M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

401쪽

yctitione quaesturae. quo quidem tempore P. Clodium, approbante populo inforo es conatus occidere. cumq. eam rem tua sponte conarere, non impulsummo ; tamen ita praedicabas, te non exi limare, nisi

illum interfecisses, umquam mihi pro tuis me iniuriis satis esse fustari . in quo demiror, cur Milonem impulsu meo rem illam egisse dicas, cum te, ultro hi idem illud deferentem, numquam sim adhortatus. quamquam, si in eo perseuerares,ad tuasoriam rem illam referri malebam,quam admiagratiam. maestoresfactus: deinde continuo sine S. C. sine forte , sisen ege ad Caesarem cucurristi: id enim unum in temris eglatis,aeris alieni, nequitiae,perditis vitae r

tionibus perfugiu esse ducebas. ibi te cum O illius largitionibu O tuis rapinis expleuisses hoc est e plere, quod flatim est undas aduol ni egens adtribunatum, ut in eo magini tu,si posses, uiri tui milis esses. attipite nunc,qua so, non ea,quae ipse in se, atque in dominicum dedecus impure, atque intemperanter, sed quae in nos,Drtunasq. nostras, id est , in mersam rem p. impie, ac nefarie fecerit . ab hhius enim, celere omnium malorum principium natum reperietis. Nym cum, L. Lentulo , C. Marcello DLIan. labentem,qprope cadent m remp. fulcire cuperetis; seq. C. Caesari, sana mente esse consulere viriletis: tum iste uenditum,atque mancipatum trib η consilijs vestris opposuit , ceruicesq.Das eisu iecit securi , qua multi minoribus in peccatis oret derunt . in te, M Antoni, id decreuit senatus,

ccc quidem

402쪽

quidem incolumis , non dum tot luminibus extinctis, quod in hostem togatum decerni est solitum more maiorum. tu apud patres conscriptos contra me dicere ausus es; cum ab hoc ordine ego consermis uator essem, tu hostis reip. iudicatus commemora

tio illius tui sceleris intermissa est, non memoria de leta. dum genus hominum, dum populi R. nomen extabit,quod quidem erit,sii per te licuerit, sempiternum; tua illa pestifera intercessio nominabitur. quid cupide a senatu, quid temere fiebat, cum tu unus Padolescens, uniuersum ordinem decernere de salute

meip. probibusi, neque idsemel ,sed assius; neque tu tecum de senatus auctoritate agi pasJus es quid

autem agebatur, nisi ne delere, euertere remp. funditus uelles cum te neque principes ciuitatis rogando , nequae maiores natu monendo , neque frequens senatus agendo , de uendita , atque addicta sintentia moliere potuit. tum illud, multis rebus au te tentatis,nech ario tibi iιulnus in lictum, quodpήψcis ante te, quorum incolumis fuit nemo. tum conir te dedit arma hic ordo constitibus, reliquisq. impe-τν, potestatibus. quae non effugisses,ns te ad ar-Ma Caesaris contulisses. tu, tu, inqMam,M. Antoni, princeps C. Caesari,omnia perturbare cupienti, causesam belli contra patriam inserendi dedoli. quid enim villud ille dicebat,quam cui jam ut deinentis imi consedis, i facti asserebat, nisi quod intercessio neglecta , ius tribunicium sublatum, circumscriptus esset tonius omitto,quam h ecfalsa,quam leuia; prascrι tim

403쪽

tim tu omnino nulla cause iusta cuiquam esse posse contra patriam arma capiendised nihil de Caesare tibi certe confitendum est, caussam perniciosilsimi belli inpersona tua connitque. omiserum te, si intelligis

miseriorems non intelligis,hoc litteris madari, hoc memoriaeprod huius rei neposteritatem quidem omnium aeculorum umquam immemor ore, consu les ex Italia expulso cumq. his Cn. Pompeium,qui imperi populi I . decus, ac lumenfuit, omnes consulares, qui per ualetudinem exsequi cladem illam, fugamq. potuissent raetores,praetorios,tribunos pl. magnam parte senatus, omnem sobolem iuuent

iis, unoq. uerbo remp. expulsam, atque exterminatam fuissedibus . ut igitur in seminibus est caussala borum, stirpium, sic huius tu tuosissimi bellinemθtufuisti. Doletis tres exercitus populi R. interfe-ZIos ἐ interfecit Antonius. desideratis clarismos cietties ' eos quoque eripuit uobis Antonius. au Ioritas huius ordinis afflicta est ζ af ixit Antonius. omnia, denique,quae ponea uidimus, quid autem mali nouuidimus si re Ie ratiocinabimur,uni accepta referemus i tonio. ut Helena Troianis,sic iste huic reip. carissa belli, caussa peklis, atque exiti fuit. Reliquae partes tribunatus principiis miles. omnia perfecit,sgae enatus,salua rep.ne feripossent,perfecerat.cuius tamescelus in scelere cognoscite. Restituebat multos calamitosos. in his patrui nulla mentio .si seuerus, cur non in omnes/si misericors, cur non in suos' sed omitto ceteros: Licinium Denticissam, de alea CCC a condemna. i

404쪽

ωndmiratum, collusoremseuum, restituit: si astu'-ro ludere cum condemnato non liceret: sed utiquod in

olea perdiderat, beneficio legis dissolueri t. quam a tulisti rationem populo F . cur eum restitui oporte

rei'absentem credo in reos relatum,reui indidia caussa iudicatam, nullum fuisse de alea lege iudicium, Moppressum, O armis, postremo, quod de patruo tuo dicebatur , pecunia iudicium esse corruptum . nimihorum . at uir bonus, rep. dignus . nihil id qui

dem ad rem: ego tamen, quoniam condemnatum ef-

se pro nihilo est;s ita esset, ignoscerem. hominem omnium nequismum, qui non dubitaret uel in foro alea ludere, lege, quae est de alea, condemnatum, qui in integrum restituit, is non apertissime studium suum ipse profitetur In eodem uero tribunatu, cum Caesar in Hisyaniam proficiscens bust conculcandam Italiam tradidisset, quae fuit eius peragratio itin rum ἶ lustratio municipiorum i scio me in rebus cedibratissimis omnium sermone uersari; eaPe, quae eo, dicturlisq.sum, notiora elye omnibus, qui in Italia tum fuere, quam mihi, qui non fui: notabo tamen ingulas res: etsi nullo modo poterit ora/io mea satisfacere uestrae scientiae. Ecguod enim umqua in terris tantum sagitium extitisse auditum est ian tam turpitudinem ζ tantum dedecus ἰ uehebatur inesedo tribunus pl. liflores laureati antecedebant: inter quos aperta lecIica mima portabatur: qMam, ea opidis municipales homines honesi obuiam necese sario prodeuntes , non noto illo, O mimico nomi-

405쪽

ne, sed Volumniam consalutabant. sequebatur eda cum lenonibus, comites nequiissimi: reiecta m ter amicam impuriflij, tamquam nurum ,sequebatur . o miserae mulieris foecunditatem calamitosam. Horum flagitiorum iste uestigiis omnia municipia, praefecturas, colonias, totam denique Italiam im . pressi. Reliquorum factorum eius , P. C. discitis es sane reprehensio, o lubrica . uersatus in belloen :saturauit se sanguine di millimorum sui ciuiaum: felix fuit; si potest ulla esse in scelere felicitas.

m quoniam ueteranis cautum esse uolumus: quam

quam di misimis est militum causa, O tua: illi si

cuti sunt, tu quas i ducem : tamen, ne apud illos meis inuidiam uoces, nihil de belli genere dicam. Victore Thessalia Brundisium ci legionibus reuertisti: ibi me non occidisti . magnum beneficium rpotuisse enim fateor . quamquam nemo erat eorum , qui tum tecum fuerunt, qui mihi non censeret pamci oportere. tanta enim est caritas patriae, ut uestris etiam legionibus sanctus essem, quod eam a me seruatam esse meminissent. sed fac id te dedissemibi,

quod non ademisti; meq. a te habere uitam, quia non a te sit erepta. licuit ne mihi per tuas contum lias hoc beneficium fio tueri, tit tuebar, praesertim cum te haec auditurum uideres ρ Venisti Brundisium, in sinum quidem, in complexv tuae mimulae.quides ζ num ment orῆ quam miseri est, id negare non posse, quodsit turpissimum confiteri . si te municipio rum non pudebat,ne ueterani quidem exercitus ζquis . CCC 3 enim

406쪽

' ζ PHILIPPI CARUM

enim miles fuit , qui Brundisj illam non uiderit ἐquis, qui nescierit uenisse eam tibi tot dierum uiam gratulatum in quis , qui non indoluerit tam sero se, quam nequam hominem fecutus esset, cognoscere hJtesiae rursus percursatio; eadem comite mimarinopida, militum crudelis misera de Ictio : in urbe, auri, argenti, maximeq. Nini foeda direptio. cessit,u Caesare ignaro,cum esset illa exadriacibeneficio amicorum magis ier equitum constitueretur . tum exi limauit se suo iure cum Hippia uiuere, quos uestigales Sergio mimo tradere. tum sibi nouhanc,quam nunc male tuetur, sed M. Pisonis domu ,

ubi habitaret, legerat. Quid ego istius decreta, quid rapinas,quid hereditatum possessiones datas,quid ereptas pro stram' cogebat egestas:quose uerteret, nomhabebat non dum ei tanta a L. iubrio, non a L. Tursella hereditas ueneramon dum in Cn.Pompcii locis, multorumq. aliorum, qui aberant, repentinus herer successerat: erat ei uiuendum latronum ritus ut tantum haberet, quantu raperepotuit siet. sed barc, quae robustioris improbitatis sunt,omittamus: loquamur potius de nequissimo genere leuitatis . Tu istis fauciabus,sis lateribus,t gladiatoria totius corporis firmitate, tantu uini in Hippiae nupti s exhauseras. ut

tibi necesse esset inpopuli con pedis uomere postria

die. o rem non modo uisu foedam,sed etiam auditu.βinter cenam, in tuis immanibus illis poculis hoc tibi accidisset, quis non turpe diceret ἰ in coetu ueropopuli Ro negotium publicum gerent, magister equitum a

407쪽

rum,cui ructare turpe esset, is uomens rusis esculentis, uinum redolentibus, gremium suum totum tribunal impleuit. Sed hoc ipsie fatetur 6ῆe in suis fordibus. ueniamus ad stlendida . Caesar Alexandria se recepit, felix, ut sibi quidem viebatur. mea autem sententia, qui resp. sit infelix Aelix esse nemo potest. hasta posita pro aede Iovis Statoris, bona Cn. Topej miserum me: consumptis enim lac mi tarmen infixus haeret animo dolor9 bona, inquam,Cn. Pompeii Magni voci acerbissimae subiecta praeconis. una in illa re seruitutis oblita ciuitas ingemuit seruietibusq. animi gemitus tamen populi R. liber fuit.exs e IE-tibus omnibus, quisna esset tarn impius,tam demens, tam di s hominibusq. hostis,qui ad illud scelus statio

ruis auderet accedere, inuentus en nemo,praeter .

tonium s praesertim cum tot essent circum hastam tiatam,qui alia omnia quilerent. unus inuentus est, vi

id auderet, quod omnium fugisset, O reformidasset

audacia. tantus igitur te flupor opprcssit, vel, ut uerius dicam,tantus furor, ut primum, cum sector sis , isto loco natus,deinde cum Pompti se Ior,non te e secrandum populo R. non detestabilem, non omnes tibi deos, non omnes homines cir esse inimicos, ct futtii ossicias ἐ at quam insolenter patim beluo inuasit in eius uiri fortunas, cuius uirtute terribilior erat populus exteris gentibus,tustitia carior in in eius igitur copias cum se subito ingurgitasset,exsultabat gaudio persona de mimo, modo egens,repente.dives.sed,

408쪽

dilabratur: incredibila , ac similepqnenti est , qu nam modo in tam multa, quam pquos, non dico mensibus, sed diebus suderit. maximus uininu me rus fuit, permanum optimi pqη M argenti , pretiosa vieitis , multa , ct latita supellex, O magnifica multis loςis , non illa quidem luxuriosi hominis, sed tamen qhundaretis. horum paηcis diebus nihil erat . qua cc hqrandis tam uor xj Chasbdin dico ἐ quae si frit assim l , ηm- fuit. Oceanus m , diusfidius ut turiri res , tam dissatas , tam distanti ηs in locis positgs, tam cito absorbere potuisse . nihil erat clausum , nibil obsignat , nihil scriptum qthecae totae nequi is hominibus condqnaba'hM: glu mimi ramhant.alia mimae: d

mus erastatossibus referta , plen* ebriorum rio'

mna aleatoria: conchyli tis Cn. Pompei peristromati seruqrum in catilis labos Gratos uideres.qu obrem demite mirari has clam celeriter esse conlium pta. no' do unius patrimoRium, qua 'is amplit, ut illudfuit, sed urbes, O regna celeriter tanta nequitia d horare pos uisset. At idem aedes etiam, homtos. o au actum immanera: tu ingredi illam domum usus es istu sanctismum limen intrare ἰ tu i laruni aedium ii s penatibus os importunissimum o-sendere ψ quam domum aliquandiu nemo ad icere poterat, ne me lac mispraeterire, hac te in il

409쪽

sapias, tamen nihil tibi potes se incis . an u, ilia in uestibulo bosium stolia cum adspexissi, domo

tuam te introire putas eri non potest . quamuis δε- .nim ne mente , ηρsensum, vi es; tamen O tua, O tuos nosti. nec Mero te umquam n que Migilautem,neque insomnis credo posse mente cρHistere . necesseest, quamvis sis, ut es , uiolentus, O furens , cutibi obiemsit steries singularis uiri, perterritum de

somno tWitari , furere etiam saepe uigilantem . me quidem miseret Prietum ipsorum, atque tes omm .

quid enim umquam domμs illa uiderat, ni,pudicum, quid nisi ex optimo more, in sanctima disciplina

fuit enim Geuis, P. Co iscitis, cum forti clarus, tum domi gd rq us; neque rebus externis magis

laudandus, ram insitutis domesticis . huius is βῶ--bus pro cubiculis stabula, pro tricliniis popinae sunt etsi iam ηU4t. nolite quaererer frugi fadius est: illa, suam uas res sibi babere iussit ex duodecim tabulis

claues ademit, exegit. quam porro θοctatui ciuis; quam probatus, cuius ex omni uita nihil est bon stius , quam quod cum mima fecit diuortium . quam crebro usurpat,stconsul, . Antonius ζ boc est dicere, est consul, impudicismus, ct copsul, O bomo ηequissimus. quid es enim aliud ntoniustram si dignitas Misi caretur in nomine is dixisset ali, vanilo, credo, auus tuus se O consulem, oemum. numquam dixit . dixisset etiam collega mean patruus tuus. nisi tu es solus Antonius. sed omitto ea peccas Pae nonsunt earum partim propria,Pibus

410쪽

ν Η r L I p . I c A R Mtibus tu remp .uexauini : ad ipsas tuas partes redeo, id est, ad ciuile bellum: quod natum, constatum, βω- sceptum opera tua est: cui bello cum propter timidiatatem tuam, tum propter libidines defuisti. Iusti. ras cius lem sanguinem , uel potius exsorbueras: fu ras in acie Pharsalica antesignanus: L. Domitium , nobilissimumctriarissimum uirum, occideras: murutosq.praeterea,qui e proelio effugerant,quos Caesar, ut non nullos,fartasse seruasset, crudelissime persecutus trucidaras. quibus rebus tantis, talibus, gestis, quid fuit caussae,cur in Asticam Caesarem non sequerere, clim praesertim belli pars tata restaret ζ itaque quem locum apud ipsum Caesarem post eius ex Astraca reditum obtinuisti ' quo numero fristi ζ cuius tu imperatoris quaerior fueras, dictatoris magister equutum , belli princeps, crudelitatis auctor, praedae socius, testamenti, ut dicebat ipse, filius, appellatus es depecunia,quam pro domo, pro hortis, prosectione debebas. primo res ondisti plane ferociter: ne omnia uidear contra te, propemodum aequa, est iusta dicebas. a me Caeaesar pecuniam ' cur potius,quam

ego ab ilio ἐ an ille sine me uicit c at ne potuit quidem. ego ad illum belli ciuilis causam attuli ego leges perniciosas rogaui: ego arma contra consides, imperatoresq. populi contra senatum, populumq. contra deos patrios, arasque, focos, contra patriam

tuli. num sibi soli uicit ψ quorum facinus ent comm ne, cur non sit eorum praeda communis ζ ius postulabat: sed quid ad rem ζ plus ille poterat . itaque, eo