장음표시 사용
171쪽
mitti da : atque ea rerum nasura , ut quo major ΦItaquae sese ineltavisset, hoe arnitis ililauta tene
nihilo seelai Iahlieae ad inferiorem partem fumInis obliqua adigebantur , qua pro ariete subjefrae, ct eum omni opere eonjunctae tim faminsi exesa
pereat . Et a Iae item supra pontem messiore spatio ς ut si arborum tranei , sse naves dei ei fluvioperis rasia essent a Barbaris missae, his defens-
eerant . diebus deeem , qaibas materia caepta erat comportari, omni opere effecto , exere tua tradaeitur . Peramplum etiam srmissimumque
extitisse pontem lapideum, quo eundem Rhenum commisit adColoniam Agrippinam Constantinus Imp. testatur Eumenius in ejusdem Panegyr. per haec verba Insuper etiam Agrippinensi ponι Deieudo νetigatis afflictae gentis insultas , ne tinia quam metus ponat, semper horreat , sempers
ps7ees manus tendat, eam tamen foe tu magis ad
gloriam imperii tui , ct ornatum limItis Deus, quum adfueritatem quoties velis in hostem transeundi. 2avpe eam totas armatis navibus Rhe
atii instras asse , ct ripis omnibus assiae ad o Gaatim dispositus miles immineat. Sed pulehram tibἱ ΦJδει revera puleherrimum est ) ut Riὸati, Ille non solam superioribus utar, tibi aut
Iutitudine Oaristis, aut Dinse fontis exiguas .ses O ihI Mio ponte ealeetur, ubi totus es, tibἱ jam urimos Masit amnes, quos hie noster ingens fu- Ius . ct Bursarai Neer, O Maenas iniexit, ubi jam immuni meatu ferox, ct ariet anius ima pallent in sua eornua gestit excedere. Servit pro-
di eici furta, ct asti futurum essempiternum .
uni ixuouis . Admirandi operis , ut in vetustate tam longinqua . extitisse pontem , quo Euphrates ad Babylonem olim est domitus , testantur Philostrat. lib. i. Herod. l. i. Diodor. sicut. lib. ro. De eodem ita Curtius lib. s. Pont lapἱ-rias famini impositi, itivis arbem . H e quoquaIηter rahiria Orientis opera numeratus es t quippe Euphrater altum timum vehh, quo penitus adfundamenta Delandu egesti , Ix oleiendo operi firmam reperiunt filum. Arenae antem subinde eumlatae, O saxis, quJltis poni susinetur
annexae , morant tir amnem, qa; retentus , aeriis
quam si libera odisti meares, ilΠῶtιν. sed vi de huius delineationem pontis apud Raderum in
Commentariis Curtianis. 6. Praetereo pontem Istro in Hungaria ad Ualachiae ct Transit .aniae . olim Daciae, fines. Impositum a Traiano, cuius etiamnum reliquiae vi sintnr . Pilas autem pons ille , ut sabellius testatur, omnInli viginti habuit e secto quadrato.
que lapide. Earum altitudo eentum Re quinquaginta pedes , latitudo sexaginta habuit . De uinis Hae autem colligataeque validis Arnieibtis dista hant inter se pedes centum Se septuaginta. Sed nee multus fuero in descriptione pontis Antuer-piani, quem super scaldi m iecit Alexander Farnesius in cuius delineatione prolixum sermonem habent Guidus Cardinalis Bentioogli, Famianus strada, aliique rerum Belgiearum seriptores. Equidem quae adhue apud nos lath crebrestit memoria Tureici belli, quod annis superioribus in-eredibili selieitate a Leopoldo Augusto, R Joanne tertio Poloniae Rege in Hungaria gestum est ,
seribentem monet ne reticeam eximium S me iam orabilem in ea provincia pontem Mursae vulis
Io Esseia . Admodum exiguo temporis spatio eo ponte , qui caeteroqui ad quinque Itali ea passuum
millia protenditur , Dravi amnis ripas coniunxit Hamamus Begus supremus Ductor, vulgbvi sirius Turetearum copiarum.Cum enim effrenisl: hido propagandi imperii ad Hungariam invadendam illexisset Soli manum Imneratorem Tu cieum , huius appellationis secundum et atque hie praeterea intellexisset ob sileri vastis paluditius .& Dravo flumine eum provinciae tractum , cui subigendae maxime inhiabat, Princeps Otomannietis ad eundem Vis rium litteras mantili, seu linteo inelusas , Se in hane sententiam exaratas dedit, ut author est Bel earus Historieus Galliiseus r S, tanus Sol mantis per hoe mandatam edi-eIt ut pontem quocunque Ioco, qualis ratione
poteris Druso statim imponas, qui nis ad meum
adventum paratus erit, te hoe mantis , sie lin. res franatatum, atque ad Dravi ripam suspensum H eerto sito . Atroeissimo imperio perterore iactus primum ae prope exanimatus vis eius , postrem ci mortis intentatae metu sussieiente vires atque consilium, maturavit pontis structuram . . ita semam stabilemque, ut Dravum amnem Sepaludosa aestuaria trajicere Soli manus cum exercitu statim potuerit. Revocare etiam in memoriam libet, quod a Valerio Max. seriptum est
lib. s. cap. r. Annibalem in flumine Getici . corporibus Romanis ponte facto , exercitum trais
duxisse . Ourid ita narratur a filio lib. 8. Cesseris huIe TrehIa exitio' pons ecte eadentum cirporibus struitur. seu tis demum suppostis tranatos amnes notabimus in υOee Seutam.
Povioruςs . Navigia sui se tabulata . R ex duobus lintribus coniuncta, coniectant quidam ex verisse utri Ausonii r
Exponi solent naves onerariae fluviatiles , se dictae a pontibus , quos vectare solent, vel quia vicem, munusque pontium supplent. Alii institutos serunt inventosque a populis, qui Pontinam paludem accolunt: atque inde Pontonis nomen . Vide Gyrat dum de navigiis. Caesar tamen lib. a. Reli. Ciυil. Gallici navigii genus agnoseit: Pontonet, qnod es genus navium Gasi earum. Iris reti ti; . Diodorus lib. ro. meminit navium, quas vocat Porti . Fa Latino voeabulo quida tria verterunt Pontranes , ut legitur apud Baysum de re Naυali in haee verba : Pontones eae I play quam centenos, ἱn qathas erant peditum eIrcitero Io mIIIa . Intelligis hine, pontones s ve po-ria , navigia sui se ad milites transportandos ido-
172쪽
idonea. Et ego quidem horum ἱnterpretum gratia inter onerarias hellicas pontones retuli. rum non leviter suspicor , porta Diodori perperam sui se appellata pontones. Neque enim ha beo apud Latinos exemplum de pontonibus adhibitis ad militarium copiarum vecturam ς euiusmodi genus navium Latini Goecis uocabulis Poria dieunt cum Diodoro , eum Herodoto autom ct Thucydide Stratiotides. Popul Tro , Onis . Liv. l. a. AEquor populationibus .nearsis dithusiae meliores esse . Actus ipse diripiendi diruendique res hostieas iusto bello. Nona vim inserentibus appellationem sortitur , sed potius a populo , qui eorum incursiones praedasque tolerat, dum pacatas regiones & oppida infestant. Id autem est populationem exercere, quod traditur a Livio lib. II. per haec verha:
se quaedam belli Dra, qua At facere, ita pati sis fui: sata exuri, dirui te Aa . praedas hominum pecorumque agi. Populatam vastatamque Troiam sic lamentatur Hecuba apud senecania
μου prohises aωdas flamma mi Aoris manas; Diripitur ardens Troja , nee eaelum patet Sudante fumo , nube eo dens ιυhus, Aser favillasquaret Iliaea Aes Thebanae uerli urbis populationem se apud eundem in Thebaid. act. 4. sten. i. desset docasti. qait tenet mentem δενιν ξFetenti patriam perdis ς at sat tua. Vii 4se uatum Z Gin tuae ratio noeethsam hoe, qtiod armis viri;s inses Volum, Segetessae adusas sernis, ct toros fagum Edis per agros : κemo se vasat sua , Itiae eorripi igne , quae meti gladio juher ,
Allera crevis. u. Populationi, ei praesertim, quae per explicatas agrorum planities exercetur, equitatus longe aptior peditatu est. Neque ea est exercitatio gravioris armaturae , utpote imparis excurrendi labori hus et sed potius velitum t si enim per expeditas ct disiectas eatervas seroci quadam licentia potilis, quIm inore helli, ut Livius te nutur libro 1. In fines Romanos exeurrerant
putilabandi magis , quam justi more helu . Non
seuix fructus ab agrorum terrarumque populatione redundat in victores. Nam rem escariam.
vestitum & victu alia sibi quaeritant. nullo suarum partium dispendio, gravi hostium intertrimento . Planum quippe notumque illud t B. Iam se ipsum alit . Gravissima scilicet aerarii da mna sentiunt, qui exiguum conscribunt militem, minime idoneum ab ipsa numeri exilitate ad an nonam sibi & reliqua ad vitae usum quaeritanda
ab armatis prouincialibus , armorum motu exasperatis . nee modb saei id restituris , verum etiam illaturis vim. aggressurisque non provocantes. Contra verti magni exercitus f hi ipsi sumptus faciunt, lauthque victitant abacto hostili pecore , Duqibus comportatis, obviis verti quibusque redactis in servitutem . Doeuit id O sander cap. 6. Strateg. Hostium possessiones funditas perdere, amiarere , eadere, depopulari proderit: damussa enim eludes ιν opum s is umque penaria hesisteraudi vires illis adimet.
quat abundantia sinebat ae suppeditabar. Id autem se ratum habuit vetuitiis naeon uetudo bellandi , ut quae secum milites populando uastaniadoque asportare non possunt, igne consumant, vel quomodolibet diruant, corrumpantque , j xta praeeeptionem illam , quae legitur in saeris paginis Exodi cap. Cave ne unquam eam habitatoribat terrae illitis Duas amicitias, quasnt lud in ruinam , sed aras eorum destrue , eo
fringe saluas, Deosque Decide.
. Moderationis inprimis &cuiustam quasi re ligiosae humanitatis suetit in urbium direptionibus non modo sepulchris templisque parcere, verum etiam trophaeis, simulacris , vetustis tabulis, omnibus denique m numentis quibus aut virorum uis austrium memoriae eontinentur, aut Dedaleo aliquo artificio insignia eon spieiuniue fabrefacta Amtiquitatis, quae ad posteros transire publica utilitas ct quaedam flagitat magnificorum operum reis verentia. Prtelara a Mareelso iactum in expugnatione siracusarum discimus ex Tullio in verr. a. qui,ut sunt Oratoris verba. AEdi iii ιmnutis Sorae iram publieis O priistis iureis ct profanisse pepereit, quas ad ea defendenda eum exere
tu , non expugnanda veni et . Non ego hie in antiquam illam atque spinosam quaestionem me in duam, longiori sermone perpendens . utrum Romanorum amplitudinem & dignitatem auxerit. an potius in publica commoda & mastulam Urhis pars moniam graviter pectaverit idem Marcellus, cum statuas. tabulas , toreumata. aliaquo Siracusanae urbis occupatae ornamenta R inania victor deveheret.Seio ab eiuslem exemplo iisdem lautitiis onerare naues, Urbemque illustrare diis diei me L. Mummium Corintho in potestitem re dacta . Neque porrh me sat i declamatorem Juvenalem vehementer incusasse victores illos, qui ea vitiorum tamenta vitaeque mollioris illecebras ostentaverint Romanis , quibus mirum quanti hellε conueniebat cum Fahtieiorum & Curiorum paupertate & moderatione vivendi. Eos Duces eodem nomine deuouet Livius dec. q. lih. Ium is Graesum Fum ρνanfendimas omin
crnamenta uisantes. Verlim haec ego suis utrinisque momentis disputanda aliis relinquere satius habeo. Neque veph in eo mihi modo res vertitur, ut ne diripiantur isthaee , vel asportentur , ve rum ne serro flammisque diruta.& incensa dispereant. salutare ea super re monitum tradidit PO-lybius lib. s. .eqtia nobis ad bellam fatara sunt usi, nee hostibus ineorumsdutura , ea ire perditum, templa maxime, O qtiae in iis si mala-era Ilia ornamenta , quis neget malae meum tis ct prae trafaribundae esse operar Nulla unquam
oblivio retieehit Demetrium cognomento Expugnatorem urhium non tam quhd munitissima opispida novis etiam admotis maehinationibus suo secerit potestatis , quam quod uictorem exerciis tum a Rhodiae urhis oppugnatione distedere iunserit, ne tormentis machinisque suis ossiceret picturs Protogenis quq Jalysi imaginem reserehat. Praestat autem audire Gellium qui lib. I s. cap. I. moderationem Ducis memorat, item his uerbis enarrat: Mutant Mod i ad Demetriam legatos, Y eam
173쪽
tio est ut is imaginem isam vesis Ineendio aedis, fissio disperdise i Num s nos omnes superaveris,
ct oppidum hoe totum eaeperis , Imagine quoque illa integra ct ineolami ter victoriam potieris. Sia .eri nos minerae obsidendo nequiveris; petimus eonfideres ne tarpe tibi sit, quia non potuerii helio Rhodios ΦIneme, helium eam Protogene
Ortas gessi se . me ubi ex legatis auditit, opia pugnatione desta , ct imagini O civillati pe- . Nee proinde dubitandum est per uictoriam
partam , non munitiones duntaxat, urias, portusque , verum etiam viros , fructusque omnis generis , naves, s ellectilem & ornatum domorum , atque his umilia alia licere victoribus eripere atque consumere. De victoria autem loquor, quam equitas causi , non libido proserendi imperii comparat. Ideo Dionys Halicam. seribit iustissimam esse aequirendi legem, quae sunt armis quisita .Ex quo Historico illa sunt ver ha T. Largii habita in senatu,eum Volsci legitimo bello rapta
a Romanis repeterent : Antiqq. lih. s. Roma
ei nos honesis as eas atque japi as eradimus possessoves, quus belli Iege eaptas habemas, neque era Iudaei plumas,tis patia Deilitate derram ΦInutἰι monumenta , si eas illis reddamas, qui- has semeὶ perierunt. Im veri tales possessones non
tantam eam his, qai nune Bitunt, et ibus nossesse manirandas ,Jed ct posteris relinquendar eensemus: tantum ales ut puria relinquendo in nos
ipsos ea eoUituamas, quae in hostes rensitat δε- lent. Et lib. 8. Am autem optimum iudieamas posse nis genus, qaod hesta Jure eaptum quaestitimisque est. Cumque non a nosis Me Jas sit iustitutam , sed a Diis meriae, quam ab hominibus profenum, OmuIamae gentiam tam Graearum . qtram Barbaνartim uici probatum , nἱhil vobἰs pis lana- ω am eonterimas, nee helio partis ab semus . Moesimam erim id probrum foret, quae virtute se
fortisadine quaesita sunt, ea per formissinem aut
saporem amittere . Ustatam verh , R iure quandoque permissam direptionem post proelia, vel oppidorum expugnationes, innnumera pro g exempla sanciunt. Ut enim literis tradiderunti uius, Dionysius . Appianus , Polybius, Dion , Camillus Veios urbem signo dato diripiendam militibus dedit, Tarquinius Suessam, Q Fabiud agros Volscorum, Q servilius eastra AEquorum Paulus uerb Consul unlυersas sere Epiri civita es spoliandas militi tradidit ex Senatustonsulto.
Quae verh asportari non possunt, ea milites nece lant in hostium alimoniam , eorrumpunt, diruunt , atque contaminant, satilis ducentes eau- se publicae consulere . quam ea hostibus utenda
relinquereri Caesar lib. r. Beli. Gallici Oppidum quod ab se teneri Bon posse judieabant, ne esset ostii Romanis, lueenderunt ἰ frament , quod δε-hito potuerunt, navistia aOexerant, reliquum flu-mἰna atque incendu eorruperant . Ad eum finem non segetes modh agrique eoncremati, verum etiam in ipsa oppida immissi ignes , ambustaque didificia, urbesque moeni hus dirutis denudatae . Asserit id Tacitus lib. 1 3. ubi a Corbulone incensa Artaxata commemorat, quia sine valido praesidio teneri non poterant Oh magnitudinem moenium ἔ nee id uirium erat, quod firmando praesidio &eapessendo hello divideretur: quod si integra S incustodita relinquerentur, nulla in eo
utilitas erat aut gloria, quod eapta essent. Vege istius etiam lib. c.7. proximo oosidionis tempore convectanda intra muros omnia cibaria praeiscipit, reliqua igni consumenda. Sic autem stri-hit i Omnem alimon om mitra intra mares debent
tia , a resurios inopia estat obsedere. Et pau-lb post: Pohala equis sani praeeipuὸ congerenda , di ρος apportari nequiverint exuranda. Cum populandi depraedandique impunitatem saepe faciant leges militares , & ad harum indulgentiam atque permissum accedat innata mortalibus cupiditas & avaritia, facili negotio affectui possumus , Annibalem in Italia minimo Reipublicae Carthaginiensis sumptu & incommodo tot tantasque copias aluisse r Romanos verti per annos trecentos & ed amplius, aliis ex aliis hellis enatis , sine ullo stipendio publico exercitus sub signis habuisse morigeros. Vide Prae
Poput Aetus , us . Populatio . Luean. lib. 2.
Popuxo, as . Virgil. I. Georg.
populatque ἰngentem farrIs aeemam Cariatis, de PopuLOR , aris . Praedor, diripio, vasto. Caesar, lib. i. Beli. Gallici In Hadaisum es pertienerant , eorumae agros populataurar . PopuLIsu IA, orum . Festa erant Romae eelebrataeertis saerigetis , ct vitulatione, postquam populus Roma uus praeelara υictoria de Tu is relata . delevit acceptum paulo ante dedeeus, eum abii Gdem in fugam versus esset. Pogeus . Recensetur inter sgna militaria Roman rum. Ste autem Festus : Porei e Ies Inteν -- Biar;a signa quintam laetim obtinebat: quia eonis
PORI A , orum . Naves transportandis militibus idoneae . Vide Stratisitari , & Pontones , Po p x . Vide Assae Seutorum. PORTA, ae . Propriε dieitur de aditu ad aedificia magni operis , & praesertim urbium arciumque vallo & fossa munitarum . Nam ostium privatarum potius est aedium. Portam dicimus adiis tum in locis muratis , quh importari vel exporistari aliquid potest. Ideo nonnullis dicitur a portando . sed verum thema adducitur a Catone. Designabantur olim urhes aratro , vacca & tauro subiunctis . Cum autem erat deventum ad loca portis aperiendis idonea, designator porta-hat, idest sustollehat aratrum, ex eoque portae nomen. Verba Catonis sinit Dia urbem n ameoniae, taura vaeea aret . Dba araverit. mu-ram Deiat: ubi portam tuis esse, aratram sustollat, ct portam eseet . Cum portae vacuae snt expertesque lateritii, vel lapidei repaguli, eo maiaiori studio ualidis agerum commissuris firmandae sunt: potissimum verh quoniam apud ipsas saepe totis viribus dimicatur. Caesar. 6. Beli. Gall. Ca It arma a proxi s , atque is porta eo sit. legit. lib. II. tanti O rem domorum Ob-
174쪽
mqtie adeo exlarat portis equitatas aperiis . Idem iterum l. I a.
pilataque pleris in vis fandant porris.
Et lib. I . portIs eiream omnibus Instant
Monere eade viros. Portarum muniendarum typum, pro eorum imis
peritia temporum prodidit Homerus iliad. ubi de Troiae portis e
Portae , ut praecipit Dogenius , non ad alas uris hium . sed in medio vallo loricae sive cortinae statuendae sunt. Sie enim si ad eas appropinquare hostes contigerit, deturbari inde poterunt ab oppidatiis. Licet autem posteriores valvae porta rum non ita validam structuram deposeant, anisteriores certὰ ex materia quernea duplici atque adeo triplici textura muniendae, Obdurandaeque
ligneis si h studi hus , laminis ferreis & umbella istis clavis ad omnimodam firmitatem. Addendae Portae pensiles , vel cataractae , de quibus diximus separati m. suas porrci portulas vel ostiola Buhent portae maiores, eaque vectibus serisque solidδ oharmata; quae ad usum recludi possint, perii puε verb ad emittendos noctu reeipiendonque exploratores. In portis muniendis vel ma di me adlaborandum fuit militiae veteri, cum proispius ad muros res agebatur machinis, alis, misia silibus. Hodie non ita crebrae dimicationes ad portas ἔ cum urbium oppugnatio ollis ineendiariis δὶ quassatione tormentorum eminus sere confietatur. Reeludi portas, nemine illas restia
ante, in finistrum .nen aereptum est : quasi ah- seessum se adornent ab urhi hus tutelares Dii, easque deserere sestinent, priusquam iisdem ho sies potiantur. Virgil. a. hneid. Excessere omnes additis arMytie relisis Dii , quisai ἰmperium Mestiterat. Josephus lib. s. de Exei d. scribit portam Celenis talem l empli Hierosolymitant, aeneam caetero qui & solidissimam , nullius opera adapertam, urbis a Romanis capiundae omen popularibus extitisse. PoxTA DscuMANA )
PORTA TRIUMpMALIs . Operosis mum diligentiae studium eum amflua veterum scriptorum voluistatione coniunctum licet in Romae veteris stu &αdiseiorum eollocatione perscrutanda multum proseeerit, aflhue tamen in quibusdam industandis stabiliendisque in irritum desudauit. Haesit praeeipuὴ Seristoribus aqua in definienda restione situque proprio portae Triumphalis . Adnumeratam illam inter urbis portas fuisse , dubitari non sinit Cieero in Pison. Aut ad rem pertἱ-neat , qua ta porta Introieris, modo ne Triumphati . sveton. in Aug. eap. IOI. Inter alia eo tu
ra eensuerunt quidam fantis Triumphali portu dueendam. Dio lib. 36. Postea II dem . quἱ amte , fererrum salutam Triumphali porta ex S. C.
extulerunt. Ubi ver b ea suerit porta Triumphalis , hic stilieet labat seriptorum fides. Onu
phrius Comment. R. R. I. p I. eam locat trans
Tiberim sith Uatieano: Erat, inquit, in ea murorum parte,qui ab Adriaui separebra ad S. Spiritus portam osmpνodatri erant. Idem opinantur Martianus , ct Flavius Blondus. Verum eos maniseste suisse deceptos ostendit Alexander Donatus in Rom. Vet. l. r. p.ri. Neque porrbhuic seriptori negotium saressit S. Hieronymus , qui ita habet lib. 1. de seripi. Eeel. Petrus Aps
festis sepostas Romae in Varieans juxta miser
nivmpbalem, totius OHII seneratione eelabra tar . Demonstrat quippe non solam aliud esse viam, aliud portam Triumphalem; veram etiam Triumphalem viam ad Vaticanum pertinuisse, &attigisse Templum S. Petri: portam verb Triumphalem long δ fuisse diffitam . Post aliorum Opiniones expensas oppugnatasque, statuit praesa tus author , aut potius coniicit . Triumphalem ortam propinquam fuisse Carmentali, inter Ti. erim & Capitolium. Eandem existimat patuin se quidem ad usum triumphorum , aliis autem temporibus suisse elausam & obseratam. Videmdus omnino Donatus t eo indieato . PORT , arum. Claustra montium , fauces I angustiae itinerum, loei natura munitissimae, aptis simaeque ad tuendos limites, & exiguo numero militum copias hostiles etiam maximas remorandas . A Graecis dicuntur ωυλά. Hine Thermo pylae itinerum angustiae in Graeeia, memorabiles e lasse Persei exercitus . Ω obitu Leonidae Dueis Spartanorum . Id nimirum sunt, quas Geographi voeant Portas Caspias, Ferreas . Mestas cte. Jornandes de Rehu et Getieiar Nam loeatIm Ne
tefit, nune Caspias ponas, nane Armenias, xane Citius-DeIt. Otto Frisingensis lib. i. de
ervit, in eampoque is eatra possit. Ea vero claustra. ae praesertim quae in Pyrentis montibus o currunt . dicta sunt etiam Portus et Hispanis Pareto . Turpinus in Hist. Caroli M. cap. 1 I.
Ttine his landas fugJens transmeavit portus eris 1, 6 ait a se Pamphonam. Et cap. 2I. Dam Curiatis eum .i mi millibas Chrisiuisa ν-- portas trans et . Nangius in Philippo III. Interea Comes Atrebati juxta Introitum ρον-
tuam eum valida mana equitam O pessitum se tenebat .
PORTR CAsTasvsrs . Consentiunt serὰ Seriptores gravissimi , quatuor tantum suisse portas eastrorum apud Romanos et licet earum nomina . quae ab antiquis seriptoribus .referuntur,
numerum illum excedant. oecurrunt nimirum
Praetoria, Quaestoria, dextra Prinei palis, sinistra principalis , Extraordinaria, Deeumana, ct Ouintana . Causa maioris eiuste numeri fuit, quoniam non semper uni vel alteri portae idem .suit nomen et veriam sortiebantur appellationes varias pro varietate ordinum militarium , qui apud illas stationes hahebant, vel eorum , qui modo Praetoris , modh Quaestoris nomine uni verss copiis imperabant. Caeterum portae ipsae quatuor duntaxat fuerunt, directae ad oppositas
quatuor terrarum oras, eaelique partes. Portarum, Extraordinariae , dextrae Principalis , sinistrae Principalis, ct Quaestoriae meminit Livius
175쪽
i se . Ad deestruis Frineipalem hasuros legioni
primae infraxit, priueipes ex eadem Iegione in
'a orium poream positus. Vides recenseri a Livio quatuor portas, Extraordinariam, dux
tram Principalem , sinistram Principalem , &Quaestoriam . Extraordinariam autem portam eam fuisse appellatam censet Marcellus Donatus Dilueid. ad Sueton. in Nerone cap. 26. , ad quam stationem habebant Extraordinarii milites . Uerum Ualtrinus de Militi Roman. lib. q. cap. s. admodum ineertum reputat qua Origine illi portae Extraordinariae nomen adhaeserit. Suspieatur autem depra Vatam ese lectionem Livii, & pro Emiraordinaria , legendum Ord naria : ut plane eadem illa suerit ae porta Praetoria, quae comis munior erat & frequentiores habebat aditus. In eam etiam inclinat sententiam , ut porta illa adnumerata fuerit inter portulas, quas prope Principales complures fuisse tradit Leo Imperator de Bellieo Apparatu eap. ia. Verum huic posteriori sente hae non parum adversantur verba Liυii su perius relata , tibi, cum impetum factum narrat ex quatuor portis castrens bus, dure admodum Eretraordinaria porta pro porta minore accipitur , quam sane angustiore spatio adituque egrensui militari per incommodam futuram fuisse ne eesse est . De altera porta , quae est dextra Prinei palis, meminit idem Livius lib. Inremos
Triariis , repente ius ruit. Principalis autem utraque dicta cli porta , quoniam, ut scribit Festus, in eo loeo esset,ubi Principes ordines tendebant . De utraque porta Principali Liuius
Vio est gstor a. l lane multi eum Pr gloria con- sundunt: eandem quippe portam Praetoriam sui nsedi 'am, eum Praetor in exercitu imperium obtineret, ibique suum tabernaeulum haberet saxum: interdum veth dictam Quaestoriam, euin absente Praetore , vel Consule . copiarum imperium
penes Quaestorem esset, ac prope eum locum Quaestoris tabernaculum explicaretur. Verum
Valtrinus loeo indicato non modo seiungit Quα- storiam a Pratoria, ver lina etiam ex diametro oppostas facit; eandemque confundit cum Decumana . voeatam insuper Quaestoriam putat,
non quod ibi es et Quet storiunt , seu Qigaestoris
tabernaculum, sed quoniam ad illud reEia duceret ; quemadmodum Se Praettiriam non a prodii mo Praetoris tabernaculo ; sed quoniam potius ad illud delineret, tuisse nuneupatam. id Verci.
censet propter rationes, inox asserendas, ubi deporta Decumana. Dubitati celth non potest unam ex praecipuis castrorum portis sui se Praetrariam . De hae porta Ctisar lib. a. Beli. Civit.
Eros insat Oxe ad Praetoriam ponam 'saerat .
De eadem porta , eiusque munere ' origine ita Festus: Praeroria porta tu capris appeArtar , qua
exercitus in praesitim edaeis : quia initia P rores erant, qui nane Consulas , O hi helia ad nsrusast. De eadem eget. lib. G cap. 27. Pιrta, quae appe latar nator a , aut Orientem
Bectare debet , aut eum eum, qui ad hos uti Osra respieir; asιs iter agitur , id ais panem
debet attendere , ad quam es proel3 aras ex ei-rtis . Addit Polybius per ea ui portam faciliorem fuisse exitum ad aquandum S pabulandum . Quemadmodum vero Praetoria hostes speEtabat, se Decumana, quae vestrino, ut indicavimus eadem est ae Quaestoria , hosti erat aversi. Tacitus lib. i. Annal. Tanta deinde eonpereatio ἱν rasse Germanos credentism . ni canesi ruerent ad pιrtas , qaiarum metima a marime petebatur,a: Us risi, Oftigientibus ratior. hi clariss-m 2 Livius lib. io. Ab tergo es ram De amari porta impertis futius . idem habet lib. 3.titerim in castris Furitis Consul, eum primam quietus ohsionem passus esset, in ineantum M-sem De mana porta erupis . Per eam ve-rci portam reos educi solitos ad supplicium , author est Vegetius relato in loeo : De mana porra quae appellar , to Praeibrian es , per quam desinquentes misites educuntur ad
poenam . Ubi, ut monet Marcellus Donatus, vocem illam pos expone retro ; quemadmodum enim diximus, Decumana non adsita vel pro pinqua Praetoriae, sed Ona' h erat adversa. Cf-lcrum Decumana porta dicta est a deeumana vel decima legione , in cujus viribus maximum. suisse collocatum robur exercitus a nobis est ali hi observatum : vel ab agrorum limitatione;
cum limes de manus ille sit Plinio, Festo, &Frontino, qui agrum secat ab ortu solis ad oe casu in . Nam quod nomen habuerit a magnitudine & ea paetore aditu , ut Decumana porta di .cta suerit reliquis patentior , quemadmodum
O. a S fluctus deeumani, ea scilicet frivola &contemnenda est eonjectura Festi, vel Pauli Dia-eoni , ejusdem Festi compilatoris, ut ad ea Veia
gelii verba optime animadvertit Steuvechius. Postremb recenseri inter portas castrorum eruditus nemo Ouintanam negat, licet Valtrinus valid) eontendat, Quis nam non fuisse portam castrensem , sed locum in castris , tibi rerum venalium licitatio seret. Vertim contra est Fessus t nagniana appellatur porta in eastris pos
Praetorvum , tibi xeram utensi iam frumo . Meminit etiam Quintanae Livius lib. i . praetcνla
hoses pervenerunt. Quoniam verh anceps estis Livii loeus , S. Vegetius in recensione pori
rum castrensium reticet de Quintana, non abnuerim distedere in sententiam Mareelli Donati dilucid. ad Sueton. in Nerone , tibi scribit Quintanam non fuisse portam in ipso aditu castrorum. sed potius intra castra, per quam aditus erat in forum rerum venesium. Ad hujus vel 5 smi litudinem Neronem eo nomine domi suae statu iste portam , ubi quae noctu e taberni stratus esset, quasi id cum sociis more militari stet siet, eum iisdem diuidebat. Sie autem Suetonius e
rationem dividendae praedae presum a Merestir. Dicta autem Qumlatia est, vel quoniam praeterquatuor portas in ambitu eastrorum,quinta ipsa esset a
176쪽
esset, quae intus castra duceret ad forum rerum venalium et vel quoniam ejusdem cura pertineret ad milites quintae legionis. Sulpicari etiam subit Quintanam fuisse unam ex portis minoribus,quas magno numero in castris suisse dispersas, vel ipsis maioribus annexas , supra docuimus ex Leo ne imperatore, cuius locum tibi repraesento i
praeterea eomptares. Iuxta anamquamque por
φιxat ad eius e odiam. De portis castrensi νυ, praeter memoratos Scriptores vide etiam Alexand. ab Alex. Geniat. dier. cap. I a. PO TR Exu prioNυM . Porte dat e Sortlae . vide Fraptis .Pc Tu LA , ae. Porta minor vel parva. Vide titulum Pιris . Liv. lib. s. de Beli. Punic. cinienerat satem , ut Plaumenes tortura assueta Cena .riouem inferens armatos ins seeret.
Po xus, us. Cic. in verrem: Statim sae allo mera in portam ipsum penetrare coeperant. A portando vel exportando dieitur. Propriὰ est conclusus in urbe vel agro loeus, quasi terrestris insula , a caeteris aedificiis dirempta . importandis vel exportandis mercibus constructus , solidὸ &diligenter custoditus, ut doeet Ulpianus in s. ss. s. de ver r. significa obtinuit autem postea, ut
eo solum notaretur nomino a Ceographis pars urbium maritimarum , mari adiacens , praesepia undique ab ingressu ventorum, ubi naves tutam haherent stationem , Omnisque generis merces S res uenales reciperentur. Eius constructio praecaeteris aedificiis pendet ab architectura tum ci- 'lea , tum militari. Urbanae architecturae operastini munitiones A aggeres adverssis maris vi lentiam flatusque ventorum , ut advectae peregrδnaves tutam ibi mansionem inveniant. Perrari quippe portus sunt ad eam formam naturae heia neficio comparati, ut nullis indigeant artis ad miniculis ad quietem omnimodam navium receptarum . Inter caeteros tamen huius notae recenia situr portus Lunae apud Ligures, omnium, quotis
quoi iti Italia sunt, capacissimus, de quo ita seri-hit Persius Satyri 6. BI nam Ilaus ina
Inrepet , hibernatque meum maνe, qua latas ingen
Lunas portam es operae eognoscere eives .
MaeonIdes fiuintas, pavone ex othagoreo. Sieuhi vero , quod creberrim h contingit, situs ipse locique ratio Ohnititur navium securitati, corrigenda tune atque supplenda sunt artis adiumento vitia naturae. Itaque praesepiendi aditus adversum procellosum mare uentosque grassantes super extructis molibus, & muralibus beachiis in longum ad perpetuam firmitatem diductis. Turia res etiam inibi speeulatoriae serὴ eonduntur, quae areensis noctu facibus exerrantibus navigiis Optatum perfugium longὴ commonstrent. De his vide in voce Pharos. Et hae quidem , aliaque hi, smilia animadversionis curaeque sunt civicaearehitecturae. Vitruvius l. s. e. ra. ita praecipit tDe opponanitate quIdem portatim non es praetermittendam . sed quῖbus rationisus tueantur na-
ei in dis tempestatibus explieandam. HI amem
ωe promontoria procurrentia, ex quibus introrsus ear rarae . sive versurae ex Iori natara Derist Mnformatae, maximas ut litates videntur habere r
ex utraque parte tallicandae, ex quihus eate tradaei per maehInas pus ut . Sis aditem non turalem Leum neque idoneam ad tuendas ab tempestatibus Moes habuerint, ἰta v detur esse fa- eiusdam . atis otium men tu his uela tute-dierit, sed erit ex ana parte satio, tune ex alte ra parte praesuris fidie aeter bas expediantur progressas, O ita eo ormandae portuam e-etasones a. Verum quoniam non a mari solum ventisque, sed etiam ab hosticis classibus vindicandae sunt naves portuum septis amhi tuque eone tuta, idcir. co non postremus est labor architecturae militaris suas addere molitiones , quantuin loci ratio& necessitas patitur . Ad prohibendam inprimis
ex seensionem abundδ solent conferre ea dein
opera, ct lapidei aggeres, qui maris aestum propulsant. Desuper ver, ad maiorem custodiam .& tutelam palationes ex firmissimis tignis. ro. hustisque vallis mutuo nexu colligatis , dispo. nuntur . Excitantur porrd ad ipsa portlis ostia idoneae praemunitiones & eastella, quae uim hostilem irritam iaciant, metumque tollant a frauis di hus transmarinis . Cum vero ab urbibus portus longilis exeurrunt, non satis habetur ostia solum praemunire, sed latera ipsa bellieis repagulis eonfirmari solent; ne obstructo sortὸ aditu ,
hostis samem urbi, rerumque Omnium penuriam inferat . Praetenturis itaque sparsim eolloeatis intersepiuntur nuda caeteroqui brachia murorum, valido eum tormentis disposito ad ex bandum milite praesidiario, qui . ubi opus suerit, para. tis armis , hosticas naves distineat, atque igne comburat. Praecipiunt etiam hellicae aret,iteesu rae magistri, ut proxima portui littora. adactis saltem in terram palis opere s stucato, sementur, inter structo septo ex ruderibus, maeeria , saxi Dque et quo modo effarciuntur ad inhibendam fiati. gendamque vim fluctuum maritimorum .
. Qui non benefieio naturae . sed artis S sa hrorum labore atque industria muniti sunt portus, eos Graeci appellabant cotones . Memoranatur a Diodoro Sieulo , Strabone. & Appiano . A Festo se explieantur: Catones appetiantur ps tas tu mari Interiores arte O mansfusi . Item . Servius ad illud Virgilii l. AEneid.
Portus, ait, est aeam; rotona saetam . Si tio verh & portus voces resque sunt longi diversae. Est enim statio extentus in ora littora. Ii sotiosiisque sere loeus, nullo aut minimo milianimento. Possunt quidem ibi ad tempus naves consistere, sed parum tuth; cum portus , vel natura facti, vel arte comparati, tutissimi sint,
Ideo Virgil. lib. r. AEneid. Irine tantum suas. O salia male a rariuis.
Volteii est dictum. t 2 illet flatio pro porta es
s ἰentibus tempestatem . Quod quidem effatum
populare non aliter vim obtinet suam, quam si intelligas longe maiorem a portu , quam a statione praestari securitatem . Stationem itali di
eunt Harati, vulgh DIsraia . De hae vore ita Servius ad proxime commemoratum Virgilii
177쪽
qtiam plagiam voramas. Audiendus etiam Sei
pio Gentilis in Origin. Pandect. MUM IUGO ἰὴ laesationes dieantur , quales sunt, quasnoa Italita vis eamus Dianie . Haec verli non ense iunt , quominus interdum logantur stationes etiam pro hi munitae , quod clare admodum in
stiuat Li. ius lib. a . In Matiaeo fixu is si i es, qaondam freqaenIer habitatus , propter egregium portam , tutactae circa flationes , ct aliam ορ-
portunitatem maritimam . Et lib. et q. Legiones
primo quoque tempore Consules scribere Dist, ct
classem parare, ut eam eIs navibus, quae pro Cuia tuis is D toribus in satione essent, eentam O quinquaginta longarum elassi eo anno expleretari Ubi etiam adverte, non diei a Livio stationem na vium , sed naues in statione esse per littora: quoaeirea statio in re nauali non sollim est locus ipse .
seu ora maritima , ubi naves desinentur : ver limetiam ipsa navium mora & detentio ibidem . Ad eandem sormam in terrestri militia statio utrun que signifieat , ut alibi docuimus . Exempla ali quot portuum magnis impendiis & ineredibili soliditate extructorum repete a Titulo Maenia. Pose , ar. Legitur apud Plautum & Suetonium . Plinius autem lib. 3 o. Tormina sanat palumbas ferus , ex pora deevitis. Dicitur autem Posta a potu , quemadmodum esca ab esu. Hinc habeamus postulenta vel poculenta pro potioneis, quemadmodum esculenta pro ci hariis. Ex quo
spectata v is origine posca est potio quaelibet. ut esea est quilibet ethus . sumitur tamen strict δpro potione aqua & aemo, seu vino aeido com mixta . Fuit autem is potus militibus familiaris.
spartianus de Descennio cap. o. Idem iussi υἱ- nam in expeditione neminem hibere , sed aeria ese restentos. Idem in Adrian. cibis easreobas .a propatulo ubenteae utens , hoe es laνIA . ea. δεο, ct ρ ea . optimἡ Varro vinum veneris di xit susti tabulum . Et Claudian. de Beli. Gildon. oleo Glisaesa veras, ta aetior ardet
Certe vini usum Carthaginiensibus ad hellum semel prosectis suisse interdictum ex Polyhio ali inque patet Historicis et apud quos Annibal & ALdrubal Poenorum Duces , ut suis eopiis proeliandi alaeritatem ingenerent, saepius collaudantumcenitatem Italiae, ae praesertim vini multiplicis generosissimique ubertatem, tanquam ipsorum milites solutos se intelligerent religione antiquissima & eonsuetudine a vino abstinendi, ubi semel Italiam armis victricibus occupassent. Apud spartianum verb Peseennius Niger , eum Nion in ab eo peterent milites in AEgypto. Nilum, inquit, habetis, O minam quaeνisis i Nee proinde statuendum est antiquistinis populis, etiam Heroum tempore , uini usum ademptum sui se . Liquet nimirum ex Homero Ohiurgatum fuisse Agamemnonem ab Achille ehrietatis causa , &Nestorem vino etiam laetilis indulsise. A Thraei hus uerti institutum fuisse , ut viri non nisi te mulenti in proelia exirent, refert Pausanias l.s.
Certo Iroiani belli tempore , quod sere Omnium antiquissimum fult vinum militibus minimo sui se denegatum ostendit Virgilius lib. I. Aineida tibi se loquitur de Ilio capto rusadunt artem somno vintique sepultam. Quod verb posteriorum temporum ambitu vl-na usus passim percrebuerit, notias est, quam
ut multis verbis sit demtinstrand n m. Quemadmodum enim eius liquoris potio immodi ea corpus mentemque vehementer debilitat, se parcus eiuslem & sobrius usus mirandum in modum spiritus re vet, pavoremque ex tit animo. &ad perieulorum ardua, laboresque sustentandos alacriorem militem reddit. Optime proinde de vini usu praeseripsit Aristotelea Probi. i. ubi statuit , Vinum hominem frigentem , taeD-num.
et , exestatque ad verba, tam laetiori porci Oedihoram tiberem , eloquentem Mentemque pedit;
pshue processu potandi amptiori audaeem p pensamque fueJt ad agendum; δεξnde pleniris
ampli aro in esutumei iam O rentumaciam veristit et mox ad insaniam propemodum aerendis , postremo nimis ex pota resolvis saliumque aeth in modum eorum, qa; a paeris Iahorant morso eomIrius. Abstinuisse autem vino paulo cultiores
quasque gentes in castris victuque militari, illud etiam satis dilue idi indieat, quod Romani inter verba eastrensia materiandi, lignandi, seu mentandi , pabulandi, appellatione vinandi caruerunt. Nam quod in Columna Traiani annonariae quaedam naves, quae ibi visuntur, a quopiam explicentur vinariae , id stilicet multis resiliit Fabretius eap. a. sed Sc Cretenses de Lacedaemonios , atque adeo Carthaginienses vinum in acie ct castris non gustasse , solo Sc salubriori aquae potu eontentos , tradit Plato lib. a. de Legibus. Eandem consuetudinem probatam video ab Aristotele ciconom. lib. r. cap. 3. 2 o nlam autem Oini potu etiam liberi petulantea ef
quam param eontribuendamsit. In commemorata Traiani Columna visuntur tabulae anagli phae exhibentes vascula quaedam a legionariis
gestata summis hastis , seu haeulis sarei narum .ha sellilaei aeeto plena fuisse existimantur, quod
aqua miscere potaturi milites consuessent. Turia carum , quibus vino interdictum est lege patria, non una est potio . illustri loco nati aqua, mel le , saccharo, variisque pomorum frugumque Decis multimoda consciunt poeulenta , quorum quaedam apud itinerariorum seriptores impense
laudari, alia non sne fastidio hausta perlegi.
Gregariis aqua in eastris, ut apud nos vinum , viritim distri huitur. In progressu militari equites deserunt sellae equestri apnensum vas cori ceum , quod aqua complent, immissa in eandem spongia, ne motu suteussuque possit effundi . Urgente siti , ex eompressa manibus sponisgia aquam sorbillant. Meminit huius Ture ieimoris Uillelmus Cho ut in castramet. Roman. Aquae . quae deeoquitur detritis granis arboris
vel fruti eis AEgyptii, quirasu dieitur, & vulgo Cim appellatur, usum Turcae in urbibus see
quentem habent minimum vero, praesertim gregarii , in eastris , atque adeo minus in commeatu & mansonibus exigui temporis. Neque enim leve essent additamentum sarcinis militaribus eo legumine oppleti saeci, molaeque manuariae rexcoquendis vero detritis haceis, liquorique decocto ministrando abirent horae , quarum iactura maiori damno lueretur, quam iucundioris potionis esset compendium. Ob eandem causam
Sinenses gregarii frigidam in bello potant, par
178쪽
euntque usitato liquori patrio ex aqua praeacalida, quam desinis soliis herbae, quae Thevel Cia nominatur, domi adhibeat. Contra vero si Attiae potiones aliae , quarum expeditum usum tithil remoratur , a suis quaeque nationibus etiam in bellica exercitatione usurpantur. Testatue id de Rusii, A Podoliis utentibus aqua mulsa , quae melle condita est potio , Martinus Cromerus de reh. Pol n. l. as. Forte fortuna ii ἰHνι νυ adsententes, imperimensὰs u νιrum
apud Coorinam retieris potiri erant: cumphi aqua mussae , qua fire is pota stantur Rassi, cf. piaesit , utiqaantum reperissent, ex itinere
no ros rati . Id eam nostiri eummissem , in eo-mo abando ct ebrios Iam derepente impetu , quasi in peeadum eaede ad lassitudinem usque teris Iuti sunt . Ouod autem his verbis doceris do
aqua mulsa ebrietatem gignente, id celas reliquissere potionibus manus actis esse commune . Taetius de Moribu Germ. haec habet de Germanorum potu : Potui es humor ex hordes O framento tu quandum Bitudinem Uri eorruptas. Ea scilicit potio sere est, quae apud Veteres Zythi vel Zethae nomine eognita , hodie cervisia dieitur , a Cerere , ut Isidorus stri hit, diaeta appellatione , quoniam frumento potissimum conseitue . Eadem potio lupis salictariis, aliisque apud alios maceratis frugibus , atque adeo ex hordeo computrestente & acestente , vel post maeerationem tosto & arefacto , pro uariarum gentium usu & salubritatis experientia conflatur . Australes populi , quibus vino uti non licet , ex oryra sibi potum faciunt, qui omnium innocentissimus perhibetur. Alia apud alios populos genera potionum se recenset Hadrianus
Junius anima l. l. a. c. In hoe genere varia D
Ohlam Paeoηus , Curm; Barbaros uese vi quor, e . Atim Anglos. Uide Cardanum de Subtil. i. 8.S Seas in exercit. 87. Posr ah tuu Auxilii M. Proverbiali irrisone I eitur de lentis subsidiis . saepe enim aecidit ut vel ignavia, vel asperitate itinerum retardati milites non adlint in tempore ad serendas suppe tias . Diogenes etiam dixit, serb v pari Hercuislem depulsorem malorum, ubi calamitas accepta est. PosT MARATMONIM sucu . Proverbials & belli eo adagio dieitur de aliis supra alias incidentiis hos calamitatibus . Marathon auippe Attieae Imeus est iteratis Graecorum eladi hus insignis, SPersarum uictoriis celebratus. PosT PRiNcipi A. Vetus schema, quo utimur ad loeum tutissimum explicandum . Terent. in EM
Dedueitur a Veteri Romanorum acie. in qua, ut authores sunt Liuius & Vegetius, Prine inesprae interis insignes armis , ct robore praestanistissimi , praecipuum loeum Ohtinehant, accursu que suo ineli natam saepe aetem restituebant. PosT Pu NAM Anxsss . Joeo proverbiali diei mus de iis , qui peracto negotio adveniunt. Sumi tur vel ah ignavis militibus , vel ab auxiliis len- O gradu commeantibus, nee nisi nos dimi eati nem peractam ad serendum subsidium accurrenis
tibus . simile est superiori: Post telum auxi
xti. Quo verbo ipsum quoque Varronem usum esse Nonius testatur. Et Posticuti, ei. Horat. l. i. Epist.
Araia servamem posties Iacte erientem.
vide Pseudotrum .POsTILENA , ae . Lorum est , quo ephippium caudae equi, vel iumenti subnectitur: Dieitur a post stando. Plaut. in Casi . Da te a gerunda aqua ea m
Franc. Mech. La marina fetiente Meatrata una
PosTsisHANi . Ouinam fuerint in acie Romana,vidato dictione Antesignas .
res itinerum hellieorum. Petrus Blesensis Epist 14. Cum jam diaetum illam ast ratam, aut fere totam nostri P ambati peraggsest, mutata voinuntate Rex alio divertebat. HacERTAT O , Onis. Praeludium pugnae, velitatio. Auth. ad Herenn. Mui treum praecenatis non
P ae veri . Sie absolutὸ dicti sint milites a Uul eatio Gallieano in Avidio, a eingulo militari . quo praecinguntur : Sed Φώe se tibi. O luerit tuis nos heae Gnsulat, quam raret ἐnter P eiu-Mos habeas, quales milites tibenter afriant, II.
eriis erant neragenda. Praetereo ut rem notam
loeum habuisse in rebus urbania Praecones; in au ctionibu . ad hastam stantes , & oblata nunciantes pretia: in coneionibus, submoventes po pulum , A saeientes audientiam. iidem in iudieiis citabant reos, accusatores & testes: in Comitiis renunci ahant designatos magistratus: in legibus autem serendis , quae observanda erant populo recitabant. Lociun Peteonibus in bello non deis sui se . praeter ea . quae subiiciam de ludis G1-mnieis, apertum Leit Appianus de Beli. CikiLlib. 4. . ubi elare reseri, silentium per Praeeonem sactum astanti tur hae militari, ut praesto es.set ad ali uti nem Cassii audiendam : a auaeritate istas Cusat, flentio per Praeonem δε- Πο , se exονsus es denuo. Quare miror Lipsum foeum in eastris Demeoni denegasse. Caeterum Praeeones militaria sena sui se seeutos. satis imdieant ludi Gymnici , qui nonnisi adumbratiouaedam suere Martis legitimi, in quos procul ubio Femones constat admissos . Cic. Epist.
179쪽
trahendunt , dieant vere nriores esse Praes. Dei ludoram Gomnicorum , qui quam eieris c ponas imposuerint victoritus , eorumque nomiua magna voee pronantiarim , qtium ipse ante ludorem missionem eorona donentur, anum Praeeonem
adhibeant, nessa visce ipsi se viti tires praedirent. Victores in ludis pronunciari litus Praeeonum voce, docet etiam Virilius lib. s. Tum satas Anehisa , eanesis ex more τε thi Viliorem magna Praeonis Φοea Cyrantham
miridique advelat tempora lati , Ad Praeeonis ossicium est etiam reserendum , ad quem spectabat propria manu eoronare victorem , ut ex allato Tullii testimonio , optimo contieit Pontanus. Neque enim hie assentior Ludovico de la Cerda, qui ab AEnea eoronatum suisse Cloanthum eontendit, tanquam id ratio
syntaxeos virgilianae postulet a quae caeteroqui optime constat, & satis est dilucida iuxta expli
eationem Pontani, & aliorum. Caeterum ritus victores enunciandi voce Praeconum vetustissimus fuit apud Graeeos. Pindarus Od. s. Olymp Satim patrem Aeronem Praeouis tora prona rimit . Institutum autem ibit apud Graeeos, ut qui vi eissent in ludis , proclamarentur a Praeconi hus δquoniam turpiter & inciviliter factum arbitra hantur ut se ipsum quis proclamaret victorem;
qua de causa magnopere contemptum legimus apud Plutarchum simotheum quendam Milesium Reeipiebant autem victores coronam deereici publico, quod recitabant Praecones pomeridia no tempore. postquam scilicet matutinas omnes
horas certamina absumpserant, ut tradit Philo
iratuq in vita Apollon. lih. 6. Suetonius tamen in Nerone cap. a . refert cum Principem se ipsum pro nunei asse uictorem : licet eontra xi philitius is Claudio Ruse viro consulari proclamatum me
moret ; qui insuper addit sermulam praeconii per hare uerha: Nero Caesar victor halat certamin;s eονonat Iopulam Romanam ct Juam Oriem
terraram. Acida in Olympiis, aliisque Graeco..um ludis Praeconum etiam suisse agones & certamina, quemadmodum etiam tibiei num. Seneci
ennearsum. Et clarius Pausanias Eliae. rhielae xantam s. Praeesses ad eam priseo ritu de palmateriant . Et hoc est, quod apud Sueton. in Ne- n. legimus: Rua de ea a Praeeonio tibique eonteudit: idest dacertavit eum Praeconibus de vocis magnitudine et quod expressi etiam doetet Hieronymus ad Eusebium. Chron. Olimp. a II. ινι ἐου Obmpiade eoronatur , em eas, 'a-τones , citharistas, tragoedos . aurixat varis eeristamine superans. Rursum Nera I mia, D-rlla , AElia eelebrans inter eramus, tragoedos, eitharistas eoronatu .ra e Nauu , ii. Est vox ipsi Praeeonis victorem denuneiantis. Transiit postea ad quam n que commendationem publicam signis eandam . Cie. pro Arehia: Qui non mandari versibus iernum suorum laboram Desu praeoniam patiatur. PRReu RsoRxε . Cic. r. in Ueer. xti m Me ἰn dees-mis, ἐπ rebus eapἰtalibus, in omni calumnia P -
PA DA , ae. Varro docet se illam appellari, quo uiam manu parta sit. Notat Gellius, corpora ipsa rerum , quae capta sunt, praedam propriddiei; manubias ver b pecuniam ex vendition praedae coactam . Post eommissum proelium, vel urhis expugnationem , eoncedi selet militibus praeda, idest direptio honorum . Frequentissianum hoc apud nos exemplum , apud Veteres rarius fuit. Legimus tamen Tarquinium Suessam, inservilium Dictatorem castra AEquorum, Camillum Veios urbem diripiendam militi tradidicse. Aliquot huiusmodi exempla oecurrunt apud
Livium, & Appianum. Indulgentias id actum in hellis civilihus. Nam Sc Caesar post pugnam Pharsalieam permisit militibus eastra Pompeiana: milites vero Octaviani ct Antoniani diripuerunt eastra Arnii ct Cassi. Vassandas erebrius populandasque urbes militibus minimum permittere non modd suadet pietas & eommiseratio in victos , augendique aerarii publici ratio .verlim etiam disti plinae retinendae studium . Is lectae semel praedandi spoliandique dulcedine , vaghque ad diripiendum effusae copiae aegr) ad cal renses redeunt leges , & ad parsimoniam re vocantur. Nihil ea indulgentia pernicios lis , nihil graviore damno luitur . Fnimvero quanta sit seroeia militum in oppidis diripiendis eruendinque , postquam semel ipss eopia facta est a Ductoribus in expugnatas urbes irrumpendi, se ad vivum exponit Statius lib. s. Si eum possessas atiidis miAoritas areet mae raptare dedis : vix signa atissita, nee W- bem Doenias: duram, sereuntque, abigantque ferantque
Immodiei: minor Ille fragis , qua bella gerus,
αἰβ Mana; . Iaρὸ Ioea milite eomplent . a se aggeribus raptis eum spumeus amnis rint , προ viae evitat gurgite moles Fertum Pa arsa furens eumulo, eamposque per
Arbitrium autem concedendae praedae penes Imperatores erat. Magna tamen illis cautione Opus
erat, ut praedam hosticam rith administrarente secus in peculatus erimen a Republica &Magistratibus vocabantur. Ad eum modum seipio Asriean ut senior a Poetilio Tribuno Plehis appetis
ratus, ut pecuniae Antiochenae, praedaeque eo beI.lo eaptae rationem redderet . ut legimus apud
Gellium lib. . eap. 18. Vetustissimi autem moris fuit, ut praedae potior & selecta pars Diis sacra. retur, quod a persis, Afris , Carthaginiensi-hus . omnibusque paulli eultiori hus populis sa Hitatum legimus. Religiosus eiusmodi ritus ab imitatione IIebraeorum saeila manavit , apud
quos, ut legimus Genes cap. Abrahamus
despoliis, quae a quinque Regibus acceperat, Deo decimam consecravit. Neque verti sollim praedae ratio a Romanis Duci hus exigebatur, sed ex illis integerrimus quisque ne attingebat quidem praedam et verum illam a Quaestore Populi Romani iubebat percipi. Reserri autem praeda de pecunia collecta ex praedis in frarium solebat. I ius tamen publied ostendebatur, praeserti m
180쪽
In pompa triumphi. Iaudantur praeeipu8 apud Livium 8: Plutarchum Porcius Publieola , Fabrielus & Mareus Cato, qui ius omne suum praedae Reipuhlicae remiserunt. a. Non ergo liberum ius praedae militi r quae ad Quaestorem erat deserenda, ut legitur exprense apud Dionysium lib. . in aceusatione Mare ii Coriolani: Mitis omues, quod polia O praeda ex hos bus, quametisque nostra minate adipiseimur, eam Iex jubet pubsieam omnem esse. Neestiam tregariat mitis, aut prIsatus aBquis ius in hane non haset, λο nee ipse Imperator: sta 2 sον eam aeeὰpiens disendis O petaniam is aerarium pubhetim refert . 2uam Ierem ex quo tir- hem hane inestimas, nemo, non diram solvis ,sed nee eulpasis. Inter militaria certe sagitia legi tur apud Salustium . quod Albiniani milites diu
noctuque uagabantur , ut palantes vastarent agros , pecorisque praedas agerent. Neque enim suopte instinctu excurrere in hosticam terram ad praedandum milites poterant: sed a Tri-hunis deligebantur, qui illuc ad diripiendum .
Et vastandum excurrerent, ea semper adhihita cautione, ut praedam ad Quaestorem deterrent, euius erat eiusdem partem cohortibus distribue re, reliquum vero in puhlicos usus reponere.
Prodigii simile postrem Λ illud est , quos de moditatione & eontinentia militum Romanorum memoriae traditum est a Frontino lib. 4. cap. 3. Refert antem ille ab exercitu M. Mauri pomiseram arborem, quam in fine castrorum amplexa fuerat metatio . postero die abeunte exercitu intactis fructibus relictam. 3. Ubi primum Imperatores de victoria eerti essent facti, ex armis caesorum hostium, quae maiore exe ellebant pretio, si hi amieisque, Re majoribus Magistratibus reservabante reliqua ag gesta in cumulum, in eonspectu exercitus cor is nati concremari inoris suit apud Romanos , ita ut prior imperator praeeinctus purpura . & ardentem praeserens sacem, ineongesta arma il- Iam e niiceret, idemque postea ei reumfusi Ordines facerent. Votum id vetustissimum fuisse.
Praesidibus hellorum Diis nuncupatum, scribit Seruius ad illud Virgil. lib. s. statorumque inrendi viΠοr acervos. Ad quae verba haee habet . me traxit de H ο-ria. Tarquinias en is Pristas, et Aia Salinis. ἰn honorem Valeant eorum arma Deceniat, quem
mulo aeeenses, pergit porro ιn agrum Sasinum exeretium inducare. Hinc frequens apud scriptores mentici de praeda & armis ineensis in honorem Vulcani. Liv. lib. dia. Spes a Misiam Mareellas Valeans eorum erematiit. Et lib. o.
Magna mis armorum ea a r ea omnia Imperator
sacramque ἱd Vuleano eramam t. Tameis verba ulcano frequentius eiusmodi votum concepistum nuncupatumque reperiaturetnihilominus alii etiam Tutelares hellorum Dii ea praedae ct arm rum incensorum parte donati sunt. Liv. lib. 4s. Ediso lassiero , et e seque aereIs in uales impol
tis, eaetera omius generis arma ea lata ista- Remem acervam, preeattis Martem, Miseream,
L am e matrem , ct caeteros iras, Olbar
Apolla hostiis Learetas fassae erat, Imperat
face subdita Deeendit: deinde ebea antes Tribuni militum pro se quisque ignes eo jeeerant. Idem lib. Io. Fabia, pestu hoseium eo eiu inaeextam Iovi Viliori eremavit. Et lib. 8. --
moram magna vis tum inter eoa Grpora hostium , tam in eastris inventa es : ea Lunae matri dura se ciuia dirit. Numantini tamen cave
runt ne Romanus victor arma incenderet, ante deditionem iisdem eonerematis. Florus lib. a. cap. Io. Praeda , Et de pauperitas , natu : armis
Us exemierant. Adde de eoacta praeda illa
Praedum agretasunt, hae undique Troia gaza Ineexfis erepta admis, menseque Deorum , Crateresque claro sotivi, eaptivaque vestis cingerituν . pueri O palidae longo ordine ma
Eius consuetudinis fidem facit Livius lib. 3.De-Haea fuit ei, quae venerat, turbae , non fieri. m magis ladierum , non eeriamina hominum , aut eurrietila equorum, quam praeda Maurini omnis , m viseresar, exposta , pulsarum , tabularemqae, textitiam, O ω brum ex auro
araesto , ct aera, ct ebore fas roram cte. Idem lib. M. Praeda omnis primm in forum collata , deinde in naves imposita.
q. Inter praeclaras Romanorum institutiones, eam collaudat Polybius, ut, parta victoria, pars dimidia copiarum signa non relinqueret, ad arcendos repentinos hostium impetus; simulque ne praeda eolligenda distenti alii occupatique. adversariorum superventu opprimerentur. Iterum obserὐatione Aignum est ricin quidquid pecuniae ex praeda, vel donativis Romani milites
eos legissent, iisdem fuisse liberum & athi trarium . Eius nimirum partem dimidiam apud si
gna deponebant, tum ut ob aerius eadem tueiarentur signa ς tum veth maxime, ne per luxum S ignaviam dissi uerent et simulque ut Imperatores in ossicio continendi militis obsidem & pignus haberent eorum peeuniam ad fgna depostam . Eiusdem pecuniae praedaticiae, vel ab Imis peratoribus aeceptae portionem aliquam asservari eonsueuisse ad humanda corpora contubernalium , alibi notatum est. Equidem nego validius ullum ineltamentum esse ea praedarum in milites ae socios distributione, ad eorundem animos erigendos, asserendamque Imperatoris fidem. Quibus emolumentis si ob Magistratuum avaritiam manipulares defraudentur, atque tria privata commoda Duces eonvertant fructus illos vulnerum laborumque militarium,quis aequo animo perpetuos lahores & quotidiana perieula suseipiat quis alacri vultu in hostium gladios se induat quis sanguinem pro patriae gloria, vel incolumitate profundat Quodsi ad militum so-vendum ardorem tam diversa tam ampla a praeelaris Ductoribus instituta & erogata sunt praemia, armillae stilicet, shulae, torques , eornicula, hastae purae, eoronae: ad haee pecunia etiam ct astrorum divisio, ut perpetuo emeritorum censui , vitaequo honesth sustentandae subsdio consulatur, quidni illa etiam atque adeo aequius militi attribuantur eompendia, quae suo qui sique videtur sibi labore, sanguine, certe per L