장음표시 사용
151쪽
admodum debet in tanto periculo , curam episcopatu s halberst diensis interea, dum, quid agendum sit, hinc scribatur . qua in re amplitudo vestra illustrissima, si ei opportunum videbis MI. IV. T tur,a, respicientes, maturo iudicio et Igari iis in demortui episcopi locum ta- , lem virum , qualem tam calamitosari tempora efflagitant; qui catholicusis sit, qui ct vitae honestate, S litte-
, , rarum scientia tanto muneri aptus is sit atque idoneus . agitur conscien- ,, tiave tra, agitur ipsius ecclesiae sa-
D lus. quid prodest consulere tem p ,, ratibus, si spiritualia negligantur ,, at vero si ecclesiae in spiritualibus,, praecipue provisum fuerit, si vir adis ea tuenda idoneus deligetur, Deciis favente, Is temporalia quoque con- ,, servabit atque tuebitur . sed eum a ,, vobis deligi oportet, qui morum ,
is ut diximus, honei a te commendetur, ,, cujus rita sit ad imitandum omniis bus , quibus praesit , proposita , cu-
is ius ad mores , tamquam ad normam is quamdam , clerufi m res suos corru,, gat ac reformet. quam nos certist is mam rationem esse reprimendarum
is naeresum iudicamus , sicut eis exciis tandis S augendis , & bonis eces ,, siarum temporalibus amittendis , ,, praelatorum & aliorum ecclesiastie
is rum pra os more 2 praecipiram cauiari iam dedisse constat. Datum Romae M apud sanctum Petrum sub annulo piis scatoris, die XXI. martii M. D. LXVII.,, pontificatus nostri anno secundo .
II. ,, Dilecto filio , nobili viro , ,, Henrico Iuniori Duci Brunso icensi . ,, Dilecte fili , nobilis vir, salu-
tem S apostolicam henedictionem . ,, Acceptis litteris tuis super negotio is halberstadiensis ecclesiae , recordatiis continuo sumus , quanta ct quam in- is signis & quam multis rebus testata is fuerit tua in eat holica fide constantia, ct erga apostolicam sedem pietas atque observantia. quci nomineis te & ante pontificatum singulari stu-
is dio prosecuti fuimus . &, postquam
is huius servitutis onus, Deo ita dispo- ,, nente, suscepimus , omnigeno hora nore, quatenus nostea ct hujus sania is diae sedis dignitas pateretur , di is gnum iudicamus . ceterum , quori pluris te facimus , R quo propen-ri sore erga te voluntate sumus , eo,, molestius ferimus, non esse hanc rem
,, hujusmodi, in qua desiderio tuo, ae,, nostro erga te studio satisfacere po D smus. qua in re nobilitatem tuam ,, rogamus , ut secum diligentius eo is sideret, quid osticium nostrum re is quirat, quid haec tempora post ,, lent, quid halber stadiensis e eclesiaeri necessitas poscat , quanto ct quamis gravi scandalo non catholicos mori do , sed etiam eeclesiae inimicosis offensuri essemus , si puero illius,, aetatis , auctoritate nostra , eeesesia ,, cnmmitteretur. certe non sine pu-
d Ore S rubore possemus de hac roia verba cum fratribus nostriis sacere . cogitemus , dilecte fili, utrum quo, nostrum Deo rationem reddere de- ,, bere , quamquam es tu multo senior etiam, quam nos . quam, qua
is sumus , in tremendo illo iudicio ra-
,, tionem reddere possemus promotio- is nis adeo immaturae , adeo contrais sacros omnes canones factae eum se in nepote tuo , praeter generis no- , , bilitatem , nulla prorsu 1 earum reis rum inesse per aetatem possit, quae ,, ab ipsis canonibus requiruntur . spe
,, ramus quidem de eo illa , quae suntis speranda de puero tali genere nator ,, sed expectanda est maturitas aeta- ,, tis, aut, si dispensatione aliqua suia ,, per aetate opus fuerit, expectandumis saltem est tempus , dum adolescat ;,, ut certius suscipiendi oneris magni-
,, tudinem , ct quid professurus , qui- ,, busque se legibus obstricturus sit , ,, intelligere possit. cum ad talem aeta is tem
152쪽
tur, non quia hoc habeat mandatum, sed per se poterit olle de re spem archiepiscopo agendi cum senstillimo domino nostro, ut illi administratio episcopatus detur ad tempus. Plura
a tem , Deo dante, pervenerit, tum, ,, si apparebit, eum maiorum suorum, is tuique in primis, avi sui , tam ca- tholici principis , Imitatorem fore, ,, confidere potes, sanctam hane sedem is quoscumque poterit honores , pro is vestrae familiae dignitate ae pro tuis ,, erga religionem catholieam meritis , is illi habituram esse . quocirea hor- ,, tamur & petimus, ut haec tecum diis ligenter perpendens desistas id a nobis petere , quod nee nos sine grati vissima Dei & hominum offensoneis concedere, nec tu sine animae tuaeia periculo impetrare posses , quodque ,, non modo ecclesiae illi, sed ne ipsi is quidem nepoti tuo expedit . illud ,, multo magis pietate erga Deum tuaia dignum est , ut, dilectis si iis capiti tuto halber stadiensis ecclesiae gratiis actis pro studio , quod erga te ct ne-
,, potem tuum declararunt, eos horia is teris , ut ecclesiae suae necessitati,, consulant, aliquo catholico vir ci , &ia vitae honestate ae litterarum scien- ,, tia praedito , quae a sacrIs ea non ἱ- ,, bus requiritur, ad ecclesiae suae re- ,, gi men in demortui episeopi locum ,, sussiciendo . ad quod nos quoque pro ossi ici nostro diligenter eris hor- ,, tamur . Datum Romae apud S. Pe- ,, trum sub annulo piscatoris, die xx I. ., martii, M. D. Lxv M. pontificatus no- is stri anno secundo.
IlI. Dilectis silis Decano I, , Capitulet ecclesiae halbet stadiens s. , Dilecti siti, salutem S aposio-
,, t Ieam benedictionem . Post aeceptas M litteras vestras , ct auditum benigne, , nuntium, qui ea et attulerat, etsi con- ,, si et avimus diligenter nobiscum ea, , , quae proposuistis , nullo tamen pa- ,, cto Inducere animum potuimus pue- ,, ro quinque vel sex ann rum admiri ni illationem istius ecclesiae commitis tere, nImis repugnante conscientia is nostra , nimisque gravi scandalo tori tam Cermaniam offensuri, neque eos ,, modo, qui nunc sunt, sed etiam po h M eros, si memoriae proderetur, pue- ,, rum , in quo nulla per aetatem esse ,, potest earum reru in , quae a sacris is canonibus requiruntur, designatum, is nobis postulationem vestram admit-M tentibus, esse pastorem & episcopum
,, ecclesiae , contra omnes canones ,
is contra decreta conciliorum . quam se posse inus rationem huius rei reddereri aeternci illi iudiei in tremendo iudiis eii die λ scimus quidem , avum pueriis principem esse catholicum : scimus, i, quoad viveret , non de suturum eiis ecclesiae, ad detendendum ejus bo-M na, illius auxilium ac patrocinium . ,, sed , qua iam aetate st, nostis . Is M praeterea puer unicus illi nepos est. is ne illius quidem domui expedit,
i, nepotem suum unicum temporalium
,, ecelesiae illius bonorum caussa ccum ,, nee ipse intelligat quid agat , nec quisquam hominum diuinare possitis quid acturus si, si , Deo dante . ad
,, annos adolescentiae pervenerit) re-ri bus ecclesiasticis immisceri, non sit eis Dei omnipotentis, ut verendum es ,ri indignatione . Cum autem jamdiu M apsa eceles a vacet, nec sine magno is eius detrimento differri possit diuiari lius electio novi episcopi in locum M demortula etsi pro nostro iure, posta, quam vos , prioribus nostris litteris is moniti , tamdiu eessastis eligere seuis postulare personam idoneam , pos-M semus, quem nobis placeret , epi-
,, scopum S pastorem illi praeficere ,
is tamen ,henignius u hiscum agere υ M lentes , vos iterum horta nucis duxi- ,, mus ac monendos, ut, diligenter ,, attendentes periculum, in quo ec-M clesia versatur , ossicii vestri mem
153쪽
ne scribam in hanc rationem , facit illustrissimae amplitudinis
vestrae pietas ct prudentia , quae pro re , pro tum pore , recte
, res , omni excusatIone omissa , eari qua debetis concordia, Deum tans, tum prae oculis habentes, eligatisa, uel postuletis aliquem neundum sa-M eros canones aetatis legitimae, vitari S fide atque usu rerum idoneum ad M ipsius ecclesiae regimen . ad quem ,, eligendum vel postulandum vobis, postquam has litteras acceperitis , a, praefigimus spatium trium mensium ,, pro termino peremptorio. Intra quod ,, tempus si eligere vel postulare ne- ,, glexeritis , nos iure nostro utemur , ,, ae , sicut Deus nobis inspiraverit ,
,, ipsi eeclesiae providebimus ; εὶ con-
,, scientiam noliram , quae longiorem ,, moram serre non potest , exonerare,, curabimus . proinde, dum etiam M nune vobis permittitur , Omeio v
is stlo fungimini, Se de divino eultu ,, atque animarum salute praecipue Dia,, liciti , de temporalibus uero bonis ,, solicitudinem in Deum projicientes,
is sperate , etiam ad ipsa bona tempo- ,, talia tuenda non modo divinam , ,, opem ad suturam , sed ne humanum ,, quidem auxilium vobis defuturum . M Datum Romae apud S. Petrum sub ,, annulo piscatoris die III. februarii, ,, N. D. Lx VIII. pontificatus nostri an-
Superiores PII V. tres epistolas, Itemque reliquas illas a Gahiatio eollectas ; a Goubau autem editas , quis scripserit, usque adeo scire mihi olim
videbar, ut in adnotatione 4 a. ad Graistiani nuncupatoriam epistolam illa scribere non dubitarim pag. LVIII. -- tonitis FloνeheItas... vir prudeus ae do
eruditissimi hominis mihique amicissimia uetoritati, apud quem de Florebello
qtias Franciscus Gotibaci brattierpiae emisit In Manus howintim anno Is 4 . Volumen ipsum non satis diligenter omnique ex parte consideraram , illa cum scribebam . postea animadverti, libris primis eius voluminis duobus epistolas contineti tribus prioribu a
Pii V. pontificatus annis scriptas , reliquis autem tribus libris eas, quae reliquo eiusdem pontis catus tempor
scriptae sunt: ac secundi quidem si Lii
postremam ultimo decembris die anno Is 68. datam reperiebam . Atquἐduobus minimum ante hoc tempus
mensibus iam se Flore bellus a scribendis pontificiis epistolis removerat, ac Mutinam, telisa urbe , In ociumque seces et a l. quam rem Gratianus in suis ad Nicolaum Tomi cxium litteris , eo Ipso anno a s 68. postridie Kal. decembr. datis, memoriae prodidit hisce verbis: Duid inui nune Pulani morte inopinaritis poterat aeeidere, .e tutus sonarentinctos quotidie expectanti λ euis eηiis
giani igitur mortem , quae in nonas novembris an a s 68. incidit, discesia raeiam Roma Flore bellus: ut propterea eas epistolas , quae duobus anni Is A 8. postremis mensibus, quaeque praeterea reliquis Pii V. pontificatus annis datae in eo volumine conspiciuntur, ab eo
set ibi non potuisse , perspicuum sit . relinquitur , ut eas solum potuerit
scribere , quae ante novembrem anni a ues s. datae sunt, quaeque primo Saltero totius voluminis libro continentur , non amplius Octo Se quadraginta , quum reliquarum numerus summam prope
154쪽
rem gubernabit . cui ego studium & operam meam deferens& caelestium & terrenarum rerum felicitatem precor . Romae . prid. Kal. februarii M. D. LXVII.
prope triplo maiorem conficiat. ve
rum, ut illas ipsas primi es alterius li-hri scribere Florebellus potuerit , re Ipsa tamen ab eo scripta x, praestare quis possit λ quas si quis eum reliquis prist
eriorum librorum csmparet, eamdem In omnibus manum mentemque agno
scere sbi Oidebliur . itaque aut nullae Illius .ci luminis epistolae a Flore hetici sunt, aut non sunt ab eo certe pleraeque . A quo igitur sive omnes , sive ea- eum pars maxima λ a Caesare Cicirie-xio,opinor; quem Pici U. alii que etiam pontificibus maximis in scribendis laiatinis litteris dedisse operam , ct luculentum scriptorem tuisse , constat. de quo homine P gianus ad Alexandrum, eius fit Ium, I v. id. sept. an. iss . sci bens , Tibi, inquit, maris eo etiam co-Iendtiis est hoc eloqtientiae studiori, quod stistines Gaanam expectat onem paterni ἰnstituti ae Muneris , qui cum MagnisiII 'ristisque Iahoribtis vobis ad loea res viam munieris , te profecto, prae sertim isto pudore , illa mortiis Iba- visate , ista retiti ne adolescentem ,
Ialiae seruendi factitias reuit m adjusabit.
Michael Bone Ilus Card. Alexandrinus Archiepiscopo
De studio tuendae ae propagandae religionis. De Jesultarum
collegis adjuvando EX literis tuis ad sanctissimum dominum nostrum idibus Ja
nuarii datis, quibus tuum ac tuorum b ardens pastorum cat bolicorum studium profiteris tueudae ac propagandae fidei veritatis , summam voluptatem cepit sua sanctitas; vosque per virustera misericordiae Christi domini vehementer hortatur, ut in istud os lacium , tam necessario vestrae provinciae tempore , omnem curam ac diligentiam vestram conferatis . Ad reliqua
155쪽
vero etiam , quae scr ibis, tibi sic responderi jussit - Si Montis regii cc episcopus ab adducitur , ut duobus illis prioratibus
est in lubalpinis , vulgo Mon disy .cd Uincentius Laureus , qui per
haec tempora a Pio U. apostolicus nuncius in Scotiam ad Mariam reginam , Henrico S tu ardo nuptam, missus tu e rat , duobus e societate Jesu comiti-hus additis , quorum consilio atque opera in illa legatione uteretur. PriO-
ratibus, de quibus hoc hujus epistolae loco agitur , eum libenter lugdunensi collegio cessisse, tanta Pii U. ejus rei voluntate declarata, valde credibile est; qui noli rorum hominum non modorer studiosus ipse esset , sed aliorum erga eosdein studii ac beneficentiae miri ficus conciliator . id quod in collegii turnoniensis inlli tutione maxime apparuit . Habebat inquit Sacchinius in Lainio lib. . it. ου s. de cardinale Turnonio, ad Franciscum II Galliarum regem a Pio IV. poni. max. legato , agens) in eo miιatu praestantes virtute ae Japientia viros prae caeteris duos, Petrum Villarium condriensem , qui ρ stea epi
scopatu in ecclesiae Hir ijeos gessit, ct
Vincentium Laureum , qui episcopus Montis regolis in subalpinis , ac demuis cardinalis fuit. Hi auro animi Turnonio cardinali autores Itint, ut semel in perpetuum cura se collegii ejus exone
ret , ea deisque opera tum conservationi
ejus tum orthodoxae juventutis institutioni consulat: id in proclivi fore , si
patruis societatis en rae per insitat . tum alia , quae visa sunt. addentes, ita per- Movere , ut , probato consilio , ipsummet juberet Laureum cardinalis continuo ad Loiuium Inper ea re litteras da re et & earum exemptuis litteraru in , MIendis octobris c an . I sso. dotarum, est tale : I columis . Dei gratis , cardinalis rirnonius in Gallias venit , sed, cum wayno animi fui dolore , religionis res ita perturbatas invenit, nuIlus ut
prope in hoc regno sit Iocui, eum non
aliqua ex parte haeretica lues contam
narit. cum vero adventu Ius part
Iedit iones graves vel jam ardentes ex tinxerit, vel orientes oppresserit, par νim ebristianissimo regi per litteras ma-Iorum remedia viasque ad vim ac fraudes sedit iube huius coriceleratae se Noe repellendas proposuerit, nequaquam
deesse Turnoni vult, Iou suo natali. id cum oppidum fit octingentis eirciter domiciliis frequens , ad Rhodanum situm , se sapientiae studio1bs non pauciores
mille ducentis habeat, propter opportu
nitatem collegii , quod suis ibi impeUrcardinalis aedificavit, proxime ab tetrae hujus pestis periculo abest; quom ad id loci nequaqua in effugisset, nisi cirpopularium adversus cordinatem amor
nonii ) eustodia , qui , turnoniae domus generoso stirps , vel cum vitae discrimine majorum 1Morum premens vestigia ,
nova haec pietatis inventa eorumque
fautores propulJare 9 oppugnare nunquam destitit : adeo ut ab inimicis mei ad contumeliam, ut ipsi rentur , monstretur digito , or popista vocitetur. yais vero cardinalis, pro optima opinione, quam semper de sanctimonia D tae, doctrinaeque interritate Iacrat*stinae 1 ocietatis Iesti Babuit, persuadet sibi , suom hane patria in contra impe-ιum quemvis fraudemque tartarea in
reddere inexpugnabilem pose , si ρroe-mitiis ei de oestris hominibus imyonat, suumque collegium custodiae Iocietatis fidae sanctaeque committat : neque un tantum opρido, sed toti regno Deror Ie
ingens commodum allaturum . etenim
collegium per onortunum Gin sit tum situ ct opulentia oppidi tum aedium ma-gηificentia , bir mille francorum annuo vectigali , praeterquam quod discendi expidos , eo ut commeent, aIIμ
156쪽
cedere velit collegio O Jesultarum , ejus sanctitatem summa sua
flantes enutrDe viros, quos, per GaD pag. 174. prostante , descripsi datum. tias sparsos, certa spes est , tibique in- non praetermittam. nocentia vitae ae Dei verbo ejecturos M'Πhistri mo, ct revere adi majuguIaturosque eathoIicae fidei bostes , Atuor, inio asservandisina, ii signor cor ct in prissinuis religionis olendoreus dinale SirIeto . A Roma. regnum omne restituturos . nec leve Alustrissimo er reperendiFino signor erit commodum , tam multos adoIescen- isto osservandisi. A Phara , ch'io ei a iures, ex quibus deinde antistites, reli- μι portirini di Mi σηo ct plano digiosi Piri, muni canceuarii, praesidet, Golle occupationi, hebbi Ia Iettera dι consiliarii, senatores, ae caeteri tauI- V. S. Hustri ma : or ba vendo inteso iι stratus regnique administrι creantur, a disuno deI signor cardiuale A esandri- primis annis in fancto Dei timore edu- no sopra Ia persona di me ser Vincendocari, or catholicae custodia pietatis. Lauro, mi parve, che Ia bonis dris atque oleo haud mentiar, si hujus mali virio De Io faces ero isolio degno dcι originem ab talibus peryonis inriseis vescodato di Monaeo , come quelio, choesse . fecisset Deus, ut in omni Gallia polrebbe reuere queIIa chivo congra societatis extructa coIIetia essenti non disma fatisfaitione di nostro Rηore , ita Iaboranduras pontifici suis iso esset ad deι eardinale fleo , dr de te me sine popuIum , olim pietate incI tuis , is persone , ch havesse a curare or in tria fansae fedis obsequio, or instris ecesse stare ne Ia strada de Ia piet a b religio
Me gremio retinendum. id adeo expe- ne. - ι o io, ebe non ει portito farrimentum verre monstrar, quod Billo- per Iui eoI signor duca di Savojo , mimum or Mawiae , gaIlicoxae urbes , riservo a far pol piis commodamente e quamvis regionibus , vitio contactis , eon Martior e cacis , quando io D ri undique obpdeantur, raisen ter se er toruato a Roma et iI ebe sard in Frieve, MuItar circa oras ab ipfanda contagione placendo a nostro signore D O . De te aI- Iiberas Iervaverunt. h tis rei gratia tre eose , che V. S. illustrisma discorrequivis fidelis Christi eultor divinae bo- meeo eos molia amorevolenda .ct xiv. μωitati gratias debet vere , quod in elo, Ia rivratio fowmamente; Iasuininis bifce calamitatibus quo e caela preto a continuar questo incio , se Iodemittere ad nos hanc vere caelestem fo- ptio far fe ea ineommodo: perchὸ mens cietatem dignata est. eui ctim tu, pater mi 'ioeerd d serIe Ioniano, quση o iosuMine observande, merito praesis, cu- habbia tanta parte de I fuat ricordi, erjus magnois incorruptareque sapientiam, spero rieeva de Ie De Iettere . 9 conprudentiais ct sanctos mores cognitos questo fine a WS. illustrissima bacio hu- habet, ρIurtinique, ut debet , facit ear- miti Finamente Ie mani. Di Brescis a I 6.dinciis c Τurnonius ) , tanto acrius di nore1 ,hre deI I 36s.
or firmat sequis hanestum hoc votum at- Di RS. III t; Us. or reverendise. que instaminat . ideoque ivst, ise tibi , uini II. servitore nomine suo quod his litteris facio c. eard. Eorroinest . significare , mentem hone ejus esse , ut co Collegii lugdunensis ration Ihus Iuuns illud collexitiis sanctae Bujus fo- ae commodis archiepiscopus hic Antocietatis sit Hactenus Laureus . cuius ni us d Albon non suis modo, verum hominis virtuti testimonium , a S. Ca- etiam aliorum opibus prospicere itu-rol BOrromaeo quibusdam ad card. cliosissime eontentiebat. susceptum ab
Sir Ietum litteris c quas ex autographo, homine huiusmodi patrocinium Petruata vaticaaae bibliothecae codice 6Iεν. Ioannes Perpinianus in Ora ione IX. laabi
157쪽
sua voluntate eam unionem confirmaturam esse: quae majorem etiam sibi facultatem dari valde cuperet bene merendi ce illo
collegio, & pio di vestris regionibus pernecessario f . quam Oc
habIta ad lugdunenses V. non. Octobr. n. 1361. ser mone ad eum converso, his ce verbis commemoravit: Tu, patera Iifime, facroruis in hac urbe cultor, praeser, prost gnator, ρerge , ut jam olita coepsi, veterem solamque veram religionem omni ratione defendere ac tueri , ct hoc collegium , auctoritate sua, beneficio civitatis institutum atque fundatum , cujus tu patrocinium lais
favore eo lacti ac fovere . quantain viis ad conservanda is pietate is obtineat educatio institutioque puerilis, tu insenIme Oinnium ignoras. hie , hie una evis litteris, una cum artibus intentiis oehonis moribus , o fatalaribus disciplinae veteris institutis.praeceptis juventus Indunensis , quantuis erit in nobis , imbuetur. haee erit arx, hoc propugnaculam sincerae fidei , omnibur istis euangelii recentis imoortunis doctoribus oppositum ct objectum, fi tu , pater a viissime , studio-auctoritaterua , ut facis, nostros conatus adjuvabis.
cf Quantum praesidii in hujusmodi
collegiis catholicae religioni eons itutum esse SS. pontifex Pius U. existimaret, non modo ex hoc hujus epistolae loco, verum etiam ex illo alterius ad Iacobum Ukangium , gnesnensium archiepiscopum , S PoIoniae primatem, a nobis in III. vol. pag. aso. allato , intelligimus t IIIud etiam , inquit, no bis valde placeret , Institui in isto reaeus aliquor 3oeietatis 'Uti collegia : quod re quoque cupere intelleximus ere. Idem autem c quemadmodum Andrea a Men-dius in Crisi de foe. Vesu ε. III.n. 6.scri Itum reliquit in litteris ad eo loniensem antistitem datis . fartunatos ait esse eas urber, quibus habere eum iumseietatis Iesu eonti It , yrnesert in
μι quois novissimos operarior instituit divina providentia , Ladeque ab episcopis in priinis perquirendos esse δέ in
di administros . Idemque Pius , cum ei narraretur , Avenione conspirasse hu-gOnotos , ut homines societatis Iesu ex ea urbe ejicerentur , exclamavit: Vae Poenioni, ejectis inde jessitis. In qu iesultarum collegia , ad ingentes pompulorum, Deo adjuvante, utilitates, Propagandi cura tam diu vie sanctissimus fuit, quam diu vixit. habeo cardinalis Commendo ni ad Stephanum Bathorium , Transiilvaniae tum regu tum , Poloniae paucis post annis regem , litteras , id ipsum valde perspicue declarantes , Varisv Ia pridie Kal. apr. an. Is ra. hoc est non nisi triaginta ante Pii obitum diebus , datas , hujusmodi: Pius, pontἰfex maximur sde tuo praeesaro studio in cathoIicam religioneis, deque pio ean io secersen
rem ex ea re voluptatem e isset, σα-ρIexus te animo , ne eontinere quidem
se potuit, quin susceptam ex tam si
istori coepto paternais erga te volu tatem eidem tibi per literat declar ret . quewadmodum enim, pro eo per- sono , quam communis omnium pastoris
futuri sunt sacerdotes societatis νσα et
158쪽
casionem , oblatam sibi, semper libentissime complectetur . I . terea tibi felix sanctae benedictionis munus impertit; cui ego a quoque a Deo salutem felicitatemque precor . Romae . v. g
quorum ea Instituta ct Derorum do ctrinarum studia Ibnt, ea vitae, pie ac religiose agendae, disciplina, at a Magnis principibus saepe lais ad curandos populoruis inorbos , haeretico
ruis scelere invectos , salutariter illi medici adlibiti sint . nam juventutem probis moribus uterisque diligenter instituunt, popuIuis concionibus cum avst cant a pitiis tuis ad virtuteis oeceu
dunt. 9 DIutoribus praeceptis, haustis ex divinaruis literaruis fontihus, ad verae religionis cuItum erudiunt: quod aliis tradunt, ipsi re praestant: templa Dei sanctissime exiisioque studio caIta habeηt, D suis via religione fac ra admisistrant; eir praeterea, magnis fa re in rehus, eoi uis fideli diligeatique opera magni etia in reges os Iunt, quae
a tae cominemorata sunt non lais ea causa , ut te ad eo lectendais eam familiam hortarer, quam ut consilio tuo accersendi ea is sue magis Iaeteris . Ho, cum ad Maximilianuis eaesareis ,
kr ad Augustuis ruein, dae societate aefoedere juvendo adversus communem hostem, pontificis mi , veneriis , cuin Bae ipsa Iaude religionis er eatholi- eae pietatis tuae , tum reliquarum fama virtutuis, ita studio tui acceUursum , ut nibu fit, quod inihi gratius aut optatius accidere possit , qua in ut navare aliqua re tibi ρο is operam studium meum , quod tibi ex animo po Iiceor se defero : est Deu in precor , ut ad istius prooinciae fatalem faIvum tes incolumeis diuti ine eo servet ac tueatur. Varfavia. prid. I. ur. 1 72. Incidi nuper in quamdam Pii V. epistolam , ad socios duacenses datam , id ipsum sanctissimi pontificis iudicium studiumque declarantem ; quam
tes eon'Ituta reperisvtur , σηImarum saluti fideique catholicae tum propam pandae , rum conservandae , tuis r stituendae Magnopere utilia accomm dataque esse inte IIuimur , idcirco eou
gium vestrae societatis , suinptibus in nasterii aquicinsensis c Ord. S. Benedicti ejusque abbatis xver istic institu
tuis ege cognoscentes, dr magna ex ea re laetitio ofecti fumus, ct isonach rum eorum , qui in opere tam egregis perficiendo de religione quawoptiine ine-ruerunt , pietateis , caritatem , deust tionem veheruenter in doisino eoinmendavimus . ejus enim opera nos solutis eadem antinarum lacra, do intuo adjuvante , proventura Deramus, guse erereIiquis ejusdem societatis collatiis drontes provenise , ct nunc quainmaπμme provenire ea pertuis habemus, sed etiam tinis estati ies, In ista cioitaten per institiatae , Munum ornamentum utilitatemque aIIaturais egie judicavimus . a cujus quidem universitatis jurisdictione praedictum eoIIuiuis , quo ἐex viris reIigiosis constat , non soluisquoad ipsorum personas cir bona , sed etiam quoad schoIσι sive graismaticae ,
De humanarum Hierartiis , sive rhetoricae aliarumque Iiberaliuis artiuis , Iiberuis , immune , exemptumque esse Potainus , ct horum tenore Iiterarum apostolica auctoritate decerni us atque statuimus Datuis Romae apud S.Petruis sub annulo piscatoris die III. uovembr. H. D. LXvIII. pontificatus nostri anno quarto aut heic reponen dum est tertio pro quarto , aut proxime M. D. LXIX pro M. D. LxvIII. . Thomas itidobrand nu .
IJ III. XoI. febr. cod. barber. In hisce temporum notationibus tabularii vaticani auctoritatem sequar; aliorum codicum, si qui fuerint, lectiOaes exhibere non omiti m.
159쪽
EPISTOLA III. I I I. Iulius Pogianus Octaviano Ferrario. Ex ejus ad se litteris quaedam amplectitur,
T Iterarum ossicium, quod antea abs te requirere , tali tuo ι tempore ca , ct parum pudentis b nec te ipsum amanis a stis suillet, tua sponte mihi aliquando cumuIate reddidisti, uberi in primis elegantique epistola ce ; in qua primum declaratio et ui sensus in amicorum incommodis etsi ad me necessaria non fuit, qui tuae humanitatis sum maxime conscius, tamen, quia a te est, non potest mihi non esse perjucunda. consolatio autem , quam amice cum mea Iaude conjungis, sapiens est illa quibdem S plane philosophi, veruntamen , quae ei potius mederi videatur, qui Iahoret ex rerum commutatione meliorum, quam defessis mihi diuturna exercitatione accommodandi studia mea iad alienam voluntatem, non modo nulla oblectatione, sed perpetua molestia animi mei . quod ut pluribus fortasse , quam oportuerit, questus 1 um superioribus literis, sic vereor, ne non satis idoneam literarum tarditatis excusationem attulerim, si qui dem occupationes meas refellere videris . me incautum i qui vel in probabiliori causa non delituerim , vel certe non providerim , ne iste, quemadmodum scribis , familiaris ineus palam meas proferret Iiteras, quibus mendacii a te festive coarguor.
quanquam, quod tibi, simplici videlicet homini, vix probatur, me sex menses ipsos negotiis adeo distentum fuisse, ut eo ad te literarum ossicio fungi minime potuerim , mihi , id jandiu
noctes diesque cogitanti, adhuc ne contigit quidem , acute ut invenirem, quomodo per otium arbitratu meo aliquid scriberem, impedita semper opera, vel certe animo occupato meo . At nostrae istic circumferuntur epistolae. Primum quot illae &quales non enim opinor , plures una , ct de qua non facile statuas, utrum brevius scripta sit, an negligentius. deinde non
eadem causa est non rescribendi semel saltem iis, a quibus non Vol. IV. V semel
co Multis ineommodis ae molestiIa
Ferrarius proxime laborarat . Vide eius ad Pogianum litteras , quarum initium est Tuis ineommodis, quasque supr pag. 2ιε. post epitiolam certuis consilisis d. a.jul. Is 66. attulimus . b) prudentis exempl. Gratianus
e Illa ipsa Ferrarii epistoIa est , de
qua modo dixi, omnino legenda ei, qui volet Poriani hanc responsionem probe intelligere .
160쪽
semel sis ipse provocatus, ct non Iacessendi alios literis. aequialterum superbiae allignent, communi humanitati remittant alterum non iniqui . non vero epistolarum nomine a te hic ar-hitror intelligi literas , communi lingua conscriptas , quas de nostris vel de eorum rebus quotidie ad amicos mittimus; quo munere interdum ipsi vel aliud agentes , saepius pueri opera defungimur . sed nimirum amor nostri, unde istud etiam extitit literarum desiderium , & istam in partem tibi argumenta suppeditat, ct facit, ut non solum uberiora videantur, sed etiam gratiora sint ea, quibus a me magis datum est testimonium veritati , quam henevolentiae tributum praeconium . quae cum a te & mirabiliter ornata sint, & disputata subtiliter, vix tamen ipse constituo, utrum magis Aristoteli tuo in referenda gratiad e Cicero cedat G, an eloquentia tua meum ce de te factum augeatur . quorum in altero patere, me a magistro isto virtutis sic enim appellas dissentire, si minus ut Ciceroni allientiar , certe ut audiam virtutis ipsius, ct communis omnium s salutis parentem f), qui promptae vel sine essectu voluntati praemium caelestis vitae proposuit; ab altero nisi forte id agis, ut opprimar onere officii ς quod profecto ab aequitate tua est
alienum , quaeso, remove te, ut existimes, mihi te quicquam propterea debere, quod, commendatione mea, doctrinae morumque tuorum elegantia Romae sit illustrior . esto: quihusdam notior sit mea opera virtus tua. an tu , cum habeat testificatio mea ossicii necesstatem , praetermissio autem 1celus coarguat, a me
Ferrarius ita scripserat : Neque ηἰσει disseit , statim non habet id, eη iis a duci posuis, ut iis orentiar in quod reddidit : qui autem debet, aes reddenda traiis , qui Ucio fatis fieri cal. is retinet alientiis. gratiam au- putas, fi se quis gratiam habere tan- teis er qui refert habet, qui ha
tuis ostenderit. nais quid est hoc aliud, bet, in eo 'fo , quod habet, refert. obsecro , quam , a quo acceperis, ei de- idemque lib. II de o . eap.6s. Coisino-Fere hes ciuis qui aute in aIietii quid de aute in , inquit, quietiisque dixit, debet , in eo ipso , quod debet, certe non pecuniam qui habeat, non reddidise ;reddit. virtutis mussit er Aristotelas , ραι reddiderit , nan habere : gratiam arari bominis reisunerationeis docet esse auteis, ct qui retuIerit, habere , ct, Maxime propriais . At Cicero in ora- qui habeat, retulisse . tione past rel. ad &uir. cap. a 3. Atque ce) inecuis exempl. Gratianus emen- η incis, inquit, persolvendo dispini/is davit . Proxime in illis utrum isatirest ratia pecuηiae debitae : propterea Aristoteli abfuit a cod. harber. vocu- qaos , pecunia is qui retinet, non diro la watis..u; qui reddidit, non habet: gratisis, Iesum Christum per Paullumor qui retulit, babet , , qui babet, apostolum x. ad Corinth. VIII. 21. S/dissolvit . ct in citat. pro Cn. Haηcio eniis voltiatos pro ta est , fectis cap 68. Disinilis est, inquit , pecuniae duis id, quod habet, secestis est, nos