Francisci Mauri hispellatis minoritae Francisciados libri 13. annotationibus historicis et criticis inlustrati a Raphaele Francolinio ... addito nunc primum Hymno Italico Dantis Alighierii in laudem D. Francisci Asisinatis cum selectis variorum atque

발행: 1833년

분량: 528페이지

출처: archive.org

분류: 시와 노래

351쪽

Oeeulere Immanes, dii aque e caede regressos Saepe ultro excipiens. eura, liespitioque tueri; Nunc me laeta fove, et gremio simul accipe duro, Hospitibusque piis tutum da fida receptum: Da certam so felix, quoniam ad meliora vocaris , aud ultra infamis, probrisve obnoxia sedem . Fors et tempus erit, cum te, tuaque antra, latet, as lust, Hoc nemus, hos scopulos tanti meminisse iuvabit Hospitii; astrigero cum iam nitidissima coelo Pervolitans, clari attollet se gloria lacti . 370 quin etiam miranda adeo nunc accipec quae jam Non linguae volucrum, non Praepetis oruina Penia a Vana mihi, sod certa eanunt oracula divam . Haec juga. Tyrrhenis non tantum ex urbitius olim Tinibus aut Italis. vulgi crebra agmina vigent: Sed quae prona tenent devexae littora Calpes, quaeque tuos primae spectant, aurora. rubores , Festinae has sedes, haec dura cubilia. gentes Accedent; atque his altaria parva sub antris. Certatim externo cumulabunt munere, et alta 380 Thure vaporabunt summi fastigia templi . Ille haec: oranti divum Pater aethere ah aIto Annuit; et rata dicta volens, saxa ardua nutu Concuseit; terque aurata cum luee eoruscos Dat tonitrus, eoeli ιaeva de parte sereni . At bonus Orandes sinagno quem itiam optat amico Commonstrare looos coram, et monumenta loeorum Pandere cuncta ardet) visis mox territus haesit ;Obstupuitque animo, gelida formidine quassus. Ceu quis, sorte gravi Coi Pessus Ine inbra sopor , 390 elle loqui sibi visus, hiat, nec umba sequutilui'. Nec vox ulla sonatet frustra ciet ille latetri as , obnixusque urget sicei pulmonis anhelas . At deuritin, ut vires, solitusque per ima restit it Ossa calor, suaque excitae lux reddita menti ν est; Incipit. O terris decus addite; gentibus ac sii.

352쪽

320 TR ANCIsCIA D. so colurneu coelo lapsum , ac spes certa salutis ςHic speeus . liaee rupis disjectae eaeea vorago , Atque immane patens s tunc Cum sol aureus orbi Sut,duxit lucem , lethunt indignatus acerbum 4οοAuctoris ieruIn; et late sola vasta . patentis Telluris gemuere , ea via decussa sub antris ;Moeniasue horrisono mundi convulsa tremore Implerunt trepidas gentes Diligitibus atris Apparens primum . Vicinos undique pagossi, eo tatun accivit magnae nova monstra ruinae.

Namque serunt , vasto tremeret dum pondere tellus, Haec saxa immanis penitus vi quassa tremoris , Dissiluissa οῦ atque ingenti diducta fragore , qua modo laxa patent, traxisse voraginis ora. 4 0Εx illo quando antra, nemus , latebraeque profundae

nupis inaccessae , loca tuta nocentibus esse utinSaepe hic conventu in dirae secere catervae Raptorum ; praedasque loco assuevere PDCentes Partiri secum , et taetae convivere rapto. Ilaee memorans , simul ante serens vestigia , primo Adsoensu superat clivum . tumulique caerimen:

Tum montis dorsum qua laeva hinc despicit altum quit Praeruptumque latus; dextra hine nemora horrida lin-Progrediens monstrat. Τunc: O pater, adspice dixit) 420

Hunc silicem tendensque manum. simul indice mon- Cernis ut insurgat praecisis undiqne saxis, strat): Supremo aereas imitante cacumine metas JJun Ctus erat quondam rupi: nunc distat hialia , quantum non longi committat machina pontis. Hunc nostris tama notum secere diebus , Impia semihominis monumenta , innata alio cord IDira Lopi sevita , et caeduin saeva Cupido.

Sarmaticis ea fama canens ) hic debita sacris Supplicia insandis fugiens, excesserat oris: 4 0 Insormis visu, atque immanis corpor , et ore l

353쪽

Terrificus; caput assurgit cui turbinis Insis' Incultisque riget setis; si ons turget acuto' Tuliere; sui, ter hiant orbes, oculique reposti Interius sedere truces, atque igne micantes et Talis erat, talemque seri genuere parentes. Hanc igitur sedem monstrum illaetabile nuper Coeperat; his dumis, caecisque latebat in antria Per lucem: at postquam nox intempesta silebat, Et late obtentas densabat susca tenebras. 44o Horriscas sedes, et foeda cubilia linquens, Praecipitabat atrox descensum montis ab alto Vertice; et immani rabie turgentia quassans

Pectora, mox agros serus irrumpebat apertos. Vae pecorum stabulis, vae tunc agrestibus illis. Quos nec firma domus, portae non vectibus aereis Estultae poterant, non robora saeva tueri: quipPe manu claustra effringens, Postesque revellens, Fortia nunc iuvenum, nunc tarda senilibus anuis corpora, nunc haustu siccantes ubera natos, 45o I inbellesque nurus raptat. timidasque puellas . Acci Ρe nunc majora, pater, nec mollia satu . eo voce incerta, dubiove auctore relata . Lanigeros si sorte greges . armentaque raptor

Impeteret stabulis, heu i mitior ira leonis,

Hyrcanaeve tigris rabies impasta veniret Mollior) insanda nimirum eaede magistros Prosternit primum; tum vi septa alta re si ingens, Ilo II e pecus serroque necat, manibusque cruentis,

Dentibus infrendens spargit , laniatque , trahitque; 460Neu gravia effugiant talii Orrim Corpora Caedem , Mox ille insurgens nodosi roboris ictu Fulmineo magnis inculcat strata ruinis . At Postilua in non sponte animi, sed fessa quierat Immanis rabies . reditumque parabat ad altae Limina taeda domus; oneratus atra gihus armos

Lanigeris, pedibusque trabena post terga juveneos,

354쪽

322 νη Naisa Anos Saepe etiam geminos forma praestante, subibale quam Dolle errantemve agnam, ereantemve capellamore lupus rabido trahit, ac vorat inter eundum. 47οNune captos quae irinicia viros, quod deinde manebat Supplicium . cape: mente hauri miserabile factum. IIuc nempe attractos . non iam spirabilis aurae quamprimum dulci spoliabat munere ; sed mox Obscenamque famem . jejuitiaque atra parabat. Roboreo namque iniecto per dissita ponte , Summo infelices sistebat vertice saxi , Praecipiti aut saltu, longa aut ibi morte necandose Imo gentis enim vis effera credere suadet Et morem. et iaciem sceIerisin vaga fama canebat, 480 Visceribus solitum humanis , et sanguino vesti. Tale diu monstrum pridem has exterruit oras. Et miseros dira vastavit caede colonos ἔGelicolis donec tandem miserantibus , ultor , Affuit, et stygio sua munera reddidit orbi.

Heroum Hetruseique soli , Latiique superbi Nulli animo inferior . nulli virtute secundus , Guidus . ab antiquo Pheretraeae sanguine gentis, Tum suit. Hic . de more , gelu duratus , et aestu,

Primaevos sorti venatu assueverat annos 4so Excolere et et cursu celeres praevertere damas . Aut jaculo petere . et spumantes cominus audax Figere apros. Solidis at postquam firmior aetas Accessit membris , non illum cura paterni Implicuit numerosa laris , cultaevo novales et Non venus, aut dulces animum flexere hymenaeir Sed mox arma placent , saevusque in pectore magno

Gradivus sedet: horrendo juvat oppida bello

Juin quatere , et latis acies struere Ordine campis.

Ergo i optata dies aderat, qua tempora Pareae 500Tandem Sarmatici complerent debita monstri et Hetruscique Lopus timor, atque infamia saxi .

Ederet elisam , et scelerato in sanguine mensam, Sontem animam, et poenas iactis expenderet aequas.

355쪽

Namque heros aenio iam tuin defessus, et annis; Post victas acies, pugiaalaque bella , trophaeis Mille actis, mille exuviis ex hoste relatis;

Ad patrias sese demum revocaverat Oras. Invitus tamen ocia amans, desuetaque tristi Bella animo repetens , indignabatur inertis bio Corporis effoetas vires, hebetemque Senecta in . Tunc ergo ex illo, quando hoc solamine tantum Saepe excire animum residem , et turbare quietem)Venatum ire parat: mora nulla , ad limina coetus Conveniunt ultro juvenum; mediumque veredo Frenato heroem subvectum ; humerosque gravatum Devexos pharetra insigni, cornuque retento Accipiunt; portaque effusum it protinus agmen.

Hic jaculo levis et huia nitido venabula ferro Terga premunt: pars lina serunt; flexusque plagarum 520Expediunt: sine more . canum ruit ardor odorus.

Stat nostris haud longe oculis sen adspiae) collis Conspectu apparens, rapido qui plurimus Arno Incubat, et flavas amnis despectat arenas. Norriscus vertex, umbraque nigerrimus olli Surgitet nec nostro huic. Appenninoque jugoso Invidet intactos peropacae frondis honores,rion veteres sagos, non robora Saeva , neci ornos.

Quo postquam ventum est, gnaris mori retia circum Tendere nodosa , et densos indagine saltus 530 Cingere cura fuit. Tacito succincta labori Turba silens primo ς at demum clamoribus instat. Ecce autem, silvae media saccepere sonantes Tenautum sul ito fremitus) simul agmine denso Excitam cervorum aciem per devia volvit, Praecipitem lite rapit suga caeca, metusqne suburget. It clamor coeloet luctantes vincula rumpunt Arcta canes: rapidis voces dant cursibus alas: cornigerique fugam glomerant, et rotia saltu Tenta levi superant: magnos ramosa Dagoces 540 Di sitir Cooste

356쪽

324 νη a Nerso I rumo. Cornua dant. flietuque sonant collisa frequentI. Jamqui adeo exierant , iam tota armenia per aequor sparsa ruunt volucri cursu: nec fulminis ignes, Nec Cortyniacas velocius ire sagittas Credideris: non sic tumidis a ciuilonibus Arctos Verticct ab excelso laxas imini itit lial citas. Unus orat toto serus agmine . Corpurct Vasto Altius ingrediens cunctis: cui caetera vulgi Turba subit , quanta lepus iret mole sula illis. IIie vero seu tum cui sum sortuna reget,at , 550

Pectore seu credas part in in edisse tortuo Divinae metuis , se ii ii 'lito agitaςse Polusias

Ut ne inni'e Px ossit dens libet pio patentis MArva soli podibus tetigit et mox separo Cui Su, ' Praecipitique fuga, diversa per avia Certum Huo tenuit pavitans iter , hac se condidit uinhra. Longa Cani in dimissa cohors, pecus omne fugacis Armenti indignans simul , atque ignobile vulgus Ultro despiciens, rapidis litano cursibus Unum Insequitur: tantum huic latratibus incita crebris 560 Instat , hiansque ciet mor iis . atque increpat ore. Sarmaticus raptor miseris pastoribus , illo Forte die . armenti partem subtraxerat ; et iam Sub sago abductos tauros numerabat opaca. Ecce Rutem. adversum iii latus ut sera lumina torsit, Cornigerum videst : et telum mox lirabidus ingens corripi'. atque alte supi 'ma librat ab aure . Inque seri tot gitin fugientis destinat ictum.

Iaibrantoria vid re canes , εluae maxima Cer um ruit i se lupi,atur: prii nusque Lycaos acutis, 5 20 Insuetisque cions latratus vocibus, agmen Ineendit totum: m Instruin lue immane, relictos Urnigero, incursu, rostriqque invadere suadet. Protinus una omnis, rapida volo citas a Ura, CDudenso assultu , tui has ingruit: Harpalos unus ῆ

queia Pridem elisi , sub saltibus Appcnnini,

357쪽

sioria tollit ovans , laetiis ille honor incitat apri , Acc nidis tiro animos , et saevas aggerat iras. Prosilit , atque alios fugit ante clopsus: Auili, tot Sittis quiliar velox: quom trux premit Ilippasos: illum 589 Plisto como nato Lyci la comitata rapaci: Tum Lycabas . Dictysilue sagax ..et nare Lycolus Utilis , IIylom ines trio sol ox , Oi scius Aractus, Et villos cis Helops , el nigro pectore Tigris , Alba Napst, at suscis maculis interlila dorsum. Dum

Immiscent lii P. 1 utinique alii: ac simul agmine facto, Tum primum horri sua poclius formidine qua sit in , Turi,uluinque an ino , ct coriae rationis egentem Baptorem de iis a cingunt , rabidaque corona. 590 Ille fugam liopido sinis lia pede tentat: inanis Tum latior cinnis: helioni vires . animusque saliscit: Vaqlisca que manus desectae robore languent.

Eximit r ultores adsunt; ialtricia morSH Stant circum ora caniam: et iam laevo primus. ab armo Eurynoinus dependet. atrox . et dentibus uncis tNunc sera terga sodit . nunc ilia laxa revellit. Inde Lycias doxtrum semur , Osbortis ingu na victu Dilaceranti stibi loque omni coit undique turba: 600

Ille trilliit , hie niandit , fodit hic , eviscerat ille.

Sic obit ingentem iligi: in con Cui SNS a Cervum Frumenti . duro sibin 3. e. longiuς orct uiam cererem adspoi lant. Cl. subterranea v. ictu sto. Tecta replent, recoluntque hyemem. Paicunt lye res Iamque immane, ferox, turpe, a quo in ludi Re ΠλOD

Morsibiis horriscis lacerum jacri: . est et ' S is lit, str imΤam magis ira canum , quam sanguipis Marer i Trux magis atra lavit: certatim rosii 'i ex iustiti l . Visceribus condunt , et sbra dente laxe si L . t 610 Interea iuvenum manu 'rdens , pulvere in atro

Sianala ali Iedum rastina ivestigia servans,

358쪽

326 raa cIse I Anoa Numine agente dQm, gressus huc vertit anhelos. Ut venit . Viditque horrens , vastiamque cadaver,

Adspectu obriguit primo , atque immobilis haesit. At postquam informis diri praedonis imago

Cognita , truxque horror , feritasque apparuit oris ἔExiliunt. unaque exclamante Vicimus somnes Vicimust insperatus honos, insigne irri,haeum stant hodie nobis: praedae sat nostra superque 620 Lina tenent: Hetrus ain hodie defendimus oram, Mille animas ulti. mille oppida . mille rapinas.

Haec, et plura canunt: nemus assonat, antra resuti

Vocibus. At nequeunt expleri corda tuendo stant

Insorinos artus , immaniaque ossa , trucesque , Infossosquo oculos . et semiseros adspectus. Tum demum arrectae caput a Cei Viee revulsum

affigunt hastas . et magni solaminis instar , Ferre parant. praecone: Lopi l clamante per urbes. Haec memorans, subit uni heros , jugaque ardua 630Monstrat inaccessi. Tum: Subsidentis opaco montis Vallis sal υ nemori, modicam, pater , hanc videia' oram Ille domus Alitibus coeli: si credere dictis Agrestum sas est; qui, postquam semiser atro Occubuit sato Lopus , inter frondea luci

Culmina . coelicolum voces, et laeta frequenter Carmina , se dicunt, celeresque audisse volat :Jainque loei horrorem, nemorisque silentia nigra Belligione sacvi, sese expavisse fatentur. Hactenus antiqui monumenta ostendimiis aevi. 64OΗuo modo se te aciem . geminasque addisce sub alta, Rupe casas, tecta ornatu haud extructa raperbo; .

qualia sed dudum promisimu Haec tibi saevas Desondoni hyemes: spumantis brachia Cancri - . Ibunt hic tepida: et mili canis ingrust astro. Ingredere o quaecumque uides et et vilia magnIs 'Aude ,'hospes , conserre opibus; gazisque superbus Uis , eontemne Hermi rutilas starenta Menas.

359쪽

x alla I r. 327 . 0randes multis tam multa: SuhasIus heros 'contra pauca refert. O quis tibi digna vieissitu 2 6so

Praemia mortalis reddat 3 certare merendo unis valeat tecum Z Niliit o. nillil hospitis ampli ossicio deest, nec quicquam tibi prorsus omissum est: Fra ncisco orandes, fidei memor , omnia solvit. Quid vero hic repetam, quantis tu laudibus olim Hunc lucum extulerist quam nostris commoda votis Haec antra, has umbras, haee aspera saxa probaris' Et tamen haud sic tor fandi, haud narrator inanis: 'quin hodie rerum parcus laudator haberis. At Sperare, tuis meme persolvere grates 660 Posse unquam meritis dignas, modo desiner tantum Haec oculis divum atque hominum Sator adspicit aequis: Praemiaque, et meritos iluondam tibi servat honores. Haec pater. orandes famulis tum ille vocutis Discessum edicit: parent dicto Ocyus illi. Iamque adeo , multa dicta , acceptique salute. 'Tyrrhenus carpebat iler laetissimus heros. Franciscus vero subter frondentibus umbriη , 7 Pagineaque domo . et saxi tub rupe cava a 'Se locat, unaque accersit sub tecta Lyaenon. 6 0Tum prior: Ecquid erit nostro iam parta labo1 Hic requies t an nos iterum D cmitia or Oli mpi ' IImpulerit gentes petere . atque errare per Urhes, Perque humiles pagos ..hoini numque invispi e mores Atque equidem . ni jam divina oracla vetarent , Rupe sub hac sedeo quondam hic me concitat ardor

Supremo optarem vitam cc potiois salo. Interea divum senitorem si potere nobis . . '

Sit precibus curae. et votis placare pol talem: Oremus pacem, et palmas tendamus uti ascine . 680 Praecipue aethei et Genitrix pulcherrima Regis Exoranda piis donis. animisque cienda est 'Supplicibus: quippe ante alios haec una severis

Me monitis agitat, jussisque haud mollibus urget r

360쪽

naeo me. posthabita dilecti rupe Suhasi. Cogit Tyrrhenas sedes, locaque horrida dumis

Incolere: alia canunt bella sic mihi. certa soporam Somnia per noctem . si audesque, minasque parari, Terroresque graves, quos saeva innectit Erinnys.

Ergo animis contra , rerum in discrimine tanto , 690Pervalidis standum est nobis: ac sortibus ausis, obtentis ultro capita objectanda periclis. mur.

quo nos cumque, vocant Superi, revocantque, sequa-

Primum autem stygii ne qua hostis tela venenis Illita goegoneis , sensus illapsa per imos, ossiciant animis; neve ossibus implicet ignem Dira lues , lacibusque exurat peo tora caecis QTuteinur lucum excubiis. Procul omnis abesto Segnities castris: nobis hic ira furentis Expectanda hostisr neque enim dare terga prementi, 700 Tutum. Εquidem vidi magnas subi vivida virtus Insuinit, proque excelsis stat moenibus audacSuepe acies modico susas oeci disso sub hoster Nil adeo non vi dura labor edomat ardens l erum , agedum , tempus iam spe praesumere heia

am surere immanes reor hostes: arma paremus, lumis Servemusque vices , et propugnacula castris Densemus positis, firmemusque aggere vallum.

His animuin exacuit pater , accenditqiae Lyaeni. Annuus interea rediens , iam mensibus actis. Tio Orbe dies pleno , praesulserat ordini mundo ;quo gentes, do more , piae, crucis aurea coelo Attollunt signa. et solemnibus altius arisASgunt et Regemque vocant divum , atque potentem Servatorem hominum. Tum ipsius , carmine mero . t Facta canunt, laudesque serunt: ut prima colubri Praelia tartarei victor pugnarit. et ipsum raclo esuriens trino confoderit hostem: Ut late errantes sub tecta reduxerit vgnos.

Paεtorque, et eustos visit: ut rabida ora luporum 72o

SEARCH

MENU NAVIGATION