장음표시 사용
651쪽
addit,nulla ineda,nullis impedime tis,nullis Grgcis comitibus,ut solebat. Sed fuerit hic licet ra; rus equoru Vsius VR ad primorii ex principibus tempora,Claudiu Imperatore scribit Suetonius
viatores ne per Italiς oppida nisi pedib',aut sel
la,aut lectica transirent,monuisse edicto. Et Iu Ilius Capitolinus scribit M. Antoninum pium in ciuitatibus sederi in equis aut vehiculis prolii
buisse edicto. Qua autem ratione Vehiculorum Devehim. consuetudo aut per se ipsam inoleverit, aut de nyum via.
industria sit introducta, Seneca epistola quinta decima sic ostendit.Gestatio & corpus no cocusti & studio non ossicit. possis legere, possis diactar possis loqui,possis audire,quorum nihil noambulatio votat. Vnde Cicero ad Atticu,Hanc epistolam dictaui sedens in rheda. &infra.Caspuam proficiscebar haec scribens. & alia episto,
la ad eundem,Hoc literarum exaraui egrediens e villa ante lucem. Et Plinius orator Mario de auunculo siuo. In itinere quasi solutus curis car; teris,huic uni vacabat. Ad latus notarius cum libro & pugillaribus, cuius manus hyeme maniacis muniebantur,ut ne coeli quidem asperitas via Ium studii tempus eriperet. Sed iam videamus . ipsa quindecim vehiculorum Vocabula. Arcerasque sit primum, de quo vehiculo Asconius. Arscera plaustrum rusticum testum undiq, quasi ar ca,quo senes & aegroti vectari solent.Cisium vel cisium. hiculi biroti genus.Vnde Vlpianus locati & conducti, Cisitarius, id est, carrucarius. Arctrinam
Festus inquit esse plaustri modici genus, quo S '' homo gestari possit. Benna lingua Gallica geluus vehiculi appellatur.Vnde com monebin μ'
652쪽
ntem eadem benna sedetes. Canterium aliud fuisse verhiculum Seneca epistola tertia denonagesima sie ostendit,M. Cato censorinus,quem e Republicatam fuit nasci quam Scipione,alter enim cu ho, stibus nostris bellum, alter cum moribus gessit,
octopho, canterio vehebatur aethiopico .octophorum fuit Ocho rotarum vehiculum,quo solus est usus Cali
gula,de quo Suetonius: Interdum adeo segniterct delicate incessit,ut octophoro Veheretur, allappropinquanti in urbem Verti sibi vias & comspergi propter puluerem exigeret. Curru passim per latinos authoros inuenimus, quo in rusticis dc aliis necessitatibus atl alicubi in bello quam doque fuit vis. Tamen L.Metellus,qui Palla: dium incendio eripiens eκ caecatus es , id a senas tu in honorem habuit, ut curru in senatum portaretur. Et Plutarchus de Caesare,Cum per Ita
Iiam Cςsar curru veheretur,semper Antoniu una secum habuit: cuius similitudine ornatiores ha carrucae buere carrucar. Nam Helius Spartianus de Aleo Nandro Seuero. Carrucas Romae & rhodas sena toribus omnibus ut argeteas haberent permisit, interesse Romanae dignitatis putans, Vt his tan. tar urbis senatoresvectaretur. Sed rheda quid fuePilentum, rit,infra dicemus. Pilentu inquit Festus vehicu
Ii genus esse quo matronae vehuntur: sed idem P ritu videtur esse quod petoritum,quod vehiculi versbum quatuor rotarum ab Hispanis introductu, Varro de lingua latina,in consuetudine sua & Ciceronis aetate primu venisse dicit,estque eius formae qua nostri temporis principum Italiae murlieres vectantur,ita librato,ut cossidentes in pubuinis in aere suspendi agita is videatur.de Vir d
653쪽
Festus,Pilentu vehiculi genus quo matronae vestantur. petoritu vehiculu Gallicu. Alii osce puεtant dictum,quod hi peiora quatuor appellant. quatuor enim habet rotas.hisque duobus parum differentem forma fuisse tenemus. Carpentii,de carpente quo Cornelius Tacitus. Suum quoque Listigium Agrippina altius extollere,carpento capitolium ingredi, qui mos facerdotibus & sacris antiquis
concessus,veneratione augebat foeminae, quam
Imperatore genitam,sororem eius qui rerum potitus sit, & coniugem & matrem fuisse,unicum ad hunc diem exemplum est. Morem vero hunc quem Tacitus facris & facerdotibus concessum fuisse dicit,Ammianus Marcellinus nostros sero uasse Christianos facerdotes,ut multi et ornatis simi unico veherentur carpento,scribit. Sc tamecarpento vehebatur Claudia,cu turbae eam pro gredi impedienti,ut frater reuiuisceret optauit: quanquam causa esse potuit de qua in quinto Liauius sic habet, Cum matronae aurum dedissent pro corona aurea Apollini mitteda quam uoue rat Camillus,senatus gratitudine usus,matroniSconcessit,ut pilento ad facra, & carpentis ad tu dos festo & profesto die uterentur.Sella, magi*stratuum aedilis & praetoris sedes,qua per urbem ius dicentes comportabantur,que adinodum alia quot ex nostri temporis summis pontificibus podagra impeditis,humeris hominu eam vidimus
deferri. Tamen Suetonius Augustum nouam coepisse confluetudinem dicit: In confiulatu pedibus fere,eXtra saepe adoperta sella per publicu incessit Burdones item aliud fuerunt vehiculi genus surdones.
unico homini fere do idoneum Et essedum breue
654쪽
TRIVMPHANTIS ROMAE vehiculum rheda minus e birotum,uno homne celeriter aduehendo fuit accommodatu. Cicero
Trebatio in Britannia agenti. Essedum aliquod rapias suadeo:& ad nos quamprimum recurraS. quanquam & id etiam, sicut alia vehicula, luxuaries Romana postmodum habuit omatissimu . Nam Suetonius de Claudio imperatore. Esseduargenteum sumptuose fabricatum,ac venale ad sigillaria redimi concidique coram imperauit.
λάη Lectica frequentissimum apud priscos vehiculigonus nobilium virorum simul de foeminarum fuit, cuius forma marmore incisa Romae in hac maxime forma extat. Primum haud multu dissimile est feretro huius teporis, quo a dece duoε decimve hominibus mortuorum corpora in sea pulturam deferuntur. Sed pedes habuit tres ita subtus affixos,ut in itinere occulti suspcndoremtur,& in lecticae fundum resupinati dimissi eam a terra altiusculam sustentarent: intectami fuisse apparet uclis, oculos a puluere,& sole,ac verito semper defendentibus:quorum aliqua densioora frigoribus de pluuia arcendis idonea fuisse nodubitamus in partem qui ferebatur, aut totam
aperire cu libuisset,lacile poterat. erat vero duos Tu capax:qua tame unici ut plurimu utebantur.
Suetonius de Nerone: Iatris *pc Icctica per publicu simul vectus est. Et succollabant deni duos denil serui,quibus longo in itinere vicariu in lasborem alii succedebant,conficiebanturq; eo Voctationis modo, & Ionga simul Sc inquieta, &8c cum libuisset accelerata itinera :sed ills per urbem agros & oppida Dcquentior usus fuit. supra eos autem qui succollabant, leeticam fuisse delas
655쪽
LIBER XX. 1 qtam, Seneca epistola octuagesima sic indicat. Idem quom de istis licet omnibus dicas,quos siuspra capita n minum,supra quamq; turbam dea Iicatos lectica suspendit.Et idem epistola prima
trigesima.Non faciet te beatum turba seruorum lecticam tuam per itinera Vrbana aut peregrina portantium. Et item Seneca .'Quoties occurritaomus splendida, cohors culta seruorum, lectisca formosiis imposita calonibus, contemno. Vispianus de legatis tertio, Lecticarii qui solu ma tremfamilias portabant,continentur legato re rum uxoris causia paratarum.Item iumenta, vel lactica,vel sella, vel burdones. Domitianus imi perator probrosis sceminis lecticς vsium ademit. ExternOS quoque viros alicuius dignitatis lecti,ca, sicut &, Romanos,fuisse v s Cicero ad At'ticum sic indicat: Hic Vedius venit mihi obuiσam, cum duobus essedis, Sc rheda equis iuncta, do lectica.Sed ia dei rheda videamus, quod com munius caeteris vehiculum fuit . erat vero duas xum semper rotarum, sed multiplicium quandoσque iugorum: qua omnibus, etiam abiectissimis uti licuit , ut sbius ornatus quales ea vectareriptur, ostenderet: & multi simul ea commode veahebantur, dummodo mularum Sc equorum iu ga adhiberentur oneri siuffectura .Cicero pro Mialone. Cum hic Milo cum uxore veheretur, ita rheda penulatus,magno & impedimento ac muliebri, & delicato ancillarum puerorumque coqmitatu. Mulis vero v s fuisse ad vehicula pri scos, & non equis,ubique inuenio, quod eX par*te sic indicat Seneca tertiadenonagesima e
pistola. Vehiculum in quo positus sum, rustis
656쪽
TRI UMPHANTIS ROMAE cum est: mulae se vivere ambulando testantur, mulio excalceatus non propter aestatem. Quid mulae omnes faginatae, omnes unius coloris. Et
Helius Lampridius de Commodo imperatore. Dedit 8c vasa aurea,& cum vnguetis alabastra, dedit & vehicula cum mulabus, & mulionibus,
ct iuncturis argenteis,ut ita a conuiuio rediret:
sed aliaq mulos & equos animalia Heliogabaluthedis & vehiculis iunxisse,sic Lapridius habet.
Canes ingentes qualemos iunxit ad currum, dc sic vectatus estiquatuor seruis iunctis ingetibus, processit in publicum:iunxit & leones: Matrem se magnam appellas: iunxit & tygres,Liberum se vocas.habuit gemmata vehicula & aurata .Iinxit & quaternas mulieres, & binas vel ternas ad paeum pimpillum quod est temonis caput,& sic vecta tus est,& nudis nudus trahentibus .fecit idem de pueris,cum tunc,ut ante Philippv liceret.Rheudas autem in primis,sed & alia vehicula publice institutum fuisse in urbe Roma ad portas teneri parata,quae indige tes dato pretio publice etiam declarato,in proptu haberet,constat. Suetonius de Caligula. In Gallia quot cum damatarum
sororum ornamenta,supellectilem, & seruos atoque etiam liberos immensis pretiis vendidisset, inuitatus lucro:quicquid instrumenti veteris austae erat, ab urbe repetiit et comprehensis ad porstandum meritoriis quoque vehiculis,& pistrionensibus iumentis, adeo ut panis Romae saepe deficeret,& litigatorum plerique,quod occurres reabsentes ad vadimonium non possent, causteadCrerit.Et erant rhede ae vehicula non in urbe
Blum,ut supra apparer,metitoria omnium no
657쪽
LIBER IX. X scessitatibus suffectura,sed per vias eonsulares ab urbe Roma undis in quascunq; orbis Romani prouincias ducentes,pretio singulis praefixo, vistra quod nihil pro vectura accipere possent. Caipitolin' de M. Antonino philo siophox Dedit prσα
terea curatoribus regionum ac viarum potestaseem,ut Vel punirent, vel puniendos ad praefectu urbis remitterent eos qui Vltra vehicula quicquaab aliquo exegissent. Quam quidem vehiculoruvndim constitutorum consuetudinem ex parte nos edocet Ioanis Chrysiostomi ad Stagiriu mo, nachum opus.Chrysiostomus nanssi vix sanctissi, mus eloquentissimusq; Stagiriu monachu post actam in monasterio multis annis laudabilem vitam,a daemone correptum, ut co laretur, mulstis nititur rationibus, exemplisq; Virorum item sanctorum,qui multis in hac vita laboribus diffiscultatibus. agitati sunt.Inter quae est de Abraa tam multarum gentium patre, quem muIti exis stimarunt aetatem omnem prosipere & tranquil, te vixisse.Et Chrysostomus praeter alia incomordaleregrinatione eiusnarrat difficillima,in qua quidem facile apparet, quanta fuerit differentia regiminis & conditionis prouinciam Palestinae, Chaldaeorum & Persiaru regni,quae temporibus Abrahae fuit,& earundem prouinciaru adminis strationis, quae per Alexandri Mameae, & Iulia: ni apostatae imperatorum tempora era quando
ipse Chrysostomus haec scribebat:quo ex Chrysostoini testimoni no magis vehiculoru de quisbus nunc agitur,per Ro.imperii vias dispositio Cerni tur,il ipsarum prouinciam foelix de quo l6ge supra diximus,regimen intelligitur. Sed iam
658쪽
ip sum audiamus Chrysostomu,qui omissis Iaboribus,& dissicultatibus maximis, quibus Abraa in Perside agitatus est,sic habet.Vem ista quossimodo omittamus, aliu a peregrinatione sua oradiamur : illud primum inquirentes diligentius, quanto itineris spatio Chaldaeorum prouincia a Palaestina separata est,aut quaenam viae illius coditio fuerit:quo modo sibi tuc misceri illi homunes potuerint qui fuerit vivendi ali conuersam di modus. non enim quia facile tune iustus ille obediuit, res etiam continuo facilis existimetur. Nec quoniam cito ac breuiter Moyses rei gestardigessit ordinem, opus ipsum breuitatem putes imitatum.Ista enim dicere & enarrare facillimuestia gere aute,laboris difficultatist plenissim est.Viae igitur istius Iongitudine,locorussi inter capedine, diligentius enarrare possent, qui inde ad nos progressi essent. Nos hactenus illoru qui;
dem nemini congressi fuimus.Vnum vero ex iis qui ex citeriore prouincia adueniunt, nacti, cum tempus ab illo inquireremus, quo iter agere cc
actus esset, triginta & quinque dierum numeruaudiuimus .Et Babylonem quidem ille se non vi disse ait, audisse tamen ab his qui ibi fuerant,taa
tundem itineris restare conficiendum,ut per ueniretur . atque huiusmodi distantia Iocorum& tunc erat, & modo est et porro itineris condistio non ea nunc est,quae tunc fuisse creditur.Nucenim & mansionibus perpetuis distinctum est,& urbibus ac villis frequentibus ornatum, Via' toresque plurimos ostendit,qui ilIuc proficissuri
ruriquod non minus ad securitatis rationem vastet, quam mansiones, urbea atque villae: P ter
659쪽
ea & ex prouincia ciuitatum prineipes viros, &corporis magnitudines& roboris cunctos excelstentes, iaculoque & funda tantum valentes, quantum vel sagittarii flagittis, vel armati pilis, statutis ducibus quibus illi obtemperent constia mentes,hoc eis Unicum iniungunt munus, solasque itineris tuendi curam custodiamque permitatunt. Ad haec aliam longe his omnibus diligen, tiorem curam excogitauere.habitacula enim mille passibus ab inuicem distincta itinere toto fas bricantes,nocturnos illic statuere custodes:per illorum labores & vigilias maximum cotra latroanu impetus munimen viatoribus constituentes. Tunc vero nihil horum erat, no villae perpetu. non urbes,non discretae dierum singuloru man; siones,non crebra diuersoria,non commeantium
vestigia,no aliquid denii huiusmodi. Licet nucomittere semitae asperitatem,aeriis insqualitastem,quae, & si desint alia, per se viatoribus sunt molestissima .Testes mihi siunt,qui cum vehicus lis iumentisi inuehantur, ne sic quidem consuesta itinera audent incedere,nisi ea prius strata la pide viderint, foueasique impleuerint,atq; cucta complanaverint. Caeterum tunc, inhabitabili nunc regione, erat via illa desertior psisl montibus & collibus asperior, praeruptisque omnis bus & praecipitiis periculosior. Nodum id quod esse omnium grauissimu duxi, quo pacto barba; his ferist nationibus nouus semper hospes iuge batur,intelligo. Hoc enim maiora illit ac dissici, liora in dies negotia prpbebat,cu omneS tuc pergeteS,imo Vt verius loquar,per ciuitates diuisi essent,at B separati.nel eni sicuti nuc in maxima
660쪽
orbis parte fieri cernas,Vni imperio,vniust ditioni mortales omnes seruiebant, etiam 3 guberanabatur legibus: sed veluti corpus unum in mulita membra concisum, ita hominum genus dis spersum erat atq; dissipatum et hostest ex hostis bus iustus ille Abraam mutare in dies cogebaatur, & antequam priores fugeret,rursus in alios incidere, cum alibi quidem confuse plurimi dos minarentur, alibi nullus dominationis ordo serotiaretur. Sed ia satis multa de moribus priscos rum & consuetudinibus,seu publicis, seu priuaatis: satis multa item superius dicta sunt derelis gione,& de Reipublicae administratione, atque etiam de militia. Ad decimam ultimami parεtem,Triphos,nostri operis titulum decusi,verniendum est. ζ
noru describere, ac Vnuin locum congerere agsgressus, duo eorum tana
quam prstudia, minoris scilicet dignitatis & gloriae alios honores victos ribus datos,prius relapram, alione, & Troaphaeu. Ouatiot ordine prima,verbi vim ab ohe gaudentium interiectione originem habet,ut dicta sit quasi oliatio Iuvenalis de Horatio. Satur