장음표시 사용
191쪽
1go Lib. XIV. Pandectaram Tit. II.
6. Proinde non contribuendum,si navis nori obstante iactu postmodum alio loco perierit. t. 4 pr. θ ε. 3.1. b. t. Nec, si ipsa navis violentia tempestatis damnum senserit di, quamvis aliud obtineat, si communis periculi removendi causa navis armamenta dejecta sint. l. 3. t s. q. l. l. 6. Uh. t. Nec, si piratae res quasdam per vim abstulerint: secus quam o tinei,si rebus quibusdam datis, navis cum mercibus redempta sit. l. a. g. 3 1. b. t. Nec deni luc si iactus sit factus ob culpam magiitri plus Iullo navem onerantis. Ix, X.ὶ
. aestimaridae autem in contributionc rus omnes & factae ct salvae,exceptis esculentis in navi consumendis Δ: liberis corporibu S. l. 2. I. a. g. b. t. c jactae quidem, quanti emptae sunt: salvae vero quanti venire possunt. l. a. g. - . . h. t. XV.28. Quod si poli iacium res quaedam recuperentur,eaten US exoneratur contributio ; vel si iam facta, contributum pro rata repetitur. i. 2. f. n. P. h. r. neque enim per jactum amittitur dominium. l. a. f. ult. l. 8. g. h. t. nili res tales prolectae sint,quae protinus asperitone aquae corrumpunturi g. g. II.
. da furiis. Sed si poli navis interitum ex projectis nonnulla supersint salva, forte per urinatores extracta,vel dum scapha salva est, in quam merces coniectae , ipsa nave nihilominus submersa, nulla horum omnium nomine facienda contributio illis,qtrorum res cum nave perierint: lices ex adverso ex rebus quaecum nave perierant post jactum , iteriimque per urinatores extractae fuerant,contribuendum sit dominis rerum prolect arum. t. pr. 'g. i. f. h. t. IK. 9. Moribus. Res tam jactae quam salvae tanti hodie aestimantur, tibi de contributione quaellio est , quanti vendi possunt in loco delimato,deducto naulo es aliis impensis. Bona autem naufragorum apud nos pristinis dominis restituenda sunt, ut S in tetrapestate navis levandae gratia electa: quae tamen, si domini intra annum S sex septimanas viridicare neglexerim, fi ico cedunt. Quamvis in Anglia,Gallia, Hispania aliisque locis haec protinus a fisco occupentur, duriore consuetud me.
Nstitor dicitur, qui tabernae vel officinae est praepositus , I sive liber homo,sive servus,sive masculus,live tin miria, sive
192쪽
sve pubes, sive impubes. l. 7. 8. F. h. r. Ab hoc appellata est actio institoria , exercitoriae in plerisque similis i competit enim ei, qui cum institore contraxit, ct ita fidem praeponentis videtur secutus ; contra praeponentem ct haeredes. d. i s. 1. h. t. ct si plureS praeposuerint, contra singulos in Goalidum. LI3. fiat. ιμ. I. b. t. si pupilli praeposuerint autore tutore, in solidum; sed deficiente autoritate, tantum quatenus locupletiores facti conveniuntur. l. 9. Io. V. h. s. Si filiis. praefecerint aut servi, domino Vel patre permittente , dominum patremve non in solidum,sed tributoria actione reddent obligatum. l. I. g. 2Q. fide exercit. arit. I, II. 1. Datur ad id, ut praestetur quod institoris contractu comprehensum est: modo contractum fuerit ejus rei gratia cui praepositus est infl itor. 1L1.33. Est autem vel directa vel utilis et directa locum habet,s toti negotiationi institor sit praepositus ; utilis vero, si
tantum actui, puta receptioni pecuniae, fructibus colligendis & distrahendis. l. 36. μευ. st. h. t. vel si deliquerit. l. s. s. 8. f. h. t. Vel contractum sit cum institore post mortem praeponentis, licet praeponentem mortuum esse non ignoxaverit, qui cum institore contraxit; idque negotiationis
favorecontra mandati naturam quod morte mandantis extinguitur. l. ιν. g. 2. I. f. h. t. Obst. t. 4 I. f. de reb. ered. Resp.
ibi agitur de praeposito peeuniae faenebri, in quo non militat ille negotiationis favor. Iii, avo . Potest tamen & ipse institor, si homo Iiber sit actione directa conveniri. are. ι. 7. g. 3 3 ud Senatusci meed. idque durante adhuc ossicio ; non eo finito , nisi institor insuper se ut fidejus rem obligaverit. Luis F. b. t. Obst. I. 9. c. mandati. Resp. obstrictus est Institor post ossicium depositum,non ad id,ut ipse conVeniatur ι sed tantum, ne contra situm factum veniat: qui sensus est .. t. st ' , Vo. s. Cessat haec actio ε, si praeponens palam assixa tabernae tabella prohibuerit cum institore contrahi. Si tamen vel institor tabellam corruperit aut amoverit, vel ipsa tabella propter vetustatem aut aliter legi non potuerit, o c ita cum ignorantibus institor adhuc contraxerit, praeponentis damnum erit, isque obligabitur. L 33. F. 3. 4. s. Adde ex ι. 5br. 4. tit. I S. vi in iis.' τενrit, are.
193쪽
i. 'Ributoria actio Iocum habet, cum filiusfam. aut se I viis in merce peculiari negotiatus est permittento patre vel domino ; non item eo igntarante aut iubente,quihus casibus actio de peculio aut quod iussit potius movenda foret. Si servus pupilli vel furiosi sit, tutoris aut curatoris patientia requiritur: si plurium dominorum, seientia 6 Patientia singulorum est necessaria ; alioquin ignorantes de peculio, scientes soli hac tributoria tenentur. i , II.
z. Habet autem locum in omnis generis negotiatione. ι. 3. f. I. f. h. t. modo in merce peeuliari exerceatur. L.f. - F. h. i. Et datur illis, qui in merce peculiari crediderunt, e rumque haeredibus, contra patrem vel clominum S eorum haeredes, quatenus ad eos pervenit. l. 7. s. uis. l. s.f. h. id rata id ut pater vel dominus faciat aequalem mercis peculiaris aut pretii inde redacti distributionem. l. s. f. ii . f. h. e. 3, 3 - re r. uod sum eo qui in al. post. Quod si servus aut filius L separatas negotiationes aut tabernas habeant, etiam cujusque neg tiationis aut tabernae creditores separatim in tributum V candi. I. s.f. I s. 36 1 h. t. III , XV .
3. Conventus autem hae actione pater vel dominus, ipse distribuere non eogitur, si nolit ; sed potius arbiter a praetore dandus est,uui dividat. ι'. f t. ff. h. t. Et si inique fit facta distributio, si quidem dolo distribuentis,is de suo laefiscreditoribus hoc damnum reparat. I. . f. 2.F. b. t. Obst. L 3. . .. . Resp. sensus est obdolum distribuentis non dari famosam de dolo actionem, sed hanc tributoriam. Si veros ne dolo minus fit alicubi tributum qu m aequum erat, laesus non contra distribuentem, sed eos qui plus justo acceperunt,regressum habeticum sinsuli cavere teneantur,se restituturos pro rata, si alii emetierint. t. s. Iuli. f. h. r. s V, V .
tiores reIiquis creditoribus ; sed par eorum cum reliquis creditoribus causi est, salvo tamen cuique suo privilegia vel hypotheca. t. r. l. s. s. s. Θ 38 J. h. t. hchi enim peculium Fegulariter possint adimere. l. s. . de peexl. non tamen in necem aliorum creditorum. ι vi Nec refert, ante an pon
194쪽
post negotiationem in merce peculiari pater aut dominus filiorum aut servorum creditores facti sint, ex quacunque cauSa. t. s. f. ',8 f. b. . LIV. JMoribus. Sim rcator pluribus in locis tabernas habeat; hodie non ad singulas tabernas cu iusque tabernae credit re sse paratim, sed ad omnes tabernas omnes promiscuh creditores in tributum vocari,probabiliris quidam esse censent . sed contrarium adstruxi in Commant. h. t. num. 7. 8,
ς uod cum eo, i in alie potestate est, negotium gestum esse dicetur.
E. T Iliusf. licet patrem obliget de peculio, tamen & ipse Γ obligatur; quamvis in eum, 'uamdiu filius . est, ct
nihil proprium habet, executio non dirigatur. Let s. s. de obi. O Act. Sed tunc potius, cum factus est pateriam. Me sponte,
si ve jussit patris contraxerit: in solidum quidem, si patri ex testamento vel ab intestato vel ex fideicommissis vel per
querelam inossiciosi haeres extiterit. ι s. s. I. I. b. t. non ultra vero quam facere potest, si patri non successerit, veIex mi mima tantum parte es, vel cum successisset,alteri restituere rogatus sit, sic ut competentiae gaudeat beneficio , & merito, cum ex hujusmodi contractibus exiguum lusirum ple sumque senserIt. i. t. s. s. g. uo f. h. r. f I, II. la. Non tamen ex hoc beneficio filiustam . prius dedueit aes alienum aliis debitum creditoribus, quibuscum iam sui juris factus contraxerat: adversus quos etiam non gaudet hoc benefieio, licht ea tantum possideat,quae ex hoc beneficio
sibi servisit, clim per eos conveniretur, quibuscum iri Potestate adhuc constitutus contraxerat. I. u. F da νε iudie. Obst. l. p. in f .F. h. t. Resp. dicitur eorum qui, postquam sui turis fa
ctus o , cum eo constraxerunt rationem habendam ; non eo resipe
et quasi deducendum esset, quod ipsis est debitum; sed potius, quod, postquam illi, qui cum eo adhuc filios consti
tuto contraxerunt, occupando libi jam aequisivissent quaterius filius conventus facere poterat, nihilominus actionem de eo, quod adhuc ex beneficio competentiae superest,ha ant illi,qui eum eo sui iuris facto contraxerant quorum proinde recte dicitur haberi νώιμ, in quantum exception com-Μ Petentiae
195쪽
is 6 Lib. XIV. Pandectarum Tit. VI.
petentiae excludi nequeunt, Inter ipsos autem creditores, quibus adhuc in potestate constitutus inceperat debere, Occupantis aut privilegiati conditio melior est. L 3 .F. b. r. m. 3. Cmtertim hoc beneficium haeredibus non datur. l. 4 g. S. F. h. a. nec locum habet, si filius ex delicto conveniatur. l. 4. s. a. 1 h. t. aut se dolo patremfam. dixerit contractus tempore. q. 6. f. h. t. nec etiam post longum tempus post multos
annos, ex quo filius sui Juris factus est: nisi causa cognita. t. 4. 4. f. s . 4. -νibus. Si liberi adhuc in patria potestate constituti
s annis nempe, minores in contraxerint, ex suo contractu in solidum conveniri poterunt, licet a paterna abstineant haereditate; nisi restitutionis implorent auxilium dum aetatis lubrico se lapsos in contrahendo docent.
state, est negotium gesum esse ricetur ,vel de peculio a quod jussu aurin rem verso. .
r. Q Enatusconsulto Macedoniano , Idicto a Macedone I improbo foeneratore, qui incertis nominibus mutuum filiis . dabat, ut redderent, si patri supervixissent, post ejus obitumi cautum fuit, ne filiisf. credatur mutua pecunia. 'ώ. e. Quam vis & ante hoe SConsultum illud
ius magna ex parte apud Romanos receptum esset, Tacito aliisque id testantibus. Si quis contra SConsultum erediderit, nec ab ipso filios. nec a patre ejus potest repetere, reis pellendus opposita Macedoniani exceptione. L .F. h. t.etiam post sententiam, ad impediendam ejus executionem. Lir. f. h. t. Nec refert utrum priVatus mutuum dederit, an civi tas. I. rs. 1. h. t. Obst. minoribus opponi nequit hare exceptio , quorum tamen Iure gaudet civitas. ι o. g. uis. F.
Res p. gaudet in casibus in Jure expressis, non in omnibus. Nee soli filio vel patri ejus prodest haec exceptio , sedcthae P. redibus ae fidelusibribus ι nisi donandi animo intercesso
rint aut patris voluntate t. s. g. 3.1ώ-ν. I, m. 32. Peeuniat autem appellatione hic quidem proprie num M a tantum venit, attamen vi aliae res, si in Senatuscon.
196쪽
η ne Senatusconsulto 2Macedo manst. I s
sulti fraudem datae sint. l. S. f. 3. 1, h, r. Nomine vero filii-fam. hic omnes continentur, qui in potestate sunt, maseuli . vel foeminae, primi vel ulterioris graduε. 9. F. a. I. i4. L
3. Cessat multis casibus haec exceptio, puta in eastrensi peculio. ι. I. in . l. a.F. h. t. Si pater ipse fuisset daturus. I. . g. i Si jussiis aut consensus patris adiit. I. a. c.. Ch. i. Si institorio nomine filiv.f. mutuum acceperit. I. . g
in rem patris ab initio accepta sit; secus si po
stea tantum versa. l. 37. F. h. r. V. i. s. s. .st .ha. Si se patrem
familias dolo dixerit S ignoranti persuaserit. l. r. C. h. e. Si omnium opinione pro patres sit habitus; non, si a quibusdam tantum veluti si, cum duo creditores essent , alter eorum sciverit, alter ignoraVerit, eum esse filium farria I. 3. l. 7., Si pupillus aut minor aut filiusfamilias mutuum dederit. l. 3. f. z. f. h. t cii. g. ult. F. da minorib. Sapromissio quidem mutui facta filios sed numeratio conti gerit eo tempore 'uo jam sui juris erat. ι3. I ult. t 4. F. M. Si pater, vel ipse filius jam paters factus, solverit vel totum mutuum vel partem ejus; ad reliquum enim omnino tenetur. ult. st , t. or .i 4. non numer. poeun. secus uuam obtinet, si pignus datum sit; quo casu mutuum tantum usque ad pignoris quantitatem repeti potest; cum enim pignus solumm*do accessio quaedam sit, ultra valorem suum non potuit mutuum confirmare. Quod 11 filius solverit adhuc in sacris paternis constitutus, ipse quidem nummos solutos haud repetit; sed pater eos extantes ut ut filios donatos, vindicat, consumptos mala fide condicit , ct ad eam malam fidem restringenda lex. l. s. g. I.Τ. h.t.
si enim bona fide consumpti sint, cessat repetitio; de qui consumptione bona fide facta intelligenda. L i .F. da νιλ
crrd. t IV, V, VI, VII, UDI, IX. 4. Non tamen cessat haec exceptiae, si filius . ei renuntia. verit, ςum enim non in ejus favorem, sed in odium is neratorum oc patris utilitatem introducta fit. l. 4o. F. de eonis dict. indeb. frustra filiusf. renuntiaret juri alieno. Quod si per creditorem suum, cui exceptionem potera i opponere. alteri deIegari, se passiis sit, ipse quidem exceptione gestitutus erit adversus eum, cui delegatus est; aeque ac cariturus esset inodebiti condictione, si solvisset. l. Iv. f. de novat.Sed non ideo patri nocitura est deleg tio, quo minus ipso hac exceptione utaturi arr. l. p. s. r. f. h. t. X.ὶ M s e. Λίπέ-
197쪽
1 s6 Lib. XV. Pandectarum Tit. I.
s. Moribus. Exceptio Macedoniam hodie non habet lo- eum , si mutuum filios numeratum adhuc exstet, vel in ipsius. aut patris utilitatem sit conversum. Ut nec, si filius post annum x q. mutuum acceperit, cum ea aetate pro patresam. habeatur. Quod si 2 s. annis minor fit, nuptias tamen iam eontraxerit, mutuum accipiens emcaciter obligabitur; cum per matrimonium sui juris factus esse censeatur. Non etiam danda haee exceptio, si filiusf. id est minor zs. annis vectigalium conductor sit, aut mercator, atque ita mutuum acceperit : lichi ei deneganda non foret hoc casu restitutio in integrum propter minorennitatem.
Quod si quis hanc exceptionem in ludicio opponere ne- lexerit, post sententiam eam opponi non posse censeneragmatici, nisi appellatum fuerit.
Adde ex Cod. libr. 4.rat. a 3. ad Mnatusconsudium Maradonia.
Emlium est patrimonium filiis aut servi h rationibus dominicis vel paternis separatum. Quod infiliis . ex Iege quadruplex est, castrense, qua ii castrense, adventitium , idque vel plenum vel minus plenum, S profectitium. In servis vero simplex est, idque ex mera domini voluntate non nudis verbis, sed revel per traditionem veram aut lictam declarata. L 4. S. s.
biles, immobiles, incorporales, etiam vestimenta l. et F. b. e. licet ex sola vestis datione non incipiat primRus nasci Peculium. i. o. F. i. f. h. t. Ut di ea quae dominus servo debet I ν. ρνη. I b. t. nisi peculium legatum fuerit. F. Lo. In Lia legatis. II , III l . 3. Respectu omnis peculii servorum prodita est actio depeculio, ut di intuitu profectitii filiorumtam. quod patri' aeritur. f. I per qu sp res cuiq- aequis. linet filiusf. in eo hoc juris Labeat, quod, occupatis a Fisco boniS p.Ne
198쪽
nis pro debito, pe ullum filios separetur, quia durat patria
potestas. ι. 3. 3. 4, in D. H. 4e mimor. Obst. t. I. f. . n. quand. dape eul. act. annal est l ei p. agit de casu, quo bona patris ob crimen erant publicata. III. 4. Est autem actio de peculio perpetua, personalis, in rem scripta ex contractu vel quasi filiis aut servi, non ex delicto. nifi filius . inde ad pecuniam eondemnatus sit. l. 3. 3. I a. f . . h. e. compotens iis, qui cum filios aut servo contraxerunt etiam fructuariis qui cum suo servo fructuario, proprietarii
nomine contrahente, contraXerunt,deducto tamen prius e
quod penes fructuarium est ex peculio. l. 37. g. ult. m. ,. . Obst. I. i I 8. ff. de V. O. Resp. agit d. servo fructuario qui non nomine proprietarii, sed ex re ipsius fructuarii qui fructu rio promittit. VI I. s. Datur contra patrem , ct euiusque aetatis aut sexos do-; minum, ac quosvis peculii possessores, live haeredes sint sive . legatarii, sive alii ad quos peculium pervenit. t. 3. 2. l. Q. s. t.'. b. t. Et si plures domini sint, contra singulos inso
lidum. ι. 27 .ult. st. h. r. pro parte tamen tantum eontra
singulos, si plures uni domino haeredes extiterint, vel plures sint peculii possessores,ct separatim partes peculii, inon
communiter totum in possideant. l. I . g. r. l. I s. l. 20. l. go.
g. I .F. h. r. Quin imo, fi alius proprietatem servi, alius usum- fructum habeat, fructuarius in negotiis ex re sua vel operis servi profluentibus de peculio conveniendus est, proprieta- ' Tius in aliis I. a. st h. t. excusso tamen prius frumiario, ii subsidium de peculio tenetur proprietarius Ec vice versa.
inspicitur tempore rei judicatae. Sic ut haec actio locum habeat, licet tempore litis eontestatae nihil inveniatur in peeu-lio, si modo termini habiles sint, ut ante sententiam quid in peculio esse pollit. l. Io. e. h. t. i. 7. g. Ises ex qui, caufinpossiis antur. secus, si nec fit in peculio, nee ultra possit acquiri. SQ F. h. t. IX.) 7. Censetur autem esse in peculio, quod superest deductis iis quae domino aut patri de illis , quos hi in sua potestate habent, quorum negotia gerunt, debentur; ut hic potior patris Ec domini quam reliquorum creditorum causa sit. Si plures sint haeredes unius domini, singuli pro rata conventi etiam pro rata tantum deducunt. I. 4. f. h. t. ct si plures possessores peculii pro divise , sinsuli tantum quod sibunon quod aliis possetaribus debetur;
199쪽
1ss Lib. XV. P andectarum Tit. II.
Reus si pro indiviso postideant, oc unus insolidum conveniatur : tunc enim deducit oc quod reliquis est debitu in
s. Moribus. EX contractibus aut factiS tamulorum acari-eillarum hodie domini non tenentur ultra mercedem pro operis constitutam, nisi aliud in hoc aut illo casu statutis cautum inveniatur. Liberorum autem peculium profectitium etiamnum patri acquiritur: quo pertinent Ec ea,quae Iiberi ex re patris Vel οjus occasione quaesiverunt; veluti,quae
ipsis donata sunt a patre spirituali, qui de λnte baptismatis suscepit, nisi is aliud expressὸ dixerit, ct donata liberis praeeipua esse voluerit. Quid quod re patri acquirantur ea, quaeliberi in familia paterna constituti & patris impensis nutriti, suis operis IucAti sunt 3 'uippe quae cum alimentis pensari da. De caetero adventitii peculii ne usumfructum quidem apud nos pater habet ι lichi in multis aliis locis hac in parte vigeat magis Jus Romanum. si tamen minoretinis sit,pater tanquam legitimus administrator adventitii peculii ex conia tractu aut facto filii conveniri di ad solutionem inde faciendam condemnari potest.
cuando de Peculio Actio annalis est.
r. I peculium extinguatur, morte, emancipatione, misis sione, alienatione, aliove modo, non tamen captivitate. l. 1. in M. F. h. t.) actio quoque de peculio perit. Sed ne casus improvisus creditoribus obsit, praetor eam extendit usque ad annum utilem ex eo tempore computa dum, quo primum experiundi potestas fuit. I. I. 3. 2.
nisi principalis actio tempore breviori evanescat, quo casu nec ultra extendenda haec de peculio. ι. 3. a.df. h. e. Estque hic fructuum quoque dc accessionum peculii jam extincti habenda ratio. ult.F. t. I, IV. a. Si servus manumissus sit, ac legatum ei sit peculium , contra manumissum tanquam peculii possessiorem acti
datur. l. I. g. lo. de 4sito pr/leg. Obst. 7. F. h. t. Resp. haeres tenetur, si tradiderit peculium legatario non exacti cautione de haerede contra peculii creditores defendendo ;vero exacta ipse manumissus conveniendus. I G
Quod si servus alienatus sit creditor ab initio quidem in potest
200쪽
potest aetionem de peculio dividere , ita ut partem a novo; partem a pristino domino intra annum petat. l. 27. I. 3. UMapaeui. ad la cum uno litam in solidum iam contestatus sit,postea nequaquam potest dividere, ct alterum pro parte convenire, nisi in subsidium. I. 7. 3. 3. U. depecul. Dbi verba, re integra, designant, si nondum partem consecutus fuerit. Hi,
. Moribus. Filio mortuo, pater non tenetur intra annum
de peculio, sed potius conveniendi erunt haeredes filii.
i. A Ctio de in rem verso introducta est,ne patres vel dori mini locupletarentur cum alterius iactura. Et datur illis, qui in rem patris vel domini crediderunt filios. vel se
vo, contra patrem Vel dominum, d id, ut praestetur,quat ' nus in rem versum est, una cum usuris, si principale negotium, cui accedit qualitas acti'nis de in rem verso, sit boum fidei , secus, si striai juris. ι. Io. g. F. f. b. t. Nec reseri, pater dominusve sciverit an ignoraverit , modo creditum vera. cum effectu in rem versum sit: neque enim sussicit,in rem patris acceptum esse, si postea inutiliter consumptum sit. I. 3. g. 9.Τ. h. t. modo etiam duret versium,id est,non fuerit filios. aut servo jam restitutum a patre vel domino. l. Io. I. quanquam necesse non est, ut tempore hujus actionis motae
adhuc utilitas ex verso supersit sed sussicit, quod quandoque utile fuerit, licet jam casu aliquo in rem versum, id est, utile esse, desierit. l. 3. g. 7. F h. t. I, D, PII. r. Est autem inter necessario S utiliter versum differentia, nam si quid ex necessitate in rem patris versum sit, puta ad aedes fulciendas, totum quatenus versum est repetitur: siniatiliter tantum, etiam non ultra agi putest,qu1m quatentis id ipsum domino utile fuit. l. s.1. h. t. Pland si quid volu- tatis causa factum sit, ejus tollendi potestatem tantum ha-
et creditor, quatenus sine rei detrimento potest. l. 3. 3. 4. IV in
s. Caeteruna ct versum videtur, si filiussam . nomine patris, qui de peculio conveniri poterat, solverit. l. io. I. 3. F. h. t. secus, si tuo nomine ut situm negotium gerens, licόtata pater actione de peculio liberatus sit, ita accipienda. LIo S. ult. junct. LII. Sic quoque versum credendum est , si