장음표시 사용
11쪽
bitum iri, ouia ab unIs maxime orationi,1s amato nis iisque clinium scriptis esset repetitum, Simaident Aetores in aliis dicendi sorit erutilae generibus Inulto maiorii et excellentiorm effecissent a leoque paullatim ad sin illarern quarulam ariis praestantiam et virtutem eluctati essent. LIuio igitur opinioni ut occurreret suavi pie sententiam etiam certius confimaret, in Menoxeno etiam alia ratione docere studuit, viod nuper demuin ostendere conatus erat. Quiunenim non ante inittiun tempus in mediiun prodiissetissiae oratio funebris in laudem eomam scripta, maiin bello Corintino pro patria ceculissent, simae nOVO posset QSste doctunento, maid orator senex in dicendi genere dentonstrativo et panegVrico praestaret, Palam vie rhetores laudationum funebrium liabendarum occasione fere ita uterenthu', ut in iis, Pio populo placerent, omnes novae artis illecebras litote veneres EXPIDImerent, adeOPIe civium studiis et cupiditatibus humiliter blandirentur; philosophus hac lentiporiunopporiunitate ita uti apua antinum constituit, ut noumodo civilena Promae eloquentiam, sicuti eam PIaint:ιxaSSet antea, certe viiideIn unain ipsius partem, misere depravatam esse OΗten deret, Veraim etiam ipsos rhetori a Mute Athenienses, mii non mediocrem cul-Pae Partem suStinerent, propter vitiositatein in istiusmodi arte oratoria elucenteni rideret ac vituperaret.
Qilippe tractavit plillosophus rem in Menexeno pri)1 ecto aliter quam in Puaedira fecit, qwandolaiciem in illo argitinentuni non tam ad philosophiae subtilitatem exegit, Ouum ad ipsius vitaB IISum MPIE veritatem accolni novavit. obtenditur onini in hoc libro Atheniensibus pariter atmie Aetoribus tamquaIn SP culum vioddani, in Piod intuentes utriqwe Se Suau Pae Vunitatem planissitne agnoscant, quandoquidem
cives arguuntur vano inanique reriam Suarum amore
ridiculo ue fastu occoecati rhetores istos suos ingenticum Voluptate aiulire solero vacutun tollentes ipsi plus ni inio verticem; oratores autem DIirin aliis mouiS vanitatis accusantur, tum imprimis facete et uinane deludiantur oratione extemporali opera ad ipsorum imitationem coni posita atque iis ot intibus tractationis
artificiis referta, q illinis utentes sibi videbantur nescio quid magni in arte oratoria atque civili praestare solere. Qua ii iidem ratione id efficitur, ut ela-
12쪽
rassitne intelligatur vanitatem Atheniensium ad eloquentiae depravationem, ac vicissim eloPaentiae corruptelaui ad alemtarn civium vanitatem valuiSae. Qitaui diuiti philosoplius hane materiam sollertissime eo modo tractavit . ut siruul ostenderit, clita ratione vel in summa artis depravatione civium animi usu ipsius ad virtutem et patriae amorem incitari et in cendi possent. Sed haec Piidem universe; amamuSiu in aliquatulo pressius accuratiusque dispiciamis viaenain fuerant scriptionis Platonicae origines, caussae et coris ilia. Constat igitur inter omnes, in praeclaris Atheniensium institutis, Uaae ad patriae amorem excitandiun, alenduin, firmandum comparata essent, imprimis
etiam illud fuisse, *1od publice fuit sancitiun, ut in
honorem eomam, qui pro republica in bello occubuissent, coinmunia civi tun sollemnia haberentur, inter mine inortuis lainlationes si inebres ab oratoribus publice ad eam rem delectis dicerentiIr. Incertum est, unde hic mos, Pii teste Demosthene Rdv. Leptin. p. 499. ΙLyeurg. c. 12. Aristi t. Panath. p. 310. ed. Dimi. solis Atheniensibus proprius fuit ' , auxerit originem, aliis eum a Solonis humanitate repetentibus, aliis ortum ipsius reserentibus ad temporiam Persicoruin opportunitatent; de qua sententiariam
diversitate exposuit IV esse ling. ad Petiti Legg. Atti c. p. 602. Verarin istitit quiueIn ut incertum sit, tamen illud ox Th ucyd. ΙΙ. 34. luculentissime intelligitur, fuisse eum belli Peloponnesiaci initio
iam adeo fixum ae stabilitum, ut ceremoniae, Pal-bus solemnia illa pera erentur, civiliun constanti usu receptae essent '' . Fieri autem non potuit quin eiusmodi saera publica atoue civilia oranti-bris largissimam interdum dioenui materiam Suppeditarent, qua tractanda sibi elowientiae laudem comparare studerent. Quod maxime ivile ab eo tem-
Do riuin1a mortuos honorandi apti l Graeciae populos usitatis v. Waeli sinu ths Antiq. Gr. H. p. 82. Hermanu Lelubuch der griecti. Privatalterutilaner Heidelia. 1852. q. 39. et quos lite ibi laudavit. Has eeremonias iugulente deseripsit Thucyd. II. M. Fie
bant solernnia in Ceramion exteriore, ubi sepulcretum e na-mune Bruti . Paus n. I. 29.. 2. Laak. Aine . P. 322.
13쪽
pore, mio Stii din cilitioris eloquentiae Athenis vigero coeperiant, ita thetiun esse constat. Et prii nummiicient res de Periclo coinperta liabetur. lii, quuam princeps videatiar inter lineo sollemnia artificiosi iis dix sse, miniuioPii leui teste Cicerone ante ipsi tui Achenis oninino eloquentia mitione et doctrina Sunulta prope nulla ibit, tum ea in re tanta virtutis laiide excessuit , ut non uiodo stiperioriam Oinniurn, Pii Publice dixissent, memoriam ObsclimVerit, veriun etiam posterioriina stii dia ad laiadiim Suartim aemulationem nuriun Plantiam eXeitaverit atoue conamoverit. Quipperocitavit ille teste T hucydide II. 34. s*b pro iis, qui primo anno bHIli Peloponnesiaci occisi
erant, orationem longe Draestantissimam, viae postea sere Pro exemplo Piouam perfectae eloMIentiae luι-bita est, ad citius inritationem sese componere deberent, quicunque in tali caussa tali labito quid officere vellent. Cuius quidem orationis sti mam T li u e y
d i de s l. c. c. 35 - 46 arte plane divina ita retulit,
ut eam legentes propeuiodum videamur ipsum SumnitIn oratorem dicentem audire, cuius ille menteni ac sententiam ad ipsius veritatis fidensi viarn aecuratissima expressit ' . Etenim vir ingeniosissimus et in re plantica clarissimus malim pro e re io mentis PIo pollebat notii niue facile perspexisset, pariam eSSE Dro tempori1m praeSentium conditione occisis militi iis vulgari mouo parentare, oldata dicendi opportunitate ita usi is est, iit civium animi maiana ad patriae caritatem inflammarentur, thim ad honeAtani studioriam et consilioriina contentionem almae constantiam Perinoverentur. Quocirca praIdentissimo rem ita instituit, ut cuni renim pra0Sentium tractatione univerSae rei pistilicae Atheniensis laudes coniun eret Omninomae
nihil praeterini ueroi, maod in ro luctuosissima animos eIvimn erigere, sustentare et ad eoInmuniS sali 1-tis studii tui et amorem inflammare posset. Digressus
est igitur ad civitatis Atticae priuiordia limidavitque principes et iis conditores. Praeconiis item ornavit reipublicae Atheniensis formam ae disciplinam callido et priidenter cum Lacedaenionior in moribua et in-
14쪽
prite licavit, oui sanctissi ino litile officio nulla in parto defuissent. Qui latis oninibus expoSitis deni pie etiain relivios cives iiiiiiiiiisPae ParenteS ae filios eortitia, mii vita essent destincti, colhortati is est ad constans sit perpetitum Si utilis virilitis studium, Si iniit vile otiauideinoustriivit, viditis octi Sole filiis illo ratin miantu in
citrae pariter atmie laonoris respublica tril uere soleret, . ut OIIuies iuste non Inodo solatilina halirare sed etiatu generOSam Superi, iam, Sunaere possent. IIaec igitur filii ratio at Pae via, viain siluunt ingenii vir intractando argivinento saneMaain Inagno ae difficili ingreSSuS eSt, qtIO Civiuin Suomini alii inos ad retinen-uam patriae caritatem et ad Servanduin in persequendis stiuisis et consiliis suis Constantiain incenderet atque instaviniaret. Qitana Piidein apparet uti Piefuisse talent, ut, Servata nativae eloPientiae vi et griι- vitate, id unuin niaxit ne in dicendo spectaverit, ut in
animis civiuua generosiores excitarentur SenSiis, vitalespiaesentis reuiporis rationes vel niaxit ne exigere viderentur. Quoeirmn illo in hae oratione plane talis extitit, mialem euin describit Plato in Pliaedro p. 270. A. si lilia Socrates ipstiua ait ceteris oratori Dus eopriiestitisse, Uaod Anaxagorae playsici fuerit ali litorat, quo euin cenSet Pium alia Praeclaria mane lain et
magnifica didicisse, tuna impetinis illud accepisse,
doni plitiosopinis ealia in Phaedi o tanti aesti inavit, ut eana, utpote non a Pt ilOSoplatae stiidiis abhorrentoni, unies dilexerit. Sed longo aliter res naox evenit, libirliotores e schola Sicula profecti hanc scribet uti dicendi- Πie provinciam occupaveriint; id mi od brevi post P riclis obitiun ita facti ini osse veriSimile, tuto prope Certuna eSt, mi an domi idem iani initio holli Polopon-nosiaci ita accidit, ui rhetorica artificiosior atque ui eis et argutiis sophisticis oppleta florere inciperet.
15쪽
Protat enini turn in hunc campuin Gorgias ille Leontinus, mai Siculoriun artificuna et Ouentiam primus in GraeciaIn importavit M*ae uocuit. Is enim narratur Orationem funebrein compo8uisse novae eloquentiae oritamentis Oinnibus instriactam, Viae attinentiunt animos mirifice caperet atoae deleniret;
de mast re v. Ρhilo Strat. p. 493. Foss. De Gorgia Leontino p. 78. svl. G oesius De Sophist. in Act. Societatia Traieci. 1823. p. 60. sill 'Vel temnanu. Histor. Elowaent. GTaec. q. 32. ann. I. et quos hio
commernorat. Quae Piidem Oratio, cuius etiam minofraginentum fertur, de qDO optime commentatus est
H. E. F o a s i ii s De Girgia Leontino P. 64. SPI., etiamsi non fuit publica sed privatim ostentativae
artis et ingenii sollertiae caussa scripta, tamen eam vim habuit, ut mox plurimi rhetores illius potissimum auctoritatem Sequerentur, adeoPae H, Pathius publice de mortuis vigendum esset, orationes sibi expeterent more GDromo elaboratas. In iis vero, Pii eiusmodi orationes funebres composuerunt, imprimis etiam instas extitit memorabilis. mo enim laiulationem
scripsit in eos, vii Iphicrate duce Corinthiis auxilio missi erant, ut Olymp. 96. 4. in publicam lucem prodiisse videatur, sicuti iri ligat, etiam Krugeriis ad Clinton. Fast. Hellen. p. 10b., hoe est, Sexennio fere ante quam Ρlato Menexenum in Piiblicum foras emisit, aut seci indiun Soli 5 nb o rnium olvmp. 98. 2.- 387. a. Chr. n. Quae maidem oratio fune uris videtur
sane eadem esse, PIae adlauc sist nomine Liysiao circumfertur, sicuti praeter alios titilicarunt etiam Fr.
Epitaplitos des Lysias. G en 1830. 4. p. 29.
sq. Nam qui eani Liysiae abiudicariint, C. Valchetia r. in Hem stertius ii et Vatoken. Orat tip. 218. ad Herodot. VII. 139. 160. IX. 27. Fr. Aug. olf. ad Leptin. p. 365. Si uiter. Lecti. Andoeici.
o Andocia. c. Alcibiad. III. p. 12. si non satis videntur reputavisse, U1od in nae caussa Sanequam gravissio est montenti, Lysiam alio dicendi genere in orationibus iudicialibus,' alio in orationibus paue-
16쪽
Iricis ac dentonstrativis ustini esSe. In liis enini Spiraret, MI Ini In IllIS mira Iutuat sinaplicitate almae
perspicuitate chi in tenui Eubtilitate copulata. De Piaro utiliter tesseris etiam 'veste ranan n. QuaeSt. Demosthen. P. II. p. 32. 8q. et Kruger. Histor. Forach. p. 102. et 232. ε*b Sed liaec lainquam in
transcursu. Fuit i litur etiam Lysias in nun ero eo riun, mai isti iisnio li Orationena sit nebrern ad Gorgianae disciplinas rationem compoSueriant. Nem e vero, Si quid ex vortas Socratis apud Platoneui MeneX. p. 234. C. s*b eoniicere licui, existinis fuit numeriIS eo D, qui in eodem genere amDitiosius olaboraverunt, inter Pios videntur etiam referendi esse Arcilinus et Dio, vii Menex. P. 234. B. Inemorantur innuidiam ii, luos Sperare liceat prope lieni oratores publice electum iri, iit in sacris funebribus, Mineinstent, vecta faciant. Nimiriim omnino Piidem videtur hic mos tum invaluisse, ut orationeS Panegyricae eo Stilo exararentur, qui referret artis novitiae splendorem ae magnificentiam adeoNie temporiam uesideriis, Viae in missent, Plane aecOnuno latus haberetur. Nam quiun OmneS artes reperiantur temporiina rationi inis inservire, turn nulla est facile, maae magis ab hominiini in entis temporiammae cauSSis Pendeat miam elomientia, maxime panessyriea. Itaque orationes id genus omnes, ouae ex illa aetate adlluc Silperstites manseriant aut saltem ei attribuuntur, ad hunc moduin Sunt scriptae et elaboratae, ut ne Isocrateae quidem multum inde recedere existii nandae Sint, quamviam in iis ornamentoriam oratoriorum ISus paullo est temperatior. Iana vero haec Ouum Proeedente tempore ita evenisse Certum et explorinthini Sit, tum operae pretiuui videtur ani inadvertere, Naalis
elomientia haec panegyrica inde ab illo tempore vel ipsa evaserit vel vi et officacia sua extiterit. Etenim primam quidem Oratores isti omnes, Periclis exemplum aemulati, omnem illam dicendi materiam, quam Is nobilissima sua oratione funebri tractaverat, ipsi quoque sibi tractandam SmnSeriant, quippe quum illam talein viderent esse, quae ad populi gratiam
atque favorem comparandum ESSet longe accommodatissima. Itaque illi et ipsi in laiules Athenarum
17쪽
cupido exspatiati sunt studiosemio id egeriint, ut civium
MIIulos Caperent, oblectarent, menirent, seSe Pittantes Continuo germanos Pometes vel otii ina naniores illo oriatores fore, si sese argumenti delecti habita ratione ad illitis ex simplum composuissent at pie res eaSdem novo Inore elegantius scilicet et ormatius tractavissent. Qiuo modo evenit, ut si una ilitem sere loci vulgo ab omni lata illustrarentur simio populo Atheniensi laudes rerrum suariani perpetuo Oecinerentiir, res ipsae callule variarulae, aliis atmie aliis modis exoritari lae, deniq'io multipliciter inutantiae atῬie pervertendae essent, ne novitatis ratia disperiret, Prana dicentes utiquo tanto cupidius Sectabantur, ouanto strullogius eadem etiani ab altisonti ruis expetet,auir. Itavio oratores hac renim Conditione propemodun necessitate coneti sunt rerii in Inemoliam arbitratii Silo tractare ac di fingore, ut aliquid novi in inediuiti af-senent, mi , I ut, audienti is plausu exciperetin'. uo lPIam noXiiun moriun laonestati nimie veritatis stir lioeSSe deruierit, adeo apol tinti est, iit vix vecto ea de re monere opus videatiu'. Veriam accessit ad laaec etiarn aliud quid, miod hoc nomine etiam nocentilia
extitit atque tu pius. Qinini eni1n Poricli in dicendo
hoc fuisset propositum, iit tempore periculosisSimo animos civium ad patriae umorem accenderet et bona spe ac si lucia de rebus futuris i inplerct: tiina illi generOSiOrtun istoriim sensiliun pliine incitriosi nihil sibi antivitus duxeriint, viani iit civibiis hinniliter blandirentur, Pio citius scilicet ipsi claroriana rhetorii mianti In et existimationein adipiscerentur. Quod mi idem tanto licentilis sibi Euniseriant, ciliod ciui isti rite-toriun disciplinae a Micti erant, si, sicuti Plato Pium alibi tum imprimis in Gorgia et Phaedro Ostendit, quoniam dicendi et intolligendi rationein plane Seiunctam liabebant, unam tantum verisuntlithiclinis speciem et persuasionis probatalitatem consectat antur. Itaque Deo civiles isti oratores ullo modo dubitavct-m1nt liac in re grassari lon ius. Exornarunt igitur arbitratu suo quae dicenda essent speciOSitis, quo sibi pariter atque audientidiis gratIIIII sacerent, NPn via et molesta callido silentio transmiseriint; stini i-gua et controversa in eam partem interpretati sunt, miae iucundi aliquid haberet; denique verit et contestata etiarn ar ute perverteriant et sploiulidis men-
18쪽
daciis oneraveriant, dumnodo audientituti struitis et voluntati ius satisfacerent coqueae modo sibi gratiam uomun atPie favorem colligerent. Ulule miis deni- PreconSEPIens esse detulerit, ad Suspicandiun haud sano difficito est. Quippe vanitas ista oratoriim etiam popilli vanitatent alluit, Paenio lino iuni vicissim inauis laiulis cupiditas atote terneraria ni nisitio, vita civiunt antini occupati erant, fieri non potuit mitra oratoriam vanitatem atque frat ululentam calliditatein ciun inanii astu coniunctain mimim Plautinii adaugeret. Ita 1'actiun est deniPae, ut ala istis Oratoribus pro com-niuni Patriae amore, maeni Pericles ob oculos habuerat, Vana de remin Patriariun praestantia opinio inanisvite superbia in civimn animis nutriretur, viae non modo patriae caritati, Verae maidein illi et ger-inanae, Sed etiam veri reetimie amori pluminum om-ceret ade Ie conlinunt reipublicae saltili multi undetrimenti importaret, Uiandoviiidem fraus atmie vanitas in privata pariter a 1e publica vita seinperest maxime pestifera. Denimie vera liis onanibus
coniiuncta fuit etiam singularis Species at tuo somna orationuin ex tali fabrica, laeseui schola Sicula constituerat, sere pririleuntium. liuin entui rhetorica ista non ut agnopere curaret orationi S urg menta, sed unice effectus, quos in audienti tun animis habituraeSSet, Spectare Soleret, oui uinomio consisteret in artificiosa ciuiuiani et fallaci diceruli peritia, quain xorgias
maxilne excoluerat; Plurimuui etiaIn tribiliuni est orationis Ornaimentis arte PiaeSitis, Paomam Splemiore tamquam mentis azies PriieStringeretur Sensinun*Ietitillatio quaedam auramnque Voluptas Partaretur.
Ilamio dictio illa veteris eloquentiae Atticae, quae
urtivitatem Etun Simplicitate, vim Sententiarina Cium vectorinu castitate ConSOCiaverat magisque sententiis
auaui vectis abundaverat v. Cio. IDe Orat. U. 23. Brut. Q. 7. , walis etiani in oratione Periclea apud
Τliucydidein expreSsa Cemitur, Ouinino ceSSit vanaevo boriun iactantiae et inani artificioruIn ritetoricoriun Copiae, quae animos ali lientium feriret potius ac percelleret quam moveret aut ad veri scientiamat pio comittionem inStitueret, praeSertim Mimn ea adniberetur tinnaodoratius. Nilniriini oratoreS boriim blandi inentis antinis audientium non aliter IratiaIn et voluptatein parare conati sunt, imam artis
19쪽
comtinariae periti ciboriim deliciis corpus gitaviternificere silident Gori'. p. 462. C. . Quammiani ista omnia Atheniensibiis tanto ina is placiteriint tantoPaevehementi iis sunt probata, mio uiasis laiules Sit volueriant Plana elegantissime praedaeam, mium interiin oratores istis artibiis imperatoriim animos facilius captura probe vel potitus tinproibo intelligerent. Vertim naeo Piidem satis pro consilio nostro deiunetaribus orationiluas apti l Athenienses usitatis de-oue genere vicendi in illis a rhetoribus adliibito. auibus expositis tandem aliviando putamus facile demonstri I POSSe, de Pio Saepe ac multum a ViriS loctissimis uulntatum est, quia Plato in scribendo MeneXeno potissi Inlini spectaverat et Pia ratione in condendo lioc opere versatus sit. Quippe nos spat- dein si maid iuuicare possumis, totiis iiDer niaxinio ad irrisionem tum civiliuni rhetoriina thun civium Atheniensium conaparatus est, Pii iuri Pae Satis acriter corripiuntur propterea, Piod arie inetorica ad explenuam Serandam mamdam vanae iamlis at*ae
gloriae cupiditatem pessiine abutantur; mio ipso id quoPae essicitur, ut, viod litisicium in Phaearo de rhetorices a veritatis et sapientiae struito alienioris vilitato et inertia expromtum filii, id etiam alia ex
parte vel recentissimariim orationiun Panem cariunn ita ratione confirmetur. QuamPIam tenendum est, Platonem callidissime reui ita instituisse, ut Simul etiam via ratione civium animi ad virtutem et patriae amorem instituendi essent, luculento exeniploueclaraverit. Etenim Athenienses vii lem ridenturatvie deluduntur propter vanam inanem*1e SUPE biam, Pia ventosos istos laxulum suariim Praecones, quantumvis veritatis rationes astute pervertant a mae inani vectoriun iactantia utantur, tamen avidissime audire, admirari, dilaudare soleant. Qua ratione aperio notatur fastus illius insolentia, vio Athenien-SeS COeea remn suarum admiratione capti virtutibus suis mirifice supe biebant, Ilicet diutum a patriim Virtuto plurimum descivissent; mai Piidem fastiis imprimis etiam ex vanoriam oratoriun adulatione nutrimentum ceperat, Paemadrnodiam ipse vicissim ad alendam nutriendauimie elomientiae vanitatem non parram valuerat. Ea vero reprehensio et castigatio nanxime
continetur in priore libri parte, Prae Socratis cum
20쪽
Menexeno colloquiunt conapleetitur, perfilsum illud lupi lissiniae et urbanissimae iri istonis salibiis; quam-miam pridem sternitur etiuin in funebri Orationo, Miam pars altera libri continet, Naippe Naae passim tam
callidam liabet roriam ac Sententiarii ut traetutionem, ut non sine uisana Mias animavillatione vano illi laudis et gloriae stitilio atteinperata sit, Pro Athenienses utimae flagraveriant. RDetores alitena vellicanturninue perstrinmantur eo, maod Naana vana sit alvi fallax eonina plovientia Plani te ad unani Speciein inanis verisimilitii linig comparata, ita, o Stenditur, ut eadem opera adulandi hinnuleirili vie artificia, quibus vii o utebantur, in clariSSi ina lueB collocentiir et tamqDana trita et viil ario, Piao verine artis laude areant, ridctantur nimie subsannentur. Qiiod quidem
prinitana apertilis sit ab initio dialom p. 234. E. s*b, ubi Socrates inter alia ostendit, Piain pnnina illi in
laudationibus suis reriun veritatem curent olantum, mie imbuant splendi dormin et Ina nificoruna vemoriunblandimentis ac lenociniis et viain ridiculi sint eo, miod iam multo ante, Naam ad dicendum eIigantur, rationes sibi conficiant aut consciendas ab aliis ci 1-rent, qxio scilicet eas ediSeant, licet sese sinitilent non praeparatos ad dicendum accedere. Deinde vero etiam tectius et occulti iis, sed tarnon item satis aperte peragitur ipsa oratione funebri, Piam Socra
oue totain Μenexeno recitat. Etenim liae oratione uim mos aliuae ratio ritetomini sollertissima linitatione exprimitur, ut plane axuli re Videant Ir oratorem ali-mioin o schola Sicula profectum et Gorgiae non absintilem, Atiniit etiain opera tanam ana ludibiinda demonstratiir, Plana non dissicile opiis Sit tales oratio nos
vel extemporali dictiono laticlalii luer ei singere, maippe
quae in tanta renim tractandariun incuria et veritatis vel superlatione vel neglectione uon nulliam Praerendi operam remiarant, et orationis Omatiun resora1umero usu collectiun niciue eret ra loPiendi exercitatione comparatum, Pii vitro Videatur tunicuiquo ingenio non plano carenti naaxinaam dicendi stellitatem afferre posse. Vertim eniim vero quum Plato isto
modo artes rhotoriana ad irriSionem eoinparatus e re
gio exploserit , tamen pallidissimus rhetoriun irrisor vel sic persectunt artis opus Rci illoriam mentem ne