장음표시 사용
41쪽
unquam sermocinatus est 3 Atque dum nihil aliis debere, omnia suis auspiciis eruere vult videri, festiue scilicet ac peneridicule furti se alligat. Dixerat Grotius, sed lapsus per errorem, consentire Hebraeos r regi peccanti inflicta verbera,
sed citra infamiam , & quibus ille sua spon to se submitteret, eligeretque,a quo
caederetur, modumque verberibus suo arbitrio statueret. Argo plus videat portet, cui haec se apud Hebraeos requirenti offerant. Salmasio tamen in i cem res occultas proferre solito, haec vltro obuia veluti de medio arripiuntur. quo auctore t quem palam aspernatur silentio praeteritum, clanculum Veneratur, ut dignum, cuius fide rem alio ore
indictam, eademque opera irrefragabile suae auctoritatis pondus, tandari vellet. Quanto mihi ut modestiores sic prudentiores videntur, qui Salmasio iudice volitant ut umbrae, cum res non ingenii, non eruditionis suae, unde acceperint, fatentur: alienaque pro suis afferre, aut per se definire, quae debentur . aliis, religioni habent. Ita enim nec floriae aliorum obtrectate , nec erroris
42쪽
Ium quid assimo ' nat tam nominum, pretarione
scribat. Ad historiam rum ubi peruentum' gum & scelere parricidars strando unice opus erat, qy nris, & ignarus actorum temporumque,
heros ille noster ' Nisii credidisset, in uno nomine suo, & doctrina: dc auctoritati S esse satis, venisset profectos rem tan tam paratior&instructior. Haec oratio
facile omnium iudicio amicos Salma siti perpulit, ut dissimulari sie magis ista,quam ignorarIS 1 Milto notamen aliquo, aut semi hominibus rem 1 vulgari intelligent , remotam agitari defuit in concilio, qui alium regiae cauiae patronum, publica ciuiliter, et agnifice tractaturum, optaret. Quan- Quam enim nonnulla spes Mutoni conatas implos gio Hebraeo- nisi ex docti GSchikardo, etiam cum non nomi- fideliter scilicet, ut errorem sit quid in verbis aut interis
discrepat, retineat aut trans rerum Britannica. est, qua in iure re. um demon.
43쪽
masius ac retunderer, eademque opera, quae caussae tam bonae ornandae sunt,sup- lpleret: suae tamen potius consiletudini lcuidam,quam dignitati argumenti,quo- 4riescunque resumeret stilum, satisfactu- lrum esse eum.erant plurςs,qui putarentis iModestus non parum his perculsus, quae lde Sal masio audierat, ex patrono studio- rum suorum verecunde domi sciscitari coepit, quo potuisset fato fieri, ut vir in tantum donus in quantum doctrina iri intelligunt homines, totiens in rebus ciuilibus fallereturi Tum ille, Facis,in- quit, quod aetatem tuam & virtutis indolem decci, cum viros eruditorum' principes tantum & vereri & diligere studes, ut erratis eorum leuiter notatis: commoueri ac ingemiscere videaris
scientia complecti.' Non dicam, quaninis
44쪽
infeliciter eum Iureconsultis de legibus
disputauerit. Diatribae eius de annis climactericis & astrologia antiqua, meram rerum mathematicarum inscitiam produnt, atque adeo temeritatem arro-
stantis animi arguunt,qui non dubitauerit in alienam messem falcem immitte re. Quamquam non minus importunitatis & audastiae ostendit, cum in suo .campo decurrit. Quotiens in antiquscriptoribus recta deprauat, sana ex lecvera immutat, denique 'dirati, Mificari mutat quadrata rotunaut neque crebrior eum huc impellit caul- sa, quam dissentiendi libido, & conten- dendi pervicacia. At enim redimit ista
ilia magnis laudibus t Ita futurum erat,
nisi mira non minus superbia,quam malignitate& liuore in omne genus erudio torum grassari adortus , amicis admc'nentibus inimicitias denuntiaret,alienis laudibus ut ad diminutionem suae gloriae pertinentibus impotenter obtrectareμα maledictis innoxios figens, etiam InIrissimorum ingenia irritaret. Noli male apud eorum aures ista iactari, qui ad . exam eraditionem nunquam peruem
45쪽
turi sunt: alias illi res agant, suadeo. Tibi
autem ex hoc meo sermone nςc reue
rentia decedet aduersus merita Salma sit & multum ad cautionem & diligentiam in ta actandistiteris accedet. Ciuilium quoq ue studiorum: q uae tibi tantopere cordi sunt, Modeste, quae t ratio, vel hinc moneri potes. Praeclarsine dubio sentiunt, qui antiquitate mcgi stra totam hanc disciplinam volui nit Quid enim est, quod Poetae, oratore: Philosophi, Historici veteres non & v
derint acutius, & ornatius disseruerint Verum non omnes qui eos libros vel sant, ad prudentiam &artes ciuiles animum refert e, sed sua quemque voluptate trahi; iam olim Seneca animaduertii Perspicit intentiore cura Grotius aliquis , quae Sal masii praeter oculos transmittantur. Est autem in hoc genere molestum, quod suo quisque studio&cupi ditati morem gerens, quae potioris ad usum reipublicae momenti sunt, aspernatur. Qui barbaro & erudeli domi natu ingenuam & solidam et uditione premere contendunt, nullam esse ciui sis doctrinae disciplinam, non verentu G. effutire, oste
46쪽
effutire , nisi quae ex iuris ciuilis Romani voluminibus petatur. Fuerunt sane Iure consulti veteres, quorum oracula hodie Veneramur, omnis ciuilis philosophiae scientissimi; quorum scilicet non possunt esse siue discipuli, siue imitatores, qui speciosa tantorum virorum nomina Meetantes, artes & studia eorum nec in-l telligunt, nec curant, & vltro Calu..t mniantur. Mitius sapere & facilius sibi videntur, qui libellis quibusdam&prae..ceptis nomen & laudem ciuilis viri debere malunt. Quorum si multum pro-ςessit industria,argutiis quibusdam scho- a lasticis maiora, quam capit, spirat. Non 'nim, Modeste , qt ceterae literae, ex pro-l unda barbarie in quendam nitorem e- aersere, ita ciuilis doctrinae studia ad an liquitatis specimen profecerunt. QMnimo instauratis reliquis disciplinis, haec obliuioni tradita, & ne nunc quidem nisi paucorum animis percepta, Vix quo destinatur penetrare audet. Audiuigi, credo, superiore saeculo, cum ad bellum ciuile res spectaret in quadam ciuitate,& iuris dubitatio suspensos teneret animos, quaesitum esset Theologis, an reli D gionis
47쪽
gionis caussam aduersus quoscunque inimicos liceret armis propugnare ; &Iureconsultis, an judicis iniquae sententiae vis armata possct opponi. At in his disputationibus nihil ostendebatur quod animum fluctuantem posset in tu to locare. quod caput rei erat, vix in disceptationem venit: an intemperato mixtoque reipublicae statu, partem iuris non suam inuolanti, aut ius commune ad se solum trahenti fas sit resistere bell& armis, ubi alia remedia consumta sunt. Hic est demum locus,tu quo ex ipsa
ciuitatis disciplina, sanctissimis legibus descripta, & iurisiurandi religione fir
mata , ex diuino humanoque iure, natura & ratio ea subministrat fit ma menta caussae & robora , in quibus merit omnis disceptatio acquieicat. Licuit, ni dfallor, ex illo tempore documentum carere, quid sit legibus reipublicae destri 'aptionem complexis uti, & earum se n. tentiam ac rationem in philosophia ciui ii negligere alit ignorare. Secuta sane est, hoc praesertim saeculo, ingens turba eorum, qui reipublicae illius statum , ncCmodicis, nec paucis voluminibus expli.
48쪽
eare studuerunt. Cuius cum sint duae laboris partes, una , quae moria iurisque patrii historiam perpetua temporum rerumque scrie, ex incorruptis monumentis expromit; altera , quae ipsam formam ciuitatis habitumque perFniuersa i& singula constituti corporis momenta l interpretatur: quid trepidationis, bone l Deus, quid tumultus existit, antequam, squae Gitonanino disciplina ciuitatis,quod 'nomen, suspicari possis 3 Ille de toto rei- p blicae corpore dubitat: iste formami ciuitatis vel descriptam torquet, Vel sistam describit. nunc simplex neque quicquam dissimilium rerum admistum habens natura ciuitatis ignoratur: nunci miscendae & temperandae rario reipus Nicae vera spernitur, aliena excogitatur, falsa adornatur. non iura , a simulacrisi 'ontesperati mixtique status regula,1 regendi consilio & arte, discernuntur. Ipsa suprema regendae ciuitatis potestaS, 'neque in summa, neque in partibus suam vim& indolem persuadere tumultuariis illis philosephis potest, quin prodigia loquantur , & reipublicae vinculum , dum male expiluitur, soluant.
49쪽
Quid proprio, quid fiduciario iure con ueniat in hos aut illos, magna pedubitatio est. Et quamquam latis constat, studiis priuatis & obsequiis ad aulam
tempus comparatis, tolerari augerique Omnem illam perturbata', confusam et atque abnormem sapientiam : prorsus tamen adducor, ut credam, pudoreta qmae reuocatum iri ad meliora non mi lorum animos, nisi publica ciuilium diorum neglectio, & errantium nume Tus auctoritasque,. quicquid subest vitii ultro tegeret & dissimularet. Atque ita profectum est ad istam opportunam cah
lidioribus consiliis imp entiam, cuiu,
heneficio, nihil tam est in omni ciuiu disputatione importunum, absurdum perplexum, quod nequeat fluctuantis at nouae inauditaeque huius philosophim more & consuetudine formari, definiri
absolui, in quamcunque velis partem, ad quoscunque usus, qua denique quinquam cupiat formula. Haec est politicet illorum hominum et quod Vocabulum semper in ore habent. Miseret me ciui . tatis, quae praeter ceteras opus habebat accuratiore ciuia doctrina, inter asti-
50쪽
duas de ratione reipublicae conseruanis
indicem sentenis& eruditione dae regendaeqhi, Modeste, libellum tiarum .ab omni veritate abhorrentium: quas, nisii meis Oculis, nemini accredidissem. Tuum erit, alia viaiter ad ciuilis viri laudemdam ingredi, perceptisque dominis, historiam externarum id do
