장음표시 사용
51쪽
Oritur ille,qui dat pecunias amittit suum capitale,& sic cum es rectu compensantur pericula cum periculo. Nec placuit Dominis,quod ossicia sint de regalibus, A. non pons snt pignorari,vel obligari. Et ideo licet societates absorbeant totum valorem Oifici , oisicium semper remanet integrum penes ossicialem; de consequenter r emanet etiam subiectum societati, & res, 30 quae possit communicari, quia per iustum contractum non alienatur officium , sed socius admittitur solum ad participationem fructuum,& in excessu non remanent fructus, qui possint communica . ri,praeterea licet titulus officij non possit alienari sine consensu Parae ad effectum euitandi fraudes, & ut possit esse certus de vacatio
ne, tamen respectu contrahentium dummodo non mutetur perso
na officialis remaneat periculum vitae in eadem persona officia sunt incommuni commercio, & possunt etiam in totum fructusi communicari, visuit dictum in causa Romana officii scriptoriaerrima Aprilis is 88. coram R. P. D. meo Pamphilio,& tanto ma gis per viam contractus societatis, qui aliter vivi non potest,& per mittitur a Papa,& sine licentia.
Non obstat, quod sicut idem praedium , & fructus illius possunt vendi pluribus personis, ita pariter super officio,& illius fructibus
possunt admitti plures socii, quia inter istos duos casus ratio diuersitatis est euidens quando enim eadem res venditur pluribus ven 'II ditio est valida, quia cum venditor teneatur solum tradere,& sic ad factum , cuius loco succedit obligatio ad intercile si non potest secundo emptori tradere idem praedium, vel fructus illius solvendos intereste liberatur, sed in societate secus est , quia non potest consi sere sine officio, & eo ipso, quod est admissus aliquis in socium est ei communicatum,& non est amplius communicabile,& consequenter de tempore contractus nihil remanet penes socium, quod pos sit alteri communicari, & s uper eo admittere alium in socium. Quod vero non possit sustineri in vim alterius contractus fundamentum D D. fuit,quia in vim census vitali iij propter periculum 'itae aestimabile pecunia iuxta consilium Oidrad. 1oi. non potestri sustineri, quia de natura istius census vitaliiij est, quod pecunia re reti non possit, & sullinetur solum propter incertitudinem vitae, vePer Dec. in cons. rai . sub num. i. N ideo cum dans pecunias ad societatem possit alias repetere elapsis sex mensibus, iste contractus est contrarius naturae census vitali iij; ratione vero assumpti peri'
culi non potest sustineri, quia quando ossicium est grauatum in to tum non existente ossicio, nec fructibus nihil remanet ossiciali pe' riculo expositum,pro cuius assi curatione aliquid praestari possit. l. nihil interest,& l .periculi. Ede nunc. di etiam,quia nullum pericu
52쪽
ium trans sertur in ossiciales pecunia aestimabile eum periculum cum periculo compensetur,& cessante periculo non potest etiam sustineri in vim contractus sponsionis,quia iustitia sponsionis pariter est fundata super periculo,& licet Soc.de instit. de Iur. lib. 6. quaest. 6.
ficare istos contractus ratione assumpti periculi, & assecurationis .& in vim sponsionis, tamea uterque eorum praesupponit existentiant, & capacitatem ossic j , & dubitant solum de validitate istius
contractus,quia non potest reduci ad. rationem census cum capitale possit repeti finitis sex mensibus,neq; potest sustineri in vim contractus societatis, ideo putant illum esse reducendum ad contractum assecurationis,vel sponsionis, sed cum in isto contractu periculum cum periculo compensetur, ut dictum fuit cessat eorum fundamentum,& contractus remanet licitus,ex sui natura, di sustinetur ex lege societatis, neque eget iustificatione reducendo illum ad aliam specient contractus, quem contrahentes non intellexerunt inire,dc tanto magis cum in vim illorum contractuum non possit sustineri. 1 3 . Tettio dicebant Domini non est e recedemab hac opinione, quia vltra rationes concurrunt etiam auctoritates Doct.haac enim opinionem semper tenuit Rot. ut patet ex multis decisionibus factis in aliae materia in causa Rom. societat is de serris 6.Nouemb. II 8 I. coram R. P. D. Seraphino in causa Roman. de Luchinis a A. Ianu. is 7 s.coram Illustri A.Cardinali Blanchetto, & coram eod. in alia Rom. societatis prima Iulij isos. coram Corduba,&decisiones, quae allegantur io contrarium non tangunt istum casum , te in cis semper P αsipponitur egissentia,& capacitas officij,Iicet enim iste contractus sustineatur ratione periculi, ut suit re lutum in causis Romana Compromissi, di Foroliuie n. secietatis coram bo: me: Epit copo 36 Lauretano, & ideo cessante periculo remanet purum mutuum, de fructus non debentnr,ut suit resolutum in causa Romana societatis coram Cardinati Lancelloto, & Romana damnorum coram Cotta tamen ex hoc non sequitur,quod societates sustineantur solum pro- 3 pter periculum sine ossicio,& quod non requiratur existentia,& c pacitas ossicij in causa vero Romana, seu Tusculan. societatis ollicii erat capax,& ruit solum resolutum societates sustineri, quia super 16 re aliena potest contrahi societas in praeiudicium contrahentis, depraesertim,cum adesset probabilis ignorantia dantis pecunias ad societatem,quae in hoc casu cessat,& alia dccisio, quae allegatur in causa Romana societatis de Luchinis , quod a communiter accidenti- . 7 bus inspiciuntur potius fideius res,quam ossicia, quae ad colorandum contractum, & euitandam usurariam prauitatem interponuntur non sacit ad rem, quia licet habeatur respectus noris ad iideiussores
53쪽
Ia iussores,quam ossicia,quq non possunt subhastari,nisi cum magna difficultate,& sine licentia Papae,& a fideiussoribus sit facilior exactio, tamen ex hoc non insertur, quod societates sustineantur sin offitio,& potius illa decisio confirmat hanc opinionem cum admittat contractum sine officio esse usurari uin, α sic Rota nunquam reces it ab hac opinione,'quam etiam sequuti fuerunt multi iudices extra Rotam adhibito etiam consilio I heologorum , & omnes recentiores,qui de istis societatibus scripserunt, di demum artic Io diligenter discusso, eadem opinio placuit Congregationi ad istum effectum a S. D. N. institutae, cum interfuerint quinque Illu stri se . Cardin. tres Auditores Rotae antiquiores,& tres Theologi. Is Non obstat, quod propter consuetudinem ineundi societatem ultra valorem ostici j iiii contractus sustinentur ex bona fide contra- hentium, quia illa consuetudo non probatur obtenta in contradicto iudicio cum oppositione partium, & effectuatione mandatur, prout probari debent,& constat de contrario ex decisionibus lactis in diuersis causis , secundum quaς fuit iudicatum , & consuetudodio non inducitur ex sententias difformibus. Albertc. in l. quεsitum. s. si lquod .ffide fund. instruct. Aym. Cons. 96. num. F. a I Vltra quod si probaretur non releuaret, quia consuetudo non sit stragaltar in materia usurae , cap. quia in omnibus, de usur. & suit Iate deductum in causa Romana Societatis lacunda Iunii I 17o.c ram bon.mem.Cardinati Lancellotto.
E Ρ Ι T O M E. Contractas societatis perficitur statim sequuto consensu viriu'. socij,&no a die accessionis fideiussoris promissi. '
i Mandatum datum directum mercasori habet rivisolutionis mundanti ratione debiti contracti pro mandarario.
54쪽
S pecuina cense us re pectι dantis pecuniam non requiris rem pronum iniani solutioni paratam. 6 Olficialis no adimplendo non potest recedere ὀ domractu. γ Contra elus adimpletur cum rαipiuntur pecuniae , a eum aecelum fidei P.
res licet habeas vires ab inistia. I ls Im potest tacito, vel expresso consensa dantis pecunias omitii datio fideisse
y F. iti: filo non ea desubstantia,vel natura contractus societatis.
ro indiciat: r, qui non dedis fideiussorem promissum non poteu praerendere Iaeram
r Vesitum fuit extra Rotam coram me, an societas officii inceperit a die, in qua contracta fuit, vel a die vi accessionis fideiussoris promisit. Primo enim casu A non esset locus lucro pecuniarum, quia disdicta est facta in tempore cum obitus illius,qui dedit pecunias contigisset, post sex menses. Secundo casu cum primi sex menses nua es s. Ποῦ praei riti &ςonsequenter consequaeretur lucrum pecuniarum iuxta formam so eieratis,& DD. responderunt sine dissicultare societatem non suisso lucrat: nes oti sunt,quia a conrractus societatis perseetus suit statim secuto c5nsensu utriusq; socii, l. qui admittitur,& l. plane, ii pro socio l. constasii ff. de acto de oblig.d: in terminis huiusmodi societatis.Gabriel. cons. 8 I. num . . lib. i.&coac63.mina. s. lib. a.praesertim in hoc cyla, ubi ex part 3 dantis pecunia S,ma I aliud c: at adimpleri tum, dato mandato directo Murcatori, quod liabet vim solutionis factae mandanti ratione debiti contracti pro mandatario. l. si patronus. iide donat. l. fia. C. ad i. salcid.Din. cons. i7.Gabr. cons. III .sub n. 2 aib. r.
4 Et nihilominus societas sumpsit Iet initium a priniquo contractu
secundiam gi.& doct. onanes in I. ex placit'C. de rer. Pςrmul. quamuis conte illo de recepto est et sub spe ellectualis numerationis si quidem non remouet , vel suspendit consensum si aliquod restat adim-s plendum pro obseruatione pactorum i9 hoc contractu , qui salaim respectu dantis pecuniam non requirit rem praesentcm,& pecuniari, solutioni paratam.Gabriel. cons.*a. num. , ita, ut nec etiam potue-ε -rit ossicialis non adimplando recedere a contractu, L in ciuile ., de ibi Bald. in Princ. C. de rei vend. l.non idcirco, C. de contrah. empl. doct. communiter in l. Iulianus, A. offerri, ii. de act. empl. Rot. coram Cotta in Roman .Catalis i7. Iun. 1173. Sc coram Cantuccio in Bono 7 nicia. damnorum, & interesse . Qua propter saciendo accedere fideiussorem, di recipiendo pecunias adimpleuit contractuna, qui habes bat vires ab initio, inat, poterat tacito,vel ex prcs o conssensu dantis pecunias omitti datio luseiugoris . ld. in I.qui ctim ,n. i 3. Q qui
55쪽
p aecus non possΑret.cons. 36. num. I. quia fideiussio non est de tubstantia, vel natura contractus societatis Barbat. Cons. 3 I. nu. 3. lib. I. Neque facit ad propositum decis. coram R. P. D. meo Seraphino in Roman. duorum millium I 8. Decemb.1373.quoniam ibi resoluitur officialem, qui non dedit fideiussorem promissum non polle prς tendere lucrum pecuniarum , quia non impleuit pro parte sua, & ita quoad se suspendit effectum contractae societatis ad . Soc. in l. quibus diebus .f. quidem,il secundo,nu. 8. de cond.& dem. post glos qui eam allegat in l. a. Ede in diem adiect. qua suspensione sublata per implementum remanet contractus a principio pro utraque parte , quia tunc fuit praestitus consensus,& ita decisum,&c. et
ILLUSTRISS: D. CAR. SERAPHINI.
Μ Ortuo reseruatario absque ratificatione principalis so
Aius filius Maevii super eius ossicio cum consensu patris praesentis confessus fuit recepisse in socie- ltatem 1 Sempronio absente in Ciuitate Mediola, ni Commoran. scut. oo. per manus tamen Titi1, cui reseruata sit facultas d. societatem disdicendi fructus ,& sortem principalem exigen. quietan. iura ceden. & periculum vitae insta I s. dies prox. in ratificatione nomina n.& iterum , dic. cuius societatis. nam fidem idem M uius recognouit Titius soluit pecunias Cato officiali retentis fructibus primi semestris,& infra i s. dies non nominauit periculum vitae, & post annum aliter non disdicta societato idem Titius morte naturali,& non violenta decessit. Caius ossicialis, & Mquius recognitor bonae fidei praetendunt dictas pecunias suisse superlucratas propter obitum Titii reseruatarii cum dicta clausula,& interim, &c. debeat intelligi de vita ipsius Titii reseruatari j,qui con traxit,& pecunias ex bursavit omnem di Drositionem socictatis sibi reseruando, de non Sempronii, qui de s cietate nullam habebat notitiam . Quaeritur quid dicendum de iure super themate antedicto: sum in voto societatem currere super vita a iiij reseruatarii moveor
56쪽
exemplo , qui nomine, ac pecunia aliena emendo sibi aequirere , de & non alteri, qui ratum non habuit,nec dederat mandatum ad emen dum, quod maxime dicendum in hac materia ne aperiatur via
Et ita sentio saluo,&c.Ego Seraptimus Cardinalis Olivarius.
EPITO ME. Η Abens lacultatem ex pacto nominandi infra quindecim dies seper cuius vitae periculo societas sustineatur potest durante illo tempore quandocunque nominare licet tem - pore nominationis grauiter aegrotet , & non superci*at nisi Per quatuor dies.
3 cui iuresuo ν: r nemini facit tauriam .s Neque in eo dolus considerari potest. 3 Nec dicitur nominario des. a, s in fraudem licti si facta ὰ graui re Ur ,
s Ei iurie attenditur potius eius opinio, quam veritas. etro Infirmitus sola liceι pericula a non est 'siciens ad inducendam sustula nem fraudis nise cum illa concurrans alia coniectura. I I Iminentia mortis auetuit potius desderium saeuiis, quam illius fraudis cui-
57쪽
Vod societas fuerit superlucrata stante nomina tione facta intra I s. dies, licet facta fuerit a dante pecunias ipso tunc aegrotante .die I . I ebruar. praesentis anni i398. inita fuit societas scurix oo. ad fauorem bo: me: R.P. D. Riccij super periculo vitae personae, seu personarum in ratificatione d. societatis infra I . dies nominan.&inteis rim periculo vitae eiusd. R. P. D. Riccii in sorina . Eadem die ossicialis mandauit dictas pecunias solui Domino Equiti de Crescentijs; qui eas deinde recepit . Die 1 r.eiusdem mensis Riccius rarifican .societatem nominauit periculum vitae ulu 'ria. k Reuerendiis. D. Card. Aldobrandini, & deismum die 26. ex hac vita migrauit.
Verum, quia dubitatur an d. Eques talem societatem lucratus suisset , ex quo D. Riccius tempore nominationis grauiter aegrotabat, & post quatuor dies decessit, ita ut nominatio non sustineretur tanquam iacta in fraudem d. Eq. ideo dubio huiusmodi per me ilia Rota praeposto D D. censuerunt non esse locum lucro pecuniarum, a quia cum D .Riccius ex pacto haberet facultate vi nominandi infra Iy. dies poterat durante illo tempore quandocunque nominare, i. t quod quis. Ede act.& obligat. l. stipulatio illa. g. inter certam. ff. de ver.oblig.& qui iure suo utitur nemini iniuriam facit, i. iniuriarum. ff.de intur.cap. cum Ecclesia,de elec t. neque in eo dolus considerari posset.l.nullus. E de reg. iur. cum simit. 3 Nec obstat, quod cum nominatio ab ipso grauiter egrotante facta suerit dicatur facta dolo,& in fraudem d.eq. per ea, quae tradunt Canonislς in cap. r. de renunt. lib. i.& Legists in t filiae. Q solui.matr. quoniam fuit responsum , quod nullus ex testibus deponit, quod d. Riccius dubitaset de sua salute, vel sciret infirmitatem esse pericu-ε losam.Imo medicus, cuius iudicio recurren esse dicit. Ant.cons. 388. num. I. Praeterea contrarium deponit,& tertius deponit se non credere, quod unquam de tali periculo fuerit certioratus. Quod etiam τ est valde, verisimile cum ante nominationem peccata sua non fuerit S consessus,& tamen ad hunc effectum deberet probari eius scientia , nam cu nominatio ab ipso facta .suerit non potest considerari fraus s si ipse de morte non dubitabat,& in hoc attenditur potius eius Opi . t nio quam veritas l. is qui putata. de acquir hqreda quo loco, s. t.: ubi Ina. F. de haered. insti. Aym.cons. 88. n. is. & hoc videtur fuisse de-i mente dd. in causa Roma ietatis ro. Iunii is 83. coram ut uitriis. Card. Blanchetto in contrarium allegata ubi in fine fuit dictum. i , - quod licet de illa infirmitate dicta Garix decesserit, tamen constitit quod tempore factae nominationis ipsa non habebat i S mita
58쪽
tem pro tali,ut ita de sacili potuisset mori. I o Secundo fuit dictum,quod sola infirmitas periculosa non est se ficiens ad inducendam suspicionem fraudis nisi cum illa concurrane aliae coniecturae. Aegid .decis. 3 q. Rot. in Antiq. decisn. de prςM .
o. nam imminentia mortis arguit potius desiderium salutis, quam illius fraudis cogitationem notant doctor. in l. sed, & quaesitum,ff. de lib.& posthum. i , Neque fraus probatur ex eo quod nominatio fuerit facta ne pecuniae amitterentur, neque ex hoc potest allegari dolus cum iacultas semper reseruatur ad effectum ponendi pecunias in capite alterius de cuius longa vita magis confidcndu sit alias sequeretur, quod neq.ab infirmo leui infirmitate possit fieri nominatio, cum etiam iail Io casu fiat ad hunc effectu,& tamen hoc ad omnibus admittitur. Non obstant decisiones coram Ii ustriis. D. Blanchetto de annis I 181.& I 383. in causa Rom. societatis, quia de illo tempore nomi, natio poterat seri quandocunque , hodie vero cum sit restricta adi s .dies est diuersa ratio,nam tunc poterat differri nominatio usque ad periculum mortis, & sic cessaret periculum , quod facit contractum licitum, quod hodie cessat stante breuissimo tempore i .dierum,quae elapso non potest amplius fieri nominatio.
QVi non subiacet periculo mortis non potest lucrari fruin
ctos societatis.sVM MARIUM.1 Lucrara duodecim pro cemmaris nulla alia ratione 'Itinetur nisi propris
59쪽
mortis periculum, quo cessante contractu resoluitur in mutuum :3 Ex mutuo quicquid percipitur est foneratilium . 3 Factum ruoluiiuum in contrastu societatis appositum efficit ne olfelatis, squ i recognoscis bonam fidem per oblium eis3,sub cuius periculas istas sustinesur superlucrenιur sortem. 4 Ossantepericula amisionis Artu cessa ι, fructuum praestatis. Ertum est eum , qui non subiacet periculo mortis non posse lucrari fructus societatis, non enimalia ratione sustineri potest luctu duodecim pro .centenario, quam propter mortis periculum, de ideo eo cessante contractus resoluitur in mutuum,& quicquid exinde percipitur est foeneralitium. In casu proposito propter pactum resolutivum in contractu locietatis certum est neque officialem, neque Dominum Anibalem, qui recognouit bonam fidem potuisse lucrari sor- tem per obitum Domin Boetij Ciuitellae,ut suit resolutum coram me in causa Romana et coo,quam decisionem Rota in alijs causissequuta suit. Cessante itaq. periculo amissionis sortis cessat etiam Ductuum praestatio: nam exigens tales fructus incideret in prauitatem userariam de iure puni bilem,& detestandam;& si fructus soluti suissent, venirent computandi in diminutionem sortis principalis. Iure itaque non potest Dominus pecuniarum quicquam exigere pro fructibus si non subijcit periculum amissionis suarum pecuniarum in euentum mortis, & si aliter diceremus esset aperire uia susurariς prauitati, ut quis posset lucrari absque periculo amissionis suarum pecuniarum. Hunc casum hodie proposui per modum consul ditionis in Rota, & RR. Domini mei censuerunt fructus exigi non posse, &sibi imputet pecuniarum dominus si non ratificauit expresse societatem cum illis fideiussuribus qui accesserunt verum quia si exigeret fructus secundi semestris iure uideretur facto ratifificasse societatem , dc hoc casu subiaceret periculo amissionis per mortem,& in consequentiam posset etiam fructus exigere . Et ita de facto interrogatus ex sententia dominorum meorum de iure re
60쪽
a cuid sit census, s quare inuentu .
a Quare Pius V. nouum creandi modum inuenerit. 3 Quomodo census huiusmodi unponamur .
Ensus est onus quoddam , & seruitus de sui natura perpetuus, qui a dominis super liberis sim dis imponitur de censu, illiusque disterentiis , & .
qualitatibus multi tractauerunt, & propter a . meum non est in hoc compendioso tractatu , ac praxis causarum agendarum norma,aliud, quam
de illius forma, Δ instrumenti executione pau- census negociantuam incuria usui, & commoditati adaptatus, & pecunias necessitate urgente tuta conscientia,
di permittentibus Summis Pontificibus recipere valerent. Ve-a rum, quia post traditam a se l. record . Martino Papa Quinto sormam crescente supra quam dici possiit hominum malitia,plura illicita pacta, &l conditiones in graue pauperum detrimentum creuerant fel . mem. Pius , eius nominis Quintus Pontilax Maxi. mus, imo pijssimus, atque clementissimus , ut hos abusus tolle is rei per suam constitutionem sub datum Romae apud sanctum,3 Petrum , quartodecimo kalend. Februarii is 68. editam, census ipsos ad certam limitatam formam redegit, & inter alia ta ea de crevit, quod nullus deinceps census creari, &constitui posset,essi in actu stipulationis contractus prompta , & praesens interueniret pecunia . Praeterea, quod creetur super fundo stabili,5 sui natura fructifero , ac oneris census capace, & idoneo Ad haec , equod census sesutio postposita, hoc est in fine semestris sat, antlia quo anticipatae solutionis modo sublato . Insuper , quod ementes census , oneribus, & euentibus iandi, pro eorum census rata parte subiaceant . Constituit quoq; quod liceret venditoribus quan ducunque etiam post quantumuis longissimi temporis lapsum pro Pari pretio redimere , & alias ut in dicta constitutione expre usapparet. Et quoniam huiusmodi contractus formula pei lianc constitutionem adeo in ovata suit , ut in innumeris ab antiquioribus differat, formulam, qua post editam constitutionem utimur, magis cautam quam potui , inferius ponere non inutile fore su i