex illis exordii,
non longe ab initio, verbis intelligitur e Potenti us enim idemque religiosissimus princeps Sigismundus Augustus, rex Psoniae , quom jucundus erexoptatus sibi suisque populis ejus rei
nuncius acciderit, testari cupient, ea de ea a IuστIt bue illustreis virum Petruis Barzium , senatorem regni ,
ex quo haec omnia non minus certo eo-gnucere , quam si regis ipsius non ostiliodo intueri dr Ibrinonem audire , veruinetiam penitur perspicere int&οι sensui animi posset. is cum mihi manis daverit , ut hodie apud te , in hoe dignitatis in estσtisque plani mo coetu , di de ruxi antiquitate aIque amplitudine , tr de rebur, quas multis abhine faeculis polonorum reges ad ebripianti erili Der tam tuendor tum propagandos sine uIIa propemodum intermiosione gesserunt, edi de ipsius Sigismundi
Augusti retis pietate, animi magnitudine , fortitudine se constantia , deque quotidianis pro christiana rep. Iaboribus
μι ρσriculis dicerem: quaeso obtestorquete , beatissime pater , trutie mihi haebeneficium, ut , 'dum haec suminariis perjequor, orationis ineae cursus aura lenitatis ae Deilitatis tuae adjuvetur. Et de Barzii legatione S de Mureti ad Pium V. oratione haec Patavium ad Nicolaum Tomichium , polonum ad lescentem , scripsisse Roma Gratia num in iis litteris , quas habeo apud me manu scriptas , reperio. Die 7,dec. an. I s66. Bardius, inquit, regis Iegatus , ad urbem est . ingressum tamen suum disert certis de causti : qui qui- deis ingresus oleaedici e onoratur . Die 4. ian. I 167. Barzius, inquit, urbem inibit sexto idus; tertio dabitur ei senatus . utriusque diei pompam perscribet ad te Starico vias , qui in ipsius
legati domuis migravit, atque omnibus rebat intererit. id ego ab eo petii. Orationem Iegati noisine fabebit M. Antonius inretur , vir in fae dicendi genere inuna semper eum laude vers tus .eam orationem , ubi fuerit habita , scriptam ad te istitam . Die deniqueas. ejusdem mensis ianuarii , Orationem , inquit , de obedientia , pontifici mox. a rege Poloniae delata , isitio ad te , habitam a M. Antonio Mureto .eru dito bomine or in dicendo exercitato . luculenta Iane est . amylitudinem v vi regni, Mores atque instituta gentis ς or res a pohis gestas ita copiosa eo Iectitur, ut bifloria in condere,quans ad rem dicere maluisse videatur. De Ie gati regii ingressu in urbem, ac de ce lebritate eius diei, qtio illi senatus d tus est, feribendi ad te negotium Stari- covio dederam , eum essem ipse occupa tior circ. Sed iam ad Pogiani orationem , quam dixisse B.rgium eo Ipso die , quo illi senatum dandum fore Gratianus fer Ipserat, nempe undecimo ianuarii, admodum credibile est hveniamus ,
135쪽
Petri Bargit, Sigismundi Augusti, Poloniae regis ,
ad Pium V. poni. max. Legati , Oratio ,
SIgismuudus Augustus, Poloniae rex a , me interprete, se Oin
que ad sanctitatem tuam & ad hanc sanctam sedem legato,1olemne ac debitum fidei , obedientiae , & gratulationis ossi cium tibi, Pie quin te pontifex maxime, tanto libentius ac studiosius praestat, quanto pietas tua ac religio singularis , divina pIane manu in Jesu Christi vicarii sede collocata, majorem1pem ostendit, fore, ut, quae multis locis misere perturbata est, catholicae fidei ratio , tua in primis cura ac virtute restituta , propagetur . nec vero rex serenissimus florentissimi regni b mala apud sanctitatem tuam , cuius curae & cogitationes, pro paterna tua charitate , non sine dolore , ad nostra incommoda 1 aepissime referuntur , aut astute dissimulari , aut dolentius de-
Poloniae rege , vide VOl.III. pag. 24.
b Poloniae . sed , praeter Poloniam, aliis etiam provinciis, in quibus, aeque atque in ipsa Polonia,res catholiis ea in summum erat adducta discrimen, rex hie Sigismundus Augustus imperitabat . eae provinciae quae fuerint , cardinalem Borro maeum Commendo-nus , in Poloniam pontificius nuncius proficiscens , litteris ad eum die go. Oct. an. Isis R. ex oppido S.Uiti datis, docuerat: L' altro buri, inquit, in
quσι' unione fu prome Ο da ι'attasscat qui non atoptis Sigismundi Augusti, sed proavus fuit is , de quo hercagitur , Iagello , sive alio nomine Uen-ces laus dei presente rὸ , quando digentile, che era , battendatost fu eletiser eoronato rὸ di Polonia neI II 86. nδperd in tanti anni questa tinione λ stata mai eguita; cereando i νδ di eoWem vor quelle provincie hereditarie a Ioro Hliuoli , ct con esse ottener tanto piis facilinente una perpetua elettione fr
136쪽
plorari voluit. notissimi sunt sanctitati tuae & huic sacro collegio turbulenti haeretum suctus, quibus Polonia tot annos anie 1erabiliter jactata permiscetur e . sensit enim & ipsa, nec decli
nare o De catholIcae religionis calami triso per illa tempora in Polonia ita-eu sunt illa Gratiani in Commendoni
Visa lib. I. e. . S s. caeternis tam dia
Iordanι ipsi Sigismundus Augustus
ναι MuItis novitatis doctoribtis: tit κυη- qtiam desunt , quibus captae errore Mentes em IItimento sont . nee secreto atque intra privatos postes chesiaairitus contemnuntur; sed in pubIico etiamae palata novaruis disciplinarum ratio
btis res dioinae precatiouesque sunt: vetus a maioribus sancte culta reIuis eIuditur ἰrristitque habetur , incestoque ore se maleditiis inceptur , ae Mustii passiis locis aboletnr: teNIa invaduου- aur : hoea ecessarum ab alienis dominis oectipantur , fortunae dirspicinιών , fiscerdotes fedibni stiis peItantur: omnes denique cere maniae , omnia pietatis jura conscindiantur . principes quoque u ri , ct , serpente latitis quotidIe mala , pars magna senatus ea conlatii Iole ha-heboatiar ; validiorqtie factio erat ,
qtis in tit Ieges cui retem timeret .... Patehat eo tempore Podonia non eloitim modo , sed exterorum quoqtie Iicentiae; quortiis erat omniam mira i unitas. qu 'ctitque . συι ob noxam Ma Itiisque ius elisioae se uis , patria pussus , aut , ne stib letibus Φiperet, sponte profugus, in polanium se, letali in Q Ium . esn- feresut . ihi nemini deerat ex nobiliti Mxumero aliquis , qui in fidem acceptos tueret fiere qιe . OIii insit a vanitate ingenii, alii rerum ipsarum novitate ἱuieἰ hantur . ex Germania , GaIIIa, Italia corruptores aderant , ae , proli-hente nemine, inaηi mo quoqtie dia
eentia Iinguae grassetha nrtir. eodem Berinordinus qnidam Oth ntis confuterat. or praeter caeteros Magno coacti stict asse Us audiebattir . cte. Sed, praeter Ochinum , alios plurimos pellite tium doctrinarum magi stros . qui iaPolonia in undique convenerant , Commendo nus, pontificius ibi tum nuncios , in suis ad card.Borromaeum litisteris pamna commemorat. unam eius epistolam, sive epistolae potiua particum iam proferam , die a . febr. an. 136s. Petri couta datam . In qua extrema quinque omnino nominantur e GK he
137쪽
nare aut repellere potuit horribiles impetus potentissimi illius
i a Polonia perturbatio , quique ejus praecipue auctores ac principes fuerint, intelligatur, aliam Commendo ni ad eumdem Borromaeum epitholam asseram, die 6. tui. an. I 164. Heiis perga datam e Impendo, inquit, Eid rice to con una lettera di V. S. illustrif-Fina di x . di inarto ei ve tomi deIeoncilio, cir attret tanti volumi de ρι
indiei de' libri prohibiti , partir3 di
138쪽
d tyranni, quem super omnem munitionem ludere O , cujus
escascraeovis, estine sed Beν nard Ino ωιhI-- era ventito in craeo via , ct che aper tamente a era aeeostato a'trsnitarij , exeri opportava di pia non jo ese ait odorma di po' Iamia cte. Nemo tamen In toto Poloniae regno acerbior ea tho-I eorum hostis Dit, nemo graviori-hais incommodis ac detrimentis eatholicam religionem a Dcit, quam palastinus vi in ensis Ille, qui furemum trI- itariorum eaput paullo ante didius est: de quo idem Commendonus in suis ad euin dem Bortomaeum litteris, die 4. jun. an. xs6s. Petricovia datis , E Bettito , Inquit, dI Lithtiania eon OIta dijigentia oviso , che ia palativo di mina , essendo reticiato da dolori dittieto u eorps , s era uni at o di suo ea
ne catholica mugior perseetitore a no-
non DIo In LIthsania, ina In tulte ρω fle bande . Denique die ejusdem mentia junii decimo certiora quaedam de mortis etiam genere eidem his verbis nun
tormenta va grandemexre , tanto che il
ab;andoaato da Dio in adinventionibus suis , eon horribili arti forna D mito , ιοIιasi eoa te sue proprie manI. cognoseitur Deus judicia laetens . In operibus manuum suarum comprehensus est peccator . Besemisu in vita, eo me Arrio, usitIDOIodi Diο:er ne ho laotito da Dio uιastita eos non dissimile tenere di morte .
Immo ridere . Sic enim in Pr phelio Habacuc cap. I.n. Io.scriptum est:
IIIo Idiper Otaxeis Munitionem ridebit .
139쪽
immo vero, quae s & multis, regni amplitudine atque omni fgenere nobilitatis, semper excelluit , ct antiquitate , robore digloria christianae religionis, nemini unquam concessit, ea sempiterni hostis g acerrimis impressionibus aliquando Iabefactari gCoacta est, sed illius hostis, cujus viribus, &nostra& superiori memoria, plurimae ct illae quidem munitissimae fidei ac pietatis arces li saepe cesserunt. jactata est igitur Polonia septen- btrionis illo atque occidentis turbine ac procella horum tempo Tum , Paene communi, veruntamen rege & majori ac melio-Ti regni parte, in summa ventorum vi ac furore, firma semper atque constante . Hujus nunc sedandae tempestatis . serenissimo regi nostro, in hoc laetissimo tui pontificatus nuncio, maXima spes illuxit . tibi enim, haereticae impietatis antea semper spem . culatori ac vindici ci vigilantissimo , cum primum summam in terris potestatem atque auctoritatem adjunctam cognovit, facile sibi persuasit, hanc laudem revocandi veterem catholicae fidei integritatem eidem tibi reservatam esse. videt huic aetati,
Dei beneficio singulari, datam lacri concilii regulam k , qua λ
ce Ib. num. 6. Et cibus elus eIesus. Quae omnia de populo chaldaeo , qui iudaeos in suam potestatem redacturus erat, proprie dicta sunt.
cfῖ Poloniam intellige .ctb MaIum daemonem signIsicat .chb Haec de Germania, Aaglia, Galis Itaque dicuntur .ci vocomess inquisitor , inquitia Pit v. Vita Ciaeconius, in rhetios
ae Bergo inuis a S. R. E. cardinalibus,
tionis tu urbe eo inmissarius . . . . se de-muis fumaus baereticae praνίtatis inquisitor . EJ Saeri eone IIII itIdentIni hane r suIam Sigismundus Rugustus rex atque universus Poloniae regni senatus , a Commendono, Pii IU. pontificis maximi nuncis, exhibitam atque oblatam, unanimi consensu, die mensis augusti septimo , anno Is 64. in parZ viens bus comitiis aeeeperant, ct servari sanctamque in toto regno haberi iusserant. Rem, 2dmodum memorandam , ct omnIum cognitione dignissiamam , iis ipsis verbis exponam , quibus eam Commendonus in suis actcard- Borro maeum litteris , postridie Pargovia datis, perscripsit et Gionto ,
meus, che, presentandose neI senato, o non fuse aeceitato , o se ne riportase
140쪽
salutaris doctrinae consuetudo depravata dirigatur . videt . te christianae religionis antistite, eum, qui a sacro concilio paene depiu
sceret fides sua, ct ut aliquando conversus confirmaret sta tres suos, duo