장음표시 사용
141쪽
pag. I 39. l a I. adde Serum putrescens absque intestino motu naturam generat alcatinam, ut die trigessimo spiritum fetidum alcatinum fundat al), totum ipsum alca linum mi is. ibid. l. ult. lege aut potius majorem, V adde Serum minus putrescere di, minus dare alcatini liquoris d' P.
ELEMENTORUM SANGUINIS PROPORTIO ET UTILITAS.
ag. I O. l. 8. pui praeterea adde phlogiston &P. I a. l. a. pois sublata sunt adde Alterum certum ple thorae exemplum est in hominibus, quibus magni artus amputati fuerunt. His enim , cum Ventriculus & viscera ciborum coctioni destinata nihil passa sint, plus sanguinis generatur, quam in receptaculo sanguinis sive in vasorum universitate possit contineri. His frequens est necessitas venaesectionis & dissilientium vasorum periculum. ibid. l. ult. dela cor magnum p. IJῖ. l. II. pol indoles adde & meticulositas, & teneritudo ibid. l. I a. pol supervenit adde & frequentia eXempla febricitantium, scabio -εum , scor buticorum , etiam hecticorum, victu vegetabili restitutorum ibid. l. 19. adde & stupiditatem in oculatum venenum febrile superavit. Acrimoniam variam, etiam muriaticam , in nostris humoribus B OBRII AA-τIus agnovit. Et videtur certe victus salsus in scorbuticis acrem sanguinem generare, putredine equidem admista corruptum. Acris sudor fuit, & retenta urina , cum salsus humor in sanguine nimium abundaret, qui solebat per renes deponi. Acrimoniam salis nimii, equidem medicati, me in meipso percepisse, alias retuli. ibid. l. antepen. deis sudor & aqua, ξ ' lege uberior urina
142쪽
pag. Ι43. l. ult. adde Lympha tenuior in cane sola aqua & pane pasto, expe
p. Ι 8. l. I a. Sed etiam aegre aliqua- cum timidissima ove conveniat te e Eodem cum pabulo diverse animalia, herbivora omnia, sanguinem alium& alium generant p) , etsi discrimen vix oculos attingit. ibid. l. 22. & aut ab opio l*e aut ab opio enecta I nullum in mamma ca crosa, inque carne bubula subjecto igne torta P. I 9. l. I 6. leg θ cum plano eam secante p. ISO. l. I. pol conjungitur adde Etsi enim ante rubri sanguinis ortum cor moveri non negaverim c b, certum tamen est, multo alacrius idem salire, postquam sanguinis is color esto certum etiam, cum ea sanguinis disso lutione, quae a febribus sequitur, magnam virium diminutionem conjungi. ibid. l. 9. psis nascitur adde Indis carnis victus expertibus, debilibusque in summo coeli aestu manus perpetuo frigent ii P. p. I S I. l. 13. adde Non oportet hic dissimulasse, dari rubri sanguinis cum robusta febre conjunctionem, quae temperamentum pariat athleticum; dari vero& alium rubrum sanguinem, quem putes a solo oleo attenuato floridum reddi, & cum debili fibrarum vitio conjungi. Hystericis feminis sanguis flori dus, & tamen parum est virium, tu sanguinis missio noceat nη p. I S a. l. I 6. pol eam adde aquam ibid. l. aa. adde Denique satis nunc consetititur, ruborem sanguinis a ferro esse. Plurimum utique ad colorem confert oleum, sive cet. p. I S S. l. II. pol constituunt adde & per pulmones, & per cutem, p. 1 6. L I . adde quam naturam alcatinae vicinam, sponteque in putredinem vergentem, nuperorum Cl. Virorum, & principis AEuc ARI , olim nostri praesidis, industria in farina cereali detexit. ibid. l. 19 ut tamen in hoc exemplo - huic gelatinae accedit o IMe mucOso- gelatinosiam materiem ex rapa & brassica plurimam haberi Cl. THOUvΕ-NLLob , & alioquin a muco ad lympham gelatinosam non maXima est diversitas o ). ibid. l. penult. adde in adipe omnium poteritissima I ' . Oleum tamen empy
143쪽
reumaticum animale cum Vegetantium empyreumatico oleo .on undique convenire NEUM ANNUS monuit, ut istud quidem ad caeruleum Bero lineus e parandum ineptum sit p' . Nam oleum animale utique paulo minus acidum esse suspiceris, & cum uberiori sale alcatino volatili subactum. pag. Is 7. l. I a. poli suppeditat adde Sic succi animales longo vitae usu petvasa circumacti, alca linis eo propiores fiunt, quo in duriores partes coiv Nrunt. In succis animalium acoris est vestigium; nullum in ossibus, aliisve firmis partibus. Sic mira metamorphosi e vegetabili victu animalia tamen minerale alcati pro basi salis neutrius in sanguine dominantis parant Phlogisti in naturam electricam transmutationem tetigimus t n. ibid. l. antepen. lge Ea terra eX vegetabilibus recepta ,
144쪽
ARTERIARUM ET UENARUM OFFICIA.
RN libro, quem hic offero, plurima ratiocinia sunt, eXperimentorum alia quantum. Prioribus detrahere maluissem, quam addere quicquam; minus enim illae BELLINIANAE theoriae valent, quibus in 'inglia mascula & hypothesibus pene libera consilia ad medendum successet unt, felici certe rerum conversione facta. Alibi confusa theoria dominatur, in qua eXclusis certissimis experimentis occulta potestas substituta est, & evidenti sensuum testimonio semiverae observationes praeferuntur; eodem tempore , quo iidem medici clamant, debere bonam artem omni hypothesi liberam tradi. Quae in hoc libro , & inprimis in hac editione, aucta extant, ea hic brevia ter recenseo, ut, quid lector sperare possit, facilius perspiciat. Retardationem sanguinis in vasis minoribus minorem e ste per e X perimenta reperi, quam eX calculis positis sequatur ς aliquam tamen esse non repugnat. Cur autem eX perimenta a calculis dissideant, partim in minori efficacia causarum retardantium quaeri debet, partim in nova subnata velocitate. Eo vis contractilis arteriae hactenus pertinet, ut certe compenset motus progressui jactura in , qui in late-ralem abierat; de progressivi enim motus velocitate quaeritur. Vim derivationis pene n Obam, pr3eter ΗΕYDII eXperimenta, hic e X posui. Deinde atriola mortis, ad phaenomena manantis sub micros copio sanguinis, descripsi. Ea vir alioquin Ili., qui pleraque mea pericula suis confirmavit, negat se annotasse. Reperio autem, & ipsum vidisse, & me toties repetiisse, ut dubium omnino nullum mihi de his mortis nuntiis superesse possit. Motus in sanguine, post mortem animalis cordisque quietem superstitis, causas & phaenomena addidi. Inde pressionem lateralem , per experimenta evictam, a WEITBRECHTI ali O-rumque dubiis vindicavi. Hic idem pulsus est, cujus phaenomena & mensuras, numerosque inprimi8, pro Varietate humanae conditionis varios , ad mea adversaria recentui. Nimias illas pulsus frequentias non potui cum meis eXperimentis conciliare, deque Theophili de B ORDEU nuperis pulsibus malui ampliare. inter effectus motus sanguinis potissimum calorem recensui, queri.
145쪽
SECT. I. SANGUINIS MOTUS, QUI AXIN CET.
cum multi nuperorum ad chemica phari mena reserant, ego quidem potissim una ab eo motu oriri, libratis utriusque causae argumentis, persuadeor. Ad ruborem etiam facere non dubito, etsi in ipsis etiam sanguinis elementis ejus coloris causa ponitur; neque hactenus video, aeri posse acceptum referri. Demum venosii sanguinis motum , undique neglectum , etiam ab Jatro mathematicis, ad experimenta descripsi, & lateralem pressionem a venis non abesse Ostendi. In eum motum magnam esse potestatem derivationis reperi. De ea vero ejusdem perturbatione, quae a respiratione pendeat, iterum eXperimenta mea retuli, justoque dolori aliquot paginas dedi, quem non pati non potui , cum Viderem, me post tot mea eXperimenta plagii post usari, aut certe ad repetitores alienorum laborum relegari. Res ipsa conssiderari meretur; etsi in vivo homine vix unquam locum habet, cum Schliphtin iana illa cerebri turgescentia, & alterna. inflatio , duram matrem a cranio solutam, aliasque conditiones poscat, quae a vivo homine absunt. Celeritatem sanguinis venosii, ad arterio si sanguinis velocitatem comparatam, me facillima mensura metiri posse speravi, cum sit non dubie in ratione inversa luminum venarum cavarum ad acriae lumen. Denique
Cur Venae alterno motu non agitentur, conatus funa eXponere.
Bernae, d. III. Mens. Sept. cla lac cLXXVII. SECT. I.
SANGUINIS MOTUS QUI A X IN SE UITUR ARTERIAE.
ibid. l. I 6. adde Ita vero velim, dum ista tracto, legi, ut potius studium mihi fuerit non omittere , quae alii clari viri proposuissent, quam quidem ea docere , de quibus aliquid certi ipse statuam. P, IS9, t. I . pUI BOIs SIER adde quarta parte reliqua a orta latiorem esse alii clari viri. ibid. l. 1 7. twe quem tumorem ibid. l. a Q. pol vidi adde In pullo , qui ovo continetur, haec amplitudo adeo memorabilis est, ut eam ipsam MAL Pisuius pro sinistro ventriculo habuerit. p. I 6 O. l. 21. lege Eap.g. Is 9. not e lin. 3. adde in spinosis vice TAZYa , minoir. Pre . VII. p, I Q
146쪽
LIB. VI. ARTERIARUM ET VENARUM OFFICIA.
pag. Igo. l. 23. adde Ita & adulto homine; nam in fetu arcus a ortae magis transversus est. p. Is I. l. I. pol nacta sit adde Imum crus ad Originem a ortae inclinatur, ut ea sede arcus minor sit latitudo. ibid. l. 14. adde In equo unus ramus, isque major & capiti prospicit, & brachiis , alter arcum facit, idem minor x' ' p. I 6 a. l. 4. tois nascitur ad aut sub clavia sinistra , pariter ut deXtra, communem cum carotide truncum habet; aut unus duarum carotidum, & unus pariter duarum sub claviarum truncus est. Alias hoc Ordine prodeunt: carotis dextra, sinistra , sub clavia sinistra , arcus a Ortae d J. Sed & arteria thyreoidea , aut thymica di , ex a ortae trunco di prodiit; alias a orta , insula facta e), duplicatum Cet. p. Ι63. l. 13. adde Sed lego etiam in plusculis animalibus dextram sub claviam majorem esse.
ibid. l. penult. I majorum propaginum ultima t).
s. I 64. l. 9. DDe Compositus motus p. I s7. l. 19. dele Verum idem propriam per eXperimentum constitit ibi bi d. l. et . lege Globulus tamen ruber axin tenebit, &longius&c. p. I 68. l. I a. dele Nunc, in exemplo, globulus -- globosae figurae partes. p..169. l. a. te e Virorum P. III. l. a. te e tympani membrana P. I Tr. l. a S. post enim adde calor huna idus. P. I 73. l. IS. pctis mutatur adde Haec enim omnia & in vivis animalibus vidi; ninjectio , quam vocant, arterias manifestas reddit, inque serpentinos flexus Contrahit. p. I 76. l. ult. DFe emuit p. 177. l. 13. pos diminui adde Vidit eadem Cl. sph LANXANus. p. 178. l. Ι 8. adde Non debet autem certa mensura recipi portionis celeritatis, quam a frictione liquor quicunque amittit. Haec enim Omnia eX levore
147쪽
SECT. I. SANGUINIS MOTUS, QUI A X1X CET. si
vel asperitate vasis, & figura & longitudine, ex rectitudine & Re xione ejus dem, ex visciditate aut limpiditate fluidi, eX Celeritate impressa,& eκ ponderibus incumbentibus, mille modis alia fuit aliaque. pag. I 79. l. Ι3. DPρ admireris ibid. l. 16. adde Hinc, ceteris paribus, quo remotior quaeque pars Corta oris esta corde , eo lentior est motu S , eo promtius restita guttur & ex ipla ratione distantiaram a corde ostendemus, sanguinem in moribundis in pede primum , inde in se more, porro in abdomine, demum prope cor, motam
p. I 8 I. l. a. lege paulo post dilatationem, ibid. l. I s. adde Additur, minores arterias magis serpentino ductu ferri m ibid. l. 18. pos tubis adde qui sint minimi, p. 1 8s. l. 8. pos esset adde Gigantistae narratb pulsus non fuisse supra sexaginta lego. p. 189. l. a 3. twe innumerabilibus P. I9O. l. s. adde Fuit, qui eum effectum rejecit, quod globuli sanguinei elastici sint. V erum is elater cum magna duritate conjunctus nondum demonstratus est, neque ab indole pingui globulorum expectari potest. ibid. l. 13. post sanguinis ad progressivus p. I9 a. l. q. l adhaereant P. I9 s. l. I a. quae in calidis -- nequeunt lege quae in pullis ovo contentis utique institui possimi,
ibid. l. 19. alio Dd e alteriae p. I96 . l. lge nullique ibid. l. II. adde Parvum etiam discrimen esse, quo velocitas sanguinis truncos percurrentis sanguinem per ramo S fluentem superat, SPALANZAUIS repetito experimento docuit Idiaque ipsis venis alias aequalem celeritatem vidit arteriae suae, alias parum minorem, . ut per si stolen cordis arteriae luperare Iiderentur, per diastolen venae. Neque dissimulari debet, ut certo plicae videantur sanguinis motum tardare, in venis tamen teneri pulmonis animalium sanguinem expedite fluxisse ni bibi d. l. penu l. poli sanguinem adde in catellis p. I9T. l. 3. adde Carotidis arteriae saltum ad septem pedes Cl. FRA IRI OTaestimat. ibid. l. 23. unice Ige tamen
148쪽
uedi m. n. ARTERIARUM ET V pNARUM OFFICIA
pag. I98. l. q. trunculorum Ieg e trunculum ibid. l. ud. adde in arteria , quae in venam transit.
P. 199. l. 3. Ostendimus leg e probabile est ibid. l. ea d. pos superesse adde In vivis tamen animalibus microscopium eam
potentiam non confirmat; ut neque coaguli efficaciam ibid. l. I a. lge Neque tamen interim di simulo, p. 2OI. l. 1 O. adde Periculose sanguinem in venam cavam inferiorem subito irruere, quando aquarum hydropi Carum Comprimen S Pondus per para centesin ablatum est, dudum est ostensum.
ibid. l. 24. pos retardari adde Simillima horum Cl. SPALANAAN Us vidit , favente pondere velocitatem in pullo auctam fuisse, qui ovo continetur , &vicissim alias celeritatem a ponderis resistentia diminutam. Ita minimis etiam vasis discrimen vix percipi posse ueni. p. a C . l. 3. quatuordecim te e triginta tres p. 2 O s. l. 23. Ige subsultantium
ibid. l. et . pos velocior adde Et si aliquando convulsio a laesa aut refecta spinali medulla paulum sanguinis motum turbavit, quae etiam Cl. SPALAN-ΣΑNI est annotatio , brevis tamen haec fuit confusio, & continuo in ordinem rediit p ' . p. 2o6. l. I a. post mutuantur adde debiliter utique, cum pauci nervi plurima
ibid, l. 24. hic tamen multa carere non potest twe nempe contractilem vim in arteria certam inesse, in ea vi aliquas esse partes meri elateris, qui a vita non pendeat; aliquas videri fibrarum esse musculari ulu , neque nulla proferri experimenta , quae etiam irritabilem naturam arteriis ineste suadeant, quam efficax stimulus scintillae electricae excitat. ln esse denique vis nervo, tantum, quandum a tenuibus libris & tenerrimis nervi expectari potest quos plurima cellulosa tela velat. Deinde arteriae, quaecunque sit vis contractilis , primas tamen cordis esse,& ad ejus contractionem sanguinis motum pertinere. Nunc, quis sit in promovendo sanguine contractae arteriae effectus, O rtet disquirere.
p. 2O7. l. a. mere led e mire V post intumuit adde inque varicem abiit, in qua arteriae pulsatio percipiebatur ibid. l. ante penult. fit lege cogitari debet p. 2O8. l. 9. le e Sed ea celeritas in sanguine posterius insequente majori ratione decrescit perpetuo, donec cet.
149쪽
pag. 2O9. l. quem Ige quam P. 2IO. l. I. pol arterias adde laesas. ibid. l. 22. adde Sed neque Cl. SPALΑΝZANus in minoribus animalium vasis ullam contractionem vidit, aut dilatationem.
p. 2I4. l. 9. pol dominari adde dictum est V dele vel ex iis exemplis & in donatae maculae e .
p. a I s. l. Ι . puis demseris adde Haec phaenomena Omnia, per indo ut ego. ita Cl. vir Lam. 8ΡΑLANZAN Us vidit, causam perinde mecum ignorat. p. a I s. l. et O. pol e X citatur adde In frigidis nostris animalibus concussio ab irritata medulla spinali nata, solebat sanguini languenti aliquam velocitatem reddere. Vasa rupta a vehementi nixu passim reperias apud sMETIUM. Sudor inde sanguiueus. CAROLUs XI, cum amico ab urso periclitanti subvenire properaret, venam sibi rupit
P. 3I8. l. T. aliquis te e aliqua pressio ibid. l. 8. quoties leg e quibus ibid. l. I9. pol increscunt adde dum frequentius & validius a sanguine venoso
Hanc causam motus possis addere ex STAIILII potissimum theoria. Humores nempe Cl. vir putabat non a solo corde regi ,' sed a constrictione spastica liberum commeatum impediente fieri, ut humores in partem ab anima destinatam colligantur. Eum enim motum non possie viribus arterioso sanguini comminicatis tribui id η . Comparari posset effectus balnei frigidi, in quo ejusmodi convulso universae cutis, forte & musculorum, locum habet. Ab eo enim balneo sanguine in in caput & cerebrum congeri, & a poplex iam non rarissime fieri, notissimum est. Harmoptoe inde & universalis sugillatio d ' o. In hypothesi sΥΑuLII veri quid superesse non recuso si1 nempe pars cellulosae telae aliqua durior, & ad elaterem & contractionem aptior, alia laxior , ad distentionem pronior fuerit; nihil repugnat, quin lente quidem , sed tamen perpetuo, pars illa prior se sanguine venoso depleat, arterioso a corde advenienti
150쪽
sι LIB. n. ARTERIARUM ET VEXARUM OFFICIA.
resistat, ut demum ex lege derivationis, humorum pontus in eam corporis par
tem ingruat, in qua major partium solidarum laxitas estig. XLI' . N a dubia.
Haec cum scripsissem , morbusque meus aliquas fecisset inducias, ut limpi
diori mentis ulu fruerer, denuo visum est, rebus rite pensis, ne in his quidem causis scaturiginem esse novae celeritatis. Non in derivatione rara & quae tamen latens videatur es te tonica contractio. Non in contractili vi, mortua , insita aut nervosa. Hae enim vires omnes in subsidentia quidem arteriae sanguinem comprimunt, ejus motui progressivo addunt. Verum omnes eae causae in tempusculo paulo priori eandem celeritatem perinde, & eadem portione diminuerunt, ut nunc augent. Contra vim nempe cordis sanguinem agentis, arteriae vis contractilis quaecunque se habet, ut contraria potestas. Eam cordis vis superat; sed ut superet, impendit vim aequalem praesenti vi contractili
arteriarum. Erit adeo celeritas superstes sanguinis c a scordis celeritas diminuta contractione arterio sa). In proXimo tempusculo autem contrahitur a orta
ad eandem diametrum, ex qua per Vim cordis dilatata fuit. Celeritas ergo sanguinis est c - a la, nempe ipsa celeritas cordis nihil mutata, nisi portiuncula aliqua exigua vix definienda, quam frictio absumsit. Quod ad musculos pertinet, eorum actio non penitus nihil poterit in celeritate sanguinis augenda. Venosam nempe non dubie sanguinem incitant, &pressionem suam unice contra cor dirigunt. Ducentibus valvulis sanguis ad cor celerius redux irritat id organum intra idem tempus, & pro ratione molis potentius & frequentius. Nova ergo hic vis subnata est, quae prius nulla adfuit. Aliquam quidem partem hujus compressionis valvulae absumunt, non tamen
totam , tum eXperimento teste, & eVidente caloris atque pullus augmento permotum musculorum subnascente; praeterea columnae succedentis sanguinis valvulas sustinent; ipsaque figura cujusque venae facit, ut pressio sanguinem facilius versus canalem majorem agat, minus vero contra angustam sedem venae repellat pag. 2I8. l. 29. adde Cum plurima mecum verissime Lazaretis sp)LΑΝZAN Us viderit, valde miror , virum clarissimum haec mortis atria rejicere, quuego adeo manifesto, adeo frequenter vidissem titi . Mirabar merito : ipsi in enim Cl. virum Omnia, quam ego , pariter vidissi