Antiquitatum Romanarum quae supersunt

361쪽

πεντεκαίδεκα μυριάδας ἀνθρωπων η δε λοιπη των

ἐλαττόνων πλευρων αἴθριος ἀνειμένη ψαλιδωτὰς ια- παφέσεις ἔχει διὰ μιας σπληγος ἄμα πάσας ἀνοιγομένας εστ δε και περὶ τον ιππόδρομον ἔξωθεν ετέρα στοα μονόστεγος ἐργαστηρια ἔχουσα ἐν αυτῆκαὶ οἰκησεις περ αυτὰ, δι ης εἰσιν εἴσοδοί τε και 584αναβάσεις τοῖς ἐπὶ την θέαν ἀφικομένοις παρ' ἔκαστον ἐργαστηριον, ωστε μηδεν ἐνοχλεῖσθαι τὰς τοσάς- δε μυριάδας εἰσιούσας τε καὶ ἀπολυομένας. 10 L XVIIII. μεχείρησε δε καὶ τον νεῶν κατασκευάζειν του τε ιος καὶ της φας καὶ της Αθηνῆς βασιλεὐ ουτος εὐχην ἀποδιδοὐς, ηνπερ ἐποιήσατο τοῖς θεοῖς ἐν τη τελευταία προς Σαβίνους μάχη τον μεν ου λόφον, ἐφ' ου' ἱερὸν ἔμελλεν ἱδρύεσθαι,1 πολλης δεόμενον πραγματείας ουτ γαρ εὐπρόσοδος ην ουτε ομαλος, αλλὰ απότομος καὶ εἰς κορυφην συναγόμενος ὀξεῖαν ἀναλημμασιν ψηλοῖς πολλαχόθεν περιλαβὼν καὶ πολὐ χουν εἰς το μεταξ των τε ἀναλημμάτων και της κορυφης ἐμφορήσας, ὁμαλὸν 20 γενέσθαι παρεσκεύασε καὶ προς ὐποδοχην ἱερῶν ἐπιτηδειότατον. οὐ δε θεμελίους Ου ἔφθασε θεῖναιτο νεὼ χρόνον ἐπιβιωσας μετὰ την κατάλυσιν του πολέμου τετραετη. πολλοῖς δ' ἴστερον ἔτεσιν ο τρίτος βασιλεύσας ἀπ' ἐκείνου Ἀρκύνιος, ὁ της ἀρχῆς 25 ἐκπεσὼν, τούς τε θεμελίους κατεβάλετο καὶ της οἰκo inbδομης τὰ πολλὰ ε ργάσατο. -υ μην ἐτελείωσε το ἔργου οὐδ' οὐτος, ἀλλ' ἐπι-ων ἐνιαυσίων αρχόντων

των κατὰ τον τρίτον ἐνιαυτον πατευσάντων την συντέλειαν ἔλαβεν ο νεώς. αξιον δε καὶ τὰ προ της 30 κατασκευης αὐτου γενόμενα διελθεῖν, α παραδεδώκασιν ἄπαντες o τὰς ἐπιχωρίους συναγαγόντες ἴστορίας ἐπειδη γὰρ ἔμελλε κατασκευάζειν ὁ Ἀρκύνιος

362쪽

- 31 lτον νεῶν, συγκαλέσας τους οἰωνομάντεις ἐκελευσε τοῖς ἀνδράσι περ αυτου πρῶτον διαμαντευσασθαι του τόπου, τίς ἐπιτηδειότατός ἐστι της πόλεως χῶρος δε ς ανεῖσθαι καὶ τοῖς θεοῖς αὐτοῖς μάλιστα κεχαρισμενος ἀποδειξάντων δ αυτῶν τον περκείμενον της γορῆς λόφον, δς τότε μεν ἐκαλεῖτο αρπήιος, νυν δὲ Καπιτωλῖνος, αυθις ἐκέλευσεν αυτους δια-

μαντευσαμένους εἰπεῖν ἐν ποί του λόφου χωρίω θεσθαι δεήσει τους θεμελίους. τουτο δὲ υ πάνυ ράδιον ἐν πολλοὶ γαρ ἡσαν ἐν αυτῶ βωμοὶ θεῶν τε 10 καὶ δαιμόνων λίγον πέχοντες αλλήλων, ους ἔδει μετάγειν τέρωσέ ποι, καὶ πάνυ δουναι- μέλ-586 λοντι τοῖς θεοῖς τεμένει γενήσεσθαι το δάπεδον ὁμα- λες. εδοξε δη τοῖς οἰωνοπόλοις πελέκάστου βωμου

των καθιδρυμένων διαμαντευσαμένοις, ἐὰν παρα- bχωρῶσιν οι θεοὶ τότε κινεῖν αυτους. οι μεν ουν αλ-λοι θεοί τε καὶ δαίμονες ἐπέτρεψαν αυτοῖς εἰς τερα χωρία τους βωμῶς σφῶν μεταφέρειν, οἱ δὲ του ἐρ- μονος καὶ της Νεότητος πολλὰ παραιτουμένοις τοῖς μάντεσι καὶ λιπαρουσιν ου ἐπείσθησαν Ουδ αν 20έσχοντο παραχωρησαι τῶν τόπων. τοιγάρτοι συμ- περιελήφθησαν αυτῶν οἱ βωμοὶ τῆ κατασκευη τῶν sρῶν , καὶ νυν ὁ μὲν τερός ἐστιν ἐν τω προνάω της Mθηνῆς, ora ετερος ἐν αυτ τω σηκῶ πλησίον τουεδους. ἐκ δὲ τουτου συνέβαλον οι μάντεις οτι της bi ' μαίων πόλεως ουτ τους δρους μετακινγε καιρὸς Ουθεὶς υτ την ἀκμὴν μεταβαλεῖ καὶ μέχρι τῶν κατ με χρόνων ἀληθὲς αυτῶν ἐστιν κάτερον εἰκο-

μὴν ξδη καὶ τετάρτην γενεάν.

LXX. υ δὲ τῶν οἰωνοσκόπων ἐπιφανέστατος 30 587 τους βωμοὐ μεθιδρυσάμενος καὶ το ἱερὸν του ιὸς τεμενίσας καὶ ταλλα προλέγων τὰ θεῖα τῶ δήμω δια

363쪽

προσηγορικὸν Νέβιος, ο δε συγγενικον υττιος, ει απάντων θεοφιλέστατος ομολογεῖται γενέσθαι των ἀκριβουντων τον τέχνην καὶ μεγίστου τυχεῖν δι

αὐτην νόματος πίστους τινὰς περβολὰς της οἰωνομαντικης ἐπιστημης ἐπιδειξάμενος - ἐγὼ μίαν, ην μάλιστα τεθαύμακα, προχειρισάμενος ερῶ προειπὼν ἐξ ta αρμη θεις συντυχίας καὶ τίνας ἀφορμὰς παρὰ του δαιμονίου λαβὼν τοσαύτην ἔσχεν ἐπιφά- 10 νειαν, στε πάντας ἀζηλους ἀποδεῖξαι τους κατὰ

την αυτην ἀκμάσαντας λικίαν πένης αὐτω κατηρ ἐγένετο χωρίον ευτελες γεωργῶν, ω τα τε ἄλλα συνειργάζετο παῖς πιο Νέβιος, σα τοῖς τηλικούτοις

δύναμις ην, καὶ τὰς ς ἐξελαύνων ἔβοσκεν ἀπο- MI κοιμηθεὶς δε ποτε καὶ μετὰ την ἐξέγερσιν ου εὐρίσκων τινὰς τῶν υῶν τέως μεν ἔκλαιε τὰς πληγὰς ὀρρωδῶν τὰς παρὰ του πατρὸς ἔπειτ' ελθὼν ἐπὶ την καλιάδα την ἐν χωρίω καθιδρυμένην ρώων ηδίου τοὐς ρωας συνεξευρεῖν αὐτω τὰς ς γενο-

20 μενου δε τούτου θέσει αὐτοῖς πέσχετο τοὐμμγιστον τῶν ἐκ του χωρίου βοτρυων εὐρων δε μετολίγον τὰς ς βοέλετο μεν ἀποδοsναι τοῖς ρωσι την εὐχην, ἐν απορία δε ην πολλη τον μέγιστον δυνάμενος ξευρεῖν βότρυν ἀδημονῶν δ' ἐκ τω25 πράγματι τοὐς θεοὐς ξίου δι' οἰωνῶν φανερὸν αὐ- τω ποιῆσαι το ζητούμενον ἔπει ἐπελθὸν αὐτω κατὰ δαίμονα διχη νέμει, τον αμπελῶνα, θάτερα μεν αὐτο λαμβάνων ἐκ δεξιας, θάτερα δ' ἄριστερῆς,

ἔπειθ' ὐπερ κατέρου τῶν μερῶν οὐ παρακειμε- 30 νους οἰωνοὐς ἐσκόπει φανέντων ἐπὶ θατέρου μέρους ορνίθων ολ αυτὸς ἐβούλετο, πάλιν κεἴνοδιχε διιγρει το χωρίον καὶ τοὐς ορνιθας διέκρινε

364쪽

58 τους παραγινομένους κατὰ το αυτό. ταύτη χρώμενος d διαιρε σε των τόπων καὶ την ἐσχμην πωτων ορνιθων ἀποδειχθεῖσαν αμπελον πελθὼν ευρίσκει βότρυος ἄπιστόν τι χρημα και αυτὸν φέρων ἐπὶ την καλιάδα των ρώων ρῆται προς του πατρός. θαυ- 5μάσαντι δὲ το μέγεθος της σταφυλῆς καὶ πόθεν εἰλήφει πυνθανομένω διηγεῖται πάντα ἐξήρχῆς. ὁ δὲ ἡπολαβων, περ ην, ἐμφυτους εἶναί τινας αρχὰς μαντικῆς ἐν τω παιδὶ κομίσας αυτὸν εἰς την πόλιν γραμμάτων διδασκάλοις συνίστησιν ' ἐπεὶ δὲ τῆς 10 κοινῆς παιδείας ἀποχρώντως μετέλαβε, υρρηνῶν

αυτὸν παραδίδωσι τω λογιωτάτω την οἰωνοσκοπικὴν τέχνην διδαχθησόμενον. ἔχων δὲ την ἔμφυτον ὁ Νέβιος μαντικὴν καὶ την ἐπίκτητον παρὰ Τυρρη- τῶν προςλαβὼν μακρω δη που τοὐς αλλους οἰωνο- 15σκόπους απαντας, ώς ἔφην, περεβάλετο, εἰς ἀπά- σας τε τὰς δημοσίας ἐπισκέψεις οἱ τῆς πόλεως οἰωνο-

μάντεις ου δντα ἐκ του συστήματος παρεκάλουναυτὸν δια την ἐπιτυχίαν των μαντευμάτων καὶ οὐθεν

τι μὴ δόξειεν ἐκείνω προύλεγον. 20 LXXΙ Ουτος ὁ Νέβιος βουλομένω ποτε τω Ἀρ-59 κυνίω τρεῖς φυλὰς τέρας ἀποδεῖξαι νέας ἐκ των ὐφ'

αυτο πρότερον κατειλεγμένων ἱππέων και ποιῆσαι τὰς ἐπιθέτους φυλὰς εαυτου τε καὶ των ἰδίωνεταίρων ἐπ-ύμους μόνος ἀντεῖπε κατὰ τ καρτε 25

hὸν,-- ἐῶν κινεῖν των ὐπὸ ' μύλου κατασταθέν- των οὐθέν. ἀχθόμενος δ' ἐπὶ τη κωλύσει καὶ δι oργῆς ἔχων τον Νέβιον ὁ βασιλεὐ καταβαλεῖν αυτο την ἐπιστήμην εἰς το μηδεν ἐπεχείρησεν ως ἀλαζονευομένου καὶ μηθεν ληθες λέγοντος. ταῶτα 30 διανοηθεὶς ἐκάλει τον Νέβιον ἐπὶ τ βῆμα πολλούπαρόντος χλου κατὰ την ἀγοράν προδιαλεχθεὶς

365쪽

δε τοῖς περ αυτὸν δι ου' που ψευδόμαντιν αποδείξειν τον οἰωνοσκόπον υπελάμβανεν , πειθη παρε -

γένετο φιλανθρώποις αυτὸν ἀσπασμοις ἀναλαβών, Νυν, ἔφη, καιρος ἐπιδείξασθαί σε την ἀκρίβειαν της μαντικης επιστήμης, λωβιε πράξει γαρ επιχειρεῖν μεγάλη διανοούμενος, εἰ το δυνατον αὐτyπρόσεστι μαθεῖν βούλομαι. αλλ απιθι καὶ διαμαντευσάμενος κε ταχέως, ἐγὼ δ' ἐνθάδε καθημενος si αναμενω. ἐποίει τα κελευόμενα o μάντις καὶ μετI ου πολ παρην αἰσίους εἰληφέναι λέγων οἰωνοὐς και δυνατην εἶναι τηρο πρῆξιν ἀποφαίνων γελάσας δ' ὁ Ἀρκύνιος ἐπὶ φ λόγω και προενέγκας ἐκ του κόλπου ξυρὸν καὶ ἀκόνην λέγει προς αὐτον, Κωλωκας, ἁ Νέβιε, φενακίζων μῶς καὶ καταψευδόμενος Ili του δαιμονίου καταφανῶς, πότε και τὰς ἀδυνάτους πράξεις τετόλμηκας λέγειν δυνατάς. ἔγωγ' ουν διε ' μαντευόμην, εἰ τω ξυρω τῶδε την ἀκόνην πληξας μέσην δυνησομαι διελεῖν. γέλωτος δ' ἐξ απάντων γενομένου-ων περὶ το δημα οὐδεν ἐπιταραχθεὶς 20 Νέβιος υπο - τωθασμου τε καὶ τονθορύβου, Παῖε θαρρῶν, ἔφη, παρκύνιε, την ἀκόνην, ως προαιρy διαιρεθήσεται γαρ η πάσχειν τιουν τοιμος ἐγώ.

θαυμάσας δε ὁ βασιλεύς τὸ θράσος του μάντεως φέρει τὸ ξυρον κατὰ της ἀκόνης, χε ἀκμη του σι- M25 δηρου δι' ὁλου κατελθουσα του λίθου την τε ἀκόνην διαιρεῖ καὶ της κατεχούσης αὐτην χειρὸς ἐπιτέμνει τι μέρος - μεν ουν ἄλλοι πάντες, ως τὸ θαυμαστὸν τούτο καὶ ἄπιστον ἔργον ἐθεάσαντο, καταπλαγέντες ανεβόησαν, ὁ δε αρκύνιος αἰδεσθεὶς ἐπὶ τῆ δια 30 πείρα της τέχνης καὶ τὸ ἀπρεπες των ὀνειδισμῶνεπανορθώσασθαι βουλόμενος πρῶτον μεν τῶν περὶ τὰς φυλὰς ἐγχειρημάτων ἀπέστη, ἔπειτα δ' αυτὸν τον

366쪽

θρωπίαις πηγάγετο καὶ να μνημης αἰωνίου τυγχάνη παρὰ των ἐπιγινομένων εἰκόνα κατασκευάσας αυτ Ἀαλκην ἀνέστησεν ἐν γορα, η καὶ εἰς με ιην ἔτι προ του βουλευτηρίου κειμένη πλησίον της Ωρῶς συκης ἐλάττων ανδρος μετρίου την περιβο λῆν ἔχουσα κατὰ της κεφαλης. λίγον δε απωθεν ,s3 αύτης η τε ἀκόνη κεκρύφθαι λέγεται κατὰ γης καὶ

το ξυρον πο βωμῶ τινι καλεῖ δε Φρέαρ o τόπος I0υπὶ Ῥωμαίων καὶ τα μεν περὶ του μάντεως τούτου μνημονευόμενα ταύτα ἐστι. ILXXII. Βασιλεῖς δε αρκύνιος ἀναπεπαυμενος ηδη των πολεμικῶν ἔργων δια γηρας η γαρ ὀγδοηκονταετης, δολοφονηθεὶς πο τωὐυγκου Μαρκίου Ibπαίδων ἀποθνησκε ἐπιχειρησάντων μεν ει πρότερον ἐκβαλεῖν αὐτον ἐκ της αρχης καὶ πολλὰ εἰς τούτοπραγματευσαμένων κατ ἐλπίδα τοί περιπεσεῖν εἰς αυτοὐς ἐκπεσόντος ἐκείνου την δυναστείαν, ς δηπατρώαν σφίσιν πάρχουσαν καὶ ἐκ το ράστου 20 προς των πολιτῶν δοθησομένην ἐπεὶ δε διημαρτον της ἐλπίδος, ἐπιβουλην ἄφυκτον κατ αυτοs ἐμηχα-59 νησαντο, ην οὐκ εἴασεν ατιμώρητον γενέσθαι το δαιμόνων διηγήσομαι δε καὶ τον τει ἐπιβουλης τρόπον ἀπο της πρώτης επιχειρησεως αυτῶν ἀρξάμενος. 45ωβιος ἐκεῖνος ο δεινος οἰωνομάντις, ον εφην ἐναντιωθηναί ποτε τω βασιλεῖ πλείονας ἐξ ἐλασσόνων ποιησαι τὰς φυλὰς βουλομενω, τε μάλιστα ηνθει δια την τέχνην καὶ πλεῖστον δύνατο Ῥωμαίωναπάντων, εἴτε φθονηθεὶς πο τῶν ἀντιτεχνων τινος Dici ἐπιβουλευθεὶς κ' ἐχθρῶν εἴτε ο τι δη ποτε ἄλλο παθὼν φανης ἄφνω γίνεται, καὶ ουτ τον

367쪽

μόρον αυτου τις ηδυνατο τῶν προσηκόντων συμβαλεῖν τε το σῶμα ἐφευρεῖν ἀχθομένου δε του δημου καὶ δεινῶς φέροντος το πάθος υπονοίας τε πολλὰς καὶ κατὰ πολλῶν λαμβάνοντος, κατανοησαντες την ἀρμην του πλήθους οἱ του Μαρκίου παῖδες, ἐπὶ τον βασιλέα Ἀρκυνίον την διαβολην του αγους ἀνέφερον αλλομεν ουθεν ἔχοντες φέρειν της διαβολης ουτ τεκμηριον ουτε σημειον, δυσὶ δε τοῖς εἰκόσι τούτοις κρατυνόμενοι πρῶτον μεν οτι πολλὰ καὶ καινὰ περὶ την in 10 πολιτείαν διεγνωκὼς παρανομεῖν - ἐναντιωσόμενον σπερ ἐπὶ των προτέρων ε ποδῶν ἐβουλετο ποιήσασθαι, ἔπειτα οτι δεινos πάθους γεγονότος ου- δεμίαν ἐποιήσατο τῶν δεδοακότων ζήτησιν, αλλ' αμελεία παρέδωκε το πραχθεν, περ υκ αν ποιησαί 15 τινα τῶν ἔξω της αἰτίας παρχόντων παρασκευασάμενοι δε μεγάλας ταιρείας περ αυτους πατρικίων τε καὶ δημοτικῶν, I τὰς αυτῶν ουσίας κατεχορήγουν, πολλην ἐποιουντο του Ἀρκυνίου κατηγο-

ριαν καὶ τω δημω παρηνουν μη παρορῆν ανδρα 20 μιαρον ἱεροῖς τε προσφέροντα τὰς χεῖρας καὶ την

ἐξουσίαν μιαίνοντα καὶ ταυτ υκ ἐπιχώριον ἀλλ' ἔπηλυν οντα καὶ πολιν τοιαίτα κατὰ την γορὰν δημηγοροsντες ανδρες ἰταμοὶ καὶ λέγειν ουκαδύνατοι πολλοὐ μεν ρέθισαν τῶν δημοτικῶν, 2b, παραγενόμενον αυτον εἰς την ἀγορὰν ἀπολογίας χάριν ἐξελαύνειν ἐπεχείρησαν ς ου καθαρόν ου μην καταγωνίσασθαί γε την ἀλήθειαν ἴσχυσαν Ουδε πεῖσαι τον δημον δυνηθησαν ἐκβαλεῖν αυτον ἐκ της b ἀρχης. ἐπεὶ δε αυτός τε απολογηθεὶς κράτιστα περὶ 30 αυτου την διαβολην ἀπελυσατο καὶ ὁ κηδεστης αυ- του Ἀλλιος, ω την τέραν δεδωκὼς ν θυγατέρα, μέγιστον ἐν τω δημω δυνάμενος εἰς ἔλεον τους --

368쪽

LXXIII. αύτης δὲ της κείρας ποτυχόντες καὶ διαλλαγὰς της χθρας διὰ φίλων ευρόμενοι μετρίως 5την ἀγνωμοσύνην αυτῶν ἐνέγκαντος το Ἀρκυνίου δια τὰς ἐκ του πατρος ευεργεσίας καὶ την μετά - ωοιαν κανην πολαμβάνοντος εἶναι της προπετείας διόρθωσιν ἔτη με τρία διέμειναν ἐν τη προσποιησε της φιλίας επειδ δὲ καιρον πελαβον ἐπι 10τηδειον ἔχειν δόλον ἐπ' αὐτῶ ράπτουσι τοιόνδε 'ωεανίσκους δύο των ἐκ της συνωμοσίας τους τολμηροτατους ποιμενικαῖς ἐνδύσαντες στολαῖς καὶ δρεπάνοις καθοπλίσαντες λουργοῖς πέμπουσιν ἐπὶ την

,s α ρη λέγειν τε καὶ πράττειν καὶ τον τρόπον της ἐπιθέσεως αὐτοῖς φηγησάμενοι. ουτοι πλησίον των βασιλείων γενόμενοι κακῶς τε αλληλους ἔλεγον ως αδικούμενοι καὶ οὐδε τω χεῖρε των σωμάτων ἀπείχοντο βοῆ τε μεγάλη χρώμενοι την παρὰ τοὐβασιλέως 20

βοήθειαν ἐκάλουν αμφότεροι, παρόντων αὐτοῖς συχνῶν ἐκ της συνωμοσίας ἀγροίκων η τω λόγω συναγανακτούντων τε ἀμφοτέροις καὶ συμμαρτυρούντων ως δε εἰσκαλέσας αὐτοδ ο βασιλεὐ λέγειν ἐκέλευσεν περ ων διεφέροντο, αἰγῶν μεν ἀμφισβή 25 τησιν ἐσκήπτοντο, κεκραγότες δε ἄμα καὶ παθαινό- μενοι τον αγριον τρόπον καὶ ηαεν εἰς το πρῆγμα λέγοντες πολῶν ἐκίνησαν ἐξ απάντων γέλωτα. ως δ' ἐκ του καταφρονεω ι καιρον ἔδοξαν εἰληφέναι της ἐπιχειρησεως τον ἐπιτήδειον, φέρουσι κατὰ της κεφα- 30λης του βασιλέως πληγὰς τοῖς δρεπάνοις καὶ τοὐτοπράξαντες ἔφευγον ἔξω θυρῶν κραυγης δὲ γενο-

369쪽

μενης ἐπὶ τ πάθει καὶ βοηθείας πολλαχόθεν συν- sδραμουσης, δυνηθέντες διαφυγεω συλλαμβάνονται προς των επιδιωξάντων, καὶ μετὰ Ομ βασάνοις καταικισθέντες καὶ τους αρχηγοὐ της επιβουλῆς ἀναγκασθέντες εἰπεῖν της προσηκούσης τιμωρίας λυχον συν χρόνω. βασιλευς μεν η αρκυνιος υ μικρῶν ουδεχλίγων ' μαίοις ἀγαθων αἴτιος γε - μενος, κτῶ καὶ τριάκοντα rejτην ἀρχην κατασχῶν

370쪽

Ne alterilis n