장음표시 사용
171쪽
Eum adesse id argumento est si nulla in hypochondriis durities notatur . si aegri antea flavesscentem faciei colorem non exhibebant, si copiosain eamque pallidam urinam reddunt; denique si facillime irritantur, Stidiero motus animi praecesse
ΕXterne en emata eX carminativis, frictiones abdominis , & unctiones , unguento nerVino, carminativo, & balsamo embryonis factae : interne Valeriana , gummiser Ulacea , asa foetida, amaricantia; u si nulla obstructionis signa appareant, lenia martialia adhibita medicinam huic morbo faciunt. Nonnulli aegri, quos mars in substantia exhibitus male afficit, ejus extractum commode serunt uad. valer. sylves . dr. H.
F. Pil. gr. iij. Sumat ter per diem iv-vj. Cum alvus tardior est, rhei quidpiam adjicere
Vix locus optatis est, nisi cum paroxysmo ingruente, exempli gratia, post animi motum vehe mentiorem, aegri sibi abdomen validius constringiquerantur.
Tametsi calculi vcsicae folleae tum quoque, cum nullus idterus aderat, in cadaveribus quandoque reperti fuerint, existimetque vir sum naus II alle rus, morbum regium periodicum redeuntem a calculis progigni vix posse eum iamen praesertim in seminis ab hae causa observavi. Hae sola-
172쪽
is6 C A p U T XI. dus quoddam , doloremque sentiunt obtusum in
regione yesicae selleae, qui, etsi acutus non sit, tamen omnia constringit, versus ventriculum se extendit, & respirare libere aegras non sinit, tum vomitus accedit, aut irritus vomendi, alvumque dejiciendi conatus. Nonnunquam similia symptomata ab amurca biliosa prosecta cum Hc si manno vidi; quandoque tamen , calculis in serne secedentibus praedicta symptom ta abique tetero exstitisse memini Forti hi calculi, animadvertente Ho anno, quandoque in flexibus intestini duodeni nascuntur Calculi sellei, uti Cl. Sabatior animadvertit, lanillimi sunt bili exsedat e : ignem facili conci-Piunt, levesque sunt adeo, ut aquae innatent. Colicas si pius redeu Ates gignunt; verUm. quod NOX memoratus vir tradit, ab iis in intestina delatis inflammationes ac choleras ortas esse, id nondum mihi observare licuit. Cum ple thorici sunt a gri. Vena aperienda est, ne ingentibus illis nisibus vasa rumpantur; at ubi spasmi validiores, pulsus debilis, aut gelidus sudor Observantur, sanguinem mittere haud oportet. Emetica prope absunt a periculo, cum vasa hepatis disrumpi possint. dum sanguis abdominis in
venam portarum maXimo impetu fertur.
Consultius est decoctum hordei cum melle propinare, ut facilius vomant aegri. Prosuit in hoc malo de eo fium ex taraxa co uradice althaeae paratum. addito pauco sale mirabili vel seignet te, minori dosi, sed saepius sumtum. Cl. Bergius in volvvlo & calculo felleo oleum ricini non sine insigni fructu exhibuit. Dum frequentes vornituritiones cum singultibus urgebant,& alia purgantia valida passim fallebant, cochlearunum altera quavis hori sumore eugebatur as r
173쪽
DE ICTERO. antequam pharmacum aliquid effecerit. In gratiam eorum, quibus oleum displicuit, idem cum muci-lagine gummi arabici vel vitello ovi in emulsionem redegit. Alii, tribus unciis pro dosii datis, in seminis prpesertim tenerioribus alvum motam e sis observarunt ; alii ad v-vj. uncias procedere coacti
Multis in colica pictonum hoc oleum per mercatorem allatum exhibui; sed nihilo majoris eni-Caeide erat, quam oleum amygdalinum cum mannaeon1beiatum , quod crebrius, sed majore doli, ac Tronchin praecipit, optimo effectu dedi. Nuper tamen aliquoties in urbe oleum ricini ex seminibus hie Viennae expressuria in cardialgia N. 3 i cum vomitu M pertinaci alvi obstruetione cum sue celsu propinavi. Itaque optaridum e et, ut ricini cultura propagetur, quum in Hungaria vidit Cl. Friburgensis Prose sibi Mederer, d9 cum remedium hoc, gusta non ingratum, ob pretium majus, quo hic venditur, paucis ex re, & usu esse possit. Clysmata emollientia 1 epius injicienda & cataplasmata ventri admovenda sunt. Semicupia vix serunt inquieti aegri . Omnibus remediis optum antecedit, tum' quod summum dolorem mitiget, tum quod spasmos sopiat, sorte duetum cysticum, aut communem cuni-tringentes. iExpedit, simul dedoetum altharae, vel graminis saturatum 1 ejus haurire. Extra paroxysmum suceus taraxa et expressus, aut extractum ejus liquidum, cum ter i liati tartari longilsimo tempore sumendum, interjecto aquia
174쪽
Sedligensis aut Bilinensis usu, ut alvus indies mol- lior per stat. Multis hunc in usum familiaris est aqua aerea, quae arcani nomine ex Bohemia allata venditur; ipsa vero mera salis amari in aqua solutio est, cui exigua selenitae portio admiscetur, ut lagena, in qua circiter 28 unciae aquae insunt, salis unc. h. β. Se dr. j. gypsi contineant. e)Saepius calculo selleo laborantibus balnei sulphurei Baadensis usus profuit. Plurimum quoque opis attulit equitatio, aut itinera diuturniora ins
Etsi cum Cl. Cullen sentiam, aut peculiarem in specifico ti Whiti proposito, vim ad solvendos calculos selleos esse, nihil tamen obstat, quominustentari possit. Constat duabus partibus aetheris vitrioli, Si una olei stilatitii terebinthinae. Dantur guttae xij. XX. de ultra sacchari frustulo instillatae. Hile mistura sumta, seri lactis clarificati, vel aquae
hordei unc. vj. potantur. Hujus remedii usus in plures menses ducendus est; la cum aliquanto calefaciat, eodem tempore ptisanae refrigerantes, lademulcentes cum ejusdem generis diaeta praecipiendae sunt.
Qui calculis selleis laborant, nec vitam sedentariam agant, nec alvum obdurescere sinant; omniaque evitent, quae bilem tenaciorem , ὁὶ crassi sorem reddunt; nec moestitiae locum praebeant,
quae generationi hujus calculi plurimum favet. e) Hornstein Differt. Ι777.
175쪽
I N eurandis haemorrhoidibus parum ad summam
rei sacere videtur, utrum eae ex systemate venae portae, an e vasis hypogastricis, an e venis, aut arteriis fluant. Aliae caecae sunt : fluentes alis.
Utraeque viris sunt, la malumst aetate hominibus, quam juvenibus familiariores. Experientia constat, teneros insantes quandoque haemorrhoidibus laboraste. Verum huc referri non debet sanguis, per anum dentitionis tempore fluens, uti aliquoties obser vavi; qui, ubi primum erupere dentes, sistitur. Nonnunquam tamen vel ob majorem sanguinis profluentis copiam, vel ob summam debilitatem, decoctum corticis peruviani feliciter adhibui. Nunquam haemorrhoides animadverti, quae ritu singulis mensibus, catamentorum instar fluxissent , licet id accidisse certis praeticorum observatis
Causae haemorrhoidum sunt ple thora. seu illa
per totum corpus diffusast, sive circa haec solum vasa consistat, orgasmus sanguinis , tum corporis eXercitiis, tum potibus spirituosis inductus; dein sanguinis 'per venam portae impeditus transitus; ut cum viscera abdominalia obstructa, aut humoribus spissoribus atrabitariis reserta sunt; denique ea omnia , quae vasa haemorrhoidalia eo primunt ; ut
176쪽
graviditas, faeces durae aut consuetudo latrinas did-rius insidendi, aut ea, quae humores ad vasa hae-morhoidalia magis derivarit, ut equitatio, abusus aloes, vel piperis &c. item quae sphincterem irritant, ceu calculi vesicae, suppositioria, vermes, hi rudines intempestiud adplicitae &c. Inter causas haemorrhoidum recenseri etiam debet amarorum abusus , quo, teste Spiet manno ca) intestina exsiccantur, alvus obstruitur , & haemorrhoides excitantur.
Nostra aetate homines frequentius Vindobonae haemorrhoidibus obnoxii sunt, etsi moderatius vino
utantur , quam avi eorum. An CX ab usu aromatum ,
condiendis cibis adhibitorum , an quod rariuS corpora e Xerceant, rhedisque frequentius vehantur Haemorrhoides certis temporibus suentes, salubriores plerumque vagis sunt. Quibus eae jam a Tenera aetate, praesertim copiosius fluunt, illi r. rosenectutem attingunt, sed ex hydrope ante, velletero intereunt.
Lienosiis & melancholicis prosunt haemorrhoides teste Galeno; sed atrabitariis debilioribus, aut jam cachesticis saepe exitio sunt, praecipue si majore
copia sanguis excernatur. Noxiae sunt eae, quae febres profligatas subsequuntur, cum plerumque e visceribus obstructis ortum habeant. Laedunt haemorrhoides tum illos, apud quos supprimuntur, tum eos etiam . quibus ab unbantius, quam par est, fluunt. E suppressis apoplexia, morbi inflammatorii, obstructiones visicerum abdominalium , fistulae & gangraenae vasorum haemorrhoidalium oriuntur : ast si prolixius manant, cachexiam & hydropem generant. Si haemorrhoides etiam illis, quibus alias rite defluunt, ita quandoque manare desinunt, ut nulla a) Mat. med. P. 197. propterea
177쪽
propterea functio corporis turbetur, nullis natura medicamentis lacessenda est; cum vero calor, cephalalgia, anxietas circa hypochondria, aut lumborum dolor nascitur , venae sectio, lenia e tamarindis, crystallis tartari &c. confecta purgantia,& emulsiones nitratae cum diaeta tenui de quiete locum habent.
Cavendum a remediis aloeticis, aliisque, quae
haemorrhoidibus aperiendis utiles jactantur, ne Inflammatio , aut fistulae succedant.
Ubi vero hypochondria inflata sunt, I corpo ris habitus flavescit, vitaque praegressia est sedentaria , decocthim e taraxaco, Ila ponaria, tamarin- dis cum terea foliata tartari N. 3 prrubere oportet. Si anni tempestas favet, succus taraxa et expressius proscuus est. Et sit fructus hora i maturi ad attenuandum sanguinem crassiorem in systemate venae portarum multum valeant, illis tamen, quorum ventriculi I intestinorum compages minUs firma est, non adeo prosunt quod uberi Us ingesti, flatus concitant, quibus intestina tenduntur , venae Comprimuntur& molestiae haemorrhoidales augescunt. Similibus extracta liquida, ut graminis, tararaci magis commoda sunt. Cum haemorrhoides tument, attrectataeque dolent, cataplasmatibus emollientibus utendum N. 56. Multis sequens lenimen attulit. Is . Micae panis albi unc. vj.
Pulpae domor. acido dulc. unc. iij.
Coque cum aqua, donee cataplasmatis speciem induant; adde
Nec cataplasmata, neque insessiones nimis calida adplicandae sunt.
Abstinendum in ejusmodi aegris ab adstringen-
178쪽
a61 CAPUT XIII. tibus. Novi virum, qui haemorrhoidibus caecis,
maximum ab attactu dolorem cientibus, laborabat. Hic applicitis catapIasmatibus emollientibus, jam plurimum levatus, suadente quopi Em, acetum cataplasmati admiscuit. Verum illico tumentes sibi venas
vehementer constringi sensit, I acerbis per aliquot dies doloribus conflictatus est. Quidam haemorrhoides tumentes, frigida lavandas praecipiunt. Quod quidem habere locum initio potest, sed ubi pars affecta, aut inflammata est,
aut cum tangitur, valde dolet, malum Augetur. Clysmata faecibus eliminandis accomodatis lima sunt; sed tres, quatuorve uncias excedere haud de bent, ne vasa com Primantur.
Cavendum, ne salia enematibus adjiciantur, sed ad alvum eluendam, manna iis addita plurimum proficit. Cum haemorrhoides inflammatae sunt graviterque dolent, conuit e pepone, in supposistoria conformati, applicitique multum laudantur; sed eos, ubi tumor & inflammatio major urget, ob doloris acerbitatem non serunt aegri . Si dictis adminiculis haemorrhoidum tumor non emendetur, metusque fit, secuturae inflammationis sanguis hirudinibus, aut lanceola educendus est; quod postremum praecipue praeferri debet, cum tumor sanguinem grumosum continet. Ubi nihil adest, quod indicet, sanguinem educi oportere, unguentum linariae cum quarta aut sexta parte unguenti nutriti adhibitum levat, cui, si urgeat dolor, granum opii admisceri potest. Haemorrhoidibus caecis ac tumescentibus curandis nihil esse aeque opportunum asserit Ill. de Haen,' atque oleum chalybeatum eorum, qui chalybeis instrumentis conficiundis victum exercent. Quandoque haemorrhoides interne descendunt,
179쪽
DE HAEΜORRHOIDIBUS. 163ti a sphinctere ani constringuntur , unde graVia1ymptomata exsurgunt. Sed haec infringuntur, eum digito in anum inserto illa: reponuntur. Si varices flaccidae sunt, absque sensu doloris, vinum rubrum, qui flores balaustiorum incoquuntur , vel alumen vino rubro solutum , externe proseud adhibetur. Postquam nihil his omnibus prosectum est, eX- stirpationem Cel. Schemucker utilissime instituit,& ligaturae anteponit, ex qua dolores gravissimos, constrictiones intestinorum, & spasmos mortiferos exortos fuisse, de Haen vidit. Ego tamen deligationis cum successu institutae memini. In multis haemorrhoides, ut verbis Cel. Frankutar, non tam ob sanguinis, per abdominalem morbum, circulationem impeditam; quam a si lius tunicae intestinatis intimae laxitate, & venarum ano vicinarum atonia speciali, a multis causis facile extricabili, intumescunt. Hinc sola saepe saccorum ejusmodi tunicaeque ano propendentis, & insili ratae vel callosae exstirpatio intestinatem hunc morbum, recth monente Ill. Theden, c Neue Bemerkungenund Erlabrungen I. Th. S. 36.59. radicitus tollit. Haemorrhoidum supra modum fluentium, indices sunt, fractae vires, facies pallescens, pulsus debilis & inaequalis . Raro hic ventus ectio conveniens fuerit, cum frequenter hydrops pectoris inde sequatur.
Himorrhagia ex vasis externis Orta, quae quidem rarius occurrit, bolo armeno, vino rubro soluto , & pannis linneis applicato, vel spongia, aceto imbuta; vel linteis carptis, aqua aluminosa madidis, facile sistitur. Si profundius in recto haereant vasa, sanguinem fundentia, alvo elota, injectiones ex decocto mille- solii, vel etiam ex decocto radicis tormentillae, vel bistortae conveniunt.
180쪽
364 CAPUT XIII. Commendantur quoque elysteres, la semicupii frigida, sed haec, cum aegri exhausti sunt & habitus
corporis frigidus observatur, vix suaserim. Laudant item nonnulli supposistoria , ex adstringentibus V. g. corticibus granatorum parata; sed haec ab aegris, cum nimium irritent, vix seruntur , neque adjumento esse possunt, si mali fons proscindius latet. Haemorrhoidibus plus nimio suentibus, interne decoctum m jllefolii quod in colica haemorrhoidali mirum quantum prodo st) tentandum; si verohaemorrhagia urgeat, ad decoctum corticis, vel nonnunquam ast alumen confugiendum erit. optimos autem effectus in haemorrhoidibus nimium fluentibus, di haemorrhagia uteri a vi triplomanis exhibito observavi. Laudatur inhaemorrha gia uteri a grani i pecacu an hae ter, quaterve per horam data, ut spasmi minuantur, & haemorrha-gia sistatur. Commendaverat jam ante i cacumlita in cohibendis haemorrhagiis vim , egregiuS caeteroquin , sed in condendis aphorismis praecox Baglivius. Quibusdam eam salubriter adhibui, sed in plurimis, eum eventus non praesto votis respondisset, praecipue haemorrhagiis cum periculo urgentibus, ad vitriolum martis confugi. Opium haud congruit, quod humorum 8rga mum, & alvi obstipationem auget; &, ubi viscera abdominalia insereta sunt, obest. Tum solum locum habere videtur, cum tenesmus observatur assimulo in intestinis ortus, qai fluxum I anguinis ciet, excitumque sustentat. In chroni cohaemorrhoidum fluxu immoderationee laxatis visceribus diuturnum rhei usum, & lenia martialia parce praebenda Cl. Tralles commendat. Ubi limaturi ferri sumta alvus nimium praecluditur, Praecordiorum anxietates, vel cardialgia