Constantini Manassis Annales, graece ac latine. Ioannes Meursius graece nunquam hactenus editos primus nunc vulgavit

321쪽

erat ante Troiam pulcris ornatam, turribus,

in quo frequenter versas Achilles, Polyxenani& ardenti eius amor: correptus Est .' - Quippe conspexerat eam,prius quam Hector.

reclinaeretur: ubi quum illam retinere potatisset, non id facere voluit. At ubi tunc eam adspexit, adfici cepit, Priamoque patri denuntiauit, Polyxenam- VXOrem poscere. Priamus adsenset se simulabat, Deiphobo Paride fi audes hasce machinantibus. Quam cunae, ingrederentur ina Apollinis Alphaei mnum, iureiurando se obstricturi in caussa Polyxenae: Deiphobus Pelei filium , complexus Osstulabatiar, xarete sororis illum sponsum appellando: Alexamier autem adstans propE, letale vulnus inflixit. Quo illato, una cum Deb

apsus,eXtremam agebat animam. Id Vlysses animadvertebat,qui comitatus eum fuerat,Vna cum Aiace Telamonis filio, Iove sato. Qua- pr ter inta fanum uterque simul quum irrupissent, heroem illum iacentem invenerunt, . . . cruore foedatuim,extremos ducentem spicitus, vix linguarn moventem, & iam iamluecemnendi usuim amissurum. Itaque illo conspecto vlulabant,& ad peistus eius adlapsus Aiax Te

322쪽

A N N A L E s. imonius,cum lamento Achillem adlo libatus

est: O' vir mavortie, robustis inanibus quis nam te leonino corde praeestum occia epotuitZille perobscure conciseque vocem hanc edidit: Fraudulentἡ Deiphobus atque Paris i ne interfeceriunt. Quae estus, insignis herose spirauit. Aiax vero corpus Achillis huinetis inbpositum acerbo ctim eiulatu tortum detulit. Mox Pyrelium Achillis filium arces p otio a sunt, cognomento Neoptolemuria, Hippoda-

mea matre natalna. Rursiana caedes, mactationes, hornicidia exoritin tur : rursum canapi Troiani cruore imbuuntur: donec Varibus ora

cula pronuntiantibus, fatale non esse , bello Troiana occupari, nec inanibus, nec gla&js, sed tantum fi aude, ligneuna equurn Graeci fabricarunt,& in euin viris arnaatis impositis, seversus patrium solum solvere simularunt. . Et equum quidem istic iuxta portuni relinquebant, ipsi vero cum navibus Teneduni in sulam appellebant. Videbant Troiani, quod acciderat: portus Mispiciebant vacuos: solum equum intuentes, dubitabant & obstupesce- banta. Ac primo qui lenta existimantes subest Gi. fraudelia, equum abolere festinabant, igni traclituna,vel de scopulis in profunditatem imaris abiectit. Dei tute inana statutum erat divinitus, Rr Tro-

323쪽

Troiam tunc esse capiendana) visuin equum in urbem V et lucenduin esse: omluana1Vti simulacrum quoddam, dc spolium hostibus

denuum . Quapropter euria in Urbem cuna

potationibus & choreis intulerunt, seque deinceps somno gravi & inexcitabili dederunt. At illi, qui absconditi latebant in eo per insi

dias,silenter egressi,magnum igne suscitarianz-τ .iae . Quod conspicati Graeci, tui prius siscesserant, dicto citius cum navi:js ad Troiana applicuerunt. Quumque portae fuissent apertae ab ijs, oui erant prius ingressirulanculuna in eani in si sunt,instar exundantis aquae. Hoc modoqiuina Troia, firmis munita turribus, esset c. pix: sentinae rapiebantur E lectis recentibus, terra percaedes cadentium stagnabat. Infans qui gestabatur in ulnis, ad parietem allidebatur. Vt simpliciter ac breviter dicant,eiulatu

cunista replebantiar: omnis calamitas,omnis cerbitas urbent inuadebaci Manus crmore,

stillabant: sanguine, tincti erant : pauimenturm rubedine infectum: infantes procul- Cabantur. Tandem quunt rapinis Schus essenta satiati, urbem igni tradunt, dc a findamentis exuruiit, prius inter alias splendi lana, dc passini celebrem.' Hoc imodo bellum istavi est gestum. Ceterana fortuna M

324쪽

botibus opprimit. Rursum nauigare coactus est multo remotius: aliae moles iae iam antἡ infelicem excipiunt,niminini Hellesponticana nauigationem 2Egyptium mare. Nan Egyptum versus soluit: nauigat periculos per loca: dc a tempes alibus,fluctibus,ventisque gravibus iactatus, vix ad eam appellici: adscendit ad Proteum: inuenit ibi coniugem ita, urbe, Memphitic:L: hospitioque acceptus honorifice, recipit Helenain: multos denique post la- . bores in patriam reueri itur, annum iam post

occupationem Troiae Octauum agens in oberratione, qua ad Proteum pergeoat. Inue nutum Dalreni Agamemnonem misere tri

indatum sceleratissimae uxoris fraude,quq moecha erat & vipera. Inuenit dc Orestem,e se tre nepotem, qui AEgysthum occiderat ,, tori paterni dc generis contaminatorem:quo cum ille matrem etiam limpudenteni Clytaemne' stram peremerat. Hactenus Menelai casus a me commernorati sunto, idque cursim dc per spicuE: restat, ut deinceps potentem ac Vatidam Romanorum felicitatem describamus,

unde illi exorsi, terra uniuersa potiti sint. Post occupationem Trois AEneas Anchisae filius,

siue fuga elapsus , sitie dithisis b hostibus,

325쪽

l. Cum fanailia tota se consertin terrain Italianc tuam alij tradidere sic appellatani esse ab Ita- Ο. linqui partibus Hesperijs imperitaverit: alij douritilis. caussa nomen hoc tabere dixerunt. Mag- Italia. nui lici os ille Hercules Geryonis boues col- lectos armentatim ex certamine tinnuna diu e- bat.Ibi quuna ex ijs unus vitulus ab acinento

boum ceu memoriae proditum est) resiliisset : l

interiecio maris pelago natatii traiecto, in It liam magna vi peruenire potuit. Hercule verbquocunt 'nisset interrogante, num quis vi disset bovem hunc, tui aberrauerat:illi,qui linguam Graeca naininae intelligerent,quod Grς--, CI dainalim,vitulam more gentis appellabant . Itaque hoc ab animali tota rcgio V utilis,quani ibos percurrerat, est appellata. Igitur AEneas

cum Troianis,qui cum ipso navigabat,accer ianua, is ris oraculis Italiam navigio petebat.Ea iubest i 'νηψ' bant versus occidentem Vt naVigaret, donec tandem in rejoneni quandana pervenissent, in qua nienses ipsi suas cibormin Instar devorarent. Hoc quunt accidisset, quadrupede vi rentur viae duce, atq; ibidem urbε exstruerent, -- - ubi animal istuc defatigaturn cursu haesuriam. - oracolis acceptis, Laurentum perveniunt batirentum vero canapus est in Italia. Fi- lxas ibi taberiiaculis,in pavitnento prandebant.

326쪽

A N N A L 3a Totum autem pauimentum apio constrarunt erat,quod ipsis mensarum usum explebat.Ita iam absumtis,quae erant appositata, quidam a

pium instare cepit, post ipsum alius, indGniria alius conuidior, dc vicissim illi proximus.

Tum nonnulli exclamarunt: Vna Cum cibis e- ει is .cians ipsae mensae absunatae sunt. Subsequutus est plausus, quasi iam oraculi lati finis pelijs- xx. set. Hinc sacrificare volsites, aram exstruebant, suenim feminam sacrificati iam sistebant: quae ravida, n5 ia in procul a partu aberat. Quum C sacrifici idem petituri mox essent. Inanibus illa se tenentum elapsa, quendam ad collem procurrit. Sequebatur suem aeneas lento non- i nihil gradu,spatio inici se sueml non magno relicto, data opera: ne Contentione Velaenaeciaque cuiuis illa perturbaretur. Animadvertebat enim,de hac quadrupede prolatum illud or culum fuisse. Quit ergo porca cursum non exisguuna absoluisset,ninairum XXIIII.staitia, tandem consedit:& Aeneas ea quidelm, Pax prae die afuerant,accidisse vῖdens:lociam autena*sum ad urbem comteiulana ineptum: auctores oraculi imagnopere culpabat.Inter has

tas alicunde vox su da ex obscuro loco pro iij t& audita est,quq non subsistere tantu istic iuberet: sed etiam vλε condere.Na in hoc

327쪽

tempore Troianos istic hospitium habituiras,

deinceps verb tot annis exactis,quot eniXς iam porcae fetibus numero respomlerent,: urbena aliam longὰ magnificentiorena consequuturos. Peperit autem porca fetus Omnino tri-

gint Totidem anni quum exijssent, AEneae posteri civitatem Albanam, sanὸ spieiulidam

atque opulentam, striinerunt. Id vero tem-

pocis AEneas divinae voci 'btemperans,oppidum istic condere,quod Lavinia Vocatum est, 'ri .m cepit. Acci sitque minam quiddam,dc corn-s inemoratione ilignum. Primum sponte sua exortus est iεnis in luco: detritae lupus alicunde, prosiliens e campo, materiem siccam ore prς-hensa a in ignem coniecit: aquilae, magnis alis vibratis ignem excitauit:vulpes denique fra dulentae cupide conatibus illoriam obstans, ignem accendentes dolis sitis impediens,tota in eo fulci extinguendo, petitis e fluimine undis,quibus Caudam madefecerat, flammana rentem respergens. H0c modo fiebat, ut non nulliquam illi superiores evaderent, qui flammam accendere volebant: nonnunquam vulpes vinceret restinguendo. Tandem illis vi- r. istoria potitis,haec fuPsibi consuluit. Haec AEneas quum adspexisset,, praedixit obent illani invidiae expositam fore,mulcisque turbis exagitatam

328쪽

A N N A L E s. fas vix aliquamio magnis & continentibus laboribus consequuturana, ut insicliatoribus suis stiperior eua Atque haec quidem

adhuc AEnea superstite contigerunt. Quum a

tem ille debitum naturς persoluissetistius eius, cui nomen erat Ascanij, te Creusa Priami filia

natus, urbem Albana cum Troianis superstitibus condissit. In ea praeter alios Anautius quo-ouerewatui, qui Nunaitori sceptra eripuerat, fiatri suo maiori natu. Qiiuna lue gentem

ipsius uniuersam abolere vellet,filio fratcisi terfecto,filiam fani Vestae sacerdotem fecit. Erat autem praescriptum le*bus, ut eiusnodi sacerdotes Vestales pudicitiam castitatentitue

suam Conseruarent,& virgines Veneris expertes manerent. Igitur accidit aliquando,ut illam ad lucum Martis ambulantem quidana inu deret , vitioque puellae oblato gravidam re bderet. Ea re cognita , rex puellae patruus illana custodiri curauit, donec pariendi tempus appetijst ei. Id quum de naturae praescripto adesset, gemellos illa peperit. Quo facto, neptem suam rex inclusam arcta in custola detinuit, intantibus ad mortem destinatis:mandans, ut in aquas abiem necarentur. Itaque miselli

quandam in scapham inapositi abijciuntur. Sed divina hela providentia conspecta est, ' eluis

329쪽

eiusque manus 6c efficax omnino vis desar ta. Nam euersa scapha, pueri quoque fueruntra nis- eiecti. Quumque roderet eos huimor & coe- nuni, in quo iacebant: ut alicuitile veniens lupa lacte tur ens,quae non ita pridena pepererat, ideoque lactis copia Paua Datur, V-bera infantum oribus admoueret, ipsumque lutum perbenigne ablingeret, cluo erant illo-rtina ora deformata & o ita. Forte pastor qui- βω- V- conspecta,infantum saltui consu- lit,ad uxorem eos suam deferet,quarn aegro adfectam, animo repetita, quod infantenta mortuum edississet. Hanc eius calamitatenata infantibus hisce oblatis solatur, quos suoruni libertina loco educaret. Illa vero materia a quadam illos pietate complexa, deinceps aluit, Quum praeter spem gemelloriun facta parcns fuisset, tuae non , inulto antὰ hi Oc nominis ne

in uno qui lena consequi potiterat. Alii πω clunt, non lupam hos infantes nutrivisse, sed ipsam Faustuli pastoris coniugem: quae prop'terea, quod corporis sui formam vulgo prostitueret, paterna gentibus illis lingua Lupata fuerit appellata , qua, Voce scorta nuncupari consueuerint,lc liipae sinailiter, ambigua ni- intrum si nificatione. Nonnulli, quod feminae perialantiam cognitam laabuissent, Lupatri

330쪽

uberibus suis infantes hos aluisse prodideriint.

Post ea quam educata nonnihil adoleuissent,in dita sunt eis Remi Ronatilique nomina,,itanti, subulcorum bubulcorum agrestem

las. Quirini per ignorantiani Nunait oris caulas adfecissent detrimento, quem iam rianaor erat, ipsoruin auum maternum esse:in illis latrocinijs capti sunt a n5nullis, luteis institi strii-xerant. Ad auuna per lueti, & vltro citroque cogniti, Antulisi non tantii Albano regno spoliant, sedeciani ferro destitutum a satellitibiis

obtruncant: suo EI; auo materno sceptra restituunt. Is Veia quum magnas eis Opes at* pecunias largitus filisset, instructos cuctis reb. necessariis aci deducenda colonia ablegat. Quare delatiis ad opidulu quod tarn Roimul', cui Palatij nomen esset, ab auctore Palante: figura; avrbis ibi delineat,iunctis mare tauro, dc iuveca. Taurus foras, campunt versus,jectabat:iuuccaverὁ sub unum cum eo iugii redacta, respici bat urbem qua pictura, ceu notis quibuHa, innuebat optare se Romulus, ut extraneis viri se Didabiles essent: fenainae verb domi secundet foret,stiis maritis fidς observatriccs aedium, earum, rerum custodes, tuq res aedib. existiit. Post haec glebam extrinsecus iacente minimantum sumtam in Urbem coniecita, Voto con-S s cepto,