장음표시 사용
71쪽
ET OXYMURIAΤICI CONSTITUTIONE.
acidas magis magisque potentes pro ratione vis harum innitatum ostendunt. Quoniam chlarinum, iodinum atque Sulphur ordine, quo nunc enumerabantur, hydrogenium attrahunt, ex tribus acidis, quae ex iis atque hydrogenio coeuntibus nascuntur, mu Haticum est sortissimum,ot hydrosulphuricum est debilissimum ; et quoniam haec corpora sar enium ordine Contrario
attrahunt, Sulphuricum est acidum potentissimum, dum acidum chloricum a itales debiles eXercet. Hinc quoque, quodcunque horum trium corporum hydrogenio adjunctum ac dum debile constituit, idem ozygenio nuptum acidum dat potentissimum. Acidum ergo hydroSulphuricum est perdebile, sed Sulphuricum vires validissimas ostendit; acidum Contra muriaticum est potentissimum, dum chloricum aD sinitates parum validas eXercet; et denique i0dinum, quod locum habet medium inter chlorinum atque sulphur, seu hydrogenis Seu oa geni0 adjunctum, acidum viribus mediis pollens constituit. Euchlarinum et orydum alterum chlarini nul-
72쪽
las vires acidas ostendere, huic rationi non repugnat, sed prorsus convenit. Chlorini et ors genii sunt composita, quorum neutri Sat orygenii ad acidum constituendum inest; orydis igitur nitroso atque nitrico Comparari pOSSunt. Quamvis chlorinum iodino atque Sulphuri unicis adhuc comparatum fuerit, nequaquam tamen his solis est simile. Nilrogenium quoque et orygenio et hydrogenio connubium init, et corpora hinc naSCentia, atque CompOSita SUPTndicta inter se sunt consimilia. Nitrogenium orygenii cum parvis quibusdam quantitatibus sociatum, Ozyda nitroSum et nitricum, orydis
ehlorini jam dictis similia, praebet; orygenio
dum nascitur ; et orygenii Copiae maximae adjunctum, acidum nitricum constituit, quod ac da chloricum et iudicum similat, non solum quia hisce similiter facillime in elementa resolvitur, verum etiam quia mensura Una nitrogenii cum mensuris duabus et semisse ornenti acidum ad nitricum constituendum jungitur, itidem ac mensura una chlarini vel lodini cum mensuris
73쪽
ET OXYMURIATICI CONSTITUTIONE. 63
duabus et semisse orygenii ad acida chloricum vel lodicum formanda sociatur. Nitrogenium denique hydrogenio et aliquantulo carbonii adjunctum acidum pruSticum, muriatico et hydri0- dico quod ad constitutionem haud absimile,
praebet. Similitudines quamvis pauciores inter chlorinum et carbonium et ph0Sphorum et Corpora quaedam alia facillime monstrari possent, hanc rem autem ulteriUS prosequi SupervaCaneum foret. Chlorinum nulla similitudine cum ullo corpore cui si enium ine8t, Sociari, sed elementis illis, inter quae ab hypothesi Dat lana ponitur, esse simillimum, ex supradictis satis patet. De phaen eni' quae eX acido orymuriatico atque corporibus aliis Coeuntibus nascuntur, nunc dissereretur ; de iis tamen, eXperimenta Daviana inter enarranda, adeo fuse antea disputatum fuit, ut hanc rem rursus aggredi ViX Opus esse vid*tur. Horum phaenomen0rtim rationem per doctrinam Davianam facile et simpliciter reddi, corum autem interpreta-
74쪽
tiones non solum minus Simplices, Verum etiam imperfectas, ab altera sententia tradi, eX rebus tunc prolatis manifeste apparuit. Phaenomena tamen ad huc sunt perpauca haud antea enari rata ; quae tamen non ideo notatu indigna vi
Si per mensuras aequales gaSis acidi ozymuriatici et gasis hydrogenii, penitus eXSiccatas et invicem commistas, fulmen electricum trajiciatur, fragor sit, et g S muriaticum gaSibus usurpatis magnitudine aequale conficitur. Hoc in eXperimento acidum muriaticum per SyntheSin nasci ONUPHRIUS DAV1Us Eques credit; chemici autem, qui opinionem Gallicam amplectuntur, hydrogenium Usurpatum orygenio acidi ory- muriatici adjunctum aquam, statim ab acido muriatico in formam aeriam tranSeunte Corripiendam, Constituere eXistimant. Hoc saltem in exemplo hypotheSis Dadiana, quam altera, interpretationem certe simpliciorem praebet. Gasa hydrogenium et chlorinum eVanescunt, et gas muriaticum eorum in loco reperitur : hoc
igitur ex illis coeuntibus nasci dicere explica-
75쪽
ΕΤ OXYMURIATICI CONSTITUTIONE.
tio est, qua nil simplicius concipi potest. Hujus autem eSperimenti phaenomena, ut Ho-P1Us in suis praesectionibus notavit, opinioni Gallicae, non Davianae, nihilosecius favere ,identur. Corpora fere omnia chemice Coeuntia densantur, Vel in Spatium minU8, quam antea, sese Contrahunt; hoc autem in eXperimentogasum chlorini et hydrogenit, priu8quam eXploduntur, ac gaSi3 muriatici, quod ex iis invicem consociatis Conficitur, moles est eadem. Haec praeterea res sententiae Gallicae nil repugnat ; secundum hanc enim, quo O genii et hydrogenium aquam formantia densari Creduntur, eo acidum muriaticum a connubio cum orygeni0 eXiens seSe eXpandere eXistimatur. Hoc tamen opinioni Davianae vix objiciendum videtur ; quia in scientia chemica eXempla alia substantiarum, mole earum non denSata, chemice Coeuntium, nequaquam desunt. Sales non pauci cum aqua Solutiones praebent, quarum densitas haud mediam inter densitatem 8alis atque aquae eXsuperat; poωδSium δ0H0,
76쪽
66 DE Ac1DORUM MURIATICI et aurum cupro, ferro Vel Stanno, adjuncta, Composita suis elementis non solum non densiora, imo Vero rariora Constituunt; et grais o di nitrici elementa, etiamsi inter se chemice conjuncta, in statu haud densato existunt ; hujus
enim gaSis mensurae duae in nitrogenium et o. genium resolutae mensuram tantum unam
utriusque praebent. Adhuc equidem dici potest haec omnia corpora per innitates debiles conjungi; dum hydrogenium, apud ONUPHRIUMDΑv1UM Equitem, chlarinum valide sibi attrahere existimatur. Quoniam autem densationeXum chemicum non Semper comitatur, et quoniam, quando Coritorum inter coeundum deii. satio revera sit, incrementum densitatis rati nem vis ass=nitatis, qua ea inter βe ConSociantur,
nequaquam Sequitur; corpora et per innitates debiles et per validiores sine densatione invicem Conjungi, manifeste nihilo adhuc de his rebus patefacto est contrarium. Si gasa chlarinum atque iodinum simul misceantur, ea facile coire, atque ex iis inter se conjunctis acidum novum sui generis nasci
77쪽
LUsSACUS monstrarit. Secundum opinionem Gallicam, et Glorinurin et Adinum substantiae cujusdam ignotae atque orygenii sunt Composita, neutri quorum o genium ulla ariditatissima impertit; haec tamen composita invicem Consociata corpus Viribus omnibus recisirum pollens constituunt. Quantum hoc analogiae re- Pugnat, primo intuitu Satis patet; nullum exemplum, cui hoc Comparari potest, in tota chrimia reperitur. Doctrina autem Durriana accepta, nΠguStiae evanescunt; talarinum et iodi num elementa Sunt, ex utroque quorum aes nonnulla oriuntur, ex his igitur coeuntibus ac sim nasci prorsus eXPeetandum eSt.
Haec igitur sunt omnia de hac lite ab anulo-gra nascentia, quae mihi ad animum Cucurrerunt. Priusquam tamen ad exitum perveniatur, de quibusdam a Prosessore BERZEoo et ab HENDERs o contra opinionem Darrianum Prolatis breviter disserendum est. BERZEMUS sententiam Durianam, rationemque Dulimnianam inter se conciliari non P0 3
qu edam ad probandum protulit. Hypotheseos
78쪽
hujusce perpulchrae, quae jamdudum auctorem suum tam insigniter illustravit, et chemiam ad
locum adeo praeclarum inter scientias cito prO- vectura videtur, principia explicare, utcunque breviter, proposito nostro prorsus esset alienum. A chemicis viam, quam DALTONUS monstravit, Sequentibus, leges quasdam, quibuS corpora inter coeundum Obediunt, Cognitas esse
scire sussiciat. Harum legum unam de aqua salium chrystallis propria BERZELIUs patefecit, multisque firmavit experimentis. Quando salicuilibet aqua inest, Semper esse tantam amrmat, ut HUS O genium 0 genio, quod in basi salis continetur, aut sit aequale, aut illius sit numero ab integro multipleae vel Submultipleae. Ferri, eXempli gratia, atque Cupri Subsulphata ita constituuntur, ut aquae eorum chrystallis propriae tantum o genii inest, quantum moxydis bases salium formantibus continetur.
Huic legi δubmurias cupri subjiciendo, inter
eam atque opinionem Daviariam se discrepantiam reperisse, propter quam alterutra parum credenda est, BERZELIUS cenSet.
79쪽
ET OXYMURIATICI CONSTITUTIONE. O
Cupri muriali akali causticum adjectum, o dum ne omne praecipitetur cura adhibita, praecipitatum demittit, quod diligenter elotum et exsiccatum cupri est Submurias. Hoc sale in acido nitrico soluto, aci odie muriatico ope nitratis argenti praecipitato, tantum muriatis argenti conficitur, quantum partes 12.1 acidi murratici partibus 100 audimuriatis cupet i Subesse monstrat. Liquor super hydrargyrum digestus, ut argentum Superfluum amoVeatur, in cretaeibulo platini vaporatione siccatus, atque, donec et hydrargyru3 et acidum avolaverint, calori rubro
expositus, partes 72 orydi cupri praebet. Ex 100 partibus igitur 3ubmuriatis cupri basis et
acidum partes 84.1 formant. Partes 15.9 ami fas esse aquam ChryStallis propriam necesSe est.
Sed partibus 72 0 di cupri partes 14.37 orygenii inesse, atque in partibus 15.9 aquae Partes 14.32 orygenii contineri compertum est; cupri ergo in Sub muriate, pariter ac in SubSulphate, tantum 0rygenii in aqua, quantum in orydo Continetur. Haec autem dum corpora, eorum de Con8ti-
80쪽
tutione sententia Gallica habita, adeo apte inter se consentiunt, si opinionibus credatur Da-vruru' hunc consensum conservari posse BERZEMUS negat; nam Secundum hanc doctrinam ab aqua chrystallis propria, quae Sali inest, Pamtem quartam abstrahi, inque elementa reSM-V1 IleCeSSe eSt, ut Cupro orygenium et chlarino Ddrogemum praebeantur. Aqua igitur chrystallis Sulamur 3 cupri propria sa u qua ta parte minus, quam orydo barin salis constituenti inest, continebit. Haec autem ratio legi supradictae repugnat Hanc tamen ratiocinationem ab opinionibus Dat ianis vix intellectis prorsus pendere, Cuique his rebus animum admoventi cito patebit. Haec omnia neutri hypotheti favere possunt, quia corpus, quod BERZEMUs examini subjecit, haud e cupr0 et chserin0, Sed ex Gessi muriatim, o. si cupri et aqua constituum fuit. In hoc composito chlarmum is Mense et cumum O. 'genio jam adjuncta fuerunt; aqua igitur chry8- falsis propria resoluta, ut illi hyaerogenium at-