장음표시 사용
671쪽
LEdueedam.sic enim scribit in nono Liuius. Didimetor ex Senatusconstulto de Samnitibus triuphasui cuius triumpho longe maximam speciem caPtiua arma praebuere:tantum magnificentiae vis uim in iis, v t aurata scuta dominis argentarior ad forum ornandum diuiderentur et inde natum initium dicitur fori ornandi ab aedilibus cu tenssae ducerentur. Nec maioris fuit apparatuS triu phus,de quo sic habet in decimo Liuius:Q. Fatbius deciano exercitu relicto in Hetruria,suis leagionibus deductis ad urbem,de Gallis Hetruscisq; ac Samnitibus triumphauit:milites triumphatem secuti sunt. Celebrara incoditis militatibus non magis victoria Q. Fabisquam mors P. Descii est,excitatassi memoria pareos, aequataeue, ' 'tu publico priuatoq; filii laudibus: dati ex pretes da militibus aeris octogeni bini, sagaque & runiscae,prsmia illa tempestate militiae haudquaqua spernenda. primus post hos triumphus fuit Pas T Pyrii curseris tuc costulis,de quo Liuius libro ite decimo. Consul exercitum de Samnitibus dedu, xit: venienti Romam triumphus omniu consenssu est delatus.Triuphauit in magistratu, insignivi illorum temporii habitusera triumpho: utores peditest insignes donis transiere,ac transiueactis,multae ciuicae coronae vallaresque ac murales conspectae:inspecta spolia Samnitium,decore ac pulchritudine paternis spoliis,qug nota frequens ei publicorum Omatu locorum, comparabantur. ducti nobiles aliquot captiui clari suis patrumsque factis: aeris grauis transuecta vicies centum milia, Sc auri triginta tria milia. Omne aes arogentumque in aerarium conditum:Militibus da.
672쪽
Claudii Neronis & Li. uii salinas ruris. Ttriphus Scipioni superioris.
tu nihil ex praeda.Maioris laetitiae & gloriae pipdictis triumphum duo Cosssimul Claudius Ne ro,& Liuius Salinator deuicto occisol Hasdru,
bale duxerui, que Liuius extollere est adnixus. Nec tamen huic etiam triumpho plura assuerat
magni facienda iis qus superiores habuisse docuimus. Sic enim in xx VO I Liuius: Ita consocia, tus triumphus,cu utrit, tum ei magis,qui quam tum merito anteibat,tantum honori collegς coderet, gloriam auxit: illum equitem aiebant se κdierum spatio transcurrisse logitudinem Italiae,& eo die cum Hasdrubale in Gallia signis colla, tis pugnasse,quo eum castra aduersus sese in Appulia posita habere Hannibal credidisset. ita unuconsulem pro utracp parte Italiae aduersus duos duces, duos imperatores, hinc consilium suum, hinc corpus opposuisse mome Neronis fatis fuisse ad continendum castris Hannibalem: Hasdrubalem vero qua alia re quam aduentu eius obrustum,atq; extinctu esses itaq; iret alter Cos. subalimis curru, mutiiugis,si Vellet, equis:vno equo per urbem verum triumphum vehi . Neronem
etia si pedes incedat,vel parta eo bello, vel sprota triumphi gloria memorabilem fore.hi sermo snes spectantium Neronem usi in capitolium
prosecuti sunt.Pecuniam in aerarium tulerat,ses stertium milies octoginta milia aeris. Libet mulatos ex triumphis transire minoribus,ut ad maiores citius veniam. Scipioniso triumphu xxx II libro a Liuio descriptum primo asserimus. Pace terra mari parta,exercitu in naues imposito,in
Siciliam ac Lylibrum traiecit: inde magna parte militum in nauibus missa,ipse per istam Pacc
673쪽
non minus st victoria Italiam inusis no urbibus modo ad exhibendos honores, sed agrestiuetia turba obside te vias Roma peruenit, triuphomomniu clarissimo in urbe est inuectus.Argeti tulit in aerariu pondo centu milia XXIA.militibus ex praeda quadragenos aeris diuisit.morte subtractus spectaculo magis hominu q triuphatis gloriae Syphax est.Eunde vero triuphu ab Appia,no diligentius descriptum repetere libet. Scipio post haec ex Libya in Italia profectus,uniuersias copias classe traduxit,Romal ad triuphii reuersus est,que omniti ante se splendidissimu dicitur egisse. Eius forma,ut nunc fit,ab illo seruata est. fuit aute huiusmodi.Sertis redimiti omnes pricinentibus tubis,currus spoliis referctos deduces bat .ferebatur & signeae turres,captam urbiu sis mulacra, auru deinceps & argentu partim rudis bus massis,partim signatum . Coronae praeterea
quas Virtutis gratia urbes dedissent:Cadidi si ib, inde boues & elephati illos sequebatur.Ρost hoc Carthaginestu ac Numidaru principes bello capti. Imperatore lictores praeibat purpureis ambesi vestibus, tum citharoedom ac tibiarum turba ad Hetruscae similitudine popar:hi succinini,cos ronisi aureis redimiti,suo quisq; ordine canetes psallentes . prodibat.hos lydios appellant: ut facile crediderim Hetruscos a Lydiis sumpsisse origine .horii in medio quispia talari veste fimbriis ac armillis auro splendetibus amictus,gestus varios edebat:hostibusq; deuictis insultas,risus uno dii ciebat. Post thuris & odom copia imperastore cicusteterant.quem curru deaurato,multifariami refulgenti candidi vehebat equi,auream
674쪽
capite gestantem corona lapillis ornata,gemmis .is veste succinctus purpurea patrio more austeis intexta sideribus,altera manu eburneum sceptrum,altera lauru praeferebat, quς Romani viactoriar insignia profitentur.Vehebatur & cu eo pueri virginest,& ad habenas hincinde cognati iuuenes: demum qui exercitu secuti erat scriptos res ministri scut ferive: postremo exercit' in turmas a icsq; diuisis currum sequebatur. Milites quot lauro redimiti lauru manu feretes,quibus meritoria insignia ad lucta. Aderati qui hos quis dem laudibus ferrent, hos salibus insectarentur, non ullos infamia noraret .simplex denti triumphi forma, & qua unusquis p sermone facile exaplicare queat. Cia in capitolium vetu esset, Sciapio deposito apparatu ,epulum ut amicis mos esra inrepto praebuit. Post hunc tam e haud diu M. Porcius Cato triumphisi ex Hispania duxit, superioribus primis crescetis Reip. pare, de quo Liuitis x x X i I I. M. Porcius Cato ex Hispania triumphauit. tulit in eo triυpho argenti vigintis
quinq; milia pondo, auri mille quadringenta:mis litibus diuisit singulis ducenos septuagenos fris: triplex equiti .per quod tempus L. Quintius tritiphum triduo duxit cotinuo, his qui postea sub
principibus ducti sunt, simillimu, de quo sic ha;
bet Liuius x x v I I i. Postu Romam vetum est, senatus extra urbem Quintio ad res gestas edis seredas datus est. Triumphus initus: die primo, arma, rela,signaq; aerea & marmorea transtulit, plura Philippo adempta, q quae ex civitatibus ceperat. Secunda die argentum aurumi factu,
infectius & signatu . Infecti argenti fuit x v III
675쪽
Is milia pondo, & ducenta septuaginta . lam vasa
multa omnis generis,caelata plerasy, quaeda extamiae artis,& ex aere multa fabrefacta:ad hoc clypei argentei dece,signati argeti octuagintaquas tuor milia fuere atticorsi, tetra drachma vocant, triti fere denarioru in singulis argenti est podus. auri pondo fuerunt tria milia septingenta, decequatuor:& clypeus unus auri totus,& Philippei aurei quatuordecim milia quinque centum quas tuordecim . Tertio die coronae aureae dona ciuistatum transsata centum & quatuordecim, & hostiae ductae, & ante currum multi nobiles captistii obsidesque. Inter quos Demetrius regis Phis
lippi filius, & Armenes Nabidis Tyranni fi lius
Lacedaemonius. Ipse deinde Quintius in urbem est inuectus,secuti currum milites freque tes, exsercitu omni ex prouincia deportato : iis duceni quinquageni aeris in pedites diuisi, duplex cem turioni, triplex equiti. Praebuerunt speciem trisumpho capitibus rasis secuti qui seruitute exempti fuerat.Et suum d m,posio triumphum P .Corsnelius Nasica de Boiis duxit,in mediocribus nudi THuphiis merandum quem sic Liuius describit. In eo tri, Nasidis 'umpho Gallicis carpentis arma signa, & spolia omnis generis transuexit, & vasa aenea Gallicat& cum captiuis nobilibus equorum quoque casPtorum gregem traduxit : aureos torques transitulit,aeris mille quatuor centum septuaginta: ad hoc auri ducenta quadraginta sex, argenti inseacti, quod in Gallicis vasis non infabre suo mos re factum,C CCLκ pondo r bigatorum nume; rum CXXXIII IM: militibus qui currum se, cuti sunt, centenos vicenosquinos asses diuisit,
676쪽
duplex ceturioni, plex equiti.Nec omittenduduximus M.Fulvii triumphu, de quo Liuius in x x x v III sic habet.Triu phare mense Ianuatio statuerat: sed cum audisset consule Aemilium ii, teris M.Aburii tribuni plaebis acceptis de reminsa intercessione,ipsum ad impediendu triumphuRoma venientem aegru invia substitisse,ne plus in triumpho certaminu q in bello haberet,praestulit triumphi diem.Triuphauit ad cale das Ian.
de Aetolis, S de Cephallenia .aureae coronae censtu decem pondo,duae ante curru latae sunt:argesti pondo octuaginta tria:auri pondo CCXLIIIrtetracina Attica C x V II I: Philippei numi decemilia ccccxxx II et signa aenea CCCCCCCLXXXV τsigna marmorea C C X X X:arma,tela,caetera spolia hostiu, magnus numerus. Ad hoc catapultae, ballists,tormenta omnis generis:duces aut Aetoli & Cephallenes,aut regii ab Antiocho ibi reliacti,ad septem & viginti. Multos eo die priusq in
urbem inueheretur,in circo Flaminio tribunos, Praefectos, equites, centuriones, Romanos sociosv donis militaribus donauit. Militibus ex prsdaquinos vicenos denarios diuisit,duplex ceturios Ni,triplex equiti.Et plautopost alius apud Liuisi nitur triumphus,quem nos ultimu afferre dea crevimus .Extremo anni magistratibus creatis iaad tertiti nonas martias C. Matius Volso de galalis qui Asiam incolunt,triti phauit. serius ei causa triumphandi fuit,ne Q. Terentio Culeone praestore causam lege Petilia diceret,& incedio alioni iudicii,quo L. Scipi danatus fuerat,coflagrasret: eo infensioribus in seq in illu iudicibus, quo disciplinam militare seuere ab eo conseruatam
677쪽
successor ipse omni genere licentis corruperat. net ea sola infamiae era quae inprouincia proscul ab oculis facta narrabantur,sed ea etiaquς in militibus eius quotidie cospiciebantur.Luxuriae enim peregrinae origo ab exercitu Asiatico inue,cta in urbem erat. In primis lectos aeratos,veste stragula tu pretiosam, plagulas, & alia textilia, quae tum magnificae supellectilis habebatur, monopodia & abacos Roma aduexerunt.tunc psalstriae sambucistriael, & conuiualia ludoru obtesctamenta addita epulis .Epulae quosp ipsis cu cu ra & sumptu maiore apparari coeptae tu coquus vilissimu antiquis mancipiti aestimatione & v si, se in pretio esse, & quod ministeriu fuerat,ars ha,
heri coepta. Vix tamen ea quae tu conspiciebano tur, semina erat futurae luxuriae.In tritipho tulit C. Manlius coronas aureas ducentas duodecim. Argenti C C x x milia centu tres.Tetracinu Atticoru C C v I I milia: x x Cistophoru:Philippeorsi
ta gallicis carpentis traducta.Duces hostici duo& quinquaginta ducti ante curru:militibus quasdragenos binos denarios diuisit,duplex ceturio: ni: stipendiu duplex in pedites dedi triplex in equites .Multi omniv ordinu donati militaribus donis curru secuti sunt.Carmina a militib' ea in imperatore dicta,ut facile appareat, in duce insdulgete ambitiosumque ea dici,triuphul esse militari magis fauore ci populari celebre. At ia masiores attingamus triuphos aucts Romanam reoru amplitudini resiposuros. c ab alio digni' id inchoari potest, q a Ρau. Aemilio,cui coligit Vt frugi ipse in teporib' Reip .adhuc frugalitati in; lii
678쪽
TRIVMPHANTIS ROM AEseruientibus vixerit,& tam e tritipho a maximis Pcedente victoriis luxurie Prim' in urbe inuexerit. Hic em Pau. ille Aemilius fuit,qui qtuor filio, rum duos prioreS clarissimis domibus p adoptior ne interuit,cu maiore Fabio Maximo quinquies consuli, minore Scipioni Aphricano,in filios desdit. Hic fui t Aemilius ille qui frugalitatis & mos destiae amator,filiarum maiore M. Catonis filio uxore dedit, minore Aelio Tuberoni: qui quideT ubero vir optim' maximς in Repu. authori laatis ita tenui erat patrimonio,Vt sexdecim viri ex
Tuberonii familia omnes simul in eis de aedibus,& qui de modicis,cu coniugib' & liberis habitas rent. Itaq; in illis aedibus Pauli Aemilii bis coma
Iis, S bis trisiphalis filia deducta est, in eis p habi
tauit,nec puduit ea pauperis viri, sed virtute adam irata est p qua pauper erat. Tatis tame assueis modestiae & frugalitatis artibus,cotinere no p tuit Aemilius quin tepori adauctae reru opuletis inseruies, trisphia in hac maxime forma duxerir. Populus Roma. nitidis vestibus ornatus,in locis dc urbis partib' per quas transiturus erat, sese ad specta dum triti phum parauerat:omnia urbis te pia erat aperta,& sertis vaporibus 3 repleta suas Dibus. Multitudo ministroru baculos manib'gea natio ex medio dimouebat turbas,& vias puras
apertasque praestabat. Trasmissio in tres dies diuissa est Prima eni dies viκ signis tabulis & statuis
transiret tendis suffecit,quae vehiculis comportaabantur. Secunda die pulcherrima & ornatissima Macedonisi arma multis curribus delata fuerunt
splendentia aere & ferro absterso,atq; ita disposita ut casu maxime cecidisic viderens galeae, sicuρ
679쪽
LIBERia,thoraces,ocrear,& cretenses peltae, & thracia gerra,pharetre,& aequorum frena,ac enses nudi per ligc iacetes,& farissae infixae ita,ut nec victorrum quide absit metu ess et aspectus. Polt hos armoru currus tria Viroru milia siequebatur,qui numisimata ferebant argentea,vasis trecentis quinoquaginta.Uas erat quodlibet trium talentorum,
quatuor viri singula vasa portabat. Alii crateras argenteas & phialas,calice flornatissimos & inagentes certo ordine deferebant. Tertia die prima luce tubicines no mite nel suaue,sed bellicus αnantes primi ibat.Post eos C X X boues albς coronibus auratis ducebant,vittis ornatῖ & sertis .duocebat eas adolescetes succincti ad immoladu, dc pueri aureas patinas sacrificii gratia deferebant. de hiscn bobus albis dicere voluit Virgili' de tauris tractans,qui in Meuaniae capis ad Clitumnuamnem albi nascunt,sic. Hic albi Clitumne gre; ges, & maxima tauri Victima tape tuo perfusi
flumine facio,Romanos ad tepla deum duxere triuphos .Post eos sequebat qui aurea numisima ta gerebat in vasis trium tale torum,ut supra de argenteis numismatibus dictum est .numerus vasorum fuit triadeoctuaginta. His siuccedebat qui aurea phialam decem talentorum,qua Aemilius ex lapillis effecerat,ite antigonea & seleucea &thericlia & Persei vasta aurea portabat. Post haec Persei currus & arma,& diadema stup armis po
situm: deinde post modico interuallo nati regii ducebant,& cum ipsis alumnorum & magistro; rum & paedagogorum lachrymans turba,qui &ipsi manus tendebat ad ciues, & pueros eadem facere & precari docebant. Erant masculi duo,
680쪽
R una foemina,n5 satis infortuniu suum p aetate intelligetes:qus res magis homines ad misericordiam c5mouebat,multil lachrymas ciues ad ii, tum aspectum demiserui: fulti Istitis & doloris plenum spectaculum,donec infantes transierat. Ipse aute Perseus post filios & ministros ibat,fusca veste amict',& crepidas more patrio habes,
propter magnitudinc malorum ad omnia trepiscius,ac me te turbatus .post eu ibat amicorii & familiariu moesta turba miserabiliter ipsum intueates lachrymantes,utetia pigrit ex Romanis laschrymare ob misericordia copellere tur. Post eudeferebatur aures corons,quibus Aemiliu virtustis gratia Grscs donauerat ciuitates .Erat mimes S coronarum quater centum . deinde Aemilius ipse sequebaε ornatissimo curru inuectus, vir dccitra eiusmodi honore tectaculo dignus,purpuaram auro contexta indutus, & ramum lauri des xtera gerens. ferebat & lauru milites qui currum
Aemilii sequebant,legiones cohortest & manispuli, partim carmina patria salibus permixta &risu,partim laudes Aemilii cantantes:qus intues tantur& admirabatur omnes, nec quicq ex iIsqus sibi opiada forent, deesse arbitrabantur.Ob eas res in Macedonico gestas bello, summa populi Romani gratia Aemilio accessit. Tatum enim auri argentilin aerariu Aemilius retulit,ut nul stum tributum persolui a ciuibus opus fuerit,usis Hircii & Pansis constulatu,qui circa primu Cssaaris & Antonii bellum consules fuerunt. MagnuSamplissimust fuit, que descripsimus, Pauli Aeamilii: maiores ampliorest,& proptcrea deo Vt videt inuisi,quos Popeius duxit,triumphi fuere.