Josephi Quarin, ... Animadversiones practicae in diversos morbos

81쪽

D D P Π T Π I sDemum phthisicis animi quies concilianda est, namque recte Ovidius : p

Attenuant vigiles corpus miserabile curae.

CAPUT V L.

a sthma jam humidum est, jam siccum e

modo continenter urget, modo more febrilium paroxysmorum certis aut incertis temporibus revertitur.

Plurimae sunt asthmatis causae; velut, scambies, & arthritis repulsa, fumi arsenico gravidi, ulcera intempestivd consolidata, tumores scirrhosii atque oedematosi thoracis, spasmi hypochondriaci, muco obsiti pulmones, aut nimia pinguedine elisit, sudor denique axillarum frigidis, aut adstringentibus cohibitus, &c. . Gibbosi quoque frequentius hoc malo iob rant ob pectoris angustias, & nervorum spinalium, qui cum intercostalibus committuntur, Pressionem. Nonnunquam causa ast limatis abdomini insidet : saepe testam e Floyero nihil in dissectis ast limaticorum cadaveribus vitii detectum fuit.

Melius, & rectius sub dio asthmatici valent , quam in lecto ; facilius quoque, & li, p Metamorph. V.

82쪽

berius sub aere urbium cras , omnisque generis sordibus inquinato spirant, quam rure, coelo sereno, & sicco. Causam hujus rei afieri Halle rus, ca) cum ait: densiori aere pulmones molius repleri, sicque faciliorem reddi sanguinis translatum. Per somnum paroxysmi ingravescunt: manperatur item morbus, cum caeli temperies vehementiores patitur, velut vere & autumno,

mutatione S.

Matura, aut provecta aetate homines gravius, quam juvenes assiciuntur. Aegre ab asthmate juniores, nunquam senes Kleinio teste liberantur. Si tussis sicca in humidam mutatur, indeque levatur aeger, faustum id omen fuerit: sin secus, infaustum. Oedemate manus vel brachii accedente, ut plurimum hydrops pectoris jam adest. Verum a temore pedum oedematoso subito orto, observante van SWieten, saepe miro modo levanturasthmatici.

Fusius de cura, & signis asthmatis disserit Sauvages. b Desectio animi crebrior lethalem portendit

eventum.

Frequenter insanabile est asthma. Ipso Floyerus, qui egregium de eo librum

scripsit, triginta annis hoc morbo laborabat, neque tamen omnibus tentatis remediis convaluit. Si pulsus fortis, de plenus metum asserat vasorum disrumpendorum, venaesectio moderata opportune instituitur, praecipue, cum menstrua, ca) Phys. T. IlI. p. 196. b) T. II. P. II. Nosol. meth. P. 168. 33.

83쪽

DE AsTHMATT. 67 aut haemorrhoides suppressae erunt. Neque tamen imitandus Mead c) videtur, dum ait: multiplexasthina multiplicem postulat medicinam; cujuscunque vero generis sit, semper profuerit, venam incidere, nisi quid obstet. Momentaneam quidem opem saepe sanguinis eductio praestat, sed brevi omnia in pejus ruunt. hydropsque frequenter accersitur, praecipue si aegri in par Oxysmo plus pallescant.

Leviore, & recente malo, cum febris abest,& nausea , atque anxietaS circum praecordia, vel aliquot post pastum horis consequens exacerbatio observatur, tentari emetica poterunt ast malo inveterato, & comitante febri, morbus, poste me

sim, impetu fortiore redire solet; id quod omnibus fere accidisse narrat Uintringliam, cd quibus paucis post vomitum momentis notabilis spirandidissicultas rediit.

Obsunt, quae exscreationem promovent, medicamenta, ubi vix anhelitus ducitur; nihil enim hoc rerum statu exspuere aegri possunt.

Neque in vapore aceti, seu simplicis, seu scillitici ope spongiae attracti multum spei est , quum omnes illi, qui tali respirandi augustia.

premuntur , ab hujusmodi vaporibus, testante Wintringliam, enixe abhorreant, quamvis ii, maxime in asthmate pituito , salutares esse possint. In asthmate sicco ex purgantium I diu reticorum abusu hydropem pectoris cum Cl. Κleinio enatum vidi. Observatis constat, quod paroxysmum asti 1

c) Monita, & praecepta med. p. 6 I. d Richardi Mead monit. & praec. med. Observationibus illustrata P. 93,

84쪽

C A p U T V I. maticorum ingruentem subinde alvi suxus liberior praecedat. Opiata, sit convulsilvum excipias, vix idonea sunt, cum aegri, praecipue pituitoso in asthmate, dum materia intus cohibetur, eo adduci possint, ut fere suffocentur. Cum reS urget, optum aqua dilutum rectius, quam in pilulam conformatum praescribitur; cum haec in ventriculo dissicilius, & non nisi post longius tempus solvatur. Si hystericae asthmate correptae multum flatibus non secedentibus torqueantur, quae alias iis pro- rumpentibus levabantur, cucurbita scrobiculo cordis impossita saepe Juvat; ubi vero causa in visceribus abdominalibus obstructis; ut, hepate haeret, ad solventia Ic. recurrendum est, ut uberius ex capite de ictero patebit. In asthmate humido, interpositis purgantibus,& clysmatibus acrioribus, Permes minerale, gummi ammoniacum, o mel scilliticum, infusum hysopi, A stipitum dulcamarae Ν. 2I.

conveniunt.

Stipites dulcamarae longiore tempore haud de-- coquendae sunt; cum ejusmodi decoctum amaritiem contrahat, pluribus ingratam. Etsi pulvis ipecacuantiae inhalatus inimicus sit pectori, cum in transactionibus anglicanis reseratur, foeminas duas violentis asthmaticis sympi matibus correptas fuisse , du .u ipecacuantia contunderetur, eam lainen Wedelius e) jam olim in assectionibus pectoria, pulmonibus nondum exulceratis, interne eXhibuit. Nuper restricta dosi ita ut tertia aut quarta quavis hora dimidia graci e Diff. de ipecacuaaha P. 37,

85쪽

Pars aegro praebeatur, iterum commendata est.

Profuit quandoque, at saepius spem sesellit In asthmale pituitoso kermes minerale, gummi ammoniacum &c. multo plus praestitere. In nonnullis tamen, praecipue in pallidioribus, & inflati habit sis aegris nec haec juverant; erum extractum scillae aquosum prioribus additum levamini fuit. Idem remedium cum successu exhibui in

gibbosis, asthmate leviori assectis, ubi pulsus

Vacillabat, aut pedes tumere incipiebant: ita

bydropem pectoris, qui in similibus brevi se

quitur, saepe prae Verii. Stimulantium, velut hermes mineralis dosissensim augenda est, ne, dum materies nimis crassa, nec adhuc expectorationi apta est , aegri majori doti laedantur. Nullam ab extracto tabaci in asthmate laudato opem allatam aegris observavi. In ast limate, ex ulcoribus citius consolidatis, aethiops antimonialis, interpositis, si corpus succi plenum sit, purgantibus, nonnunquam prodest , non negleetis pro diversitate

iubjecti, & symptomatum balneis sulphureis,

vesicatoriis, sonticulis, aut se taceis. Quandoque emplastrum semiveiicans, latius extentum, commode inter scapulas applicatur; observatum quippe fuit, nonnullos, ingruente paro Xysmo, dolorem in scapulis, jam remittentem, jam intermittentem passos esse. Vesicantia saepius renovata. aut diutius suppurantia aequae, vel majoris sunt emcaciae, ac corteX megeret, qui aegris majus taedium, Mirritabilioribus majorem dolorem parit. Tractaveram aliquando asthmaticos duos,

qui sub paroxysmi principium viscidissimam

86쪽

materiam tanto nisu exscrearunt, ut, anima interclusa suffocandi, prope viderentur. Ii pluvere ex floribus, sulphuris extracto liquiritiae,& kerines minerali levabantur primum ; tum febricula lenta accessit, sputa copiosa ac puru-Ienta pessimae notae ejiciebantur, viresque diiuuebant. Hausto decocto corticis, lichenis

istandici, & liquiritiae tolerabili ad tempus

valetudine utebantur; verum decurrens eodem

tenore paroxysmus absque manifesta causa saepius rediit. Horum alter, qui exanimi pathemate malum

Contraxerat , i inpatiens curae eAteras Prouin- Cias adiit, quaesiturus medicinam morbo; Ve-Tum . accidente universi pene corporis herpete,sdhibitisque incassum variis remediis, quarto post anno reversus in patriam, miserrimbobiit, Apertum cadaver, praeter polypos majorum vasorum, & calculos cysticos, qui esse eius Potius, quam causa morbi fuisse videbantur nihil peculiare exhibuit. Alterum , cui sublimati corrosi vi usus asthma supra dictum adduxit, Iongiori tempore, sequentibus pitulis, decocto si pitum dulcamarae, & aere sulphureis VapQ-ribus imbuto servavi. Cort. per uv. selectiss. unc. j. Flor. sulph. Ex tr. liqvir. dr. ij.

F. Pil. gr. iij. Sumssit ter per diem vj. progrediendo ad x.

usque.

Demum aeris injuriis cum se incautius objecisset, peripneumoniam notham contraxi

qua periit

87쪽

DE AsΥΗΜΑΤΕ. In asthmate convulsivo vox acutior est, urina tenuis , & copiosa redditur, & paroxysmus animi

motibus aut excitatur, aut eXasperatur.

Non raro, uti Baglivius animadvertit, frigoris in capite sensus praecedit, quem quidam in vertice dolor comitatur. In parOXysmo crocus, spiritus salis ammonia- ei, & optata : extra paroxysmum frictiones spinae dorsi aromaticae, equitatio, pitula: N. Io. ex radice valerianae, cum gummi galbano I asa saetida adjumento sunt. Semper tamen ratio temperiei, pulsus, vitaequzantea actae habenda est. Martialia, etsi fractum sit ae debile corpus, plerumque obsunt asthmate convulsivo labora

tibus. '

Cum o vitio solidorum malum enatum est, pro in sinabili haberi debet ; animadvertit Ill. Tralles, vir ob artis peritiam, suavitatem morum, candoremque animi mihi plurimum colendus , nihil ad vitia partium solidarum tollenda opis in medicamentis esse. Gibbosos asthmate laborantes, potissimum hydrops pectoris invadit. Hinc ubi pedes aliquantillum tumebant, I spiritus augustior ducebatur, levissimam dolim extracti scillae cum extract liqui ritiae propinavi, qua re u symptomata levabantur , & aegri per complures annos sustentati

ruere.

Si asthma a pulmonibus pinguedine elisis ortum trahit, obesitas, praecipiente Hippocrate, tollenda est paucitate ciborum, exercitiis fortibus, obsoniis hortensibus, stragulis duris, curis, & vigiliis. In asthmate e scrophulis orto, quandoque sequentes pilulae levamen tulerunt. Spong. maria. combust. une. β.

88쪽

F. pitulae gr. iij

Sumat ter de die vj. progrediendo ad x xia. Verum cuilibet in re medica versato notum est, morbos chronicos, velut asthma, phthisiim , tabem, aut hydropem, cum e scrophulosis tumoribus nati sunt, vix aut ne vix quidem sanari posse, praecipue si lapideam jam duritiem nacti sunt. In tumoribus strophulosis externis inchoantibus allaborare oportet, ut hi dissipentur, & impediatur, ne similes in partibus internis, ut pulmon,

hus, mesenterio nascantur.

Non equidem ignoro diversissimam esse sero-phularum naturam, seu illae in diversis corporis plagis, seu una eademque in parte, velut in collo, existant. Itaque de Haen non multum fidit remediis, cum, quod uni quidem solvendae par foret, ad reliquas abigendas non Valeret. Buriet serophulosis aquam calcis exhibuit, sed nullus horum curabatur, verum macies, ia appetitus dejectio inde nascebantur. In strumis emeacissimam expertus sum spongiam

inartriam combustam. . Spong. marin combust. dr. vi Elaeo sacch. anis. une. β.

Sumat bis per diem gr. XXX. progrediaturque ad L. usque. Nunquam e spongia marina, ut alii asserunt, maciem, aut tabem secutam esse observavi, quae, si succedunt, sorte tumoribus, intra corpus latitantibus rectius, quam medicamento huic adscribendae sunt.

Cum jam profligatus ost morbus , aegriquet

89쪽

convalescere videntur, amaricantia primum, tum cortex, & lenia martialia opportune adhibentur. Mirum prorsus videtur, quod Lucas asstrit.

e) multos Spadanorum incolarum strumis la-

horare.

Plurimum deinde a diaeta, ratione vivendi, munditie, & corporis motu pendet. Helmontius adversus scrophulas velut peculiare remedium digitalem purpuream L. commendat, cujus radix in pulverem contrita interne sumitur, externe vero cum gummi ammoniaco Mhedellio in emplastrum conformata applicatur. Laudat idem remedium Burmannus. Hermannus vero vult digitalem novellam, iaprima plantae erumpentia germina in usum adhiberi; tum succum eorum expressum in butyro coqui tamdiu, donec succus concoctus est, tum idem, addito novo succo, iterari. Oportet autem sufficientem hujus medicaminis copiam parare eo anni tempore, quo fores haberi Possunt, cum integer quandoque annus, quin longius etiam tempus ad curationem ab sol vendam requiratur. Resert praeterea Cl. auctor, ulcera

primo majora fieri, sed tandem sanari, & cute obduci. IIuguentum hoc in scrophulis solum humidis, & manantibus salubre esse, in siccis vero

parum valere asserit.

Cl. Lentin contrariae sententiae est, & theam ex digitali purpurea quosdam sere trucidasse, tasymptomata enata em molientibus anodynisque mitiganda fuisse author est. Narrantur quoque ab aliis infausti effectus laeei digitalis cum cerevisia exhibiti; at constat, nimis

magna dosi propinatum fuisse. sv LII y on Watera P.

90쪽

r ' C L p υ T V 1. Anno proxime elapso, nonnulli cum serophulosis

tumoribus in nos comio erant, qui absque ullo fructu antimonio, sulphure, lethiope minerali, amaricantibus, decocto sarsaparillae, saponaceis, gummatibus, cortice, mercurialibus usi fuere; at succus digitalis purpureae recenter eXpressus, atque externe applicitus : tum extractum interne praebitum saepissime iis profuit. A gran. i. extracti incepimus, dein ad v- vj, imo apud quosdam ad gr. x la xij. progressi sumus. Inter alios juvenis erat , post scabiem externis remediis retroactam scrophulis colli correptus, cui nulla remedia seu interna, seu eXterna adversus scabiem retropulsam laudata, profuere. Imo alios scabiosos contrectavit, neque inde scabies proliciebatur. Demum digitali tum interne, tum externe adhibita, nulla subsequente scabie, convaluit, emollitis primum tumoribus, tum honum ac blandum pus fundentibus. Nonnulli titillationem, alii sensum doloris in parte affecta, adlij bito ante commemoratoremedio, experti sunt. Duo a sumpta leni extracti digitalis dosi iterato febricitare coeperunt; itaque ab ulteriore ejus usu desistere cogebamur. Pauci quidam a majori dosi, dolorem capitis, offuscationem oculorum, I vertiginem querebantur , eorumque caput magis inflatum apparuit: his minuenda dosis erat, qu m dein ad persectam sanationem usque absque ullo incommodo fere

bant.

Cum sub usum digitalis strophulae exulcerari coepissent, utplurimum suppuratio bona sequebatur; in nonnullis vero scrophulae clausae in suppurationem abibant, pureque bonae notae exhibito consolidabantur, quamvis ulcera similia

alita ciuicillime sanentur. ι