장음표시 사용
501쪽
sunt; ignem cuniculo Mamucliani raptim injiciunt. is a primo aditu ad intestina momento perlatus, multiplicatis in amno flammis, di iii apertum impetu vasto enitentibus, euuliam ab radicibus turiem cum terribili strepitu, qualis ex tinae cauernis interdum cier. selet,in altum sustulit, longeque ac late disjecit. c superstantibus alios γ' litantia saxorum fragmenta dilace ant: alii, sublime qua natum prope oculorum sequi acies posset elati, dein ad terram ami- i, s. o & armorum pondere conteruntur. alios dira ignium vis, tamquam tormeto excussos, ad hostem usque projecit: quorum interita nequaquam expletis odiis barbari, in anima & mutilata ea Ha uera tum incessunt probris, tum sparis & gladiis crudeliter dicant.Viginti ferme ex ea statione tantς cladi superfuere: ad centu extincti, in Ioannis Regis familiam adscripti plerique, & esaris
orti natalibus. quo in numero Fernandus Praetoris filius fuit. eor-poia 'dein conquisita mulieres terrae mandarunt. Caeterum vixdum resederant flammae, clim per stragem ac ruinas Mamudiani conatur in arcem irrumpere . aduersus eum impetum quatuor e superstitibus raptim opposuere sese: nam reliqui incendio amati, & recenti malo attoniti ac sopiti jacebat:&cum pugnacissimis aliquot
Mastarentas confestim accurrit. huic manipulo sacerdos effigiem Christi Domini e Cruce pendentis intrepide praeferebat. eius admodum piis adhortationibus, & occulta nimirum E caelo vi, non dubie confirmati eremque Lusitani, tumultum ac periculum pugnae sustinuere, quoad opere tumultuario urus interim ab tergo sngenti alioru sudore ac certamine objectus est:&imminente iam nocte, Mamudiani, multis ite e stiorum numero a mimis & sauciis. incepto irrito recesserunt. Eius diei casu admoniti re liqui prcsidiarii, exinde cautius in muris agitare, atque ad primas talium inccndiorum notas absistere. itaque & Iacobaea &Passa fisa turris, item subditis ignibus, nullo defensorum interitu prociderunt.Thome a verbinam ed quoque cuniculus penetraueratin procumbentibus iasossam ruinis, paratos atque imminentes in irruptionem trecet os E Mamudianis oppressit. Atque liuiusce machinationis 4n uniuersum ferme hic erat euentus, ut Manaudiani introitu exclusi, spatia
saltem obsessis eriperent,& intra moenium excidia subitarias munitiones raptim excitarent. Lusitani contra &per pare Distum ruina iter conantem transcendere hosten , virtute atque armis arcerent; & nouum introrsus pro diruto murum summa contentionere fieerent. Inde angustior in dies arx fieri, & vix ad explicandos ordines relinqui locus. Quatuor iam mense bsidionem perinletant Lusitani, cum ex adeo paucis aliqui ferme quotidie aut
502쪽
vulnerarentur aut caderent. Accessit inopia & fames, frugibus ea nibusque consumptis:&praeter foeda animalia, quicquid etia erae fruticosum aut herbidu, in alimenta conuerso. hinc vulgo ingra rant morbi: seni'; & animis dc corporibus,qui arma tractare pos- nt, vix centum & quinquaginta lupererant . atque ii admodum aegre continebantur, quominus in hostium stationes vltro impetu facerent,vitaeque miserias & aerumnas honesta morte finirent. Inhoe rerum discrimine diu ab Goa subsidium aduenit, naues quinquaginta Baminum facili tenuerant cursu. . Alvarus Castrius Praetoris item filius, dc Franciseus Menesius praeerant.in. de Aluarus cum meliore parte classis Dium protinus anteςessit. reliquae, carptim, prout agilitate vel robore quaeque H*stabant, captatis tempestatibus , ante Septembris exitum subsequutae . armati supra non geutos cum omni rerm copia in arcem expositi quae res Lusitano majores, quam pro viribus, animos fecit. Auxit
serociam, basiliscus, qui demersis in ruina r is inhaeserat, cum eri ad se injecti funibus Mamudiani attrahere niterentur, pr erapugna retentus . Ex hoc indisnari postremus quisque, accusaruprimos, quod ii ostium conatibus no statim ex arce obuiam ierint quod opera moenibus applicari, munitiones transferri, sese in taxas angustias cogi permiserint. recensere vict0rias sui de Europa re Mauritania sileaturin ad Sqsalam, loam, Goam, Malacam, A muetiam, Calecutum, ad Repelini vada, ad Dium denique pareas;
ingentes barbarorum exercitus paIuρ sal manu fugatos. 'peruam satum Africa atque A sia tota nominis Lusitani terroremi; i licet uo tanta decora, tant*que laudes,in uno demum praefecto atquo in uno praesidio pereant. Luendum omnibus .viribus quod a majoribus acceperint . patrimonium dignitatis ac famae. viriliter tan indem erumpedum in hostium ςastra, & dignum aliquid rebus Himgestis δc vetere gloria perpetrandum: qui Muid ad eam diem acceptum in istice Ct damni, id fraude, cuniculi , tormentis it tum et si
vera virtute,manu & gladiis decernaturi Lusitanum impςxqm , α micati a x et opinquo arma Indos haludiqu*quam laturosma:Ciribtio pauet iidem velut ex cotagione plures quotidie palam in circulis & co tuberniis fremere, & in Masca uiae cunctationem quavera qua Al jactare.Ρostremo ad eundςm conueni infreqMentes, pugnam .eaasitare,minari, si diutius torpeaz, .se quem libe* alium. xel ex argilla ducem haud dubie suffecturos. , Mascarenta continunire furentes, de hostium genere numeroque disserere;iam nunc abundare commeatu arcem , custodes uti ad hostem lacessendum
paucos,ita ad prohitesdm sat multos adesse;hremem ase ima
503쪽
eireum actam; niuersas ab Goa copias propediem a re; id demum certioribus victoriae praemiis, & minore suorum detrimeto praelium inituros. Haec &alia in eandem sententiam surdis canere Mascarenias: adeo certamen penitus imbiberant animis
plerique: nec deerat, qui ab insito liuore, solutae obsidionis gi ' viam praereptam Ioanni Castrio cuperent; atque ad profligandos ueta rates eguisse Praetoris ipsius auxilio uollent videri. Mascare- vias, vi inflatos inani fiducia fixosque in audaci proposito animaduertit, Aequum fuerat inquitin ciues, militem ab duce regi,nsi regere; exspectare signa, non extorquere; scire, quae ad ratione ge- xendi belli pertineant, praese sto & cosiliariis curae esse. Nunc, qua-do mihi prope manus injicitis. de seditionem vultu verbisque prae- fertis,uincat sane maiestatem imperii, inconsulta spes & libido. ite, quod superi bene vertant:virtutem istam, lacertosque,& armo- cerum scientia expromite. ego, quos agere debueram,sequar;& qua- quam alieno tempore, tamen partem periculi ac laboris vobiscum una capessam. Vos modo videte, ut quos ante pugnam spiritus at- ας
que ardorem ostenditis, eosdem in ascensu valli postmodum atque in ipso conflictu praestetis. Cum haec dixisset, prout in arcto licebat, copias instruit: primam aciem Aluato Castrio, alteram Fracisco Menesio dat; eum caeteris ipse, i odica manu ad custodiam areis relicta, subsequitur.Facta secundum euripum eruptione namax ea parte latior patebat exitus in ferocissimi quique vallo succedunt;ae defensoribus primo impetu perculsis aut det batis,ingeli ardore transiliunt. dein, signo ab hostibus dato, cum noua ideli, clem subsidiae castris affluerent, atrox esse praelium carpit: &qui nondum transcenderant Lusitani, cum proculcatae prioru pedibus iaetiores herbae altitudinem nudassent valli, quod ex arce prospieientibus nuper humilius apparuerat, icti re subita, primo haesit si xe,dein, hoste imminente,fugam aut latebras circumspicere. Τum Mastarentas:Hqccine pugna est, quam poscebatis increpitans;anis te discrimen feroces, in ipso discrimine timidos & ignavos appei Ian ad opem laborantibus ferendam frustra conatur accendere. Interhaec Mene ius intra vallum.acriter dimicans, & circa eum a Iiquot phiticipes Lusitanae iuuentutis occub Mit. Alvarus Castrius saxo percussus , cedente ad ictum galea cu attonitus cecidisset, Mascateniae interuentu seruatus est.Neq; vltra sustineri, superfun. dens se ex omhi parte eastrorum poterat multitudo. Lusitani cum
undique pulsi tiansfigerentur, & oppugnari ἡ diuerse latere arce,
seu cohsilio seu temere sublata nuntiaret vox; nequicquam obsistente Masea reniti, nulli ruisi vitae memores ad moenia portassiue
504쪽
praecipiti cursu vertuntur. cupientem simul inuehi Mamudianum
tormentis Emuro deterrent. Hi e temerar;ae eruptionis euentus
fuit. Exinde suo ipsi conatu segniores facti, sui in contrarium saepe mi prant vitia vix pro muris obire stationes, vix recenti successu Iatis, &subinde arcem aggredientibus Indis obsistere: quoad resectis tandem ex pauose animis , rursum alacres, &obliterandet ignoinini et cupidi, ad consueta munia rediere. At Mamudiani, quot se magis magisque obfirmatos ad continuandam obsidionem O- lssenderent latque ut expeditiores ab continenti commeatus haberent, euripo ad Rumaepolim, iactis utrinque molibus, alterum pontem tripolriint ea magnitudine ac firmitate, ut quamlibet onustas vehes tuto ac large transmitteret. Simul, dies nom ne fatigare, ac premere Lusicanum; stantes muros frequenti verberatione co
cutere; quae minus comodὰ ballistis labefactari possent, in ea,su ditis ignibus calefacta, syphonibus acetum immittere, putrefacta continuo excindere ferramentis, niseros e stupa, gossipio, &ὶL phureo puluere globos in tecta conjicere,denique eunteulos,quod ea res prospere cessisset, ad arcetri uniuersiam euertendam pluribus simul locis asere. Adversus ea Mascarentas, operariis auctus, non una regione item obliquas aduersasque excavare foss/s, tormentis ac missilibus ab omni paue hostes impetere; in tergerinos qdium parietes perforare; qua tecti milites & manet pia eommearent. Iisdem sere diebus,quibus L ead Dium fiebant, Goair do Fernaniadi & commilitonum clade nuntius affeci ut. iride grauis moesti trasmus 34 metus ciuitatem insessit.Praetor, quamquam acri doloris morsu perstrictus, tamen ad caeterm animandos, lugeri filium v tuit. ii se nrtens purpura & ornatu asio sumptuos', in campum una cum proceribus,velut animi eausa, processit. ibi, tum in gyros flexo, tum cursu Mallistis incitato militariter equo, malum subinde Mamudianis interminans, cunctos vultu &oratione con
firmat. mox in classis apparatnm omnes de integro curas ac nera vos intendit. ac mitescente iam hyeme Aluarum Acuniani nauibus4uinque, in quibus,praeter magnam in strumenti bellici vim, nsta alatores erant quadringenti, protinus iubet obsessos adire, ac suo nomine prohibere, quominusa ε te visi uersae clatas aduentum p ades e munitionibus 4 Arant: icse paratis om,abus ad pugnam te bus breui assuturum. Curis ea manu prosectus Aluarus, circa Dium in aliquot naues Arabicas incidit. iis Mercenaria variarum gelium auxilia propinquus solaris quidam ad exercitum subvehebat. Al- harus, commiuo feliciter praelio,' aues expugnat. captum ducem
505쪽
una cum primoribus abscissae ceruices. capita in euripum. nsul tb proiecta, ut in conspectum urbis aestu accedenteferrentur. perlaeta atque agnita, iram in Lusitanos ac rabiem hostibus acuere. At Praetor, appetente vere, Bazainum oppidum nauarchis & militibus ad conueniendiam edixit. atque ad caeteros excitandos eodem ipse confestim eelocibus circiter quadraginta co- tendit. Coactis omnibus copiis,quae contrahi Evicinis rcgionibus Potuere, lii λεre, praeter naualem & aliam turbam. Lusiani bella- rores inisse quadrinsenti, Canarini auxiliares trecenti in Cambaiacam oram ferro ignique perpopulatus, ad Mortuorum insulam nauibus circiter octoginta peruenit. Huc euoeato Mascarentae ma-dat,uti ad exstensionem eunti aquamfrimum expediat, ac sine intermissone turmentis undique vallum hostium &densos aggeres quatias, ruinaque platefaciat in urbem iter . Dictis obtempera-rtam, & paulo post praetor incolumi classe subsequitur. Abauersa parte arcis per triduum sine tumultu expositus mi Ies. naues portum inuectae, quam maximὰ tuto ab hostium telis recessu consistunt. .Praetor, omnium postremus in terram egressus, uti munitiones intravit;mirari faciem Ioel: Io ςquatas turres ac propu-
nacula; alicubi nullum fossae vestigium;inaedificatos moenibus ab
osse muros,duasque propemodum ex una arces iactas. contemplatus dein, quatenus licuit, hostilia castra, adhibitis procer bus, de surima belli eonsuItat. Erant qui differendam eruptionem& refieiendum e maritima jactatisne suader ni militem . ipse, latus ad non,inis Christiani dignitatem pertinere, ne uno quidem die praetorem Lusitanum ab Indis clausum teneri; nulla in torposita mora certamen experiri constituit. militibus edicit, cui-hatis maturE corporibus, tertia vigiliarraesto sint. Arcem, detractis valuis, ne qua in receptu spes vlli foret,Antonio Correae cum idoneo praesidio inter praelii tempus tuendam adsignat: consilio deici adiuuat rem, quod consilium haud dubie victoriam pepetit. Turris erat ad dextrum urbis latus, qua in apertum mare prospectus ςst. Sylvetianam appellabcnt, ad eam quatiendam, quasi ex illa parte descensio quaereretur,dromoneypridie missi tres, e salo eminus muri partem ve menti iaculatione dirueranti id ubi cognouit Praetor, Nicolao Consaluo, impigro viro,& rei maritimae in primis perito, mandat,uti naues quae remis aSantur, praeter na tas ac si bratores, imbelli turba, lixis & calonibus impleat: ripa xit orae nautae hastas erectas singuli binas: remigra altera manu
remum, altera accensos funiculos teneant: libratores tormentaxa hostem veluti ad oppugnationem exerceant. Hoc modo instri
506쪽
ctam classem iubetur Consaluus ad insulae alaeruiri istus, de quo Idictum est, paulo ante lucem admouere: vociferatione, bombarda, tympanis, tubis, quam maximum strepitum ac tumultum ciere; ialiis aliisque subinde locis descensionem ostendere, multimoda arte hostiles distinere copias. Haee mandata Consaluo . caeteris item praefectis, prout quaeq; res postulabat, sub vesperam edita imperia. Rumecan, haud satis certus qua potissi num ex parte Lusitani essent erupturi, ad omnes aditus, aequE terrestres atque marit mos,tormenta vigiliasque distonit, telorum omnis generis ingen- tem copiam in muros aggeresque comportat: auget munitiones: q&, qua ex euripo descensus ad oppidum est, praealtas fossas leui su- 'perinjectu ramorum ac terrae latenter occaetat. Externi seleelique militis, i praeter Gaeta ratas Indosque, quorum major mulio erat numerusὶ ineam euram ac si1mptum acriter incumbente Mamu-dio, viginti millia in armis habebat. Ex iis ipsa robora ad primos impetus excipiendos in fronte castrorum locat, firmatque ab tergo subsidiis: Rumaeum pontem septingentis militibus infidet, re-Ii quam multitudinem , quo clamor quo signa aduocarisit, par itam ad omnia occurrere iubet. Rebus ita prouisis , tanta virium lsuarum Mamudianos cepit fiducia, uti Lontanorum paucitatem conatumue irrideret, vi xque uniuersae pugnae simituros aleam crederent. Lufitani contra, uti Christianos ae eer, uno Deo maximi: freti, nihilominus;xpediunt amat atquhad eon dictum tempus ante Pr rorium armati eonveniunt. Dies erat iij. Idus Novembris, Diuo Martino sacer. Tum loco excelso, ut undique conspici posset, Antonins Casatius Franeiscanus insigni pietate sacrifieat; Deumque precatus,vi in hostes Ecclesiae lacrosanctae, formidinem ac ter. rorem auerteret; Christianos quo alacrius caressant pugnam, no xis omnibus Pontifideia potestate expiatos absoluit. Eosdem Praetor, quod pluribus agendi spatium non esset,paucis adhortatur,ut Christo duce, cuius tueantur causam , forti ac fidentia vim praelium ineant. Ioannem ipsum Regem , uniuscuiusque viri istis velisnauiae prim6 testem & spectatorem, mox remuneratorem aut vindicem adesse putent. lndici totius imperii summam in eius diei certamine' verti nil ambigant. postremo sciant, praeter naturam
loci, ab se quoque diligenter prouisum, uti segnibus timidisque
nullum neque terra neque mari effugium sit.Ex arce detractas λ- res, E portu naues in expeditionem emissas. Magnanimi&, certam vel in morte victoriam, vel in victoria salutem &praemia eonstituta.Cim haec agerentur,iam di scolaus consaluus classem λ compo
sto ad alteram partem ianuae eiteumegerat ariique qti eo riue
507쪽
ia erat locis descensum & oppugnatione oste mare pergebat.& nox adiutrabat tu cepi tim, ex incerto speciem omnium multiplicem oppidanis intuentibus reddetis. & in Praetoria Ciblime vexillum, ac lumen in puppi,aishaec; densi tota clasle igia es, tormento tu fragos, micantiaque arma, di mistiis Hominum vocibus ac tympanorum pulsu tibiarumquc concentu Martius tubarum sonus; Castrium ciromni exercitu adesse monitrabant .EO tectore Conlatuus omnium oculos in se conuertetat: ut non ex urbe tantum, ted etiam e castris, armatorum agmina, relictis praesidiis, ad mare concurrerent.
id ubi a speculatoribus accepit Praetor, in primo tumultu, ante qua dolum clarior proderet lux, instruetas, prout angustiae idci ferebant, copias ferme tria ei ant hominum millia; pluribus si mulportis emittit. primum agmen ducebat Mastarentas e vetera uomilite, ac perito locorum, atque ad eius imperia dudum adsueto: accesserant e reliquo exercitu quadringenti, cum caeteris modico interuallo sequutus est Praetor. Cingebant latera spectatae fortitudinis viri. Una Casatius ornatu quam augustissimo trabeatus, Christi ad Crucem assi xi attollens imaginem, concionabundus aderat. Eius hortationibus inflammati Lusitani, simulque diuina & hise mana pleni spe, clamore consentienti ad castra succedulit: ac semI- plenas adorti stationes e vallo dejiciunt: &partim stratos, partim integros aggeres introsque scalis, contis, humeris innixi trantiscendiint; hostemque obuium hastis gladiisque conficiunt. Ad eius rei nuntium Rumecan vacuam ratus arcem, cohortes aliquothd eam occupandam circuitu capto iubet extemplo contendere. ii, ab Antonio Correa, quaquam patetibus portis, magna cum caed
pulsi. Alia item manus ad opem castris ferendam a mari subinna illa. inde aliquot locis atrociter di in ic tum est. id ad eb ex ipsa vulnerum foeditate perspici potuit . Cosmo Pa tuae gladiost mur abscissim . Vasaeo Fernando, cum se se in hostes acrius immisisset; de ei sus ab tergo thorax, perque plagam nudata Vi
talia: cuidam, quod super aures oculosque eminebat, a reliquo capite, prope ad ostentationem artis, uno acinacis ictu diuitum est. Circa unam item e turribus, qua Praetor ipse constiterat, multum sanguinis vexillifer Eduardus Barbutus , inter scandendum ter ab hoste praecipitatus , repetito quartum conatu in pi in nas euasit, ibique per vim Lusitana signa constituit. Exinde ingens Mamudianos inuasit pavor, &fuga passim fieri caepta. per territis, hinc Praetor, illinc Mascarentas, pertinaciter ab .leroo cuim
suis inst ant, immistique fugientium turbae eodem impetu in Ur bem irrumpunt.ibi redintegrata pugna , & aequis aliqua radiu V
508쪽
Tibus mercenarii ac transfugae maximὰ resistebant.Vrgete dein vehementius Lusitano . quantum se inuehebat hic, tantum illi de Ioco demoti . atque uti denso inclinarat cet tamen, Lusitana vis vltra sustineri non potuit. Fusi Manaudiani insula trepide relicta;ὶ- per alium alii ex utroque ponte sese in continentem ejiciunt. multi in turba obtriti, inulti a persequentibus interfecti. Castris &opyido Lusitanus uno die potitus . in oppidanos deinde nullo discrina ine sexus artata sive saeuitum est. Mastarent ac praecipite cohors dolori atque iracundiae paruit: Malio meticamque perfidiam , caesos tot praeliis commilitones, &diuturnae obsidionis mala ad satietatem vita est armati iuxta & inermes pueri senesque, viri pariter a. seminae trucidati . usque ad brutorum animantrum caedem atrox ira peruenit. regium Cambaiae vexillnm;& alia tigna relata coplura. castrensis aeque atque urbana praeda militi cellit . utrobique tabernas apertas, paratam expositamque rerum omnium copia; triclinia strata,&appositos cibos, velut in media pace ladeo Lusit num Indus contempserat in inuenerunt. Simon Phetis & socii, ad catenas demendas ti ustra quaesiti. ab irrito sub muris colloquio Mamudiani Madaba vinctos attraxerant. hosce dein,& una ciuem Goanum Athanasium Frerium cum militibus viginti, dum lembo Dium peterent, vi tempestatis ad Surrat uin nupeHejectos, ab nuntio cladis acceptae Manaudius rabie furens jugulari omnes jussit. in cisternam projecta cadauer a. Caeter una in praelio e nostris deside-xati circiter sexaginta, ex hostibus ad quatuor milia. Ru Baccan imperator lincertum a quo peremptu si inter caesorum aceruos greias aliam ictu vix tandem est agnitus. sexcenti vivi, in iis principes a-iquot, in potestatem venere. Praeter innumerabilem armorum aetelorum copiam, mea tormenta majoia in castris reperta quinq;& triginta, E quibus unum Arabicis inscriptum notis, rudi ope vefactum, sed inusitatae magnitudinis, in armamentario olis ponesi conspeximus. Clara admodum &gloriosa Lasitanis haec quoque victoria fuit, vel magnitudine periculi vel praedicatione omnium di fama: celebritatem auxere diuhna miracula, quod hostes ipsim et affirmarent, conserta iam pugna, majores aliquot ballistas, applicitum quater ignem, coelo minim E pluuio, respuisse. 8c super aediculam areis apparuisse mulierem coelesti lumine radiantem, cuius fulgor ita adspicientium oculos mentbsque perstringeret; ut, caeca propemodum, neque iii Ordines ire, neque in unum conglobare serpolient; ac tanto superiores numero, lainen, immutata repente remm omnium specie,in denos Lusitanos pugnaturi singuli videretur. inde consternataonem dc fugam ortam. Praetor,ao tam felici
509쪽
euentu pristium Deo suppricationes habendas curauit. collaudato delia exercitu, laureatas ad Ioannem Regem litteras misit, militum bile ac ductim virtuti minime malignε testimonium tribuitet inde nostiles omnes minitiones aequauit so Io: pontes, quibus insula continenti jungebatur, interscidit. Simul, ad reficiendam a uingendamqtie arcem, admotis ipse ante alios manibus , cunctos accendit; atque ut ingenti Iabore militum, ita non magno sumptu, intra paucos menses partim repurgatς ruderibus mss ae, partim etiatur res ac moenia restituta. iisque, ad extremum, laxiore circulo noua fossa noui ue iniuri circundati. Hisce rebus perae is,&sti pedio militibus perloluto, Praetor ineunte autumno vi stor Goam insolita omnium ordinum gratulatione revectus est. Per eosdem sera menses Idalcan in Bardesianos & Sa Isetanos fines, eadem qua numper ii; Lufitano cesserat leui tace, ad vectigal portoriumque exige-di Im armata manu procuratores immiserat Aduersus holce, modie is copiis Praetoris jussu profectus lacobus Almeida, eiectos ex agris, Podam trepida compulit fuga, ea stellum, uti supra docuimus, magnis operibus ab Aredecane munitum. iis cum ab Idalcane subsidia mitterenturi Castrius ipse cum duobus millibus peditum, equitibus ducentis in ea loca trajecit. Ad eius aduentus fama, pa- nidi hostes, ne exspectata quidem oppugnatione, castello agrisque
excessere. Castrius Ponda recepta & euersia. Goam rediit: inde aduersus Mamudium reparantem bellum, protinus classe contendit
lemborum aut biremium centum & viginti, quibus Lusitani mille octingenti, & E sociis Naires quinquenti vehebantur. Cum hisce copiis in Cambaiam delatus; aliis atque aliis locis milites subsignis ad populadam oram agrosque duxit. Cum diu neminem obuiu habuisset armatum : ad Baro cum denique urbem cum equitam illibus quinq; acie instructa sese illi objecit Mamudius ipse Rex.
Turritos elephantos & curulia tormenta in prima fronte loca uerat: post elephantos in dimidiatae Lunae figuram instructo equitatu substiterat. Neque Castrius det iectauit certamen. Vbi ad teli jactum est ventum, repente Mamudiani reserunt gradum, haud tamen confusis turmarum ordinibus ; & intra conspectum hostium, loco remotiore, consist hiat. Tam subiti receptus cauta in occulto est. Sunt qui ab Turca quodam ex praesed is moni- . tum dicant Regem, ne florem nobilitatis , & una suum ipse caput furentibus rabie ac temeritate Lusitanis objiceret. Sunt qui putent eo consilio recessisse, uti auiditate pugnandi pertractos intra sua praesidia Lusitanos ex omni parte circumueniret. Si qui
e tuto regno sopira ingemes equitum peditiunque in locR
510쪽
'vicina contraxerat. Utcunque sese trabeat res, Castrius ad ostenta dam fiduciam, integris itens ordinibus, aliquantulo spatio cederetibus instare pertexit: dein tarrente desuper Sole , aratrisque degra.
uantibus, expressa ab tanto Rege timoris cofessione contentus, incolumem exercitum p taeter oculos Manis dii cum plausu eantuq ad naues reduxit. Patanem inde Arabum coloniam metu ab incolis relictam, item ciue Patem ciusdem tractus Oppidum celebre, α alia emporia multa, plurim'as naues incendit: magnum mortalium numerum partim occidit, partim cum alia omnis generis praedat
captiuos auexit: sata, villasque, & conditas horreis seu ges exussit. Eam vastitatem per se grauem,spata viai temporis grauiorem fecit. Tres sere menses circumlatus belli terror ac populatio: & Mamu- dii conatus in nullium tempus ea clade repressi. Inde Praetor conia firmato Diensi prς sidio, re nauigans Goam, ex itinere Dabulum oppidum Idalcanis maritimum vi cepit, direptoque flammas injecit. Ida Iean, absente Castrio, in Salsetanum rursus agrum, externo rum magna ex parte militum Octo millia miserat,equites septingentos.
Ab assini erant, Arabesque Tm cis immisti. Duces iis quinque pari imperio praeerant,. ita ut pluribus sententiis in decernendo staretur. ad Marganum vicum munierant castra. Praetor, uti Goam iri-
salam attigit; priusquam urbem inetraret, nouis copiis auctus, ab Α-gacino id loci nomen ad veteris Goae ruinas' istico in Salsetana iri torram transmisit ratibus. Lusitanorum peditum duo in illia, equites cenpum &octoginta; pedites Canarmos ex eadem insula Goa item bis mille, Naires sagittarios peltatosque trecentos ducebat. Eius aduentu cognito, auces hostium silentio noctis in locum na-trida tutiorem se recepere . a semite fluuriis, ab tergo' molis edisus claudebat. eorum vestigiis acriter insistens Praetor,in castris ab hoste desertis ea nocte consedit. ibi resectus ex itinere miles. Postridie; diuisis quadrifariam copiis, intentus praelio ad la ostem ducit. Lusit nos interim, tanquam non ciun armatis pluribus dimicadum, scdquasi par pecorum grex mactandus foret, accensa cupiditas in ialia serat pugnet; minisque ac denuntiationibus plerique ad ligna co-tineri vix poterant. ex iis quinquaginta fistulcitores, in eo sulto Praetore, detriis callibus antegrossi, flumen vado trajiciunt, interclus
que ab luis temere hostem lacellunt. in eos continuo Arabicus equitatus emissus, cumque pauci a plurxbus premerentur, atque retro ad .flumen trepidi cederent ; conspicatus laborantes Prae- tDr, ad opem circumuentis ferendam amne transmissis cum paucis equitibus aduolat: perque ignium riuos, quos iactae a Maho- metanis ardentes duxerant ollae, perque media pel hostςm. sus, tan-