Jo. Henrici Boecleri Museum ad amicum

71쪽

Intelligendum proposui. quo in genere, . viam disciplinae nunc tam exacto sermone signatam, libenter meritoque per1equar: atque adeo ad reliqua etiam duo exempla, quorum spes falia est, cognoscenda me comparabo. Tum ille, qui Modesti sermone suam interiungi orationem voluerat, porstneri nomen sine am bagibus professias, hunc ego, inquit, virum inter rarissima eius generis, quod quaerimus,exempla nominandum semper iudicaui. Eruditio eius, mira iudicii felicitate, quantum a sterilitate, tantum ab ostentatione seiuncta, habi- lem ad ciuiles usus &promtam dexteri. ratem in media publicarum ςurarum penetralia, nunquam intempestiue, nun- quam inualide aut ineleganter profert. . Sensus viri, ad recondita acer; ad cotidiana , com m unis. Vitae, cultus, sermonis, consuetudinis ea moderatio, quae nusi T. Pomponii Attici elegantiae comparetur, aestimatione parum aequa pensabitur. Cumque summos apud Principes, honorum opumque amplissimas spes, .Qccδsio non semel offerret, maluit,quod .i est sapientiae ultimum, ex fortuna mo

72쪽

dum retinere ς & Principis sui felicitati

quam suis incrementis operam dare. 'factum est, ut praeter morem & fas siculi, & sentire de praecipuis rebus, quae vellet, & quae sentiebat, expromere posset Nouum & decorum ingenuae liber talis genus : quod & illi arguere verentur , qui quaedam indicta mallent. De iis, quae ad Tacitum retulit, loquor. Ο seruastine, Modeste, quam feliciter in

iis etiam, quae adolescentior scripsit, noua cum antiquis contulerit, quantum ille ab obscura vetustate petitae lucis in abstrusam nouitatem intulerit 3 ceteros

quid Tacitus suo fuisset saeculo ; hunc quid omnibus esset saeculis, statim perui

disse credideris. Nam quae ab undecim Annalium libro persecutus est , prouectioris iam multoque rerum usu eruditae aetatis exquisita specimina sunt. De quibus nemo, nisi peritia interiore rerum hominumque Europae imbutus , idoneum tulerit iudicium' Ingeniorum ad lucem & res gerendas natorum haec palaestra est: in quam parum feliciter descendit vir eruditus ille quidem multis literis, &Forstnero amicus, sed bibli

73쪽

thecarum umbraculis aptior , quando Forstnerum & Gruterum plus ad Tacitum cruditionis, quam decet, attulisse incensura librorum ciuilium,arbitratus

est. Quid omnino Gruteri diffusae & ad

locos communes implendos factae dissertationes, cum potitulis Fortineri & lii matulis animaduersionibus commune habent 3 Alterae quid in eruditionis ap- paratu copiosum; alterae quid In vi erui ditionis electum sit ac ciuile, ostendunt.

t Id debebat vir candidus, si satis indolem vel Taciti vel Forstneri cepillet, dicere: unum esse Forstnerum, qui super sapientiam experientiamque, etiam id genus eruditionis ad grauissimum scriptoremi attulerit, quod & decere & valere solumi hic debeat possitque. Id quod amplius

apparebit iis, qui magni aestimatas & m- editas Boccatini in Tacitum curas contendere instituerit cum For'nerianis Il-Iae sane proficisci videbuntur ab homine acuto &immensum curioso, sed percr- rorem aut abusum iudicii nonnunquam ad declinanda elabente: harum auctor recto tramite, gradu indeflexo, per V ' stigia magni cordatique consilii , ad rei-

74쪽

publicae intima quaeque grassatur. Ah. unde id declarant etiam epistolae singu Iaris itidem exempli de rebus maximis

scriptae: quarum aliquae olim non incon. sulto auctorc in publicum exierunt: qui

autem nouissimas, nulla reuerentia tam

ii nominis, nullo iuris humani respectu et cmere vulgauit, is non eo tantum fac nore se obstrinxit, quod ipse Forstneri ibicrae ad Boecierum scriptae editaeque de monstrant, sed effecit in super, ut huiusmodi literarum commercii fructu, in rebus ad rempublicam pertinentibus , amici carere hactenus cogantur. An, nuit huic orationi, qui ad Musteum nuper aduectus, ex itinere Forsinerum salutauerat, honao ad demerendam & amhiendam magnorum virorum amicitiam, quodammodo genitus. O prandium, aiebat, 1 upra omnes Platonis cm nas, lautum delicatumque, quo tot e Ie.ctae comitatis,prudentiae,doctrinae speci . mina degustare licuiti Rusticabatur in Damhcnoiano suo optimus dulcissimus que senex,&ab influentibus aulae negotiis per breues neque eas bona fide con tinentes inducias impetrauerat : cum impro by Cooste

75쪽

improuisus salutator manum eius oscu-1o contigi, literasque Fratris, non sanguinis magis quam laudis memoratae ciuiliumque artium germanitate coniunctissimi reuerenter tradidi. Quibus ille perlectis, humanissime me complexus, plenam requirendi, quae ex eo audire desideraueram, audaciam fecit. Quos in Gallia, quos in italia, viros adire, qua

ope illis insinuari, quid a singulis optare

aut sperare d erem , memoriter designauit. Quae praesidia noscendae reipublicae Christianae uniuersae, quibus extarem aut laterent locis, quae rebus patriis apud exteros subsidia comparare fas es.set, quantae suauitatis genio, quanta tuis

dicii grauitate edisseruit Cum de arte 'rem faciendi publice, deque augendis

ciuitatum copiis &custodiendis, sermo incidisset, quam ille in numerato habuit omnium hodie gentium inuenta, artes, adminicula, non apertis modo viribus, sed ex paruo ad magnum profectura De scriptoribus superioris & huius saeculi, quam rara,& pulcra, ipsisque qui familiari usu aut lectione illos noue tantinobseruata, ex amplissimo memoriae

76쪽

riae ac sepientiae penu perliberaliter & benignedepromebat Z omnis eius sermo quibusi

dam ciuilis vliis notis instignis, mihi oculum quendam mentis acuere , rerumque veluriptaesentem formam commonstrare videbatur. in mensa quoque non tam clegantissi- ma mundities, quam plena seriis distiplinis colloquia, dc mixtimi na virtutis ingole miliaritas, me iuuerunt: eminente , inter lectissimorum trium filiorum obsiequia, di substidiariae comitatis officia patriae auctoria talis decore. Sed felicitatem eius diei , aliis debeo monumentis consecrare, quam breui ista narrAtione, cuius interiecta oratio . nem vestram disterri hactenus , nc aure se ratis, oro quaeique. Revertebatur crgo ad tertium illustris & spectatae in republica tri clanda cruditionis specimen oratio. ubi au ctor suscepti eius sermonis, nescio, inquit, an velit occultari suum nomen, quem nunc

designabo;si modo latere tanta virtus potest in conspicuo posita etiam sine titulis monumento. Vidi aulam Principis, sanctissimis moribus , dc probatissimis agendi imperii rationibus institutam, ut Xenophontis Cy rum non ad fidem scilicet historiae, sed ad imaginem boni Principatus scriptum , aut

Plinii

77쪽

Plinii Traianum , oratorio potius quam

historico opere adornatum , memorari& extolli censerem , si alieno ista notitia testimonio niteretur. Hic inter prospera sua numerat, quem nactus cst, Consiliorum operumque ministrum,quo meliorem nemo Principtim optauerit.

Summi, & Heroibus tantum concessi instituti est , ex rebus paruis industria &prudentia magnas facere. Eius artis ses, entissimus ea Principi suo ossicia pri- , stat, quae hactenus, puto, in illis terrisi exemplo carent. Cumque laborum tΟ-lerantissimus Princeps , haud mollibus amperiis tempora & negotia singulis iministrorum partiatur, unus ille non raro plurium vicem sustinet suppletque: respondendo, consultando, voce, calamo promtus ac indefessus; neque extempol rati facilitate de grauitate loci, aut subtilitate curarum quicquam diminuere solitus. In iure dicundo vel praesentis Principis, vel in communi pluribus tribunali absentium Principum auctoritatem religione & doctrina pulcre tuetur. Dicam vobis rarum, & vulgaribus ingeniis inaccessum sapientiae genus. Solicite

78쪽

accuratus est in cognoscendis & den. mendis causis Princeps: neque satis habet , audisse aliquam legem, aut nomina ac sententias eorum, qui in simili causia Pronuntiarunt, percepisse : quid iud, Candum omnino ex rationis bene informatae praescripto sit, declaratum ostem

sumque dari postulat. Hic vero ille , quem dixi, optimi Principis praestantissimus amicus, iureconsultum agit non ex eorum genere, qui sapienter aliis reperta quaedam pro modulo suarum angustiarunt annumerantes, in cetera superbiam pro sapientia habent: sed ex ipsis fontibus omnem illam nobilioris philosophiae rationem ita probe subduz ctam expensamque promit, sicut ii si lent, qui leges condere, aut condentubus suadere, aut nondum inuenta constituere aggressi,in telligendi prius quam dece mendi copiam sibialiisquepraebent: Nihil sanctius illo consilio, in quo non valet iuris auctoritas, nisi valuerit ante iuris ratio. Haec enim Deo debetur, &aeterna est et illa hominum est , diuina quidem vice,sed non recte, nisi ad huius normam fungentium. illam imperiti possunt

79쪽

possunt iactare : hanc explicare, & suis

momentis conserere, capiqntis est. Non mirum ergo, si exemplum etiam absentis Principis in partem rationis venit dii uersa apud tribunalia. In quibus bonii etiam viri haud raro consuetudini ob -s sequuntur, nisi sit, qui excussis & in Iu- , cem datis omnibus ad recte sentiendumi iudicandumque praesidiis, ad altas illas &ι nobili ossicio dignas curas, iudicum ani- t. mos erigat dc traducat. Non autem ini. hoc tantum genere praecellit vir ille veres ciuiliter doctus, sed omnium rerum ar-i tiumque ad reipublicae usias attemperan- darum mirus est architectus atque ma- p chinator. Cum enim ad secreta stientiarum,quatenus & uni& negotiorum conisi ficientissimo homini fas est, penetrauerit, quae illi laus cum paucis aliis commu- nis est, proprio quodam ingenii bono, i cruditorum singulis, quid in eruditione ad usus vitae neccssarios melius, quid ad speciem pulcrius sit,demonstrare potest solet. Talis enim & tantus in rem pu- laticam labor, assiduitas, contentio, non xtinguit familiaritatem cum Musis tam seuerioribus, quam metnsuetioribus, ad

80쪽

quas se decora sedulitate saesus resert.bus etiam debet, ut arbitror, quietae illud industriae specimen in primis elegans : quanquam naturae excellentis quodam habitu eximie temperatum id existimes informatumque. Non potuit obscurum esse designari hac oratione . Principum decus Ernest lim Saxonicum: ct praecipuum e generosis ministris V. L. S. quem & in Musto plerique nouctant Modestus , suffragatione eius Musci consessoribus traditus, eximia caritate diligebat. Quin & de ingenii eius mis- numentis aliqua attulerat, in iis destri ptionem aulae & Principis, quem dixi, quae Bibliothecae secretioris instriam .

to accesserant.

Magnus in Musto modus est eximirum scriptorum : quae auctores vel nutiquam vel nondum vulgari cupientes ,

partem rixenia illuc miserunt, parte Iapud fidas manus in usum posteritati deponere aut censurae collegii iubiicere consiueuerunt. Distinguuntur argumen Ito, lingua, nationibus. Multa ad rempublicam, eiusque statum pertinent: ais exquisitiores literas & mysteria recondb

tiorum. Oste