Petri Francii Oratio in funere augustissimae ac potentissimae magnae Britanniae, Franciae, & Hiberniae reginae, Mariae, &c. &c. &c. habita Amstelaedami in templo belgico veteri, 15. Martii, ipso exequiarum die

11쪽

blicae casus, quanto hic justior dolor, quanto majus hoc ipsum, quod hujus lanere Principis

Reipublicae vulnus inflictum est 3 rinitius muruto & altius descendit hoc illo telum, tantoque luctus hie gravior, quanto persona, quam ii gemus, illustrior. Maximum sane, nec ullis victoriis expiandum, accepimus detrimentum tam illustris morte Reginae, neque plus ipsa

Britannia, quam hae nostrae amisere Provinciae.

Utraque gens justa jam secit, & supremum illi

honorem persolvit. Comitemur Regium funus,& eo pede quo possumus ad ipsum usque t mulum subsequamur. Et quoniam oculis cor poris istam usurpare pompam non licet, viri tes ejus ac dotes, quas illa plurimas habuit, ani

mo subjiciamus, & ab ipso vitae initio ad ejus

dem exitum vitae, quicquid in ta praeclarum fuit ac memorabile, quicquid pulchrum, V nustum, eximium, planeque Regium, mentis oculis contemplemur. Quod dum facio, A ditores, nolite existimare me vestram implor turum benevolentiam. Promittit eam mihi se quens iste concursus: promittit, subjecta mat ria. Quis enim non amet tam amabilem Princiamin, & suo vicissim amore non prosequatur, quae suo nos omnes amore est prosecuta noli-

12쪽

o RATIO FUNEBRIS &c. 9

nolite item putare, me selsas Et laudes assignaturum, aut. fucum ullum ac lenocinium in ea extollenda adhibiturum, quae omnem selsum ornatum respuit atque contempsit. Suas illi tria buam laudes, veras, proprias, debitas, & de virtutibus Rus plurimis maximis, cum omnia nequeam, summa tantummodo capita delibabo. Agite itaque agite, cives ac popular ; agite, si qui adestis, hospites ac peregrini; ite magnaSeXequias, nunquam majores ivistis, nunquam majores ibitis, & clarissimae, terrae orbis

Reginae Natales, vitam , mortem, una mecum evolvite.

Et ut a primis Hus incunabulis ordiar, pri-,mam vitae lucem adspicere coepit Augustissima. nostra Regina anno saeculi hujus secundo &sexagesimo, Maji decimo, Jacobo Duce tum Eboracensi, & magni Cancellarii filia, parentibus edita. Si natalium splendor, si locus, commendationis adserre aliquid possunt, quis locus Londino clarior, celebri illo tothis Briatanniae, totius Europae, . empori op quae domus illa Stuariorum illustrior, quae utrumque Jacobum & Carolum, ut S hanc claris. sinam Neptem, in Augustissimo Magnae Britanniae solio continuos collocavit, & sh

13쪽

IO PETRI. FRANCII

matis sui fulgorem in omnes terrarum oras dis eminavit. Sed ut illustri patria ac familia ortum esse, pulchrum sane atque Plaeclarum, ita pulchrius multo atque praeclarius, easdem iulas suis ornasse Virtutibus, novumque iis si e dorem accommodasse. Nec vero praestanti rum aut domus Stuania foeminam, aut r umunquam Britannicum excellentiorem illa Principem habuit, quae Regiae dignitati plus honoris & gloriae tribuit, quam ab ea accepit; ta tumque Reginis'praestitit caeteris omnibus, quantum ipsae privatis Reginae.

Eminerint jamdudum in ipsa,&ὶ prima st

tim infanti, elucescebant multa ac luculenta v rae virtutis & non furatae pietatis insignia. Nam cum tenella etiamnum aetate amisisset optimam . matrem, S sub auspiciis alienis in Aula, hoe est in omnis generis deliciarum plena ac reserta domo, satis molliter, ut fieri solet, educar tur, tanta tamen semper constantia, tanta te perantia ac modestia suit, ut nullo aliorum exemplo, nullo vitiorum aestu ullove mali coi finio, de recta sese via pateretur abduci. Alebat hos virtutis igniculos, & ista pietatis semina Caroliis fovebat Secundus, qui, ut a sacris eam Romanis abstraheret , verae & ab omni supe

14쪽

ORATIO FUNEBRI s. &c. iistitione alienae fundamenta religionis per Lon dinensem illam Episcopum edoceri jussit: quae iste tam seliciter jecit, ipsa vero tam fideliter inbibit, ut nullis unquam insidiis. nullis promisess aut minis, nullis poenis aut praemiis, quiv fit labefactarii & vel morte vitam permutare maluerit, quam tantillum a percepta semel

veritate recedere.

Postquam suae reliquum juventutis iis artibus transegisset, quibus generosae S illustres animae ad magnae fortune spem excitantur, &Christianis simul ac Regiis abunde sese virtutibus instruxisseti vix pubertatem egressa, anno aetatis quinto & decimo , selicibus nupsit a Dciis Gulielmo ejus nominis Tertio, Principi Arausonens, λederatae hujus Belgicae nostrae Gubernatori, Imperatori, suis i nullo virtutibus ac rebus praeclare gestis, quam Majorum suorum insignibus, ct longa sterninatum serie, i histriori. Ducit Gulielmus Mariam, cognatus cognatam, Sc duplici inter se vinculo, ac firmi re quam hactenus nodo nobilissimae totius Europae familiae copulantur. Illa gentem Stua tiam , Ille gentem Nassaviam: Illa Reges Britanniae , Ille Rectores Germaniae, & ipsos etiam Caesares, in Majoribus sitis ostentat.

15쪽

Ritu nuptiali peracto, &j len tibus matriamonii celebratis, cx Britannia in has regionesciam Conjuge suo trajecit Regia Nupta, & H gae Comitatensi, loco non Hollandiae solum, sed totius prope Europae, amaenissimo, delia catillimo, & Comitum primo Hollandiae, Araua sonensum deinde Principum sede, & hujus ipsius Principis patria, sedem sibi domiciliumque delegit: ubi in amore omnium, S propensissima universi erga ipsam populi voluntate, per

aliquot annorum decursum, cum optimo Samantissmo non minus sui Viro, ita suaviter a que concorditer, ita non sine rixa modo &jurgio, sed & vel levissima frigoris suspicione.

Vitam suam transegit, ut omnibus , non dico

Regibus ac Principibus, & in honore ac digniatate positis viris, sed & privatis hominibus, ii

culentum esse possit exemplum amoris mutui conjugalis. Quo matrimonio non illae selum, quae id contraxere, personae, sed & utraeque gentes ac nationes, & ipsae quodammodo te rae, medio alias ponto, & Oceani fluctibus ii terruptae, amicitiae ac societatis sortiore quam prius Qedere, & arctiore exinde vinculo suere conjunctae.

Post aliquod deinde temporis intervallum

16쪽

cum novas in Anglia turbas excitarent, qui &Principibus nostris, & nobis, qui libertati & r si oni, & huic imprimis Reipublicae male vela lenti S in suum sibi auxiliunt; qui malo isti

publico mederi poterat solus, Principem nostrum Britannici Regni Proceres advocassent; jamque sertistimus Heros, rem ausus ingentem, ac plane Herculeam, & apud seros vix fideni posteros inventuram, non sine divino prorsus& evidenti miraculo, cum alio ille trajiceret, alio venti appellerent, felicibus tandem &veritis & votis in Britanniam transfretasset . ac nemine resistente, universo vero populo applaudente, non tam suis pedibus, quam civiurn humeris, in urbem Regiam pervenisset: carissimamque paullo post Conjugem, dudum tori, nunc & regni participem, ad delatum jam sibi

honorem, & conserendam mox dignitatem, idemque fortunae consortium , invitasset ι anno

hujus saeculi nono,& octogesimo, sub ipsius

anni exordium, felici quodam augurio, &auspicatissimo omine, ambo Rex & Regina, eodem jure ac potestate, communi omnium voto, & utriusque domus sufa o, declaran- tu .Quis fuerit harum gentium dolor, cum

non sine lacrymis atque suspiriis, & nitem D ruptis

17쪽

ruptis dolore singultibus, hoc ipso e litore sob.

veret, & amatas tantopere terraS, nunquam reditura, relinqueret amata tantopere diris

ceps: quod istarum. Gentium gaudium, cum ad Britannicum litus appelleret,icum Reginam suam adspiceret populusu Londinensis, qui ncursus, qui plausus, cogitatione quivis facilius , quam ulla quisquam oratione , com

plecti possit.

Quum autem aut subjuganda Regr Hibernia, . aut, ad communem Europae debellandum hostem, mare crebro trajiciendum, & ad Belia gas redeundum esset nostro Imperatori; qua Illa tum Regnum prudentia administrarit, quo consilio rexerit, qua animi magnitudine confise mariti testis est calamitosus ille ac si talis dies, cum, accepta cladis maritimae, & hostilis in litus Britannicum excursionis fama, armatae Veneris instar, aut Minervae potiuS, Per i tam urbem obequitavit, populum trepidantem erexit, omnibus animum addidὰ, & ad Ut

iam litoris destinatorum delectum ipsa militum habuit: testis est Gratiae portus, & alterum it lud orae maritimae oppidum Gallicanae, virtute classis Britannicae, hujus industria comparatae, ceu fulmine quodam, disjectum penitus atque

18쪽

prostratum: testis ulnamque Concilium, quoa suae plus semel Reginae gratias egit isth nomine plurimas, & hanc animi sui sententiam amplissimis Ei verbis palam ac publice significavit. Sicut Regis absentiam vix sentirent Britanni, neque quicquam iis deesset, praeter ipsam Regis

personam.

Ita per plusculos annos cum Regio suo Conjuge divisum imperium habuit Regalis haec Hemina, dum Illa Britanniam, Ille Belgicam

moderatur .i donec, sub praecedentis critum anni, gravi morbo dccumbere caepit; quo, etsprimo sesellerat, in deterius tamen indies prolabente, ac suasit hora appropinquante, &Regno, & rebus terrenis valere iussis, piis se cogitationibus oblectavit, in solo s in Deo

repossit, suamque ei animam commendavit. Accedit ad tam interim, cum pluribus ejusdem ordinis aliis, pius ac reverendus Cantuariensis Episcopus Tenni nius, qui cum graviter ipsam, nec sine praesenti periculo, aegrotantem mismadverteret , jamque mortis, ut apparebat, initimiis piis ac salutaribus hortationibus admo neret ι vultu nihil perterrito. masculam illam ac Plane Regiam vocem emist: non nunc pri

mum morti me paro; per omnem id miti

19쪽

16 ΡETRI FRANCII vitam sudium fuit.-Tum divini corporis

signum, nostrae sacramentum militae, Et por

rexit Episcopus. Quo illa sumpto, postquam caris limo Conjugi ultimos & nunquam posthac

repetendos, dedisset amplexus, tota se ad moriendum composuit ι & malo magis ac malis ingravescente sub initium anni currentis, intra

sextum.& septimum. Januaritidiem, media noctis hora, in suburbano Regio. Kensingi niano, ut tam sanctam Principem decuit, pie ac placide expiravit, & castissimam Deo animam reddidit. O atram & iunestam noctem l o foedum,& nocte ipsa nigriorem, qui isti nocti successit, diem l o spes fallacest o inanes, etiam Regum, cogitationesi In uxoris se amplexibus obtestibat.& hanc ipsam cum ea hiemem consumere gestiebat, belli pulvere sordidus, & longinquae labore militiae desessus Heros. Alio vota ceciderunta. Pro gaudio lucham, pro plausu planctum, pro uxore funus offendit. Cedit insano dolori.invictus alias animus; quique hostium tela & enses, qui ferrum & flammam,

qui ipsam toties mortem contempserat, carissiamae morte Reginae succumbit, deficit, cadit.

Remn esse se meminit ι hominem sentit. &

20쪽

doloris sui magnitudinem yon invitus agno it Heu me miserum, inquit, omnis lim

rum optimam, ac jucundissimam vitae δε-riam perdidi s

Nec amoris magis id verbum fuit, quani veritatis. Optimam enim ac praestantissimam, omnibus Regiis ac Christianis virtutibus praeditam, omnibus & corporis & animi dotibus ornatissimam, hanc ipsam fuisse Reginam, omnes,

qui noverant, confitentur.

Eciquanqtiam illa animi bona, vera demum sint bona, solida, sempiterna, ac longe bonis ictis corporeis anteferenda , nescio quomodo tamen e pulchro S Venusto corpore ipsa quoque pulchrius eminet, & gratius sese nobis ii tauatavirtus. Quod si in privatis in verum, quanto magis in Regibus, in quibus illa ipsa praestantia & excellentia corporis nescio quam conciliat dignitatem ρ Etenim cum pulcherriamum Dei sit opificium homo, potior pars h minis animus; pulchram mentem in pulchro.

Corpore circumferre, quam rara r , quam Gimia, quam paucis mortalibus attributa p, Uir que se nomine nostra cO mendat Regina. Compus enim nacta suerat eminens, & ultra justam assurgens staturam ι pulchrum , i concinnum ,