M. Tullii Ciceronis Orationum pars 1. 3.. Cum correctionibus Pauli Manutii

541쪽

homine solere, sed cum caussa dissidere. itaque non afsentior solum , sed etiam gratias ago u Hio. dixitcnim seueram, grauem, rep. dignamsententiam iudicauit hostem Dolabellam: bona censuit publice possidenda. quo cum addi nihilposset: quid enim a trocius potuit, quidseuerius decernere ἰ dixit tamen ,si quis eorum,qui post se rogati essehi, grauior semetiam dixisset, in eam se iturum. quam seueritatem quis potes non laudare ζ Nunc, quoniam hostis est iudicatus es hostis Dolabilla, bello operseque s. neque enim quiescit: habet legionem: habet fugitiuos: habet sceleratam impiorum manum: est ipse confidens, imporites, gladiatorio generi mortis addictus. uuamobrε, quoniam cum Dolabella, besemo die hoste decreto, bellum gerendum eri,imperator in deligendus. Duae dictae suntsententiae: quarum neutra probo; altera,

quiasemper, riscum est necesse, periculosam arbia

tror; alteram, quia alienam bis temporibus existimo. nam extraordinarium imperium populare, a que uentosium est, minime uestraegrauitatis, mini

me huius ordinis. bello Antiochino magno, Og ut, ct L. Scipioni prouincia Asia obuen siet;parumq. in eo putaretur esse animi, parum roboris; senatusq. ad collegam eius C. Laelium, huius sapientis patrem, negotium deferret: surrexit P. Africanus, frater maior L. Scipionis; est illam ignominianas

miliae deprecatus est; dixitque, in ista tresuosummam uirtute esse si mumq. con ilium, neque se ei legavium, id aetatis,ijsq. rebusgesis, defutura. quod

542쪽

cia commutatum,necplus extraordinarium impertu lind id bellum quasitum, quam duobus antea maximis municis bellis, quae a consulibus, aut a dictatoribus gesta, O confecta sunt; aut quam Tyrrhi, quam Philippi, sum post Achaico bello , quam Punico tertio: ad quod populus ita bi ipse delegit ido-i eum ducem P. Scipionem, ut eum tamen bellumgerere consulem uellet. Cum Aristonico bellum gerenaeumfuit L. Valerio, P. Licinio cos. rogatus populus , quem id bellum gerere placeret: Crassus consul, lontifex maximus, Flacco cqllegae lamini Martiati, multam dixit,sasacris discessisset . quam mulso populus remist, pontifici tamen flaminem pare i

re iussit. sed ne tum quidem potitus ih ad priuatum l

aetiuit bellum. qumquam erat Apricanus, qui anno te de mantinis triumpharat: qui cum longe oannes belligloria , O uirtutesuperaret , duas tame tribus solas tulit. ita populus R. consuli potius Crassio , quam priuato Asticano, bellum gerendum dedit. De Cn. Pompeii imperiis, mi uiri. atque omni principis, tribunipL turbulenti tulerunt. nam Sertorianum bellum a senatu priuato datum est, quia consules recusabant; cum L . Thilippus pro consulibus se eum mittere dixit, non pro consule. Quae igitur haec comitia8 aut quam ambitionem constanti nus grauissimus ciuis L. Caesar in senatum introd est ψ clarissimo uiro , arque innocentismo decreuit imperim , privato tamen. in quo et ximum nodiis

onus

543쪽

onus impos/it. asensus ero: ambitionem induxerό in curiam. negaro: uidebor suffragi' meo, tamquam comitiis, bono m homini amis imo denegauisse . quod δε comitia placet in senatu haberi; petamus, ambiamus, tabella modo detur nobis , cnt populo data eri. cur comitiis Caesar ut aut praestanti usuir, si tibi no sit assensum, repulsam tulisse uideatur; aut unusquisque nostrum praeteritus di cum pari tignitate mus, eodem honore digni non putemur. At enim nam id exaudio C. Caesaria lescentulo ita perium extraordinarium mea sententia dedi. ille enim mihi praesidium extraordinarium dederat . cum dico, mihi,senatui dico, populo p. a quo rest, praemium ne cogitatum quidem tantum haberet, ut fine eo salua esse non posset; huic extraordinarium imperi γium non darem e aut eaercitus adimendus, aut imperium dandum fuit . quae est enim ratio ζ aut qui poten fieri, ut sine imperio teneatnr exercitus non sti tur,quod ereptum non est, id existimandum est datum. eripuissetis C. Caesari, P. C. imperium,nisi es dissetis. milites ueterani, qui illius auctoritatem, imperium, nomen secutipro rep. arma ceperant , uo. lebunt sibi ab illo imperari: legio Martia, et manaitase contulerant ad audioritatem senatus , populiq. dignitatem, ut deposcerent imperatorem,o cem C. Caesarem.imperia C. Caesari belli necessias, fasce, senatus dedit. otioso uiro, nihilagenti , priuato, obsecro te, L. Caesar, c cum peritissimo homine

mibi res es t Pando imperim senatus dedit i Sed

544쪽

de hoc quidem hactenus; ne refragari homini ami cissmo, ac de m optime merito uidear: eis quis potest restagari non modo non petenti , rerum etiam rex anti Illa uero, P. C. aliena consulum dignitate, aliena temporumgrauitate sententia est,ut consules,

Dolabellae persequendi causὴa, Asam ,-Syriam s*rtiantu. dicam, cur inutile resp. sed prius, quam turpe consulibus si , uidete. Cum consi/l designatus obsideatur i, cum in eo liberando salus t posita resp. cum apopulo pestiferi ciues, parricidari. descius rint ; cumq. id bellum geramus, quo bello de dignitate , de libertate, de uita decernamus est ,si in pol tem quis Antoni uenerit , proposita sint tormenta,

atque cruciatus; cumq. harum rerum omnium decertatio consulibus optimis , Obortis istommissa, et ' commendatast: Apule, riae mentio fiet' ut aut suspicioni crimen ut inuidiae materiam dedisse videa

r . At uero ita decennunt , ut liberato B ruto. idemis restabat , ut, relicto , deserto, prodito. ego προ-- mentionem omnino provinciarum factam dico alienismo tempore. quamuis enim intentus animus tuus sit , C. Pansa ,sicut est, ad uirum fortissimum; Oomnium clarit inium liberandum: tamen rerum natura cogit te necessario referre animum aliqua D ad Dolabellam persequendum , O partem aliquam in Asiam , O Driam derivare curae,'cogitationis tuae si autem fieri posset,uel plures te animos habere uellem, quos omnes ad Mutinam intenderes. quod

quoniam sieri i potest isto animo,quem habes prae. stantissimum

545쪽

risit suspectus exercitus ἐ-uero si quid esset, quod

a M. Bruto timendum uideret wr, Pansi id non uid retjaut ,s uideret , non laboraret ἐ quis aut sapie tior ad conireturam rerum futurarrem , aut ad pro pulsandum metu diligentior ζ atqui huius animum erga M. Brutum ,stred umq. uidistis. praecepit or tione sua , quid decernere nos de Brtito, quid sentire oporteret: tantum' abfuit , ut periculosum reip. Bruti pinaret exercitum, ut in eo sirmissimum reip. praesidium et grauissimum poncret cilicet haec Pausa aut non uidet, hebeti enim ingenio eLl I aut ii gligit: quae enim Caesar egit, ea rata esse non curat: de quibus confirmandis O sanciendis legem comitus centuriatis ex au Ioritate no ira laturus est. Desi nant igitur aut ij, vi non timent, mularesc timere, se prospicere re . aut i ,qui omnia uerentur,nimium esse timidi; ne illorum simulatio, horum obsit ignania. Quae,matu, est ista ratio, semper optimis caussneteranorum nomen opponeres quoru etiam si amplecterer uirtutem, ut facio; lamcn, si effient arrogantes , non possiem ferre fastiditim. an nos,conantes s ruitutis uincla rumpere, impediet, s quis ueteranos id nolle dixerit ψ non sunt enim , credo, innumerabiles,qki pro communi libertate arma capiant: nemo est , praeteriveteranos milites, uir, qui adseruitvt m

propulsanda ingenuo dolore excitetur. potest igitur sare rei'. stela veteranis , ne magno subsidio itinentutis πι quos quide uos libertatis adiutores coplecti debetis eruitutis auctoressequi no debetis. Postrerno,

546쪽

c erumpat enim aliquando uera, O me digna uox Ps ueteranori nutu mentes huius ordinisgubernantur , omniaq. ad eorum uoluntatem notira di ta ,D-cta referuntur:optanda mors est,quae ciuibus sese uper fuit seruitute potior . omnis est misera fervitus: sed fuerit quadam necessaria : ecquodnam principium - pMtatis libertatis capessendae ζ an , cum italum nece garium, O fatalem paene casum non tulerimus , hunc feremus uoluntarium ρ tota Italia desiderio libertatis exarsit :seruare diutius non potest c, nitas: sepius populo hunc uestitum, atque arma dedimus , quam ab eo flagitati sumus: magna nos quidems e , O prope explorata , libertatis caussamsem scepimus: sed, ut concedam incertos exitus esse belli,

Martemq. communeur,tamen pro libertate,uitae periculo decernendum est. non enim in spiritu uita eis sed - ea nulla eri omnino seruienti. omnes nationes seruitutem ferre possunt, nostra ciuitas non potest; nec ullam aliam ob caussam, nisi quod illae laborem , doloremq. fugiunt: quibus ut careant, omnia perpe- tipossunt: nos ita a nurioribus instituti, atque imbuti sumus, ut omnia consilia , atque facta ad dignitatem, O ad uirtutem referremus.ita praeclara es recuperatio libertatis,ut ne mors quidem sit in repetenda libertate fugienda. quod se immortalitas consequeretur praesentis periculi fugam:tamen eo magis ea fugienda uideretur, quo diuturniorstruitus esset. cum uer' dies, nos tes omnia nos undique fata circusient;nues uiri , minimeq. REmani dubitare, eum spiritum, quem

547쪽

L I B E R 166 naturae debeat, patriae reddere. concurritur dique ad commune incendium restinguendum: ue

terani quidem primi, Caesaris aufctoritatem secuti,conatum Antonii repulerunt: post eiusdem furorem Martio legio fregit, Quarta a siluit .sic a suis legionibus condemnatus irrupit in Galliam, quamsibi armis animisq. instillam inimicamq. cognouit. hunc Hirtis, C. Caesaris exercitus insecuti sunt: post Tansae delectus urbem,totamq. Italiam erexit amisses omnium hostis . quamquam habet secum Lucium fratrem, carissimum populo R. ciuem, cuius desiderium ciuitas ferre diutius non potest . quid illa taetrius bellua' quid immanius ψ qui ob eam caussam natus uidetur, ne omnium mortalium turpissimus ei siet M. Antonius. est una Trebellius, qui iam cum tabulis nouis redit ingratiam: T. Plancus, ceteri pares ;qui idpugnan id agunt,ut contra remp. re lituti esse uideantur. blicitant homines imperitos Saxae, fones, ipsi rustici, atque agrestes, qui hanc remp. nec uiderunt umquam,nec uidere constitutam uolunt;qui non Caesaris, sed Antoni' adta defendunt; quos auer tit agri Campani infinita possessio cuius eos non pudere demiror, cum uideant se mimos, O mimas habere uicinos. ad has pestes opprimendas, cur moleste feramus, quod M. Bruti accessit exercitusζ immoderati. credo, hominis, O turbulenti:uide,ne nimium paene

patientis . etsi in illius uiri consiliis, atque D tis nihil

nec nimirem, nec parum umquam fuit. Omnis Isolun tas M. Bruti, P. C. Omnis cogitatio, tota mens au- , LLL 2 Ectoritatem

548쪽

PHILIPPI CARV Mctoritatemsenatus, libertatem populi se intuetur, haec habet proposita, baec tueri vult: tentauit, quid . patientia proficereposset nihil cum proficeret, ut contra vim experiendum putauit. cui quidem, P. C. uos idem hoc tempore tribuere debetis, quod ad x i II. hal. Ian. D. Bruto, C. Caesar me at lore,tribuistis. quor9m priuatu de rep. consilium, factum auectoritate uestra est comprobatum, atque laudatum: qvod idem in M. Bruto facere debetis, a quo in 'eratMm, repentinum reip. praesidium legionum,equitatus, auxiliorum magnae,et firmae copiae coparataesunt: adiungendus est Hortensius: qui, cum Maced niam obtineret , adiutorem se Bruto ad comparan

dum exercitum dismum, constantissimum prae

buit.nam de M. Appuleio separatim censeo refcren dum: cui testis est per litteras M. Brutus, elirnpri cipemfuisse ad conatum exercitus comparandi

cum ita sint: Q od C. Pansa consul uerba recit Aelitteris,quae a s aepione Bruto procon 'le kllatae, O in hoc ordine recitatae sot;de ea re ita censeo: cis Caepionis Bruti proconsulis opera, consilio, indu stria , uirti te , dissicillimo reip. tempore, prouincia Macedonia,Illyricum,cuncta Graecia,legiones,exercitus, equitatus in consulum,senatus,populiq. pol latesent; id ri Caepionem Brutum proconsulem bene, , e rep. pro sua, maiorumq. suorism dignita re, consuetudineq. rel. bone gerendaefecisse, eamq. . remsenatui , populoq. gratam esse, Dres utiq. Caepio Bru iis procousul pro iam Maccd i

549쪽

xiuis; Illyricum cunctamq. Graeciam tueatur , d fendat,custodiat, incolum q. conseruet; eiq. Ger

cita quem ipse constituit, comparauit, prasit; pecuniaq. ad rem militarem ,siqua opus sit, quae publicas et exigi possit, utatur, exigat; pecuniasq. , a qui' bus uidearumis rem militarem mutuas fumat, si mentum imperet; operamq. dct, ut cum suis copi' quamproxime Italiam sit: cumq. ex litteris a Copionis Bruti proconsulis intellectum sit, u Horten siit proconsulis opera, O virtute uehementer remp. adiut , omniaq. eius consilia cum consi*s caepionis Bruti proconsulis coniundia fuisse, eamq. rem magno usui resp. fuisse; uinortensii m proconsulimreste, ordine, exq. rep.fecisse; senatu'. placere , Q Hortensium pro ολψμlcm cxm quaestoribus, pro Me quaerioribus, legatissubprouinciam Macedo niam obtinere, quoad ei ex S. C. successum sit.

M potius, quem ex crudeli,stmiserabili mone C. Trebonis, optimi ciuis, mo, deratissim'. hominis , accipimus, instamen aliquii quod reis'. profuturum putem. perstea mus enim, quanta in his, ut cotra patriai dicetera

550쪽

ia arma ceperunt, inesset immanitas. nam duolare capita nata sunt post homines natos taeterrima, O

spurcissima, Dolabella, O Antonius: quorum alter: secit , quod optabat; de altero patefacitum est, quid

cogitaret. L. Cinna crudelis: C. Marius in iracundia ferseverans: L. Sulla vehemens neque ullius horumis ulciscendo acerbitas progressa ultra mortem est: quae tamen poena in ciues nimis cratilis tabatur. ecce tibi geminum in scelere par, mustatum, inaudi- tum,ferum,barbarum. itaque quorusummum quondam inter ipsos odium, bellumq. meministis, eosdem postea ingulari inter se c senseu,stam e devinxitipurissimae naturae, O turpissimaea stae militudo. .ergo i quoi ecit Dolabella in quo potait, multis idei natur Antonius .sed ille cum procul esset a consulibus , exercitibusq. nostris, neque dum senatum cum populo I costir esen et seius Antonis copi s. ea scelerasuscepit,quae semae iam suscepta arbitraba: tur a socio furoris fui. quid ergo hunc aliud moliri, quid optare censetiri aut 'um omnino causam esse belli φ omnes, qui libere de rep.sensimus, qui dignas nobis sententias diximus,qui populum Giberum esse uoluimus ,stas uit ille quidem non inimicos ,stah :ses , maiora ta em in nos, quam in honem ,supplicia meditatur mortem naturae poena putat es, iracundiae tormenta, atque cruciatum. qualis igitur hostis habendus es is , a quo uictore si cruciatus absit, mors in benefictis parte numeretur ζ mamobrem, P. c. quamquam hortatore non egetis, Cipsi enim μα