Francisci Mauri hispellatis minoritae Francisciados libri 13. annotationibus historicis et criticis inlustrati a Raphaele Francolinio ... addito nunc primum Hymno Italico Dantis Alighierii in laudem D. Francisci Asisinatis cum selectis variorum atque

11쪽

LECTORI BENEVOLO

SALUTEM Quid in hae nouissima Franciscitam edia

tione factum sit, a se Lector, paucis habeto ., Scias ante L Omnda velim , quater hoc opus vulgatum fuisse; primo 'Florentias A. 157 I.; postremo Fulginiae verum adeo corrupte, ut Supra ne credi quidemi possit. Quare cum rogaremrar enixe α compluriδω, ut per nos exiret in lucem

Seeundo prodierat Antuerpias A. IDa. t PisHantinianis; tertio Rothomagi eae moina Laurentii Mer A. I 634. industria Ludovici Casalli Galli d mo Bononia in GaIlia Belgica, qui, ut mem&rae Ma dirigus, Script. Ord. Man. U. Franciscus Maurus Hispellas) cujus ille fuerat studiorum socius, ad si

gulos libros argumenta, et notas marginales addidit ;et in fine operis scholia ad quorumdam locorum elucidationem , cum Periphrasium Poeticarum indice , Praemissa brevI Auctoris Vita &c. Quum autem hanc editionem invenire nusquam potuerimus, primi ann lationes , qu- tamen modicae fuisse videntur, nihil novo profecerunt. . Nos Fulginatem editionem cum principa Floren- sina sedulo contultimu3.

12쪽

poema, quod raro admodum inυenitur; et horandum put imus, quoad Posaemus, ut et emendatius prodiret, arque Opportunis annotationibus illustraretur. meo enim n bis fuit mens, ut et Franciscatibus hominibus, et simul juoenibus latinae et sacrae

seos studiosis consuleretur e quorum adteri historicis praecipue an tamentis, quae Meraa fictis secernerent; alteri , aurem, maxime

criticis indigebant, queis pro ba et laudabilis

a prapa classicorum imitatione disgnoscer eur. Horum praesertim caussa et de Mauri

ni poematis natura disquisitio, et mmmus Dan iis Aligherii pulcherrimus in Disi Pa

triarchae honorem additus est, cum amplissimo commentario, qmenn excurrere identidem

in plures Aligheriani poematis locos, et nopa fortasse nonnulla de prima et maxima It lorum poesi praeseferre, nec sine juυenum utilitate, utrumque poema inricem comparari videbis. Quod υero annotationes in Iatinum poema romam, in italicum hetrusco sermo exaratae sint, hoc ideo comparatum, quod illae praesertim ad Fratres Minores, qui etiam

extra Italiam plurimi ottam transigunt; hae autem ad Italicos juυenes tantummodo peribnens, qui latinam et italicam colunt poesim.

13쪽

Mauri vita, quae a Francisco Rosciolo conscripta extat in Fulginate editione, nunc breoiter Corneliano stylo reformata est, et ab eodem, a quo caetera quae primum nunc prodeunt, composita. Non desunt breυiora Mauri poemata, quae in prioribus editionibus υulgata erant. Quod spectat ad libri

gna ex parte et Philippus Polidorius, humaniorum Iiterarum cultor eximius, quod grati animi ergo praetereundum non fuerat. Caeterum, in hoc eou ando libro, fomlasse contigit primo, ut plusquam promissum fuerat, praestetur; nec tamen augeatur impensa illis, qui nomen huic editioni ultro dederunt. Tu, Lector, nostros Ialores aequi bon, que fac comulas, O. Ualeaa.

15쪽

FRANCISCI MACRI VITA

Franciscus Μaurus Hispelli nobilibus pa

rentibus ortus est A. ΜD. , ut ipse testatur Francisciados libro III. v. 684-riet. Quo ex Ioeo discimus . eum bonis literis a pueritia imbutum, latinam poesim adamasse, et Voluisse jam tum Franciscati militiae nomen dare; sed impeditum a patre, quem hominem dissiciliet aspera natura verebatur, animi propositum ad aliud tempus distulisse& tandem, adulta jam aetate, postquam patri justa solverat, illico incoeptum patravisse . Tunc Ecclesiasticis disciplinis operam et studium omne n , vavit tantamque eruditionem est consecutus, ut doctrinae laude non modo apud suos, sed et apud exteros floruerit. Sero admodum adiintermissa diu Μusarum studia se retulit, nempe , ut ipse ait ibidem di fortibus annis Ex ctis, jam depexus, jamisertice cantum . . Sed pietatis studium , et christianarum virtutum amorem semper cum doctrina . conjunxit; et praesertim humilitatem, modestiam, et , pa pertatem excoluit ; studuitque quam maXime,

16쪽

ut sanctissimum Patriarcham referret. Quare , ut non tantum nomino, sed re Μinor esset,

ab omnibus sui ordinis dignitatibus, ultro sibi oblatis, constantissime abhorruit. Divi P triarchae studiosissimus, ut diximus, quo illius

virtutum admirationem et amorem in aliis excitaret, jam aevo maturus, epicum poema scribendum . suscepit; atque in eo reliquam vitam consumpsit. Amicos habuit viros sui

temporis literatissimos; in his Paulum Manu-tium, ejusque siIium Aldum ; patronum autem Cosmum Mediceum, qui magnus Etruriae Dux

Primus .est nuncupatus, quique eum laurea

donavit Apollinari. Huic epistola et carmine Phaleucio, quod tertium ex lyricis est, i scripsit poema. Hoc si eo tempore nimis quidem magnifice dioinum, auctor vero Alter Virgilius est dictus; nihilo secius merita O nandus laude videtur, quod christianorum πι- tum fortasse primus Virgilium, et epici ea minis leges aliqua saltem sequutus ex Parte, viri sanctitate eximii non historiam , ut alii Poetae aequioribus saeculis secerant, sed quoddam: duxerit epos. Nam multae in illo poeticae virtutes elucent; etsi non dissitemur, inulto futurum fuisse poema excellentius, si pressior esset stylus, et Virgiliana commenta

17쪽

non tam stricte , nec tam saepe Maurus consectaretur. Verum maxima ejus laus haec est, eum et caeteris, qui eodem in genere versati sunt, praestitisse, et ab nullo posterorum esse adhuc superatum. Obiit Florentiae in Coeno-hio Divini Reparatoris A. ΜDLXxII. , ingenti Ia titia , ut ajunt, propter absolutum poema Pe fusus. Rus effigies egregie picta conspiciebatur in Mediceorum pinacotheca, eo statu, ut corollam a Cosmo poetarum lautore acciperet: cujus picturae exemplar se habuisse ait

Waddingus. Tanto in precio humilis Coenobita, Poeticam ob virtutem, ea tempestate apud Principem fuit.

19쪽

XVII

DE CARNINE

Zectorem emeritum metus sui, Professorem Sacras Theologias, Conlegam quondam suum in Nulphio Athenaeo.

C um prinistin Tau Ilus noster rarissimum iam Fra

cisci Μauri Poema edere in lucem sua impensa eo statuit , ut multorum Petitionibus Lacoret satis; me- quo rogavit, ut operam moam, qualiscumquo ea a mum esset, in hac iprocuranda edition conferrem; quaesisti a mo, carissimo Aloysi, quia de hoc poem te cogitarem: atquo ego tum mo responsum esse daturum spopondi, quum integrum poema Iegissem; namque adolescentritus, postremum tantummodo Fra eiaciados librum cognovisse recordabar, qui italicis versibus redditus prodiit an. I 8o6., iterumquo R mao I 8a3. Nuno orgo quod sum Pollicitus, praesto; ac de hujusco poematis natura, gum Potero, breVissimo inquiram. Ao Primo videor possct asseveram, hoo Poema Henissimam esse Aeneidos imitationem, idque Μauroseum in animo sedisso, ut Virgiliana commonia, ethn easquct fabulas in rem suam maxima ex Pario tran ferret ; Iicet aliquoties aliorum otiam vatum fictiones aucupetur . Quamobrem hac de caussa Maurum arpellatum esse arbitror alterum Maronam, quod qui

20쪽

XVIII

quid lito pene de suo Aenea excogitaverat, illo in

Divum Franciscum convertere studuit. Quae similitudo in duabus maximo rebus apparet; videlicet x ' in poetica machina, quam Μaurus ad Virgilianae normam penitiis estinxit; a.' in vaticiniis, somniisquo, Per quae, ut tota de Aenea, sic des Francisco narratio eπigitur. Utrum vero hoc semper in oliristianum argumentum apte cadat, hic praetermitto, quum isthuo amplissimo in latini et italici poematis annotationibus Pe tractetrix , tibi quid ego sentiam, ab omni animi in tu vacuus ingenuo proferar etenim, ut Philosophus , sic criticus nihil aliud sequi dohet, quam veritatem, licet in ro quoquo literaria odium ea parere soleat. Sed quamquam Μauri poema meram Virgilii pr-seserat imitationem, minimo contemnendum essis a

bitror ; Propterea quod nec anto illum, nec Postea

epicum carmen de Viro morum sanctitate conspicuo,

cleque re christiana optime merito plenius, ac melius , quod ego sciam, ullum adliuo compositum sit. Verum, ut in hac re mostum adhibeamus, duos eligam, qui multo anto Μauri tempora hujusmodi condidere ea men, ot aeque christianum heroem celebrandum susceperunt . Primus fuisse mihi videtur Paulinus Petr corius, qui A. R. S. Mo. scripsisse creditur libros sexdo vita S. Martini: quod idem argumentum tractavit eodem saeculo Venantius Fortunatus, Pictavientia Episcopus, eodem carminis genere, sed libris quatuor . Non longo fortasso aberit a Veritate qui autumet, Mauriun ad hujus exemplum nam alter saeculo XVI. minus j erat notus cecinisso Divi Francisci res gestas quemadmodum anto illum maximam erat famam consecutus Sann axius, qui alter a Fortunato, de Partu Virginia carmen composuit ; hoo tamen se

trique discrimine, quod illi antiqui christiani vates a poeticis fictionibus abhorrentes, historiam solummodo fideliter erant secuti ; hi contra a Virgilio carminis dignitatem, ac poeticam formam mutuati, in christianam materiem ea tranatulere. Praeve Rit eum