장음표시 사용
191쪽
DE AR TRITI DE. 373 Caeterum aegros, alioquin recte Valentes, absente febre , cum dolore ischiatico premerentur , qui diaphorcticis exhibitis , Ar calidis applicatis pertinaciter resistebat, frigidissimis somentis levatos saepius vidi. Si acerbiores inde dolores accessore , relictis frigidis, ad somenta tepida denuo redii.
A cataplasmate e X su pone , arnica , & cicuta egregios essectus in arthritide, rheumatismo, imo in pleuriti de animadvertimus, quae tempor Chumido , frigido occurrebat. N l. Laudatur quoque moXa , qua olim Augustae Vindelicorum secundo eventu usi l unt. Ea lanugo est artemisiae, quae fisia in conos incenditur , ut leniter deflagret nec nagnum dolorem testante Pur manno & van Swiet en , assert. Cutis antea mundanda, pilique radendi sunt. Nocet tamen, ubi pars rubet, & inflammata
est, in doloribus vero profundis ad disti pandos humores frigidos & serosos valere poterit ;quamquam cum Olao Borri ethio ex illimem, inustionem arte milia suciam haud majore , quam ipsa vesicantia, vi ad medendum malo Pollere. Arthriti de fugat st, partibus debilioribus , praecipue Cedemato sis, corrob irandis vinacea sub forma balnei sicci vel cataplasmatis commendantur; sed ea cX uvis dulcibus, non vero acribus expressa esse oportet.
Ut reditus morbi prohibeatur , in iis praecipue , qui aeris vicissitudinibus expositi sunt, diuturnus balnei sulphurei, veluti Η adenssis,
usus necessarius est. Balneum , quod Frauenbuad vocant, ossica
cissimum est, & plus sulphuris, quam reliqua, testante Braun, h continet. h) Transact. philos. 167O.
192쪽
C A D U T XIV. Juvant quoque balnea haec sulphurea in paralysi post arthritidem remanente. Similibus quandoque profuit electri satio, praJcipue ubi sudor validus, calor insolitus, &commotio in parte affecta cum levamine totius corporis brevi subsequebatur. Mirabar persaepe, paup'res quosdam, qui sustinendis in balneo paralyticis victum e XCr-Cent, non raro ducentis per annum lavacris sine no Xa uti.
Qui arthriticis, & rheumaticis asse stibus obnoXii sunt, ingruente autumno , corpus densi Oribus vestibus munire debent; tunc enim animadvertente Celso, i)fere meridianis temporibus calor est; nocturnis atque matutinis, simulque vespertinis frigus. Praecepit id jam Hippocrates , licet in calida graecili degeret. Plures rarius arthriti de vexabantur, ubi subuculam laneam nudo corpori applicatam gestabant.
Quibusdam balnea frigida morbum prae Uertendo profuerunt; nonnullos tamen inde pejus affectos vidi, & novissimis observatis constat, quod licet incolae septentrionalis Americae infantes saepius frigidae aquae immergant; multi tamen adultorum ex morbis inflammatoriis pereunt per vicissitudines aeris contractis. li) i) L. II. C. I. kὶ Histoire des Decouvertes saltes par divers savans
193쪽
giore acidorum , & acescentium usu repetunt; cui sententiae van Swieten non omnino adstipulatur, quamvis det, eam a vinis acidis nonnunquam oriri pos e. Ill. Linneus rusti eos in Suecia a podagra immunes vivere existimat , qu bd vino non utuntur, sed cerevisiam hauriunt. At rustici nostri, di plebaei toties vino acido abutentes podagra vix corripiuntur. Testatur quoque vir supra laudatus , nullas podagricis molestias a frugibus cuiuscunque generis creatas fuisse , quamquameae in acidum abeant. Vero similius est , morbum hunc a victu plenissimo , neglectis corporis eXercitationibus , nimio veneris usu , & immoderata mentis intensione nasci. Certh salvos rarb podagra vexat. Quod tamen ad superiores mali causas adtinet, fateor, nosse me fratres duos, podagricopatre genitos , quorum alter, etsi sobrid viveret, pessime hoc morbo cruciabatur .' alter omnibus aeris injuriis expositus , veneri, & bacho ultra modum indulgens, nunquam podagra labo
194쪽
Morbus non caret suspicione contagionis; iaquod canes cum podagricis dormientes, vel pedes eorum lambentes confirmant. Raro sceminae hac aegritudine corripiuntur ;etarius e viris macilenti. Juvenes longe facilius, quam senes, curantur, sed vix grandaevi fiuvi. Si dolores constantes sint, longiorem id sensebus aetatem Praesagit. Qui multum vel sudant, vel mingunt, raro podagra torquentur. Sudor morbum levat; is tamen, qui saeviente dolore anxius exprimitur, teste Κle in io , non juvat. Nullam Nieuli offfidem meretur, qui, postquam Japoniam aliquoties adiisset, assirmarae non dubitat, eam gentem ob frequentiorem Theae usum nullo arthritico morbo amigi, cum Kaempserus adeo methodum describat, qua usi Iapones, arthriticas & podagricas partes cor
Arthritici tandem hydropici aut a poplectic
Temperent sibi a venere senes podagrici; novit enim Cl. Lud wig quosdam, qui, cum
arthritici matrimonium inivissent, immoderato veneris usu graviores morbos, brevique lethales insultus experti sint. Cum nulla sit podagrae hucusque reperta medicina, pauca ab modum ejus tractandae prae
Sanguis rarissimi mittendus est; quamvis inflatae sint ven .e, pulsusque plenior tangatur. In sanguineis tamen, quibus vires const haut , dolorem hirudinibus loco podagrico ad
motis es illico profligatum fuisse memini.
195쪽
DE o D A G n. ar 179 Ubi lautior vita praecessit, & lingua sordida, majorque calor deprehenditur, miXtura e salibus mediis, & roob sambuci aliquoties Purgare corpus oportet; quamquam Syden hamusti leniorum catharcticorum uium damnet. Sudorifer a s ub initium morbi comprimis nocent sanguineis; a fortiore sudore arthritici do , Iores non raro intolerabiles fiunt, & sudoriferis extra paro Xysmum datis , quandoque invita natura validissimi paroxyimi excitantur. Opiata haud conveniunt, ni si1 tam faciles irritatu sint aegri, ut convulsio metuatur, Vel ubi violentia paroxysmorum remisit, & morbus identidem recrudescens noctes prae dolore insomnes reddit, praesertim ubi aegri a late provecti, & podagra saepius amicti fuerunt, Optimo panno lanco pars affecta tegitur. A topicis repellentibus ti a nodynis applicitis metasia ses lethales, ab acribus inunctis rigor, immobilitas, aut inflammatio partium , a, emollientibus nimia
relaxatio producitur. Itaque tumor diutius durat, & morbus eo celerius revertitur.
Immersis in frigidum pedibus, primum arthritis, teste H cistero, b) accessit: dein gravistima mala,
morsque i pia consecuta sunt. Finitis paroxylmis, cum tumor articulorum remanet, frictiones aptae fuerint. Nodi & tophi nondum inveterati cedunt quandoque lixivio alcatino, ita tem Perato, nQ Par
Laudatur in podagra quassia; sed multiplici
experientia doctus sum, tantundem in morbis b) De aquae laudibus nimium suspectis. Heluis ais dii i7 5.
196쪽
18ci CAPUT XV. praestare gentianam, quantum quassiam, exoti- eum illud, & majoris pretii remedium. Interdum alium profuisse fertur, sed id eum
CL Spiet mann inessicaX reperi Nec diuturnus decantatae olim pare irae pravae usus podagricis profuit. Immortalis Boerhaavius c) de hoc remedio ita scribit : Pare ira prava parum essicit, multum laudatur. Cur ' Rara est: commendatur a medicis nugacibus, qui arte vacui semper quaerunt quid, quo dato, ultimum fecisse, nihilque omisisse videntur. Multum quoque celebratus est pulvis Ducis Portlandiae, qui partibus aequalibus radicis aristolochiae, gentianae, summitatum chamae dryos, di chamaepytios constabat. Dosis erat drachma una, matutino tempore stamenda. Aristolochiae longae radix podagram quidem lenit, sed vitam plerisque utentium minuit, ut Boerhaavius observat. d) Caelius Aurelianus podagricos, amaris abusos, a poplexia exstinctos vidit,& Cl. Cullen e centum , qui pulvere ducis Pori landiar usi fuerunt, intra unum alterumve ad num nonaginta ac imprimis apoplecticos obiis petestatur.
Cum multi existiment, eamdem podagrae, &calculi materiem este, cum alter alteri morbus saepius aut jungatur, aut succedat, aquam calcis commendstrunt. Sed factopericulo, res praeter spem evenit. Paucos ante annos resina gu aci, in tam a soluta, tanquam specificum quoddam deprae c Epist. ad Bassandum Francisci T. Archiatrum.
197쪽
DE Ρo DAGRA. 181 dicabatur. Praebetur inde singulis diebus mane cochlear unum, jejuno ventriculo, tum bihitur jusculum lactis. Verum praeterquam quod junioribus & sanguineis spirituosa non conveniant, nonnullis gravisti ina etiam mala e Prae diisti pharmaci usu creata sunt. Fortassis vita frugalis, ut recte Cl. Grunne- rus animadvertit, & corporis motus, ab Eme
rigon, qui praedictum remedium publici juris
fecit, commendatus plus profuere, quam laudatum jam a saeculis guajucum . .
Tassiae spiritus vini rectificatus potest substitui.
Complurcs tractavi podagricos, nodis assectos , qui cum remediis usi essent mo X refcrendis, Per plures annos interdum, aut nullo Omnino paroxysmo, aut lenibus certe, innoxiisque insultibus corripiebantur. Calidioris temperici aegris vernali & autumnali tempore per duas tres septimanas in dies Unciam unam, aut alteram roob sambuci ex hibui , altero tempore exceptis aestivis mentibus quotidie gr. Xv-Σxv. florum sulphuris porrexi;
podagricis frigidioribus pulveres ex sulphure,& antimonio propinavi, illis verb, qui tumidulo& pastaceo corporis habitu praediti erant, pi-lulas ex resina gu aci, soribus sulphuris, Rantimonio suasi, praeterea strigili instituendas
Damnat quidem Cl. Warner flores fulphuris in arthritide, quod primas vias relaxent, sed nunquam inde malum essectum e X pertus sum. Nec timendum est ab antimonio exhibito, ut Tronchin voluit, 'colicam pictonum succedere contrarium enim cum eXPertissimo Sirachobserva Ui.
Materies podagrica, cum regressa est, peri-
198쪽
18α CAPUT XV culi plena generat symptomata. Si ventrientum
petit, anXietates, cardialgiam, & vomitus 1 si pulmonem, catarrhum suflocativum, aut asthma; si caput, apoplex iam, aut Paralysin progignit.
Extant e Xempla podagricorum, qui cum ac, dum liquidum, aquosum, viridescens, atquendeo acre evomuissent, ut fortissimi mineralis acidi acrimoniam sequaret, malo suo libcrati fuere. Nihilo secius haud quemquam ire reor , qui, si tuendae valetudinis artem vel a limine salutavit, emeticum praebeat in podagra retrogressa. Imo etsi ructus, & an Xietates circa praecordia observentur, a purgantibus, quibus nil tutius nosse se Lie ut aud asserit, hic abstinendum est , nisi forte insignis ingluvies praecessisset. Caeteroquin ad spirituosa, camphoram , moschum, vinum Tokainum, hispanicum recurrere oportet. Pedibus antea asseditis, picem burgundicam, aut vesicantia applicare convenit. Si repulsa podagra ventriculum petat, Velae et bi dolores vexent eos , qui ultra modum sensibiles fuerint, optum, sed caute ac moderate dandum est. In catarrho suffocativo senum, cum regressa podagra est, vesicantia ad femora, vel inter 1 capulas apposita, tum gummi ammoniacum , spiritus salis ammoniaci, & camphora intern Elocum habent. In cardialgia scutum stomachi cum aromatio cum epigastrio applicare decet. Si inter paroxysmum podagricum di arrhaea Oritur, & aeger caeterum recte valeat, relinquenda est; sin vero vires imminuantur, aut alia mala symptomata Observentur, illico com-
res iida est, cum subiise necet.
199쪽
Merito diaeta tenuior in podagra commendatur, cum constet, quosdam, qui amissis opibus, ad summam egestatem adacti, t nui victu utemhantur, immunes a morbo fuisse : cosdem, cum lautius postea & mollius corpus curarent, rur sus podagrae obnoXios esse factos. Verumtamen consuetudinis universim, aetatis, & virium habenda est ratio. Podagricis veteranis, paroXysmo aliquantum imminuto, vinum non sine secundis successibus indulii. Neque in aliis tamen victus tenuior illico
in meliorem convertendus est, cum saepe Pa roxysmus hsic ratione acceleretur. Diaeta lactea vix commendanda videtur, cum
lac, uti Halle rus c) docet, adultos debilitet,
iis vero, qui vino largius utuntur, aut debili sunt, laxaque fibra, minus opportunum esse constet. Eandem Ill. Zimmer mann cf) negat convenire posse aegris, qui aut spasmis obnoxii, aut infirmo sunt ventriculo.Qandoque dolores diaeta lactea ad tempus minuuntur , sed iidem mox vehementiores redeunt, pedumque debilitatem inducunt, toto vitae tempore duraturam. Quare in junioribus solum , aut iis, qui paucis paroxysmis in se stati fuerint , tentari poterit. Quidam podagricis esum piscium commendant ; sed plures novi Carthusianos saevissima Podagra Veliatos, quamquam ex ordinis insti-tino perpetuo carnibus abstinerent. Legendus est de podagra Celeberrimus Cullen. e T. II. P. II. p. Iqῖ i0 P. I l. Bon det Erfah υ p. 2D.
200쪽
Vae saepius redit gonorrhoea, plerumque doloris minus, at plus in curando dissicultatis habet. Quo propius malum vesicae collo residet, eo prius habendum est cum vero in prostata, az cum primis in vesiculis seminalibus haeret, fre
quenter omnem curationem respuit.
Cum gravior dolor, aut febris urget, venta sectio, cataplasmata, fotus emollieni es, remedia demulcentia; ut, decoctum althaeae cum pauconitro, & emulsa con Ueniunt. Anno II 3. quo tempore nondum antiphlogistica methodo nostri utebantur, gonorrhoeam admodum dolentem sanavi decocto althaeae cum nitro, tanta copia exhibito , ut intra et horas decocti libras octo cum nitri semuncia hauriret aeger, brevique convalesceret. Caute tamen nitrum praebere decet; si enim majore, ut a me factum erat, copia propinetur, aut demulcentibus non satis diluatur, irritare , mistumque cruentum ciere valet, uti Cl. Tode observavit. Quare, si magna stranguriae vis. vel ingens inter mingendum dolor animadvertitur, nitro prorsus abstinendum ,&solis demulcentibus, ut radice saleP, althaeae, gummi arabica viendum est.