M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

391쪽

berandam patriam desiderarentur illis auctoribus, Brutos ego impellerem ἰ quorii uterque L. Aruti imaginem quotidie uidere alter etiam Ahalae . his igitur maioribus orti, ab alienis potius consilium pete rent,quam a suis foris potius,quam domo ' uuid C. Cassius,in ea familia natu quae non modo dominatum ,sta ne potentiam quidem cuiusquam ferre potuit, me auctorem, credo, desiderauit: qui etiam ne his clarissimis uiris hanc rem in Cilicia ad ostium fluminis Cydni confecisset, si ille ad eam ripam,quam c5 Ilituerat, non ad contrariam, naues appuli ruet. Cn. Domitium non patris interitus, clarissimi uiri, nouauunciui mors, non stoliatio dignitatis ad recuperandam libertatem, sed mea auctoritas excitauit. An C. Trebonio persuasi, cui ne siuadere quidem ausus ese sem' quo etiam maiorem ei res'. gratiam debet, qui liberta e populi R. unius amicitiae praeposuit,depulsorq. dominatus,quam particeps, esse maluit. au L. Tillius Cimber me ein au Iorem secutus ῆ quem ego magis fecit sie illam rem sum admiratus, quam fanturum putaui: admiratus sum autem ob eam causam , quod immemor beneficiorum, memor patriae Disset. Quid duos Seruilios, Cascas dicam, an Ahalas j e rhos auctoritate mea censietis excitatos potius, Pamcaritate reip ἐ longum cst persequi ceteros Gq. reip. praeclarum fuiἴe tam multos, sis gloriositus eri. tqucmad nodunn me coarguerit homo acutus, recordamini. O fare interfecto,inquit, statim crueritu alte extollens M. Brutus pugionem, Ciceronem nomina-

392쪽

Iim exclamavi atque ei recuperatim libertatem eri

gratulatus . cur mihi potissimum qui silebam/ uide, Me illa causa fuerit appellandi me, quod cum rem ges 1set consimilem rebus ijs, quas inegesseram, me ponsimum testatus est, se aemulum mearum laudu extitisse. tu autem, omniumsultissime, non intellii ,s,sse id , quod me arguis, uoluisse intersici Caesarem, crimensi, etiam, laetatum ese morte Caesaris,crimencsse. quid enim interest inter suaso remo ti , O pr batorem ἐaut quid refert , utrum voluerim feri, augasideam fastum 'ecquis es igitur, exceptis ijs, qui illam regnare gaudebant , qui illud aut fieri noluerit,

aut fantum improbaries omnes ergo in culpa. etenim omnes boni, quantum in ipsisfuit, Caesarem occiderunt: ali s consitum , aliis animus, aths occasio de sui uoluntas nemini. sed LIuporem hominis, uel dicapecudis, attendite. sic enim dixit. M. Brutus, quem ego honoris caussa nomino, cruentum pugionem temn S, Ciceronem exclamauit: ex quo intelligi debet eum conscium fuiἴe. ergo ego sceleratus appellor a te,quem tu sub icatum aliquidsi picaris: ille, quictillatem prae sepugione tuli is a te honoris caussa n minatur' o si in uerbis tuis hicstupor: quanto in rebus , sententi sq. maior constitue hoc consul aliquando,Brutorum, C. si, Cn. Domiti ,C.Treboni , r liquoru quam velis e se caussam: edormi crapula, in-γam,ὼ exhala: an faces admouendae sunt, quae te excitent tantae carisae indormientelaumquam ne is

393쪽

resserunt, homicidaesint, an uindices libertatis 'a tende enim paulli per,cogitationemq. sobris hominis punctum temporisfuscipe. ego, qui sum illorum , ut ipse ateor, familiaris; ut a te arguor, Desus; ne go quidquam esse medium: confiteor eos , nisi liber tores popμli' conseruatoresq. reip. in plus quam scarios, plus quam homicidas, plus etiam quam parricidas esse: quidem en atrocius, patriae parentem, quam suum occidere. tu, homosapiens , O conside rate, quid dicis j si parricidae, cur honoris caesa a te sunt O in hoc ordine, O apud populum R. semper appellati ζ cur M. Brutus, te referente, legibus

est solutus, si ab urbe plus quam decem dies abfui se

set ' cur ludi Apollinares incredibili M. Bruti honore celebritati/ cur prouinciae Bruto,oe Caspo datae cur quaestores additi' cur legatorsi numerus auctus' atque haec acta per te. non igitur homicidae .sequi, tur, ut liberatores tuo iudicio sint: quandoquidem tertium nihil potest esse. Quid est' num conturbo telnon enim fortasse satis, quae distinctius dicuntur, imtelligis. sed tamen haec est siumma conclusionis meae; quoniam scelere a te liberati sunt, ab eodem te amplismis praemise diinissimos iudicatos. itaque iam retexo orationem meam :scrici ad illos,ut si qui forte, quod a te mihi obtentum G, quaerent, sit ne ue-

r-,ne cui negent.ctenim uereor,ne ali caelat si me,

illis ipsis non honestum; ut, inuitarum refugisse, mi hisit turpismum . quae enim res umquam, profan-LIe Iupite non modo in hac urbe,sed in omnibus ter

394쪽

ris estgesta maior quaegloriosior/ quae commendatior hominum memoria6empiternae/in huius me tu consili societatem,tamquam in equum Troianum,mcludi cum p rincipibus non recuso. ago etiam gratias, quoquo animo facis. tanta enim res est, ut inuidiam istam, quam tu in me uis concitare , cum laude non comparem . quid enim beatius illis , quos tu expulsos a te praedicas,idi relagatos' qui locus es aut tam desertus, aut tam inhumanus, qui istos, quo accesserint, non assari, atque appetere uideatur in qui homines tam agre es, qui se,cum eos adi exerint,non maximum cepisse uitae stactum putent c quae uero tam

immemorponeritas,qliae tam ingratae litterae reperientur,quae eorum gloriam non immortalitatis memoria prosequantur u uero adscribe me talem in Numerum .scd unam rem , uereor, ne non probes: si

enimfvssem, nonsolum regem, sed regnum etiam derep sustulissem : nieus 'lus ille uisset, ut dic tur, mihi crede , non solum unum actum, sied totam fabulam confecis . quamquam Ainterfici Caesarersollarse , crimen es: uide, quaeso, Antoni, quid tibi futurum sit, quem 2 arbone hoc consilium cum c. Trebonio cepityst notissimum est , ob eius consili societatem, cum interficeretur Caesar, tum te a Trebonio uidimus seuocari. Ego alite, cuide, quam tecum aganti non inimice 9 quod bene cogitanti aliquando, laudo: quod non indicast, gratias agorquod nonfecisi, ignosco. iarum res illa quaerebat. quod si

te in iaciam quis adducat , usurpetq. illud Caspia-

numi

395쪽

num; Cui bono fuerit: uide, quaese,ne haereas, Guamquam illud quidem fuit, ut tu dicebas, omnibus bono, qui seruire nolebami: tibi tamen praecipuae, qui inon modo non seruisέed etiam regnas;qui maximo te aere alieno ad aedem Opis liberasti; qui per easdem tabulas innumerabilem pecuniam distipauisti; ad quem

e domo Caesaris tam multa delata sunt ; cuius domus quaenuosissima est falsorum comentariorum,stchirographorum oscina, agrorum, opidorum, immunitatum uestigalium flagitiosi mae nudinae.etenim quae res egestati, O aeri alieno tuo, praeter mortem. Caesaris , ubuenire potuisset ζ nescio quid conturbatus mihi esse uideris. numquidsublimes, ne ad te hoc crimen pertinere uideatur e libero te metu. nemo credet umquam . non est tuum de rep. bene mereri: h bet istius pulcherrimi DLIi clari os uiros rest. a ZIores. ego te tantum gaudere dico, fecisse non arguo . IRespondi maximis criminibus: nunc etiam reliquis re 'ondendum est. Castra mihi Pompeij, atque illud omne tempus obiecisti quo quidsm tempore si, ut dixi, meum consilium, audioritasq. valuisset ; tu hodie egeres, nos liberi essemus, rest. non tot. duces,'eXercitus amisisset. fateor enim me, cum est,quae acciderunt, prouiderem futura, tanta in maesitia fuisse, quanta ceteri optimi cives , t idem prout disent abuissent. dolebam , dolebam, P. C. re . uestris quondam, meisq. consiliis conseruatam breui tempore esseperituraru : neque uero eram tam indo crus, ignarusq. rerum, ut stangerer animo propter uitae

396쪽

P H I L i P P et C A R v Mnitae cupiditatem,quae me manens conficeret angoribus, dimissa moleisiis omnibus liberasset. illos ego

praestanti mos uiros, lumina reip. uiuere uolebam, tot consulares, tot praetorios, tot honestis ossem tores, omnem praeterea florem nobilitatis, ac iuue tutis,tum optimorum ciuium exercitus: qui si uiuo rent, quamuis iniqua condicione pacis mihi enim omnis pax cu ciuibus bello ciuili utilior uidebatur 9τemp. hodie teneremus.quae sententias ualuisset; ac non 8 maxime mihi, quorum ego uitae consuetam ,ste ui toriae elati obstitissent: ut alia omittam,tu certe numquam in hoc ordine, uel potius nuquam in hac urbe mansisses. At uero Cn. Pompeii uoluntatem a me alienabat oratio mea. An ille quemquam plus dilexit / cum ullo aut sermones, aut consita contulit saepius quod quidem erat magnum, desu a reip. di entes , in eadem consuetudine amicitiae permanere . ego, quid ille, ct contra ille, quid ego senti-τ ,-θectarem, uidebat . ego incolumitati civium primum, ut postea dignitati possemus, illepra senti dignitati potius consulebat. quod aut habebat uterque,qui equeretur;iccirco tolerabiliocerat nostra dissensio.quid uero ille clarismus ui ac paene diuinus de me senserit, sciunt,qui eum Pharsalicas ga Paphum prosecuti sunt. numquam ab eo mentio

de me, nis honorifica, nisi plena amicissimi desiderit: cum me uidisse plus fateretur, sesterauisse meliora.

et eius uiri nomine me insectari audes, cuius me amicum, te sectorem es fateare 'sed omittatur bellumi ads

397쪽

i illud , in quo tu nimium felix et ' iocis qui- dem restondebo, quibus me in castris usum esse dixi-

Lli. erant ista quidem castraptena curae ueruntament homines, quamuis in turbidis rebus sent, tamen ,si modo homines sunt, interdum animis relaxantur . iud autem idem maestitiam meam reprehendit, idem iocos; magno argumento est, me in utroque fuisse moderatum. Hereditates mihi negasti uenii re. utinam hoc tuum uerum crimen esset :plures Gmici mei, O necessarii uiuerent.sed qui istuc tibi usnit in mentem ' ego enim amplius HS ducenties acceptum hereditatibus retuli. quamquam in hoc genere fateor feliciorem esse te. me nemo, nisi amicus , fecit heredem; ut cum illo commodo ,s quod erat, animi quidam dolor iungeretur:te is, quem numqNam vidisti, L. Rubrius Casinas fecit heredem. O qu dem uide , quam te amarit is, qui, albus ater nefu

aris , ignorans, statris filium praeterhi, ad Fufii, ho-.nestissimi equitis R. suiq. amicissimi, quem palam

l heredem semperfactitarat, ne meminit quidem; te , quem numquam uiderat, ac numquam salutauerat, fecit heredem . Velim, mihi dicas , nisi molestum

eii , L. Tursetius qua facie fuerit ψ qua statura quo municipio δ qua tribu ' nihil scio, inquies, nisi quae

praedia habuerit. igitur trem exberctans, te faciebat heredem . In multas praeterea pecunias alim, ni morum hominum, eiectis ueris heredibus, tamquam heres esset, inuasit. quamquam hoc maxime si miratus sum , mentionem te heredmatum au

398쪽

sum esse facere, cum ipse hereditatem patris hon adisses. Haec ut tolligeres, homo amenti me, tot dies in aliena uilla declamabi ἐ quamquam tu quidem, ut tuifamiliaris idi litant, uini exhalandi, non irige xij acuendi caussa declamitas'. uero adhibes ioci caussa magis irum, suffragio tuo compotorum

tuorum rhetorem: cui concessisti , ut in te, quae uH-let, diceret .salsum omnino hominem :sed materia facilis, in te,oin tuos didia dicere. uide autem, inter te , O auum tuum quid intersit. ille sensim dicebat,quod caussae prodesisti: tu cursim dicis aliena. at . quanta merces rhetori data es' audite, audite, T. C. cognoscite reip. uulnera: duo millia iugerum campi Leontini Sex. Clodio rhetori assignasti , O quio

immunia, ut pro tanta mercede nihilsapere disceres: naem etiam hoc, homo audacissme, ex Caesaris commentari, ψ sed dicam alio loco O de Leontino agro, de Campano: quos i te agros, ereptos reip. rurpi misposscsfloribus inquinamt. Iam enim, quoniam criminibus eius satis respondi, de ipso emendatore, O correctore nostro quaedam dicendasunt. nee enim omnia essundam: ut, se saepius decertandum sit, Di erit ,seinper nouus veniam: quam facultatem mihi multitudo istius uitiorum, peccatorumq. largitur. Mis ne igitur, te insticiamus a puero sic opinor, a

principio ordiamur . Tenes ne memoria praetextatum te decoxisse ψ patris, inquies, ista culpa ist. concedo: etenim est pietatis plena defensio. illud tamen audaciae tuae,quodscdisi in quatuordecii, cum t

399쪽

lege Roscia decoctoribus certus locus , quamvis quis fortunae uitio, non suo, decoxisset. Si potumle, quamstatim muliebrem togam reddidisti. primo uulgare scortum: certa sagiiij merces, nec ea parua e sed cito Curio interuenit, qui te a Meretricio quaestu . abduxit, tamquamsolam dedisset, in matrimonio stabili, est certo locauit. nemo umqream puer evrptus libidinis caussa tam fuit in domini potestate ,

quam tu in Curionis. quoties te pater eius domo sua eiecit ἐ quoties custodes posuit, ne limen intrares ' cum tamen tu, nocte socia, hortante libidine, cogente mercede, per tegulas domitterere. quae flagitia domus illa diutius serre non potuit . scis ne me de rebus mihi notissimis dicere ψ recordare tempus illud, cum pater Curio maerens iacebat in kZIo; filius, se adpedes meos prosternens,lacrymans te mihi commenda-hat; orabat, ut te contra suum patrem , sestertium sexagies peteret, defenderem : tantum enim se pro te intercessisse dicebat. ipse autem, amore ardens confirmabat, quod desiderium tui di j ferire non posset,se in exsilium iturrem. quo ego tempore tanta

mala forentist aefamiliae sedau uel potiusfustu

patri persuas,ut aes alienum fili dissolueret, redime- . 'ret adolescentem summa ste animi, O ingenti

praeditum, rei familiaris facultatibus; eumq. a tua , non =nodo familiaritate, sed etiam congressione , pa- 'trio iure, potestate prohiberet. haec tu cum per me asta meminis es; nisi illis , quos uidemus,gladis confideres, maledicis meprouocare assus eses ψ sed iam

400쪽

Rupra, Oflagitia omittamus .funt quaedam, quae honeste no possum dicere. tu autem eo liberior , quod ea in te a misisti, quae a verecundo inimico audire non posses ta reliquum uitae cursum uidete: que quidem celeriterperfringam: ad haec enim, quae in ciuili bello, in maximis reip. miseri, fecit ea, quae quotidie facit ,festinat olumus. quae, peto, ut,

quamquam multo notiora uobis,quam mihi, sunt, tamen, ut facitis, attente audiatis. debet enim talibus in rebus excitare animos non cognitio solum rerum, sed etiam recordatio. eis incidamus, oporte media, ne nimis sero ad extrema ueniamus. Intimus erat in tribunatu Clodio, qui sua erga me beneficia com- me oras, eius omnium incendiorum fax: cuius etia

mi iam tum quiddam molitus est: quid dicam, ipse

optime intelligit. Inde iter Alexandriam, contra senatus auctoritatem,contra religiones. sed habebat

ducem Gabinium, quicum quiduis redIissime facere posset. uui tum inde reritus, aut qualis' prius in ultimam Galliam ex Aeopto, quam domum. quae autem domus ἰ suam emim quisque domum tum obtin bat, neque erat usquam tua. domum dico' quid erat in terris,ubi in tuo pedem poneres raeter unum Misenum,quod cum Achs tamquam Sis onem tenebas. Venikli e Gallia ad quaeriuram petendam .aude dic re, prius adparente tuum uenisse, quam ad me. acceperam iam ante Casaris litteras, ut mihi satis eripatererate: itaque ne loqui quidem sum te pallus det gratia . postea cultussuma te, tu a me obseruatus iupetitione