Josephi Quarin, ... Animadversiones practicae in diversos morbos

111쪽

D A A s c ' I T A. 9 in morbo praesertim recenti, dum firmae sunt

vires, solvendis plus serviat unum emeticum centum dossibus purgantium; eadem tamen

pagina g 9 negat, te emeticum dedisse, ubi

notabilis obstructio, aut induratio, unius alteriusve visceris observabatur, Hydrope o variorum incipiente tentandum emeticum foret, cum is, teste Perci vat, non nunquam sponte orto vomitu curatus fuerit. Fortasse concusso abdomine serum per tubas Flillo pianas, o vario adhaerentes, ad uterum delatum, indeque egestum est. Apud Bartholinum, Burnctum, & Willisium,eXempla reperias ascitae ; vel spontaneo, vel medicamentis e X citato sudore curati. Comes tib Oster mann , gravissime hydropicus largo admodum sudore pcdum levabatur, qui deinceps continenter fluens cum per viginti annos liberum a morbi reditu servavit. Calceis propterea utebatur ita conformatis, ut defluus humor receptaculo quodam reciperetur, in quo sinculto incommodo per aliquot horas permanere

poterat. blis iij ccesssibus inducti medici sudorifera , pulverem Do uri, & alia stimulantia ac spirituosa pr Lbuerunt. Licut aud ch) tamen non fidit sudoribus per medicamenta interna excitatis , plusque ab iis sperat, qui uere te pido sudatoriis , balneis saccis, sale arena. furfure, solis radiis, vel surno e X primuntur. Damnant sudoriserorum usum I ab mundus

112쪽

96 CAPUT VIII. Fridericus Hossim annus, Ck cum a scilici dinsculter ad sudorem disponantur, & e regimine calido , atque volatilibus remediis febris major, metast 'cis ad partes vitales, suffocatio denique, aut assedi iones soporosae sequantur. Prae cipue vero abdomine immaniter tumente fluidum , quod per vasa adhuc circumducitur, ante expelletur, quam diaphoretica in lym- Pham, e Atra vasa stagnantem, agere valeant. Multi curam athitae inchoant, purgantia drastica praebendo. At Ill. v an Smiet en parum a fortioribus purgantibus . expectat , cum provectior est hydrops , aut difficiliores ejus

causae.

Vetat, nunquam satis celebrandus Sy den- hamus infirmiore corporis habitu aegros, aut feminas vaporibus obnoxias validis purgantibus vexari, latinissimus Celsus Cl) perniciosas ait purgationes, quaa nimisi valentibus pharmacis fiunt; hinc cibo, quam medicamentis molliri alvum maluit. Maxime obsunt drastica hydropi e nimiis evacuationibus velut haemorrhagiis, a ut diarrhaeis orto: vel ubi scirrho sie Viscerum obstructiones absunt de his valet effatum Mea-

dii ; m) quo plus humoris e corpore ejicitur , eo maj'r ejus copia brevi in cavitates refluit. Prodesse sortiora purgantia tum poterunt, cum aegri glutinosis humoribus abundant, cum

113쪽

DEAsCITAς Id, ut nimirum aquis egestis minus ureteres com primantur , viaque commodior diu reticis remediis paretur. Sed hic cum vires aegri, tum febris ipsa

consideranda; illis labefactatis saepe cum aquis animam reddidere tegri; hac intensiore facile edrasticis purgantibus inflammatio succedit.

Broklesby nosortissima in hydrope purgantiae jalappa & gummi guttae praescribit; monet

tamen, hasce doses militibus exercitatis potius, quarn desidiosis urbium inquilinis convenire, ne continuandas purgationes esse, cum partes solidarmultum debilitatae sunt. Frequenter olim. propinabatur gummi guttae: Cl. Heuer mann viginti tria grana cum helleboro nigro dedi', quae dosis merito Lipsiensibus nimia videtur. Loselie, Lindantis, & Trili erus insatis tos hujus remedii fructus enumerant; Joannes Si torus Mediolanensis co) gummi guttae usu nain majore Xenodochio jam octo abhinc annis abolitum esse refert, tum securiora multo remedia in promptu sint. Tum igitur conveniens solum videtur , cum integris Visceribus, nec viribus nimium fra uis humores abundant glutinosi atque tenaces; nam

Hallerus observavit, iniecto in venam gummi guttae tenuem ex ano liquorem stillasse, sanguinemque mesentericis in venis solutum fuisses iDecocto sequente cum fruictu usus est Ill. Bald inger D. Coquitur gummi guttae aqua, sensim instillato oleo tartari, quod vim drasticam

purgantem mitigat. Remotum ab igne atque re n) p. 233.

114쪽

frigeratum, ii guttatim deinde praebeatur, per

vias urinae aquas evacuare solet, & larga nonnunquam excretione & critiea.

Uydragoga quoque partitis vicibus exhibere

contuitum est, cum quibusdam etiam majoredosii, sed semel duntaxat sumta vix alvuS moveatur, in aliis vero ex eadem hypereatharsis, aut alia gravia symptomata nascantur. Si purgantia fortiora poscit morbus, pulveres, aut electuaria pitulis praeserenda sunt; hae etenim, cum primae viae nimium exsiccatae sunt, minus solvuntur. Sequens electuarium cum strenue purgat, tum inflammationis metum minorem injicit. p. Roob ebul

R . jalap. Unc. β. Arcan. duplic. dr. h: Syr. de spina cervina q. s. Ut fiat electuarium. Sumat saepius drachmam, donec purgetur ubi resina g. jalappae praescribitur, ea se inaro terenda, vel spiritu vini solvenda erit, ne ob tenacitatem tunicis intestinorum adhaereat Commode item, teste van SWieten, aliquantulum

aromatis additur, ut tormina arceantur.

Cum, sumto purgante restinoso, dolores existunt, ovum sorbile, itemque, absente febri, vinum hungaricum proruerit. Quandoque post purgationes validiores contractis intestinis coercetur aer, unde spasmi oriuntur,& increscens abdomen sere ut in tympanitide

Percusium resonat. Huic malo unctiones ex unguento calendulae, oleo laurino, & camphora

extra adhibitae; intra optata cum carminativio sumta levamento sunt.

115쪽

DE A sc ITAq. menth. une. h. Elix. stom. temp. dr. β. Laud. liquid. Sydh. gutt. xiv Elaeosacch. mentii. dr. i. Sumat omni dimidia hora unciam dimidiam, donec symptomata remittant. Interdum sumto drastico diarrhaea sequitur, Vires atterens, & vitae terminum accelerans. Artis erit prohibere, ne humores nimia vi in intestina

irruant.

Si vires collapta sunt, pulsusque imbecillius

mi eat, mixtura ex cortice peruviano, aqua men-thae, vino Sic. si vero evacuationes urgeant, miX- tura optata mox memorata propinanda est.

Ubi sitis vehemens, & pullus celerior, cauti sine cum optatis agendum. Quae sequitur, mi Σ'

tura magis convenit Ise. Cori. Peruv. dr. Q. Gum. arab. dr. h. Succ. catech. dr. j.

Aq. flor. rhodad. st j. Spirit. Vitriol. gutt. XVJ. Syrup. Diacodii q. s. ad gratiam. Sumat singulis horis, aut altera quavis hora

unciam unam.

Abstinendum ab acidis nilneralibus, ubi majoribus aegri doloribus vexantur , ne intestina , muco abraso nudatiora, nimium irritentur. Tenesmus, aut acerbiora tormina decoctum salep, salicariam, & clysmata demulcentia posia

cunt.

Felicius ascites diureticis debellatur. Invenias quidem apud auctores exempla hydropicorum, Pulvere Doweri , opto, aut semine sinapi devorato, vel etiam viridium genistae summitatum infuso sanatorum ; sed sicut remedium quod A a

116쪽

1oo CAPUT VIII. aegris quibusdqm nil profuerit, damnare i ad

convenit, ita ob unum alierumve successum magis prosperum idem non temere & universim commendandum est.

Fatetur candidissimus Sydentiamus, se hydropem saepius ope tyrupi ex spina cervina parati 1anasse; inde fiducia plane .juvenili in animum induxisse , teneri a se medicinam, cuivis hydropisanando aptam, ac suffcientem; sed paucis post

hebdomadis erroris damnatum, cum feminae ex quartana hydropicae eundem syrupum aucta doli incassum, ia nullo fructu praebuisset, quae tamen alterius medici cura, aliisque medicamentis sanitati omnino restituta fuit. Complures ante annos asciti cum vidi, cui aperitissimo Archiatro Κessier optima remedia frustra adhibebantur. Demum, ut ne nihil agere medicus videretur, ro ob sambuci exhibuit, unde s cuta copiosissima urinae excretione aeger integri convaluit. Putat Lieutaud, conducere ascitis, lotii promovendi causa, usum cantharidum, a quarta grani parte, ad granum unum aut alterum progrediendo. Quin & Dioscorides, & ante bina fere saecula Utricus Rumlerus cantharides hydropicis adhibuerunt. Ex ephemeridibus q)quoque constat, in Hungaria adversus hydrophobiam exhibitas fuisse cantharides, sudore copioso, & urina absque omni dolore succedentibus; ego vero in hydrophobis, quibus cantharides

exhibebantur, contrarium observavi. Galenus binorum casuum meminit, ubi cura cantharidibus

infeliciter tentata est. Cl. Plenk cr) noxium

Mat. med. p. 338.

117쪽

DE AsCIT A. earum usum internum vidit : Ill. Piquerius cs a cantharidibus ad mentem Licutaud praebitis urinam retineri potius, quam promoveri usu didicit. Ipse etiam Lieutaud, eadem, qua cantharides laudat, pagina, t) eas acerrimum medicamentum esse pronuntiat, I demulcentibus temperandum, quod saepe stranguriam, aut mistum cruentum inductit. Hinc cum Cl. Lud ig u) cantharidum usum dubium esse censeo, cum frequenter spasmum urinae viarum stimulo suo essiciat. Eaedem pessime nocerent strictioris fibrae hominibus; vel ubi humores nimium attenuati sunt, aut in putredinem abire occipiunt; tamen cum alia remedia nihil quidquam proficiunt, tentari queunt in aegris pastaceo habitu, qui farinaceis abusi , siti & calore carent. Durn nuper, ascitico frigidae temperiei ad nos comium generale delato, qui apoplexi a primum, dein paralysi dextri lateris correptus erat, eam ob rem tria vesicantia applicabantur, majus inde consecutum est urinae profluvium, quam e remediis omnibus, quae morbus postulare videbatur, exhibitis. Quae dum continuarentur, ascitae curatio felicius estecta est. Cum . Meloe Proscarabaei Linia. mitius , ae cantharides agere videatur, eum in hydrope cumroob sambuci mistum tentavi, & aliquoties, cum successu exhibui. Inter alios gravissimum asciti cum intra biduum diu resi indesinente sanavi , in pluribus tamen optato successu carui, quin imo dolorifica inde,

118쪽

Ioa CAPUT VIII

parcior urinae secretio, sitis, fauciumque ari ditas consecuta, demulcentibus, & naucilaginosis adjuvanda fuit. Nec commendari multum millepedes merentur, qui, uti Cartheuser in vestigando observavit, praeter plurimas' inertes, teneras, Mamacilaginosas pertes principio salino, nec fixo aleatino, neque nitroso, sed nonnihil volatili urinoso constant, quod admixto vino rhenano, aut austriaco penitus destruitur, & in sal neutrum ammoniacale, nullius, ob exiguam sane quantitatem, praecipuae virtutis, convertitur. Succo etiam multo vilior est pulvis e siccatis la contritis mil- lepedibus paratus, neque ad solvendam crassiorem pituitam valet. Nitrum, quod in remediis urinam pellentibus Censetur, non convenit asstitis, quibus laxior habitus, humores nimium soluti, ia vires ventriculi depressae sunt. Omnibus diureticis longe scilla antecellit, quae& rubra, & alba est; illam essicapiorem reperit

Praesertur radix exsiccata, cum decoctum recentis ob ingratum, & nauseae plenum odorem aegri respuant, M succus e recenti commode exprimi nequeat, quamvis tunicae succulentae cum aqua vel aceto diu terantur Jubet vir supra laudatus, tunicas discerptas in pastam farinaceam impingere, ut subito exsiccentur, cum sic integris viribus diu conservari possint; sed mihi leni solis aut clibani calore exsiccata: pra lacent, cum multae priore illo modo vires Pereant.

119쪽

D R A s c I et A. IOῖΜon et Cl. Cartheus cr , pulverem contusum , etiam in vasis probe clausis conservatum, essicaciae semper aliquid amittere; quare satius ducit, recenter contuso pulvere uti. Ad extractum tamen parandum scilla recens praeserenda vi

detur.

Scillae dosis aegris la symptomatibus accommdanda est. Van Swieten eam probat, e qua levis sequitur nausea; tum enim certus erat de diuresi sutura; si vero vel vomerent aegri, vel nullam omnino nauseam sentirent, non tanta secernebatur urinae copia. Ego tum essicacissimam sensi, cum nulla aegros

nausea veXaret.

Orymeli scilliticum largius propinatum urinam movet; convenit aegris strictiore habitu, quorum pulsus celerior est, aut sitis intensior; prodest praecipue, cum ascites ab obstructione hepatis , haemorrhoidibus suppressis, aut febribus ci id nimis profligatis ortus est. Quandoque mobiliori systemate nervorum praediti mellita non serunt, sed inde spasmodicis assectibus corripiuntur : iis oxymollis scillitiei locosyrupus scilliticus N. 22. propinandus est. Varia tamen ad causam morbi impugnandam se ii lud adjungenda sunt, ut ex sequentibus patebit. Ubi fibra laxa, corpus pallidum, humores glutinosi, vinum scilliti cum N. 23. commendatur. Incipiendum a minore dosi, ne subsequatur

vomitu S.

Ex numerosissimis asciti eis vix unum, alterumve scillitico vino curatum vidi. Minore copia datum.

vix lolium prolicuit : paullo largius haustum vomitus 9 abdominis dolores ciebat, appetituita que delebat.

120쪽

Maxima medendi vis extracto scillae aquoso inest, quod in pulveribus , vel in mixtur 1 ab uno grano ad iij. ascendendo pro dosi praebetur. Rarius ab eXtracto, , quam oxymelle scillitico

anxietates nascuntur.

Interdum nil proficiente extracto, scilla in substantia a gr. j. ad. iij. pro do si data fuit. Mead eam ad B β. exhibendam vult ; sed

inde vomitum, dolores abdominis immanes, mortem denique ipsam subsecutam vidi. Cadavera Tenes immunes, at ventriculum, & intestina inflammata, & gangraenae corrupta exhibebant.

Cl. Mead haud sequendo consilio scillae radicem ari jungie, namque haec masticata fauces urit, & sitim generat vix exstinguendam. Nitrum passim scillae additum inconveniens est, ubi alvus laxior, aut leucophlegmaticum frigidumve corpus, aut vires infirmae. Multo rectius ad selicius hic Pgranum camphorae dimidium cuilibet pulveriseillitico admiscueris. Ubi a scilla sumta ructus, statusque aegrum vexant, uncia dimidia aquae: menthae post quamlibet ebus dosim levamen adfert. Vires ventriculi scilla debilitatas cortice firmare

juxta laudati s pius Tissoti mentem CZ oportet. Ninus recte Ludwig purgantia scillae jungi

vult; optato toties successu caruit scilla, quoties crebriores inde purgationes secutae sunt. Cum magni seu ventriculi, sive intestinorum dolores h scilla sumta observantur, desistendum ab ea, la ad demulcentia velut decoctum salepconfugiendum est. Pessime consulunt aegro, qui ob tormina exci-