Josephi Quarin, ... Animadversiones practicae in diversos morbos

161쪽

ε ia

rabam , ut i pecacuantia motum perist alticum minuat, & opium vomitum prohibeat. , Nondum enim eo tempore i pecacu an hae cum

innotuerat.

Nonnulli singultu molestissimo corripiebantur, qui, addito mos cho, illico levabantur. Verum, cum existimarem , ob imminutas alvi excretiones cessavisse singultum, si mo scho abstinui. Sed brevi iterum rediit, qui, exhibito rursus mos cho , evanuit. In dysen ieria , nullis remediis cedente, cum vitium in ultimo solum intesti ho inest, Ilermannus van der Heyde clysmata frigida cum accio ,eX vesica injecta , commendat: scd videndum , an non exulceratio in intestino recto adsit, cum inde dolor augeatur. Quod dysen iericos maximo symptoma vc Tat, tenesmus est, qui Varia poscit auxilia. Initio morbi 1 depc minuitur cremore hordei, decocto althoebe, aut seminis lini an o injecto; si progrediente malo naucus pellucidus , tremulus, gelat inde similis deponitur, rheum in subl- tantia prodest : Cum vero una cum alvi faecibo

purulenta CX cernuntur , aut ab ulcere tene sint

Proficiscitur , praeter clysinata ex lacte & amylo. modica addita ierebinthina, praeter aquas item spadanus cum lacte, sequentes pilulae cgregie

Balsam. de Mecha dr. β. Fiant pilulae gr. iij. consperge pulvere ii, quirit ita.

162쪽

Sumat tres, quater, aut quinquies per dient. Ad diarrhaeam purulentam diriorem compescendam, torrefacias glandeS quercus commendavit Rosenstein. Si dolores valde urgent, pare gorica poscun tur ; sed clysmata ex opio parata circumspectione egent. Vidi ii XX, guttis laudant ob lumborum & inguinum dolores acerbos ante erupistionem calamentorum injectis , anxietatem summam & paralysim levem inferiorum artuum successisse, licet immenta & clysmata emollientia praemisi a fuerint. In viro tetano laborante agrano opii per clysma applicato eosdem eventus animadverti.

Nonnunquam, superato jam morbo , a farcibus duris tenesmus oritur, sanguisque striatus

excernitur. CaVendum, ne, quum haec accidunt, morbum rediisse quis putet, & adstrin. gentia in usum vocet; sed uncia salis amari in libris iv. aquae solvenda, M saepius hujus solutionis cyathus hauriendus est, donec mollior al

vus excernatur.

Ubi post gravem dysenteriam pertinax admodum alvi obstipatio superest , coalitum , vel

excrescentiam quamdam praecludentem, ut Κle inius monet, suspicari fas est. Qui h dysenteria convaluerunt, quando quo ciborum appetentia privantur, flavescunt vultu. ac viribus franguntur : his, si amarities oris, &oppressio ad scrobiculum cordis animadvertatur , emeticum : secus tinctura rhet aquosa con-Venit. 3Vitandae quoque dysenteriae morbo expeditis sunt aeris vicissitudines, nec fructus horaei. nisi caute admodum, concedendi, ne in malum idem recidant.

163쪽

DE DusENTERIA. Anno I 76 a. multi, qui e dysenteria praemature cohibita tympanitici evaserant, ad Fratrum misericordiae nos dochium deportabantur. Hi clysmatibus ex infuso ment hae faturato, emplastro de cumino abdomini apposito, infuso

item ment hae, orc hausi o,& sequente mi Xtura satis facile cur libantur. φ. Aq. men th. Unc. iv.

Tine . aquos. rhei unc j. - j β. Elixit stomach. temp. dr. j. Sumat alte a quavis hora unc β.

In tympanitide vero, alia ex causa orist, non tam selicem eventum haec methodus habuit ; verum alia exhibenda suerunt.

I Cterus savus primum, aut niger est, isque

majore plerumque cum periculo conjundius: dein febrilis, vel a Pyretus: denique Continuus, aut periodicus; qui saepius recurrens nonnunquam in perennem mutat Ur. Quandoque e spasmis irae , hernite in carceratae, colicae pictonum , denique ab emetico rum, aut purgantium drasticorum vi inductiqusaepe cras istori e bile saepius e viscerum ab dominalium obstrustione oritur. Interdum c dysentcria, Praepostere ac perverse curnia, extitisse morbum regium Bero- linenses observarunt.

ICTERO

164쪽

Nascitur item e faecum duritie , ut in gravidia. vel e corticis abusu. Qui quandoque, dum per intestina fertur in massas cogitur in dissolubiles, nec motu peris altico ejiciendas. ca

Nonnunquam focile curatur , nonnunquam brevi tempore mortem adfert: interdum , ac niger cum primis, longiore intervallo, teste Junkero, aegros tenet. Novi ipse quempiam , tetero nigro laborantem, qui, neglectis omnibus remediis, per complures annos in urbe inambulans, morbosum corpus circumferebat. Utplurimum in tympanitidem, non raro quoque in ascitam abit, ac tum praecipue , cum albam eam que copiosam aegri urinam reddunt, neque reipi

randi difficultas, aut dextri hypochondrii tumor

medicamentis levatur.

Nonnunquam febri lenta, quae istero se adjungit, consumuntur aegri . Icterus ad quartanam accedens, vel e capitis vulneribus ortus, mali est ominis; ille vero lethalis ψqui ex hydrope , aut suppuratione hepatis nascitur. Alvi fluxu morbus regius solvitur; at cum taces spumant, scelentque supra modum , & diversissimis coloribus tinctae sunt, haud procul ab interitu aegri absunt. Haemorrhoides fluentes persaepe saluti sunt ictericis, sed id propediem viribusque adhuc firmis fiat; alioquin perniciosae haemorrhtigiae, iis praecipue, qui ieiero nigro affecti sunt, haberi debent. Cura pro diversitate causae , ia symptomatum

differt. In recens natis tinctura rhei, suo venetus, taenemata prosunt. Ν. 33. a Medi eat. Obsetv. and Inquiries by a Society of Physic. in London. vol. IV. P. I 23.

165쪽

DA ICΤERO. a l9 In gravidis, quae recte antea valebant, nonnunquam icterus ex spasmis, saepius autem e duris , Ω copiosis , quae intestinum colon occupant fh cibus Ortum debet. Ille antispasmodicis, hic clysmatibus& medicamentis , alvum leniter ducentibus impugnandus est. Verum ubi proximis ante partum mensibus accedit, aut venae sectione, aut partu ipsis tollitur.

Ubi icterus, id quod perraro evenit, in febribus

intermittenti bos per periodos recurrit, rursumque 2 pyre Aiad tempore evanescit, cum is, tum febris ipsa cortice propulsatur

Ira illis potit fimum teterum inducit, in quibuS ,

cum valent, copiosior bilis secernitur. II is neque ob amaritiem oris emetica, nec ob spasmos optata praebenda sunt, sed diluentia , sub acida, & si alvus constipata sit, tamar indinata, Cremor tartari, ac eiacmata, cum diaeta tenui sanitatem adserunt.

Ieterus ex harmorrhoidibus, aut menstruis suppressis ortus, cum signa pleihorae apparent, id praecipue postulat, ut hirudines apponantur, vel vena incidatur , semicupia adplicentur , super calida sedeatur, ut decocta denique solventia ex gramine . taraxaco, Iamar indis,& sale medio exhibeantur. N. ῖ . Cavendum ab aloo & medicamentis ex est consectis. Ubi icterus h crassori bile, vel ex obstrictis vinceribus ortus est, a rhoo , tamarin dis , vel salibus mediis curationem auspicari oportet. Nimium meticulosi sunt, qui omnino salium usum damnant in iis, quibus nervi sunt mobiliores. Ego, praeeunte Boerhaavio, litteratis salia prospero sane eventu praebui, tum alias ob causas, tum ob

hane praecipue , quod iis sumtis rarius sequatur alvi obstructio, quam alia purgantia post se relinquer

166쪽

Σ5o CAPUT XII. Corpore leniter purgato, ad solventia re eurren dum est , additis iis, quae alvum molliorem prael

tant.

Cum aegri habitu sunt strictiore, cum pulsus

celerior , sitis major, ructusque nidore offendentes animadvertuntur , decoctum ex acetosa , taraxaeo, radice graminis, cum salibus mediis, aut 1 uccustaraXaci recenter expressus , vel ejus extractum liquidum cum terra soliata tartari convenit. Inter decocta solventia illud ex saponaria paratum caetera antecellit , quod ex soliis recentibus , multoque magis e radicibus paratum, ceu sapovumas agit, maculasque pingues detergit. Si lentus admodum humorum motu S observetur, aegrique e pallido flavescant, pitulae ex sapone veneto, extractis amaricantibus, gummi ammoniaco, felle taurino , rbeo aut massa pitularum cochiarum prosunt. Non nimis magna pitularum dosis una vice paranda est, cuni diutius asservatae ita quandoque exsiccentur, ut in corpore non solvantur, sed sero

integrae per anum eXcernantur.

Diuturnus quandoque solventium usus in annosis viscerum obstructionibus requiritur. Nuper virum iisdem, & quidem gravissimis laborantem integrae sanitati restitui, dum per biennium vernali& aestivo tempore succo taraxaci expressio , hyeme pitulis ex gummiserulaceis, & extractis amaricantibus uteretur. In tumoribus abdominis durissimis, praeter in uno tiones, sequens mixtura per longius tempus sumta nonnunquam mire profuit. Extrael. tarax. liquid. Terr. soliat. tart. unc. β. Extr. Conii maculat. Linn. g. X-ST.

167쪽

Syru p. de duab. unc. j. Sumat omni tri- aut quadri horio duo cochlearia. In unctiones, & memorata solventia absque extracto cicutae voto non responderunt. Ubi a solventibus diutius usurpatis viscerum Obstructiones non .emendantur , sed ager debilior redditur , aut corpus extenuatur , ab iis abstinendum est, I praeter diaetam accomodatam ea solummodo locum habent , quae alvum apertum servant, secus praesto hydrops succedit. In his aegris seirrhi viscerum abdominalium latent , licet tactu, ut e. g. in concava hepatis parte 'residentes, non percipiamur. Veros enim scirrhos omnium rem odiorum cssicaciam eludere existimo.

Legitur quidem apud Halterum , quod in virgine scirrhus lienis durissimus puerperio solutus fuerit quae durities veros milius ab intestino colo Decibus induratis distento repetenda videtur. In tetericis, qui harmorrhoidibus antea laborarunt, ubi nulla ple thora, nullus inflammationis metus, solventibus dictis quidquam extracti helle-hori nigri cum fructu additur. Cum in ictero neces colore naturali dejiciuntur,

amaricantia cum roborantibus utiliter adhibentur. Pr e caeteris eminet tartarus chalybeatus, qui nequaquam , ut caetera martialia, alvum comprimit. Quamvis, favedine cutis evanescente, morbus quoque superatus videatur, cum tamen excrementa cinerei coloris ejiciuntur , aut scrobiculus cordis oppressus est, extractum tara Xaci liquidum, aut si tempus favet, sucei herbarum recenter expressi,

diutius sumendi sunt, qui oleo superinfuso , diu in ampullis conservari possim t. Sunt, quorum ventriculo praecipue jejuno succi infesti esse deprehenduntur at si eosdem juri carnium , addito vitello ovi, immisceas, sine molestia

168쪽

112 CAPUT XII.

quandoque serunt. Salubres quoque sunt aquae minerales solventes , veluti Egranae & Carolinae; sed corpus ante purgare con Venit, ne anxietatibus usatibus nimium 'gri conflictentur. Universim tamen aquae soteriae majus emolumentum praestant . cum ad ipsos fontes hauriuntur; namque hujus rei causa I caelum mutandum est, ti itinera suscipienda et tum expediti, remotique a domesticis curis aegri corpus quoque dum aquas inter Emdi bulandum bibunt, salubrius exercent. Ubi sub usu aquarum mineralium 'appetitus de- seit , corpus ve languet, desistere ab iis oportet. Noerhaavius author est, nocere aquas mineratos in laxiore corporis habitu, atonia ventriculi &intestinorum. Pertinacissimum icterum, pluribus medicamentis frustra oppugnatum diuturno fructuum aestivorum recentium usu levavi. Verum ubi ventriculus,la intestina admodum laxata, sanguntque nimis solutus est, fructus boraei , uti Tistat monet, haud

in rem fuerint. Commendantur a quibusdam in ictero emetica, sed cauld in his ac providδ agendum est. Quamvis enim vomitur itiones la nauseae percipiantur , eae tamen persaepe morbi symptoma sunt, neque a saburra primas vias obsidente excitantur. Tum vero, cum nullus dolor, nullus inflammationis metus adest, neque obstructio insignis observatur , atque purgantia & solventia in casum adhi-hita suere, tentari emeticum potest , ut compacta materies concussionibus solvatur. I ad suciliorem excretionem idonea effetatur. Quandoque purgantibus & solventibus icherus quidem imminuitur sed vires la pulsus aegrorum collabuntur. Hie sol ventibus , & evacuantibus supersedendum est, atque ad serum lactis vinosum , vel lenem extrgeti prticis do sim cc; fugiendum:

169쪽

DE ICTARO. 3 3Ubi viribus aliquantum confirmatis, alvus dura

est, levem tincturae aquosae rhei. aut Unam alteram ve salis mirabilis Glauberi drachmam addere mixturae cum extracto corticis oportet; dein rursus ad solventia transeundum , iisque tam diu utendum . donec vultui, urinae, di excrementis constet naturalis color, I hypochondria omnino libera,

reperiantur.

Neque ex te rne in morbo regio au xilia negligenda

sunt.

Quibus hypochondrium tumescit, tactum quo paullo immitius, dolet, iis semicupia, cataplasemata, unctiones conducunt.

Conii maeul. I in n. unc. ij Coque in cataplasma. Clysmata quoque in ictero laudem merentur. Quodsi faedes argillae similes dejiciantur, aeger que habitu sit frigidiore , saponem equa solutum injicere convenit, ut bilis vices suppleat. Quamquam haresapo haud vocari possit, cum alcati destituta sit ;tamen, experientia teste, lenta solvit, intestina litimulat, la alvum promovet. Sapon. Venet. une. β. Solv. in unc. X. 2 q. sentis.

Injice. Cum alvus admodum depresis est, & cxcrementa velut glutine obvoluta app'rent, en ema ex terebinthina ovi vitello subacta, & aqua diluta per 'saepe prosuit. Caeterum unctiones A althaeae la calenduite unguento faetae, non minus conducunt; si malum pertinacius resistat. commodsi unguenti nes pq litani quidpiam admiscueris. . Unguent . alth. ura ς. jij

170쪽

ova cruda a quibusdam in istero commendata absque successu exhibita fuissse mem1ni. Quin imo nonnullis ea exitio se ore, dum alia remedia negligebantur, quibus adhibitis, fortasse recuperassent salutem aegri . Cl. Greding belladonnam aegris administravit. Dedit mane, & vesperi pitulam. Extr. belladon n. g. XXiv. Pulv. solior. gr. XV.F. Pitulae ponderis semigrani. Prima post quamlibet pitulam sum tam die, insignis calor corporis , vehementior , crebriorque arteriarum, praesertim temporalium ictus, capitis tenulentia & largus sudor subsequebantur, quae Omnia majore faecum Viridium , M urinae e Xeret a copia diminuebantur ; demum rhabarbaro, iasale amaro morbus penitus sublatus est. Elapsis annis, belladonnam in pertinacibus vincerum abdominalium obstructionibus tentaveram Paveis profuit ; at plures nullum inde levamen

pereepere.

Quare, nisii in reliquis medicamentis nihil opus sit, vix adhiberi potest; tum vero , & ab hoc desistendum erit, cum appetitus fugit, alvus solutior fluit, & corporis languor invalescit. Nunc quaedam de ustero periodico notanda oc

currunt.

Hic quandoque constrictioni spasmodicae in hystericis originem debet, licet nuper negatum fuerit, icterum si spasmis oriri posse. Cc Ipsu