장음표시 사용
81쪽
communem M. iis... Patriam quoq; ab Irenae , peragratam e
Ecclesiam Hiero io balis primus constituit Iacobus stater Domin: , . :γtiochiae&postea Romae Petrus, Byzantii Andreas, δ' noe -- Marcus. Istis autem Ecclesjs temper adiunctae&cΠcit: Q.A. ut essent seminaria doctrinae in Ecclesia propi-gandae. In primis autem Alexandriae frequentissimum fuit gy- innasium, unde multa Ecclesiae lumina orta sunt. Inde mittebantur pastores ad Ecclesias vicinarum regionum. Neq; vero licebat tum uni aut alteri pronunciare de doctrinae capitibus controuersis, set scholae consulebantur. Ibi enim extabant
testimonia do es, Apostolis aceepta, quae omnes sequi par est& decet Ad Nicenam si nodum conuenerunt Episcopi ter centumaecem& octo, studio vera religionis & vitae sanctitate spectati omnes, pleriq; etiam doctrina literarum & eruditione artium politi. Secuti hos fuere presbyteri, diaconi, & laici innumerabiles: quinetiam Philosophi non pauci excitati fama conuentuAeo se contul- a. . no suit illud pulcerrimum pietatis retiagiosae & doctri - optimarumq; artium theatrum. At
non fuerunt illi homines αυα δίδοι-m, sed ex scholis illis, quas modo nominaui constitu is diuinitus,& aliquantisper conserua. tis, prodierunt. Vt intelligatur quidquid boni conciliatum estiet Ecclesiasticae in hac synodo, id omne ex scholis,quasi ex sancto augustoq; fonte promanasse. Scr piit Athanasius synodum Nicenam ποπιῆον esse m εως, id est, signum victoriae clarissimae,quam reportass ab omnibus omnium temporum haereticis hostibus iv .ero nuper perlegendo sy, nodi istius historiam memorabilem, & ad instruendum animos his temporibus utilem, existimaui non aberraturum iudicando eum, qui statuat exemplum etiam istic Noponi luculentum. leveluti ideameorum, quae in similibus negotiis fieri oporteat, s-
82쪽
quidem recte & prerclare oesbia fieri deo ai.
Verum acciderunt ista, opo et t., melios mis. Post syhodum Nicenam,aliquan dii, studia doctrinae sis alis exculta sunt, quo factum est, ut V clesiae etiam status esset melocris. Quamuis enim subinde p icipes auari & iniusti turbarent albquid,& excitarentpr ingenia profana quae corrumperent doctrinam: tamen semper contra dedit Dominus tales viros qui i.
nos conatus sua pietat & diligentia depellerent. In Iustiniano imperatore inter alia laude disna est legum collectio, & praedicatur merito a iurisconsultis. Verum hanc laudem magnopore ille obscurauit, cumulatis cilin aliis malis facinoribus, tum scholarum scelerata vastitate. Resert enim Zonaras, stipendia eum constituta ubiq; in ciuitatibus bonas artes atq; literas docenti bus bonas artes atq; literas docentibus eripuisse, & intulisse suo, aerario , t pecunia reliquis sumtibus suppeterer. Vnde euenit, ut eruditione sublata, barbari & sup ei stitione,atq; impietate omnia complerentur. Fuerunt enim paulo post Machometica blasphemiae facilius admissae, & potentia Saracenica ex Asia in Africam,& inde in praecipuam partem Europae infusa, vera: re' ligionis & optimarum artium studium, in toto sene terrarum urbe prorsus fuit extinebam. Ducentis autem sermὶ annis post, diuinitus in Germania tacitatus fuit Carolus Martellus, qui Saracenos magnis cladibus repressit ,& tandem Gallia atq; Italia eieciti Nepos huius Carolus Magnus,pacata Gallii& Italia, Academias Parisien'sem & Ticinensem constituit,& artium linguarumq; studia rursum excitauit. Quod intelligeret princeps sapiens & doctu
quQq;, quantum ea res.emolumenti allatura esctet rebus com
83쪽
etesiae linguarum & aliarum boni tarum artium propagerer αrecte homines doceantur. . Res graecae tum indies fiebati mores, imperium ase,ctum Ecesesiae conuullae,scholae exti Ex quo tamen velusi naufrag o religionis & optimarum arc aria tabulas qua tam collegit & conseruauit aliquantisper urbs Constantinopolitana. In occidente interea variis artibus creuit potentia Romanorum
Pontificum, quibus nihil minus curae fuit, quam doctrinae puriutas. Iis autem temporibus qui haec loca & has terras incolu runt , tantum abest , ut bonas artes & religionem Christianaia coluerint, ut contra, quidquid huius in occidente sudieresset bellis omnia vastando delerent, donec domiti tandem & consditis in hac vicinia Ecclesis, rectὰ de Deo eruditi ad humanit
iis & pietatis cultum paulatim assuefierent. Anni iam sunt sexcenti cum sub initium huius mensis mortem obiit in his terris Ottho imperator , cui Magni nomen peperit rerum gestarum floria. Is domitis Sorabis & Henetis in his locis laudabili consilio instituit Ecclesias vicinas & Collegia Magdeburgense, Mersburgense,Zicense, & Mis ense, bi iu-
. uentus, Christianis & literis & moribus informaretur , & homines legibus cicurati excultiq; doctrina pietatis & aliarum arti una hanc ad posterost ansmitterenti quae res postea decreto Ponti scis Romani Lxonis IX. origine Germani, referente Sigefrido, eonfirmata fuit. Atq; fuerunt ex illis collegiis postea honesta stipendia collata,sacras literas di iura docentibus in Academia no stra. Cum autem institutum hoc collegiorum videretur villa moribus publicis, maiore, nostri pio studio ea locupletarunse novo quam deessent sumtus docentibus. Verum hoc pacto cum opes creuissent, & pietati superstitio siccessiit, eollegia paulatim ad sacrificos translata, opes verὁ collegiorum in luxum lcvvluptatia otiosoru hominum pro-- tusat
84쪽
si se sunt, docendi prouincia similiis monet chorum uerega a. Sed collegiorum exemplum hi quoq; - iam luperstitionem . questuosiorem docendi laboribus experirentur , literas uni eum docendi munere deseraerunt, nouam vivendi rormam commenti.His situr do Dinae custodibus,& occiderunt literae, o interiit uni pietas Christiana, superititionibus adeo cumula- tis,ut necelsitas coegerit bonos & salutares principes cogitare de Icholarum instauratione, quas intelligerent fundamentum esse . vera doctrinae&religionis. Vir fuit praeter alias virtutes singulari erud tione Fridericus secundus imperator, auus maternus Dicemanni Landgrauij, , cuius apud nos sepulcrum visitur Is in Italia Academias com--- plures iundauit. Venim in bis terris nihil tum auditum fuit d Ginae eruditae.
Cum Carolus IIII. in Academia Pragensi quam veluti eoloniam ex illa Parisiensi deduxerat, Germanos honoribus,dignitatibus , immunitatibus, iure, & numero suffragiorum Boeniis praetulerat , quo factum est, ut multi ex his regionibus eo semidiorum causa conserrent,de quibus inprimis celebrantur I cobus Misnensis,& Dresdensis Petrus, qui vel auctores me, iunt, vel certe socii praecipui Iohannis Hussi, in incidendis ner- . . uis regni Pontifici; . Petrus postea in patria, itemq; Chemnitii, & Cygneae ludum literarium cum magno commodo harum ter
tautem ista de quibus dixi priuilegia Germ nos in Boemiam inuitarunt, ii rodia etiam vi sit, illa res peperit & dissidia rhospites enim exagitarunt aemuli indisenae. Accedebant&
hae caus adeo&ce Terunt German feci: contulerunt narrim in
85쪽
Mis ensis factys. Iohannes autem Munstet bergius summis in hae Aeademia honoribus & commodis auctus fuit. Tradi igitur iam tum singulari Dei beneficio in hac schola
coeperunt artes bone, sed tamen inuoluta erant omnia superstitionς. linguae latinae usus erat cori uptissimus, gr eae r allu Hebraicam fortasse nefando quidem audierant nostri homines. Anni autem nunc sunt centum cum post captam a Machomete Constantiti opolin,& expugnatam Calcidem, feda strage Chrisianorum edita, Mutare Graecia pulsae abierunt in exilium,qua situm nouas sedes in Italia , deducentibus eas multis praestantilianuel Chrysolotas, qui Venetiis primum, dei ude Florentiae Romaeque ac demum Ticini docuit, eui deinde alij successerunt. Chlysolo ram audierat Gregorius Tiphernas,a quo Graeca lingua Lutetiam Parisiorum reducta est. 'hernari successit Hiraronymus Spartiata Graecus, quem Reuchlinus audiuit statina linguae graecae in Germaniam intulit. Latini homines Graecorum armi: aliene ad patriam ipsi quoq; linguam, quae pene funditus collapsa erat, instaurandam ac nduntur,at'; ita leges publicae emendata sunt, & expurgata nonnihil religio,quae iacebat monachorum semitiis obtuta &oppressa. Et,nisi diuinitus in Italiam Graecia commigrasset sutit. rum erat, ut prorsus obsolesceret latina lingua, vitiata conspus cataq; foeda barbarie, &graecae linguae ne quidem vestigia iam 'lla extarent, occidissentque una monumenta religionis nostrae, nec iam sacrorum librorum 'litulos , imissa graeca ningua, . quisqpam intelligeret.
86쪽
' . ' misituretinguae cum certatim in scholis Italiarte Galliae magno studio colerentur , prosperrimo successu late sparsae,&magnam lucem artibus omnibus,&ad repurgationem do*rsenae Ecclesiasticae momenti plurimum attulerunta A Reuch lino semina graecae linguae, & doctrinae erudiis percepta in Italia ScCallijs, Germaniae illata diximus, & ab aliis alibi, a Sinalero
Tubingae propagata, cupidissime & facili me ad misit, & p ea
cum magno foenore reddidit Philippus Melanthon. Cc et . . iam tum Erasimi Roterodami' nomen magnopere celebrati. Ricardus autem Crocus Britannus, qui ipse quoq; in Gallia graecas literas didicerat ,in hanc Academiam docendi causa venit, anno Christi millesimo quingentesimo decimo quinto. Et paulo poli Petrus Mosellanus, quos veluti coelo demissos v nerati sunt omnes, adm res nouitas plurimorum animos admia
Sed inprimis studiose & constanter hos audiuit Ioachimus
Camerarius,natus ad instauranda optimarum artium studia , ut
en tus docuit. Ex huius enim scholi s,quas aliquandiu Norin-bergae,& Tubingae & deniq; apud nos totis annis triginta tribus hibuit,tanquam ex equo Troiano prodierunt magni exercitus, foedam illam barbariem ab Ecclesia & Republica depellentium, inter quos etiam magnifici Rectoris nostri opera conspicua fuit, quam diu nauauit scholae nostrae graecas literas in hae do. cendo. - s ' . . Si qui non possunt existimare, quantum decus & comm dum haec Academia , atq; adeo tota res literaria amiserit,ii deinceps carendo scilicet intelligent. Ego sic statuo itaq; mibi persuadeo. sinpulari Dei beneficio coniunctos fuisse in his terris
87쪽
arbitror,audiendi fauore, sed oportunitate oratῖo mea descitur. His autem viris omnibus iam e medio sublatis, quid deinceps sperandum, volpotius non metuendum sit, non libet nunc male ominando pertequi. Quae autem hactenus commemorauimus de fructuosa linecessaria scholarum cum Ecclesiijs copulatione, & progressi nibys doctrinae. inde usq; ab initio, de incrementis bonarum lia teraiam & pietatis in his terris & Academia nostra i haec igitur eo pertinent, ut excitati Deo pro tantis beneficijs gratias ag mus , utq; suo quis'; loco tanta bona apud nos sonseruari,& ad posteros transmitti studeat.
At quo pacto inquiet aliquis dicam breuiter. Habemus te ges, inde sibi quisq; quod sequatur capiae, inde 'foedum incae.
ptu, foedum exitu, quod vitet. Habemus custodem legum ma. gnificum Rectorem , virum eruditione, virtute, sapientia prae-itantem .' cuius neq; in tuendo statu Academiae fides desiderabitur, neq; incommodis conciliandis diligentia. Hule omnes.
qui sciunt& possim siquas subsidio suo,in rebus dissicilibus prae.
sto sint. Caeteri obaediendo, obseruan do, morem gerendo,officium Miciant,& commententur assiduὰ id, quod vel rum quidam scripsir,obardientiae filiam esse salutem,atq; incolu- Ritatem. At improbi secedant, secernant se a bonis, turbare desinant, sit deniq; inscriptum in fronte uniuscuiusq;, quid de nostra communitate sentiat. Tum tu aeterne Deus, cuius opus est natura uniuersa, iniurias omnes a Scholis, Ecclesia, di politiis. a- vita fortunisq; nostris arcebis Ic omnes inimicos . bon rum,hostesq; congregationis nostrae depelles,loque- ris ad eos in ira tua, & in furore tuo eos con-