Harmonia titulorum vtriusque iuris, item, coniunctiones, conciliationes legum pandectarum, studio ac opera Theodori Straitmanni iurisconsulti editae. ..

11쪽

. iisdem iudicibus serantur sententia .QtIod si verum inficiari nolumus,primo ex hac iuris nostri confusione,illum errorem quoque natum in dies inualescere fateamur oportet,ut picrique putent arbitrio potius eorum, rui Iudicia exercent, sine Legibus hisce nostris iudicanum, adeoque Ius scriptum ex usu hominum pro sus exigendum atque explodendum esse. Quo errore nulla pose capitaliorem pestem inuadere Rempub.Christi nam,praeter auctoritatem stapientissimorum hominum, qui nunquam Respub. sine Legibus certis aut constitus r. a. sde ο- runt, aut gubernarunt, etiam exempla docent ipsarum

Digestoris

RerumpuD. maxime vero successis Romanae,idque onmni suo tempore, primo quidem,cum sine lege certa sub Regibus ageret ducentis quadrasinta quatuor annis: in. φ cum illis exactis incerto magis iure & consuetudine aleretur, quam per legem latam sexaginta per annos edemum cum certis xv. tabul. legib. fundata, postea semper certo iure via fuit, tanta quidem cum Reipub. salute, tum omnium gentium admiratione, ut Romanorum ius scriptum, velut idaeam iustitiae diuersis homi- . num necessitatibus accommodandae, suspicere, vener ri, sequi, & maiores nostri voluerint, & nos velle debeamus. Secundo videmus ingenia quaeque generosissima, quibus olim Reipub. partes credi possent, hac multitudine ac varietate confusa, aut propter disside titiam,praeclarum hoc,ac Reip. utilissimum Iuli, studium prorsus deserere , aut propter inextricabiles interpretationes, imo peruersiones ut ait Imperator ita ijs inhaerere, ut quamuis alioqui non rudes, vel tarde tamen admodumst expedire possint:vel in ijs lielut aranea rum telis irretiti sine fruge maneant, uel Andabatarum certe more, clausis oculis in tenebris omnia misceant ac colandant. inod eo minus mirum est, cum ipse Iustinianus tepore suo, auo ipsa ueterum illoru Iurisconsultoru m'numenta adhuc supererat integra,neq; ad hac libr'ru molem, qua nos obruimur, excreuissent, tamen eam interpreta 'tionum

12쪽

tionum 3 commentariorum Iliadem perTriboniano &socios contrahi, nec quicqliam his ipsis Digestis, Codiaciae Institutionibus praeter Paratilla addi voluerit ac

permiserit: quod ille quidem ita sancijt, ne post hac

aut leges contra publicam utilitatem, ita uti nunc vide mus obscurae redderentur, aut interpretatio earum incerta esset, cum ad omnes pertineant: animaduerterat ''

enim in antiquis Edicti perpetui commentatoribus id factum,qui opus moderate compositum, huc atque itiduc in diuersias sententias producentes & contrahentes fin infinitum distraxere,ut omnis per eos sanctio Roma E . na con sa, ac totum poenae Ius conturbatum fuerit. Ac Sego quidem cum in hoc vastissimum Commentarioruac Interpretationum,quae post Iustinianum quotidie ad

Ius accumulantur, pelagus necessitate temporum incidisse me viderem, expertus stim, quam in hisce nostris studiis Iustiniani cautio, cum omnibus, tum in primis tyronibus utilis sit. Itaque ut totum sine partium doliar - rentia concipi nequit,ita semper ad Matefia; iuri, ani byssi mo comprehendendas Titulorum, ad Casuum vero ii tellectum percipiendum , legum Collationem, optima σprimamque,ut quae simplici via secundum Iusinianum fiat, locendi distendique Iuris rationem esse existim ui . t Ac quantum ad Tit.attinet,in eo ego video ad ma iteriarum fascem scriemque animo, siue inculcandam Tridoec. siue retinendam, aliter ab alijs per summas,ab alijs per i. expositiones ipserum titulorum, ab alijs per Paratilla, ab alijs per dispositionem tum generalem,tum particu larem,elaboratum: quibus omnibus mecum uti praeceptoribus nostris obseruandis, honoris ae gratiae pluri mum singuli iuris stlidiosi merito tribuunt. Caeterum . cum illae diuersae uniuersi iusis conivnstendi rationes. partim nimium longe late ille diffusa: estent,partim etii

nimis constrictae, partim obschirae ivronibus partim ad ius Ciuile tantum, non etiam Canunicum accommoda 'tar, neque vel certiora, vel iuris candidatis solidiora aeutiliora

13쪽

g.contrarin,

diges.

utiliommateriarum sium maria excogitari possint, qua ipsi tituli,quos Pontifices imperatores, Praetores ac Iurisconsulti rebus praefixere, utriusque iuris titulos in hanc, quam videtis Harmoniam redegi t. Legum at tem coniuneto quantum habeat momenti ad species iuris singulares intelligendas, contraidas cociliandas diaspersas suae materis ac sedi restituendas,neminem latere potest,qui modo sciat,quam a Triboniano secijsque veterum Iurisconsultorii responsa & monumenta discerpta ac intruncata veluti capita diuisa sint,quod ego manifestissimis exemplis demonstrarem, nisi vos ipsos ex his quas vobis exhibemus,omnium poena' legum Pa dectarum coniungendarum collationibus periculum facere maiori vestra cum utilitate, massemus . . inqua enim pleraeque ex glossis obseruari possint, commodiori tamen methodo, ac utilius quotquot nobis oecurrerunt,ita coniunctim & leguntur & inueniuntur,eae praesertim, quaecum ex inscriptionibus librorum veterum Iurisc'nstillorum, ut plurimu restitutis e Pandectis Florentinis retendae ac dirisendae sint,non . eque a glosatoribus , alijsque superioris aetatis Doctoribus notari potueriint . Hanc itaque Harmoniam cum tituloru utriusque iuris ad univcrsis illius materias,tum Iegum Pandectarum ad singulares earum casius commodius intelligendos, eis ad priuarum meorum studiorum usum abhinc annis aliquot contexuerim , nec unquam de eius aeditione cogitauerim, vobis tamen postulantibus eam denegre nec volui, nec debui . t Conueniebat autem huic Harmoniae Antinomiarum resolutio, quas sepius certe magno studiorum incommodo in itire Civilia ac Canonico inuenimus, quam &Iiistinianus &Canona compilatores prae se serunt. Caeterum cum earum conciliationes difficiles sint ac periculosae, eas quae a d ctissimis nostrae ςtatis Iuriscosiuitis sparsim tractantur a me obseruatas vobis reprςsentate maluimus.'Quibus

ut vobii omni ex parte gratificaremur eges in Digestis& Codice

14쪽

AD IURIS CAND. s

. & Codice sub diuersis titulis repetita. adiecimus, in potissimum consilio & ratione, ut studiosi videant,qua

non omnis similitudo, quod Iustinianus vult ex his iu- ris libris,quibus utimur, exulet: & quomodo Iuristonastiliorum responsa ac Imperatorum rescripta per uniuersum corpus sint dispersa, cuius tamen veniam mereri se scribit Iustinianus,primo, quia omnium habere memoriam diuinitatis magis, quam mortalitatis est i deinde quod similitudo in quibusdam &his breuissimis asum pia non inutilis sit.Itaque etiam citra suum propositum haec non euenisse testatur. Aut enim ita Lex neeesaria erat,vi diuersis Titulis propter rerum cognationem applicari eapa Vorteat, aut cum suerat alijs diueius permixta,impossibile,erat eam per partes detrahi,ne totuconfunderetur. Ilae igitur ob oculos positae simul repetitae Leges etiam, siue aliquid utilitatis, si ire iucundita-hi, in se habent. Adicta sunt & alia nonnulla, quae omnia ut a nobis ad vestra promouenda atque incitanda studia, ex vestra petitione, ut dixi, eduntur, ita vicistineobis grata fore speramus. valete.

15쪽

PHILOSOPHIAE, ET MEDICINAE

Doctor, ad Lectorem. I Methodis . ren Amr est, si tinga

Taedia Palladis regis , Herculeorqua

uia rerum

Lustra queo cena penetrara indagine mentis et Haud tabie Methodos nodosa scientia Iuris , Arduaque ante alias , nec non eompendia certa Immensum per ster ,sua uasa per aequora poscis, suae pandant avrus. nimis penetralia Letum. ., Magnus enim sceantiae quidam sunt inelita Iura, consi sumque chaos, vasa, iudigestaque moler, suam mille auctores, sexcentaque plaustra librorum Accumulapix, dum quisique suam de Legibur edit ne hane, nunc istam mentem, est pugnantia dicit: suae labristhaei sinu r flexibus antri Ingenia semoluunt disicentum nubila reddunt. Eet tibi indeprensius,ct irremeabilis error. 20si fidas Methodox,ceu Theseisilasquare: Obsturum per iter, tua quae uesima certa Lege regam,titubentne,,eaeco elabascant. Hoe ubi iudicis secum perpendit acuis Saerarum interpres legum Stratmannus,acu Ingemio ruor omner intendit, ut atris 2 ubibtir errarum depulsis sterneret acri Explicitam ratione uiam, qua tuta per aequor

16쪽

rinifluum iuris recto uestigia flectas

Tramite ne guirger te errorum ae orbeat utar.

Namque ubi Letiferae Diuae sacra easira seu soras lustrasset varias, solertis Vlusis Exemplo mores hominum spe latus Ourbes Legibus insudauis: tamdem quae Gisia reta. 'suae late docet Ausonia , er Germania diues omnia 'heiarei dis congessit in hortum

Unius ingenii, foecundaque pectoris Qua . Ut tibi cuncta pis donaret pectore, Lector , Haud uta est uia visa alto magis apta labori, . . suam corpus conferre sacrati iuris utrunque , Ei P defiamm codicisque volumina vasta, Legibus leger eoniungere : er ordine mire 'pugnare simul, Lector studiose , videritur Tanquam uno tibifasciculo comprensa notare , D simul enodare etiam , ueraque nitdiri 'Reddere cuncta suo, O latet si re docendo Txoluens nodos, igmataque Edita Letum ' Disc-iens. praeceptisum dum grandia sens

Librum: ubi quae innumeri passim Geuere docentos In par an confert em vasu ex aequore riuum. auctorum perorrere flumina passim: divini' nam riuurGraim nihle continet unus: Omnia,quae immensium multo rum amplectitur aequis 'Ergo animis gratis alti monumenta laboris. Geminaque ingendi primum neminia magni mpensis sium is, veraque fideli Edidit, ut dium Phoebaeae pubis ad alta PFrausistet: rami meisinon immemor τι-.

17쪽

studiosum Calmen Paraenaeticum. VIS neget insertas homini diuinisur

i Hoc facere , ut pecudi sese antetuli

Itire queas uita tamen has nune proindere uulso

rumine qμam Me suo , Lector morae inutilis esset. Id te scire isti , Ius illar inter h. beri , eu genus eximium stud' , quodq; obtinet omnes In se arter reliqμαν , uno quasi fasce ligatar. m nisi firma altae subsint fundamina turri, Mox impressa cadra: sic ni prudentia Iuris , Artibus i bibitis prius edi sermone Pelasgo ,

Tentetur, crescet numquam radicib- altu .

Regina est animosa uelut, famulasque requiris Obsequis. Delixque potes cognomine diei Haud dubie,cuifata sinunt ae paltaris atriet Perfecte pia Iura animo e anil e sagaci: Fortunae is retinet firma adiumenta fecundae. Quo se cunque ferat, colitur quasi Numan as Hishmisium, uelutitie tripμr cortinaque Phoebi considitur, literque gratier ae iurgia domore fugat . 1 resamqye facit consurgere pacem. Mae , Ducum Friumque vocatur in aula

18쪽

CARMEN PARAE M

lier asstatim, sitque ipsius assique suprenis

riis ope consenseu: quicquid ratione randosia bileis, abycitur ' quicquid probat approbat ordo confestim resiluus: cuuiue obmutet eremem eqvise noua in aduersim pergit disicordia partem. 'Tune demum fuccresiat honor, sicuntur amisi, PraedIaque obueniunt,nitidis caua scrinia nummis Turgeseunt arasque rimos industria hondit. cun e G am mors sua uetar transiense e metam. Fle μις excedituita, magnoque redemptu3Optatur precio : tanti solertia Iuris Docta sit, ac vulgus tanta dulcedine replet. Ergo qui uis amat praeclaris moribus aeuum Transigere , O toti placide conducere Mundo ,

mine se aeterno famaque sypersite tandem Depulsa iam morae,frui, post iacta feraeis 'Semina doctrinae Iunri sua tempora tradat, Dmoueatque βιπι magnis conatibur horas , Si labor immodicus uerat,memor esto caducum Atque perire breui, fedfructui senore multo 'Durare,atquefato mentem refouere peonni , n secus ac tiari s curata laso risus ainbor,

T stea FPicito grati sima pomo colono Porrigit, Ores res mune epensat e Tunc fusi meminisse iuuat, tunc tindique urus Herculeis etiam arumnis obliuia promit, Si tamen iste Iabor nimis te pondere pulset. Detraxisse aliquid poterit se rita: vasti m Glsarum pelagus declina, ct Legibus omne suamprimum imperii ditim , Consi γ' conso consiuitis, textumque imis in sensibus Alde, Discute , ustae quater : sic tempestate repulsa Inuenies tandem sudum, edi latis a gyro concludet breuiore tibi . f dorque manebipInteger Iuris certissima praemia carpes, Huc tibi Stra a tiri methodo delasur amor A,

19쪽

Pandit iter , Vir diuris uersatus in oris, Iudicisque uigor acri, patientque laboris 2 Tu talem sectare Ducem, prudentia Iuris Si iuvat: hanc cene conclusit acumine miro In modicis chartis, genioque animauit edi arte:

Plusque Opus hoc ne tu numerum seu pmdera flecter , Ingenii exiguus faxo cum praestet iaspis clam fructus retinet, nima quam fronte propinet. Vnde procul dubio feros durabis in annos , Mutua dum dubν sabunt commercia mundi. D rocentive ferae diuerso fomite lites .

COMPEG

20쪽

COMPENDIARIA

εbrησιρ Iuris Canonici. V S Canonicum en,quod di*onit de rebus ac persionis Ecclesiasticis principaliter. Et druiditur

in Ius Commune, Privatum. Ius commune est, quod contine

thr in libris Iuris Canonici per tot. ut in Decret. Decretal. Sexto Clement. oec. Et hoc subdiuiditur in Decreta or Decretales.Decretasunt, quae constituuntur a summo Pontifice, cum consilio Cardinalium , Episcoporum ad nullius consultationem. Et illa fiunt interdum in Concili' interdum uero extra Conciliarcontinentur autem communiter in Decreto Gratiani: Illud enim est, quas quaedam farrago sententiarum

communium ex Conciliis cir scriptis Doctorum Ecelsa collectar Et diuiditur in tres partes. Prima continet Dininctiones quarum sunt I o I. Secunda continet causas, quarum sunt 36. Tertia in de consecratione. Insertus quoque est Tractatus de Paenitentia. Sed illa Iuri consultis inplerisque locis , aut omnino nihil , aut certὰ parum prosunt: Nyn enim propter Decisiones causarum forensium principaliter latabunt. Extant tamen in Decreto quaedam forensia,ut de I litu. pol. de Trobat. de Tend. de Appellation. Item extat in eo materia de causis matrimonialibus latisii

B tracta in